ას-944-890-2010 6 დეკემბერი, 2010 წელი,
ქ.თბილისი
სამოქალაქო საქმეთა პალატა
შემადგენლობა:
ნ. კვანტალიანი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)
ვ. როინიშვილი, პ. ქათამაძე
საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი მოსმენის გარეშე
კასატორი _ ლ. ლ-ძე (მოსარჩელე)
მოწინააღმდეგე მხარე _ ე. და თ. ჯ-ძეები (მოპასუხეები)
გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 5 ივლისის გადაწყვეტილება
კასატორის მოთხოვნა _ გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ნაწილობრივ გაუქმება
დავის საგანი _ სავალდებულო წილის გამოყოფა
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:
ლ. ლ-ძემ სარჩელი აღძრა სასამართლოში ე. და თ. ჯ-ძეების მიმართ ამბროლაურის რაიონის სოფელ ... მდებარე სამკვიდრო ქონებიდან სავალდებულო წილის – სახლი წინა ეზოს, 0.92 ჰა ვენახის, 0.078 ჰა ბაღისა და 0.023 ჰა ყანის გამოყოფის მოთხოვნით შემდეგი საფუძვლებით: ლ. ლ-ძის მამის _ დ. ჯ-ძის ოჯახი ცხოვრობდა ამბროლაურის რაიონის სოფელ ღვიარაში. შემდგომ დ. ჯ-ძემ თავისი კომლი გაუერთიანა სოფელ ბოსტანაში მცხოვრებ გ. ჯ-ძის კომლს და ოჯახთან ერთად იქ გადავიდა საცხოვრებლად. დ. ლ-ძემ სიძის (ლ. ლ-ძის მეუღლე ბ. ლ-ძე) და ამ უკანასკნელის ძმის _ ჯ. ლ-ძის თანხებით, სამშენებლო მასალითა და სხვა დახმარებით ააშენა საცხოვრებელი სახლი და გააშენა ახალი ვენახი, რის სანაცვლოდაც მოსარჩელის მამამ _ დ. ჯ-ძემ გადასცა სამოსახლო რიცეულაზე. 1970 წელს დ. ჯ-ძემ პარალელურად დაიწყო ახალი სახლის მშენებლობა, რომელსაც ასევე აწარმოებდა სიძისა და მისი ძმის დახმარებით. აღნიშნულ მიწის ნაკვეთზე სახლის მშენებლობისას დ. ჯ-ძის მიმართ აღიძრა სისხლის სამართლის საქმე მითითებული მიწის ნაკვეთის თითქოსდა გაყიდვის ფაქტზე, რაც არ დადასტურდა, მაგრამ სასამართლომ უკანონოდ ჩათვალა მისი საკუთრება და მიღებულ იქნა გადაწყვეტილება სახლის კონფისკაციისა და მიწის ჩამორთმევის შესახებ, რაც აღსრულდა. მოგვიანებით, მითითებულ მიწის ნაკვეთს ისევ დაეპატრონა ლ. ლ-ძის მეუღლე ბ. ლ-ძე, რომელმაც სახლის მშენებლობა დაამთავრა და ოჯახთან ერთად საცხოვრებლად გადავიდა სოფელ .... მათ სადავო მიწის ნაკვეთი (0.092 ჰა ვენახი, 0.078 ჰა ბაღი და 0.023ჰა ყანა) მათივე ხარჯებით შემოსაზღვრეს რკინა-ბეტონის ღობით, 1977 წლიდან კომლად დარეგისტრირდნენ და დაეწერათ 0.01ჰა მიწის ფართობი. 1997 წლის მიწის მიღება-ჩაბარების აქტში ლ. ლ-ძის მამამ მიისაკუთრა მოსარჩელის მიერ შემოსაზღვრული ზემოაღნიშნული მიწის ნაკვეთი.
დ. ჯ-ძის გარდაცვალების შემდეგ კომლი გაუქმებულ იქნა. ამ უკანასკნელის გარდაცვალების დროისათვის კანონით პირველი რიგის მემკვიდრეებს წარმოადგენდნენ შვილები _ ნ. ჯ-ძე, ელ. ჯ-ძე, თ. ჯ-ძე, ე. ჯ-ძე და ლ. ლ-ძე. გარდაცვალებიდან ექვსი თვის ვადის გასვლის შემდეგ მემკვიდრეობა არ გახსნილა. მემკვიდრეობა აღადგინა ე. ჯ-ძემ, რომელმაც 2007 წლის 30 ოქტომბრის ანდერძისმიერი სამკვიდრო მოწმობებით დ. ჯ-ძის სახელზე რიცხული ქონება ამბროლაურის საჯარო რეესტრში დაარეგისტრირა არასრულწლოვან დ. ჯ-ძის სახელზე (ნ. ჯ-ძის შვილი) და გაუთხოვარ დაზე - თ. ჯ-ძის სახელზე.
რამდენადაც ლ. ლ-ძემ თავის მეუღლესთან ერთად თბილისში, აგრეთვე, ბოსტანასა და ... მდებარე მამკვიდრებლის სახელზე რიცხული საცხოვრებელი სახლების მშენებლობა და ვენახის გაშენება საკუთარი ხარჯებით განახორციელა, მოსარჩელე მიიჩნევდა, რომ აღნიშნული ქონებიდან მას და მის მეუღლეს კუთვნილი წილი ერგებოდათ. ამის მიუხედავად, იგი სავალდებულო წილის სახით ითხოვდა მხოლოდ ამბროლაურის რაიონის სოფელ ... მდებარე 0.092 ჰა ვენახის, 0.078 ჰა ბაღისა და 0.023 ჰა ყანის მიკუთვნებას.
მოსარჩელე მოთხოვნის დაკმაყოფილების საფუძვლად მიუთითებდა სამოქალაქო კოდექსის 1371-ე მუხლზე, რომლის თანახმად, მამკვიდრებლის შვილებს, მშობლებსა და მეუღლეს, ანდერძის შინაარსის მიუხედავად, ეკუთვნით სავალდებულო წილი, რომელიც უნდა იყოს იმ წილის ნახევარი, რაც თითოეულ მათგანს კანონით მემკვიდრეობის დროს ერგებოდა.
მოპასუხეებმა თ. და ე. ჯ-ძეებმა სარჩელი არ ცნეს და ლ. ლ-ძის მიერ დასახელებული ფაქტობრივი გარემოებების უსწორობაზე მიუთითეს. მათი მოსაზრებით, ლ. ლ-ძეს საცხოვრებელი სახლი, რომელშიც ამჟამად ცხოვრობს მამის _ დ. ჯ-ძის ქონებიდან სავალდებულო წილის სახით მიიღო, რის შესაბამისადაც სარჩელის მოთხოვნა უსაფუძვლო იყო. ამასთან, სადავო მიწის ნაკვეთი, 1997 წლის 20 დეკემბრის მიწის ნაკვეთის მიღება-ჩაბარების აქტის თანახმად, ეკუთვნოდა დ. ჯ-ძეს, რომელმაც იგი 1999 წლის 24 სექტემბერს შედგენილი ანდერძით, ბოსტანაში არსებულ სხვა ქონებასთან ერთად დაუტოვა თ. ჯ-ძეს და თავის დას _ ნ. ჯ-ძეს. ამ უკანასკნელის გარდაცვალების შემდეგ მისი კუთვნილი წილი (დ. ჯ-ძის სამკვიდრო ქონების 1/2 ნაწილი) გადაეცა მცირეწლოვან შვილს _ დ. ჯ-ძეს, რომლის მეურვედ დანიშნულია მოპასუხე ე. ჯ-ძე. გარდა ზემოაღნიშნულისა, მოპასუხეებმა ლ. ლ-ძის მოთხოვნა ხანდაზმულად მიიჩნიეს, რის საფუძვლადაც სამოქალაქო კოდექსის 1450-ე მუხლი დაასახელეს.
ამბროლაურის რაიონული სასამართლოს 2008 წლის 8 სექტემბრის გადაწყვეტილებით ლ. ლ-ძის სარჩელი დაკმაყოფილდა, მოსარჩელეს სავალდებულო წილის სახით ნატურით გადაეცა ამბროლაურის რაიონის სოფელ რიცეულაზე, ე.წ. “ბინულას” ტერიტორიაზე (მიწის ნაკვეთი ¹3), ვენახი 0.92ჰა, ბაღი 0.078 ჰა და ყანა 0.023 ჰა.
რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს ე. და თ. ჯ-ძეებმა.
ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2008 წლის 11 ნოემბრის გადაწყვეტილებით ე. და თ. ჯ-ძეების სააპელაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, გაუქმდა ამბროლაურის რაიონული სასამართლოს 2008 წლის 8 სექტემბრის გადაწყვეტილება ლ. ლ-ძისათვის 0.92 ჰა ვენახის მიკუთვნების ნაწილში და ამ ნაწილში მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება: ლ. ლ-ძეს მიეკუთვნა ამბროლაურის რაიონის სოფელ რიცეულაზე ე.წ. “ბინულას” ტერიტორიაზე მდებარე ვენახი 0.092 ჰა, დანარჩენ ნაწილში გასაჩივრებული გადაწყვეტილება დარჩა უცვლელი.
სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს ე. და თ. ჯ-ძეებმა.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა პალატის 2009 წლის 2 ივნისის განჩინებით გაუქმდა მოცემულ საქმეზე ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2008 წლის 11 ნოემბრის გადაწყვეტილება და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდა იმავე პალატას.
ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 5 ივლისის გადაწყვეტილებით ე. და თ. ჯ-ძეების სააპელაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, გასაჩივრებული გადაწყვეტილება გაუქმდა და ახალი გადაწყვეტილებით ლ. ლ-ძეს სავალდებულო წილის სახით გადაეცა ამბროლაურის რაიონის სოფელ ... (ღვიარაში) მდებარე 0.023 ჰა ყანა, აპელანტებს ლ. ლ-ძეს სასარგებლოდ წილის კომპენსაციის სახით დაეკისრათ 3797.3 ლარის გადახდა შემდეგი საფუძვლებით: პალატამ დადგენილად ცნო, რომ დ. ჯ-ძეს ეკუთვნოდა ამბროლაურის რაიონში მდებარე უძრავი ქონება კერძოდ, საცხოვრებელი სახლი და 8 მიწის ნაკვეთი: 480 კვ.მ ეზო; ვენახი 480 კვ.მ ვენახი „კარზე“; 200 კვ.მ ვენახი „თამაზის კარზე“; 780 კვ.მ ბაღი „ღვიარაში“; 920 კვ.მ ვენახი „ღვიარაში“;230 კვ.მ ყანა „ღვიარაში“; 420 კვ.მ ბაღი „გურამის კარზე“; 320 კვ.მ ყანა „ლაზმაურაზე“. ლ. ლ-ძის მამა - დ. ჯ-ძე გარდაიცვალა 2003 წლის 31 აგვისტოს. მისი გარდაცვალების დროისათვის კანონით პირველი რიგის მემკვიდრეებს წარმოადგენდნენ შვლები – ელ. ჯ-ძე, თ. ჯ-ძე, ე. ჯ-ძე, ლ. ლ-ძე და ნ. ჯ-ძე, რომელიც გარდაიცვალა 2007 წელს და მას დარჩა შვილი, დ. ჯ-ძე, თ. ჯ-ძე და ელ. ჯ-ძე. არასრულწლოვან დ. ჯ-ძეს ისანი-სამგორის სასამართლომ მზრუნველად დაუნიშნა ე. ჯ-ძე. 1999 წლის 24 სექტემბერს შედგენილი ანდერძით დ. ჯ-ძემ თავისი კუთვნილი ქონება, ამბროლაურის რაიონის სოფელ ბოსტანაში მდებარე საცხოვრებელი სახლი და მიწის ნაკვეთი უანდერძა შვილებს – თ. და ნ. ჯ-ძეებს.
სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა სამოქალაქო კოდექსის 1371-ე მუხლზე, რომლის მიხედვით, მამკვიდრებლის შვილებს, მშობლებსა და მეუღლეს, ანდერძის შინაარსის მიუხედავად, ეკუთვნით სავალდებულო წილი, რომელიც უნდა იყოს იმ წილის ნახევარი, რაც თითოეულ მათგანს კანონით მემკვიდრეობის დროს ერგებოდა (სავალდებოლო წილი) და მიიჩნია, რომ, ამ მუხლის თანახმად, ლ. ლ-ძეს ეკუთვნის დ. ჯ-ძის სამკვიდროდან 1/10 წილი. პალატამ გაიზიარა საკასაციო პალატის მოსაზრება იმის თაობაზე, რომ სადავო ქონების 1/10 წილი ლ. ლ-ძეს ნამდვილად ეკუთვნის, მაგრამ სავალდებულო წილი უნდა გამოიყოს ქონების არა მთლიანი ღირებულების, არამედ ქონების კონკრეტული ობიექტების ფართის მიხედვით. პალატამ მიუთითა, რომ სამკვიდროდან წილის გამოყოფისათვის გათვალისწინებულ უნდა იქნას სამკვიდრო მასის ღირებულება და სამკვიდრო ქონების შემადგენელი თითოეული ობიექტის დანიშნულება. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 1460-ე მუხლის პირველი ნაწილიდან გამომდინარე, დადგენილად ცნო, რომ დ. ჯ-ძის სამკვიდრო შედგებოდა 3820 კვ.მ სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების 8 დამოუკიდებელი მიწის ნაკვეთისაგან. გარდა ამისა, სამკვიდროში შედიოდა 389,06 კვ. მ სახლი. სამკვიდროს საერთო ღირებულება შეადგენდა 39123 ლარს, ამდენად, ლ. ლ-ძის წილი სამკვიდროში, ნატურით, შეადგენდა 382 კვ.მ სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთს და 38,91 კვ.მ საცხოვრებელ ფართს, საერთო ღირებულებით - 3912,3 ლარი. ლ. ლ-ძის კუთვნილი სავალდებულო წილის ღირებულებიდან 3700 ლარი შეადგენს საცხოვრებელი სახლიდან მისი წილის ღირებულებას, ხოლო 212,3 ლარი – მისი წილის ღირებულებას სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთებიდან ანუ ლ. ლ-ძეს სავალდებულო წილის სახით ეკუთვნის 212,.3 ლარის ღირებულების 382 კვ.მ სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთი და 3700 ლარის ღირებულების 38,91 კვ.მ საცხოვრებელი ფართი.
ლ. ლ-ძის მოთხოვნაა საცხოვრებელ სახლში არსებული მისი წილის სანაცვლოდ, მიიღოს სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწა, ე.ი მის მიერ სხვა უძრავ ქონებაში დათმობილი წილის ქონებრივი კომპენსაცია, კონკრეტულად, ღვიარაში მდებარე სამი მიწის ნაკვეთი - 780 კვ.მ ბაღი, 920 კვ.მ ვენახი და 230 კვ.მ ყანა. სამოქალაქო კოდექსის 1460-ე მუხლის მე-2 ნაწილისა და 1461-ე მუხლის შესაბამისად, მიუთითა, რომ ლ. ლ-ძის მოთხოვნა მისი კუთვნილი წილის კომპენსაციისა აპელანტებისათვის მიწის ნაკვეთებში წილის შემცირების ხარჯზე, უსაფუძვლოა. ამასთან, მიიჩნია, რომ ლ. ლ-ძის მიერ მოთხოვნილი ქონებიდან, მისი წილის შესაბამისი, როგორც ფართობით, ასევე ღირებულებით არის 230 კვ.მ 115 ლარად ღირებული ე.წ ყანა „ღვიარაში“. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 1462-ე მუხლიდან გამომდინარე, რადგან ლ. ლ-ძე ითხოვს წილის კომპენსაციას, ხოლო ქონებრივი კომპენსაცია წილისა დაუშვებელია (ლ. ლ-ძე პრეტენზიას არ აცხადებს სამკვიდროში შემავალ სხვა ქონებაზე), მან იგი უნდა მიიღოს არა ქონებრივი, არამედ ფულადი სახით, ანუ აპელანტებმა ლ. ლ-ძეს უნდა გადაუხადონ კომპენსაცია 3912,3-115=3797,3 ლარის ოდენობით.
სააპელაციო სასამართლოს განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ლ. ლ-ძემ და მოითხოვა განჩინების გაუქმება და საქმის ხელახლა განსახილველად დაბრუნება შემდეგი საფუძვლებით: სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება იმ ნაწილში, რომლითაც ე. და თ. ჯ-ძეებს დაეკისრათ ლ. ლ-ძისათვის წილის კომპენსაცია 3797,3 ლარის ოდენობით, არასწორია, კერძოდ, საკასაციო პალატამ გააუქმა რა ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2008 წლის 11 ნოემბრის გადაწყვეტილება სამოტივაციო ნაწილში მიუთითა, რომ საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 1373-ე მუხლი განსაზღვრავს სავალდებულო წილის მოცულობის პრონციპს. სავალდებულო წილის მთლიანი მოცულობა განისაზღვრება მთელი სამკვიდროდან იმ ქონების ჩათვლით, რომელიც გათვალისწინებულია საანდერძო დანაკისრის ან საერთო სასარგებლო მიზნით რაიმე მოქმედების შესასრულებლად. ამდენად, სავალდებულო წილის ოდენობის განსასაზღვრად უნდა გაირკვეს თუ რომელ ქონებრივ ობიექტებს მოიცავს მთელი სამკვიდრო მასა. მოცემულ შემთხვევაში სააპელაციო სასამართლომ ისე განსაზღვრა სავალდებულო წილი, რომ არ დაადგინა, თუ რას მოიცავდა დ. ჯ-ძის სამკვიდრო. სააპელაციო სასამართლომ დაადგინა მხოლოდ სამკვიდრო მოწმობებში მითითებული ქონების საერთო ღირებულება, ისე, რომ სამკვიდროში შემავალი კონკრეტული ქონებრივი ობიექტები და სამკვიდროს მოცულობა არ განუსაზღვრავს.
სააპელაციო სასამართლომ უგულებელყო საკასაციო პალატის მითითება გამოერკვია, თუ რომელი კონკრეტული ობიექტებისაგან შედგებოდა დ. ჯ-ძის სამკვიდრო მასა. სამკვიდრო მოწმობებში მითითებული ქონების გარდა ხომ არ შედიოდა კიდევ სხვა ქონება დ. ჯ-ძის სამკვიდროში, ასევე არ გაითვალისწინა საკასაციო პალატის ის მითითებაც, რომ ნამდვილად მოიცვა თუ არა სამკვიდრო მოწმობებით განაწილებულმა ქონებამ სადავო ნაკვეთები და კონკრეტულად მასში მითითებული რომელი ნაკვეთები იყო ისინი. არ გამოარკვია, თუ რამდენს შეადგენდა სამკვიდრო მასაში შემავალი ობიექტებიდან ლ. ლ-ძის სავალდებულო წილის მოცულობა (1/5-ის 1/2½ანუ 1/10 ნაწილი) არა ქონების მთიანი ღირებულების, არამდ ქონების კონკრეტული ობიექტების ფართის მიხედვით. არ გამოარკვია რას შეადგენდა სამკვიდრო მასაში შემავალი დანარჩენი ქონების 1/10-ის ფართობი, მათ შორის სოფელ ბოსტანაში მდებარე დ. ჯ-ძის სახელზე რიცხული საცხივრებელი სახლის 1/10 ფართი და ამ წილის ლ. ლ-ძისათვის მიუცემლობის გამო, თუკი სამოქალაქო კოდექსის 1481-ე მუხლის საფუძველზე მამკვიდრებელთან მცხოვრებ მემკვიდრე აქვს ამ სახლის მიღების უპირატესი უფლება, არსებობდა თუ არა ამ წილის საკომპენსაციოდ, სამოქალაქო კოდექსის 1482-ე ან 1463-ე მუხლების Dშესაბამისად, ქონებრივი კომპენსაციის მიცემის საფუძველი სადავო ქონებაში. არ გაარკვია არსებობდა თუ არა ამ წილის სადავო ქონების ხარჯზე შევსების წინაპირობებიც, კერძოდ, რამდენად სიცოცხლისუნარიანი იყო ეს ნაკვეთები და არსებობდა თუ არა ამ შემთხვევაში სამოქალაქო კოდექსის 1460-1462-ე მუხლების გამოყენების წინაპირობები მოპასუხეთა ან მოსარჩელეთა მხრიდან ქონებრივი ან ფულადი კომპენსაციის გზით.
სააპელაციო პალატამ ზუსტად არ განსაზღვრა დ. ჯ-ძის სამკვიდროს მოცულობა, არ გაითვალისწინა ქ.თბილისში მდებარე საცხოვრებელი ბინა, რომლის პრივატიზების უფლება მამკვიდრებელმა დ. ჯ-ძემ სიცოცხლეში დაუთმო მის 2 მემკვიდრეს – თ. და ნ. ჯ-ძეებს. ამ ქონების გათვალისწინება სამკვიდროში თავისთავად გამოიწვევდა ლ. ლ-ძის სავალდებულო წილის გაზრდას, რადგან, საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 1378-ე მუხლის თანახმად, თუ მამკვიდრებელმა აჩუქა ნივთი მესამე პირს, მაშინ სავალდებულო წილზე უფლების მქონე პირს შეუძლია, მოითხოვოს მისი შევსება იმ თანხით, რომლითაც გაიზრდება მისი სავალდებულო წილი, თუკი გაჩუქებული ნივთი სამკვიდროში შევა. საჩუქარი ანგარიშში არ ჩაითვლება, თუ სამკვიდროს გახსნის დროისათვის საჩუქრის გადაცემიდან 10 წელია გასული.
სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა რა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 1460-ე მუხლის მე-2 ნაწილსა და 1461-ე მუხლზე, განმარტა, რომ როგორც ლ. ლ-ძე, ისე მისი მოწინააღმდეგე მხარე უძღვებიან მეურნეობას, შესაბამისად მოდავე მხარეებს სამკვიდროდან სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის მიღებაზე თანაბარი უფლებები გააჩნიათ და აქედან გამომდინარე, არასწორად ჩათვალა, რომ ლ. ლ-ძის მოთხოვნა მისი კუთვნილი წილის კომპენსაციისა აპელანტებისათვის მიწის ნაკვეთებში წილის შემცირების ხარჯზე უსაფუძვლოა და მიიჩნია, ლ. ლ-ძის მიერ მოთხოვნილი ქონებიდან, მისი წილის შესაბამისი, როგორც ფართობით, ასევე ღირებულებით არის 230 კვ.მ 115 ლარად ღირებული ე.წ ყანა “ღვიარაში” და, რადგან ლ. ლ-ძე ითხოვს წილის კომენსაციას, საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 1462-ე მუხლის თანახმად, მან იგი უნდა მიიღოს არა ქონებრივი, არამედ ფულადი სახით. კასატორი მოსაზრებით, სააპელაციო პალატამ არასწორად განმარტა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 1462-ე მუხლი და ამავე კოდექსის 1460-ე მუხლის პირველი ნაწილი. ამასთან, სამართლებრივი შეფასება არ მისცა ექსპერტიზის დასკვნას, რითაც დაარღვია საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 105-ე მუხლის მე-2 ნაწილის მოთხოვნები.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 24 სექტემბრის განჩინებით ლ. ლ-ძის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა ლ. ლ-ძის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და მიიჩნევს, რომ იგი დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:
სამოქალაქო საპროცესო კანონმდებლობა საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხს უკავშირებს გარკვეულ შეზღუდვებს და ადგენს იმ დავათა კატეგორიებს, რომლებზეც შეტანილი საკასაციო საჩივარი საკასაციო სასამართლოს მიერ დასაშვებად უნდა იქნეს ცნობილი. აღნიშნული დანაწესები მოცემულია სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლში.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები მითითებული ნორმით გათვალისწინებული არც ერთი საფუძვლით.
მოცემული დავის საგანია სავალდებულო წილის გამოყოფა. აღნიშნულ საკითხზე არსებობს სასამართლოს პრაქტიკა, რომელიც ეფუძნება სამოქალაქო კოდექსის 1371-ე მუხლს, 1460-ე მუხლის მე-2 ნაწილს, 1461-ე და 1462-ე მუხლებს. იგი ასახულია სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებულ გადაწყვეტილებაში.
კასატორი ვერ ასაბუთებს და საქმის მასალებითაც არ დასტურდება სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვა ისეთი საპროცესო დარღვევით, რაც არსებითად იმოქმედებს საქმის შედეგზე, შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ამ საფუძვლითაც დაუშვებელია.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა:
ლ. ლ-ძის საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო.
საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.