ას-918-865-2010 21 დეკემბერი, 2010 წელი

ქ.თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

პ. ქათამაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

ვ. როინიშვილი, მ. სულხანიშვილი

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი განხილვის გარეშე

საკასაციო საჩივრის ავტორი _ ფ. გ-ოვი (წარმომადგენელი კ. ს-ძე)

მოწინააღმდეგე მხარე _ შპს “ა.”

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება _ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 29 ივნისის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება

დავის საგანი _ სახელფასო დავალიანების ანაზღაურება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2009 წლის 30 ოქტომბერს თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიას სარჩელით მიმართა ფ. გ-ოვმა მოპასუხე შპს “ს.-ს” მიმართ და მოითხოვა მოპასუხისაგან სახელფასო დავალიანების ანაზღაურება 6 388.8 ლარის ოდენობით.

სარჩელის თანახმად, ფ. გ-ოვი წლების განმავლობაში მუშაობდა შპს “ს.-ში”, რომლის უფლებამონაცვლეც არის შპს “ა.”. 2003-2004 წლებში საწარმოს მის მიმართ დაუგროვდა სახელფასო დავალიანება. არაერთი მიმართვის მიუხედავად მოპასუხე არ იხდის აღნიშნულ დავალიანებას (ტომი I, ს.ფ. 1-11).

მოპასუხე შპს “ა.-მ” სარჩელი არ ცნო და მის მიერ წარდგენილ შესაგებელში განმარტა, რომ მოსარჩელესთან სახელფასო დავალიანება წარმოიშვა მათ შორის არსებული ხელშეკრულების საფუძველზე, რაც რეგულირდებოდა სამოქალაქო კოდექსით, რომლის 129-ე მუხლის შესაბამისად, სახელშეკრულებო მოთხოვნების ხანდაზმულობის ვადა შეადგენს სამ წელს. იმის გათვალისწინებით, რომ 2004 წლის მაისიდან ანუ სახელფასო დავალიანების მოთხოვნის წარმოშობის მომენტიდან გასული იყო სამ წელზე მეტი, ამასთან, საქმეში არ იყო წარდგენილი მტკიცებულება, რაც დაადასტურებდა, რომ სასარჩელო ხანდაზმულობის ვადა შეჩერდა ან შეწყდა სამოქალაქო კოდექსის 132-ე ან 137-138-ე მუხლების საფუძველზე, მოპასუხემ მიიჩნია, რომ სარჩელი არ ექვემდებარებოდა დაკმაყოფილებას ხანდაზმულობის გამო (ტომი I, ს.ფ. 41-48).

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 18 იანვრის გადაწყვეტილებით ფ. გ-ოვის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა ხანდაზმულობის გამო.

საქალაქო სასამართლომ საქმეზე დაადგინა, რომ 2003-2004 წლის აპრილის ჩათვლით მოსარჩელის მიმართ დაგროვდა 6 388.8 ლარის ოდენობით სახელფასო დავალიანება, რასაც ადასტურებდა მოპასუხეც. მოსარჩელე მოპასუხე საწარმოში მუშაობდა 2009 წლის 2 მარტამდე, ამ პერიოდიდან იგი გათავისუფლდა სამსახურიდან.

საქალაქო სასამართლოს მითითებით, მოცემულ შემთხვევაში მოსარჩელე მისი მოთხოვნის ხანდაზმულობის უარსაყოფად აღნიშნავდა, რომ მოპასუხემ მასთან შრომითი ურთიერთობა შეწყვიტა 2009 წლის 2 მარტს, ამ პერიოდის შემდეგ უნდა მომხდარიყო საბოლოო ანგარიშსწორება, კერძოდ, უნდა გადახდილიყო მოსარჩელის მიმართ არსებული დავალიანება, მათ შორის, 2003-2004 წლის აპრილის ჩათვლით. შესაბამისად, მოსარჩელე მიიჩნევდა, რომ მოთხოვნის წარმოშობისა და ხანდაზმულობის ვადის დენის ათვლაც ამ დროიდან _ 2009 წლის 2 მარტიდან უნდა დაწყებულიყო, რა დროიდანაც სარჩელი არ იყო ხანდაზმული.

საქალაქო სასამართლომ არ გაიზიარა მოსარჩელის პოზიცია ხანდაზმულობასთან დაკავშირებით და განმარტა, რომ სახელფასო დავალიანება წარმოადგენდა პერიოდულად, ყოველთვიურად შესასრულებელ ვალდებულებას და თითოეული თვის ხელფასის მიღების დროიდან უნდა ათვლილიყო მოთხოვნის წარმოშობისა და ხანდაზმულობის ვადები. სამოქალაქო კოდექსის 129-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, ხანდაზმულობის ვადა იმ მოთხოვნებისა, რომლებიც წარმოიშობა პერიოდულად შესასრულებელი ვალდებულებებიდან, არის სამი წელი. სადავო შემთხვევაში მოთხოვნა წარმოადგენდა ხანდაზმულს, ვინაიდან 2003-2004 წლის აპრილის პერიოდიდან ამ წლების ყველა თვის შემდეგ გასული იყო სამ წელზე მეტი (ტომი I, ს.ფ. 104-109).

საქალაქო სასამართლოს დასახელებული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ფ. გ-ოვმა, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება (ტომი I, ს.ფ. 119-127).

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 29 ივნისის განჩინებით ფ. გ-ოვის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 18 იანვრის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლომ სრულად გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს შეფასებები და დასკვნები საქმის ფაქტობრივ და სამართლებრივ საკითხებთან დაკავშირებით და მიიჩნია, რომ ფ. გ-ოვის სააპელაციო საჩივარი დაუკმაყოფილებლობას, ხოლო გასაჩივრებული გადაწყვეტილება უცვლელად დატოვებას ექვემდებარებოდა (ტომი II, ს.ფ. 35-42).

სააპელაციო სასამართლოს განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ფ. გ-ოვმა (წარმომადგენელი კ. ს-ძე), რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება.

კასატორის მოსაზრებით, სასამართლომ არასწორად შეაფასა საქმეზე არსებული ფაქტობრივი მდგომარეობა, ამასთან, არასწორად განმარტა შრომის კოდექსის 34-ე მუხლი. შრომითი ურთიერთობები სპეციფიკური სახელშეკრულებო ურთიერთობებია, რომელიც გარდა სამოქალაქო კოდექსისა, რეგულირდება შრომითი ურთიერთობების მომწესრიგებელი სპეციალური ნორმებით. შრომის კოდექსის 34-ე მუხლი ცალსახად განსაზღვრავს შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტისას დამქირავებელსა და დაქირავებულს შორის ფულადი ვალდებულებების ანგარიშსწორებას. ამდენად, კასატორი მიიჩნევს, რომ მოპასუხე ვალდებული იყო სამუშაოდან მისი გათავისუფლებიდან (2009 წლის 2 მარტი) 7 კალენდარული დღის ვადაში გადაეხადა არსებული დავალიანება, რაც არ განუხორციელებია (ტომი II, ს.ფ. 51-57).

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ფ. გ-ოვის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას ფ. გ-ოვის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. ფ. გ-ოვის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად.

2. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.