ას-910-858-2010 16 დეკემბერი, 2010 წ.
ქ. თბილისი
სამოქალაქო საქმეთა პალატა
შემადგენლობა:
ვ. როინიშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),
ლ. მურუსიძე, პ. სილაგაძე
კასატორი _ ვ. ხ-შვილი (მოპასუხე)
მოწინააღმდეგე მხარე _ ვ. დ-იადი (მოსარჩელე)
დავის საგანი – უკანონო ხელშეშლის აღკვეთა
გასაჩივრებული სასამართლო განჩინება _ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 24 მარტის გადაწყვეტილება
კასატორის მოთხოვნა _ გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღება
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :
ვ. დ-იადმა სარჩელით მიმართა გორის რაიონულ სასამართლოს ვ. ხ-შვილის მიმართ უკანონო ხელშეშლის აღკვეთის მოთხოვნით.
მოსარჩელემ განმარტა, რომ მხარეთა მიწის ნაკვეთები ერთმანეთის მეზობლად მდებარეობს. ვ. დ-იადის მითითებით, ვ, ხ-შვილმა გააუქმა თავის ნაკვეთზე გამავალი სარწყავი არხი და მის ნაკვეთზე გაუშვა, რომელმაც დატბორა ეზო და სარდაფი. ამასთან, მოპასუხემ სასაზღვრო ღობე მის მხარეს გადაწია ერთ მეტრამდე მანძილით; ხოლო ვ. ხ-შვილის კაკლის ხის ფესვები აზიანებს მოსარჩელის სახლის საძირკველს.
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, მოსარჩელემ ვ. ხ-შვილისაგან სარწყავი რუს ძველ ადგილზე დაბრუნება ან მისი სახლის კედლიდან სამი მეტრით დაშორება, კაკლის მოჭრა, თხილისა და აკაციის ტოტების ასუფთავება და სასაზღვრო ღობის კომისიით დადგენილ ფარგლებში გადატანა მოითხოვა.
გორის რაიონული სასამართლოს 2009 წლის 10 ივნისის გადაწყვეტილებით სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა; მოპასუხე ვ. ხ-შვილს დაევალა მოსარჩელის მიწის ნაკვეთიდან სასაზღვრო მიჯნის გადაწევა 108,61 მ2 ფართით, თავისივე ხარჯებით, საკადასტრო გეგმისა და ექსპერტიზის დასკვის შესაბამისად. მოსარჩელე ვ. დ-იადის სარჩელს ვ. ხ-შვილის მიმართ სარწყავი რუს გადატანის, კაკლის მოჭრისა და სხვა ნარგავებისაგან გათავისუფლების შესახებ უარი ეთქვა უსაფუძვლობის გამო.
აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ვ. ხ-შვილმა სასაზღვრო მიჯნის თავისივე ხარჯებით 108,61 მ2 ფართით გადაწევის ნაწილში.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 24 მარტის განჩინებით ვ. ხ-შვილის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა გორის რაიონული სასამართლოს 2009 წლის 10 ივნისის გადაწყვეტილება.
სააპელაციო პალატამ დადგენილად მიიჩნია, რომ ვ. დ-იადის საკუთრებაში ირიცხება გორის რაიონის სოფელ მეღვრეკისში მდებარე მიწის ნაკვეთი 4594.27 კვ.მ. და მასზე განთავსებული შენობა-ნაგებობა; ხოლო ვ. ხ-შვილის საკუთრებას წარმოადგენს ამავე სოფელში მდებარე 4444 კვ.მ. მიწის ნაკვეთი და მასზე განთავსებული შენობა-ნაგებობა. ვ. დ-იადის საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთის მოსაზღვრედ მდებარეობს ვ. ხ-შვილი მიწის ნაკვეთი; ამასთან, სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს 2009 წლის 27 მარტის დასკვნის შესაბამისად, ვ. დ-იადს დაკავებული აქვს მიწის ნაკვეთი 4883,17 კვ.მ. ვ. ხ-შვილს ფაქტიურად დაკავებული აქვს 4571,78 კვ.მ. ვ. ხ-შვილს დაკავებული აქვს ვ. დ-იადის სახელზე რიცხული მიწის ნაკვეთის ნაწილი ფართით 108,61 კვ.მ.
პალატამ განმარტა, რომ საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 170-ე მუხლის შესაბამისად, მესაკუთრეს შეუძლია, კანონისმიერი ან სხვაგვარი, კერძოდ, სახელშეკრულებო შებოჭვის ფარგლებში თავისუფლად ფლობდეს და სარგებლობდეს ქონებით (ნივთით), არ დაუშვას სხვა პირთა მიერ ამ ქონებით სარგებლობა.
ამასთან, მოსარჩელე სარჩელის სამართლებრივ საფუძვლად მოუთითებს საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 172-ე მუხლზე, რომელიც ითვალისწინებს უკანონო მფლობელობიდან ნივთის გამოთხოვასა და ხელშეშლის აღკვეთას, რომელსაც მესაკუთრე იყენებს მაშინ, როდესაც შელახულია ნივთზე მისი მფლობელობა. კერძოდ, როცა მესაკუთრის ქონება უკანონო მფლობელის ხელთაა. მესაკუთრეს აქვს საკუთარი ნივთის თავისუფალი ფლობისა და სარგებლობის უფლება. ვინდიკაციური სარჩელი დაკმაყოფილდება შემდეგი სამი წინაპირობის არსებობისას: მოსარჩელე უნდა იყოს მესაკუთრე, მოპასუხე უნდა იყოს ნივთის მფლობელი და მოპასუხეს არ უნდა ჰქონდეს ამ ნივთის ფლობის უფლება.
სააპელაციო პალატამ განმარტა, რომ მოცემულ შემთხვევაში დადგენილია, რომ ვ. დ-იადის საკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთს 108,61 კვ.მ. ფართის ოდენობით ფლობს ვ. ხ-შვილი, რომელსაც აღნიშნული ნივთის ფლობის სამართლებრივი საფუძველი არ გააჩნია. პალატა ვერ გაიზიარებს აპელანტის განმარტებას, რომ ექსპერტის დასკვნა ემყარება გორის რაიონის საჯარო რეესტრის და საკადასტრო რუკის მაჩვენებლებს, რომლებიც არ არის ზუსტი. საქმეში წარმოდგენილი საჯარო რეესტრის ამონაწერით დადგენილია, რომ მოსარჩელის საკუთრებაში აღრიცხულია 4594.27 კვ.მ. დაზუსტებული ფართი.
ამასთან, ექსპერტის დასკვნით დადგენილია ვ. ხ-შვილის მიერ ვ. დ-იადის საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონების ფლობა. აღნიშნულის საწინააღმდეგო მტკიცებულება აპელანტის მიერ ვერ იქნა წარმოდგენილი.
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო პალატამ ჩათვალა, რომ სააპელაციო საჩივარში მითითებული გარემოებები არ ქმნიან სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 393-ე და 394-ე მუხლებით გათვალისწინებულ შემადგენლობას და შესაბამისად გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმების პროცესუალურ-სამართლებრივ საფუძვლებს.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 24 მარტის განჩინებაზე საკასაციო საჩივარი შეიტანა ვ. ხ-შვილმა. კასატორმა მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღება შემდეგ გარემოებათა გამო:
კასატორის განმარტებით, სასამართლომ არასწორად შეაფასა საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებები. იგი დაეყრდნო მხოლოდ ექსპერტის არასწორ დასკვნას, რომელიც არასწორი საკადასტრო გეგმის საფუძველზე იყო მიღებული და არ მოუსმინა მოწმეებს.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2010 წლის 5 ნოემბრის განჩინებით საკასაციო საჩივარი სსკ-ის 391-ე მუხლის მიხედვით დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ვ. ხ-შვილის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად შემდეგ გარემოებათა გამო:
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის მიხედვით, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებზე დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემომითითებული საფუძვლით.
სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე.
საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით, ვინაიდან სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.
ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას ვ. ხ-შვილის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მესამე ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. ამდენად, საკასაციო პალატა თვლის, რომ ვ. ხ-შვილს უნდა დაუბრუნდეს მის მიერ სახელმწიფო ბაჟის სახით გადახდილი 300 ლარის 70% _ 210 ლარი.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა :
1. ვ. ხ-შვილის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;
2. ვ. ხ-შვილს დაუბრუნდეს მის მიერ სახელმწიფო ბაჟის სახით გადახდილი 300 ლარის 70% _ 210 ლარი თბილისის არასაგადასახადო შემოსულობების ¹200122900 (სახელმწიფო ხაზინა ბანკის კოდი _ ¹220101222, საბიუჯეტო შემოსულობების სახაზინო კოდი _ ¹300773150, დანიშნულება _ სახელმწიფო ბაჟი საქართველოს უზენაეს სასამართლოში განსახილველ საქმეებზე);
3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.
