ას-959-902-2010 20 დეკემბერი, 2010 წელი

ქ.თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

თ. თოდრია (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

ვ. როინიშვილი, მ. სულხანიშვილი

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი განხილვის გარეშე

საკასაციო საჩივრის ავტორი – ნ. ა-ძე

მოწინააღმდეგე მხარე – სს “... ბანკი”

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 13 მაისის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა _ გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და საქმის ხელახლა განსახილველად დაბრუნება იმავე სასამართლოსათვის

დავის საგანი _ წინასწარ გადახდილი თანხის გადახდილად ჩათვლა და სესხის დაფარვის გრაფიკში ცვლილებების შეტანა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სარჩელით მიმართა ნ. ა-ძემ მოპასუხე სს “... ბანკის” მიმართ და მოითხოვა შეტანილ იქნეს ცვლილება საკრედიტო ხელშეკრულება ¹ს-158/07-ის სესხის დაფარვის გრაფიკში და გადახდილად იქნეს ჩათვლილი მის მიერ წინსწრებით გადახდილი თანხა 11370 აშშ დოლარის ოდენობით, შემდეგი საფუძვლებით:

სარჩელის თანახმად, 2007 წლის 26 აპრილს მოსარჩელემ სს “.... ბანკთან” დადო საკრედიტო ხელშეკრულება, რომლიტაც კრედიტის ოდენობა განისაზღვრა 20000 აშშ დოლარით, კრედიტით სარგებლობის ვადა _ 60 თვით, ხოლო საპროცენტო სარგებელი წლიური 29%-ით. ხელშეკრულების შესაბამისად, გაიწერა სესხის დაფარვის გრაფიკი, რომლის მიხედვითაც მოსარჩელე წინასწარ იხდიდა გადასახდელ თანხებს, თუმცა გრაფიკში მითითებული ყოველთვიური გადასახადი მომატებულია და ითვალისწინებს კრედიტის საპროცენტო სარგებლის წლიური 29%-ის ნაცვლად გაცილებით მეტს. 2008 წლის ბოლოს მოსარცელემ მიმართა ბანკს კრედიტის რესტრუქტურიზაციის თაობაზე მოთხოვნით, რაზეც მოპასუხემ უარი განუცხადა. 2009 წლის 10 ივლისსსს “... ბანკიდან” მოვიდა გაფრთხილების წერილი, სადაც აღინიშნა, რომ მოსარჩელემ დაარღვია სესხის გადახდის გრაფიკი და იგი ვალდებული იყო 10 დღის ვადაში დაეფარა სასესხო დავალიანება, წინააღმდეგ შემთხვევაში დავალიანებას იძულებითი წესით ამოიღებდნენ. მოსარჩელის განმარტებით, მიუხედავად მისი მრავალგზის მცდელობისა, მოპასუხე მხარე საკრედიტო ხელშეკრულების გადახედვას არ აპირებს, რის გამოც იძულებული გახდა სასამართლო წესით დაეცვა თავისი უფლებები.

მოპასუხე, სს “... ბანკმა” თავისი შესაგებლით სარჩელი არ ცნო და განმარტა, რომ მოსარჩელის მიერ სასამარტლოსადმი მიმართვა რესტრუქტურიზაციის მოთხოვნაზე უარის თქმის გამო ზეგავლენის მოხდენის მცდელობა უფროა, ვიდრე თანხის გადახდასთან დაკავშირებით უფლების დაცვის რეალური საშუალება.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2009 წლის 5 ნოემბრის გადაწყვეტილებით ნ. ა-ძის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა უსაფუძვლობის გამო.

საქალაქო სასამართლომ საქმეზე დადგენილად მიიჩნია შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

2007 წლის 26 აპრილს სს “... ბანკსა” და ნ. ა-ძეს შორის გაფორმდა საკრედიტო ხელშეკრულება ¹1-158/07, რომლის თანახმადაც, კრედიტის მოცულობა განისაზღვრა 20000 აშშ დოლარით, კრედიტით სარგებლობის ვადა _ 60 თვე, კრედიტის საპროცენტო სარგებელი წლიური 29%;

სესხის დაფარვის გრაფიკით გაცემული თანხმებითა და მხარეთა ახსნა-განმარტებების საფუძველზე სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ 2007 წლის 26 აპრილის ¹ს-158/07 საკრედიტო ხელშეკრულების შესაბამისად, თანხა 20000 აშშ დოლარის ოდენობით სრულად იქნა ათვისებული ნ. ა-ძის მიერ, ამასთან სს “... ბანკმა” აღნიშნული ხელშეკრულების საფუძველზე, შეადგინა სესხის დაფარვის გრაფიკი;

2007 წლის 26 აპრილს სს “... ბანკსა” და ე. ა-ძეს შპრის დაიდო იპოთეკის ხელშეკრულება, რომლის თანახმადაც, სს “... ბანკსა” და ნ. ა-ძეს შორის 2007 წლის 26 აპრილს გაფორმებული ¹ს-158/07 საკრედიტო ხელშეკრუელბის უზრუნველსაყოფად, იპოთეკით დაიტვირთა ე. ა-ძის საკუთრებაში არსებული, ქ. თბილისში, ... ¹47-ში მდებარე უძრავი ქონება;

სალაროს შემოსავლის ორდერებით, 2009 წლის 4 ნოემბრის ანგარიშის ამონაწერითა და მოსარჩელის ახსნა განმარტებით, სასამართლომ დაადგინა, რომ ნ. ა-ძის მიერ სესხის დაფარვის გრაფიკის შესაბამისად, 2007 წლის მაისიდან 2008 წლის ოქტომბრის ჩათვლით სესხის დასაფარად გადახდილ იქნა გარკვეული ოდენობის თანხა. მოსარჩელის მიერ გადახდილი თანხები მიმართულ იქნა პროცენტის, პირგასამტეხლოსა და სესხის ძირითადი თანხის დასაფარად;

საჯარო რეესტრის ამონაწერის შესაბამისად, სს “... ბანკი” წარმოადგენდა სს “.... ბანკის” უფლებამონაცვლე;

ნ. ა-ძესა და სს “... ბანკს” შორის 2007 წლის 26 აპრილს დადებული საკრედიტო ხელშეკრულების ¹ს-158/07 თანახმად, ხელშეკრულებაში, მათ შორის სესხის დაფარვის გრაფიკში, ნებისმიერი ცვლილების შეტანა შესაძლებელი იყო მხოლოდ მხარეტა შორის წერილობითი შეთანხმების საფუძველზე;

სასამართლომ მიუთითა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-2 მუხლზე და აღნიშნა, რომ განსახილველ შემთხვევაში, ნ. ა-ძემ თავის აღძრულ სარჩელში არ მიუთითა, სს “... ბანკმა” მისი რა უფლება დაარღვია ან მისი რა უფლება გახადა სადავოდ. სასარჩელო განცხადებით იგი ითხოვდა მხოლოდ ცვლილების შეტანას საკრედიტო ხელშეკრულების სესხის დაფარვის გრაფიკში ამავე საკრედიტო ხელშეკრულების გათვალისწინებით და წინასწრებით გადახდილი თანხის გადახდილად ჩათვლას.

საქალაქო სასამართლომ მიუთითა სამოქალაქო კოდექსის 327-ე მუხლზე და აღნიშნა, რომ კონკრეტულ შემთხვევაში, სწორედ მხარეთა მიერ ნების გამოვლენის შედეგად დაიდო 2007 წლის 26 აპრილს ¹ს-158/07 საკრედიტო ხელშეკრულება, რომლიტაც მხარეები მის ყველა არებით პირობაზე შეტანხმდნენ, რაც დაადასტურეს საკუთარი ხელმოწერით და არც ერთ მხარე სადავოდ არ გაუხდია. სადავო არ გამხდარა ასევე, სს “... ბანკის” მიერ შედგენილი სესხის დაფარვის გრაფიკი.

ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით სასამართლომ მიიჩნია, რომ მოცემულ შემთხვევაში, სასამართლო ვერ დაავალდებულებდა საკრედიტო ხელშეკრულების მონაწილე ვერცერთ მხარეს, განეხორციელებინათ საკრედიტო ხელშეკრუელბით გათვალისწინებული პირობები ან რაიმე ცვლილება შეეტანათ ხელშეკრუელბაში, მაში, როდესაც ნებისმიერი ცვლილება ან დამატებები შესაძლებელია შეტანილიყო მხოლოდ მხარეთა შორის წერილობითი შეთანხმების საფუძველზე.

აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ნ. ა-ძემ, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 13 მაისის განჩინებით ნ. ა-ძის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.

სააპელაციო სასამართლომ სრულად გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ საქმეზე დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები და ამ გარემოებების მიმართ მის მიერ გაკეთებული დასკვნები და სამართლებრივი შეფასებები და სააპელაციო საჩივართან დაკავშირებით დამატებით აღნიშნა, რომ აპელანტის მიერ მითითებული გარემოება იმასთან დაკავშირებით, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლომ გადაწყვეტილების გამოტანისას არ გაითვალისწინა მსოფლიოში მიმდინარე ეკონომიკური კრიზისი და მისი მძიმე მატერიალური მდგომარეობა, ვერ გახდებოდა სააპელაციო საჩივრის დაკმაყოფილების სამართლებრივი საფუძველი, ვინაიდან მხარეთა შორის დადებული ხელშეკრულების თანახმად, ნებისმიერი ცვლილების განხორციელება შესაძლებელი იყო მხოლოდ მხარეთა წერილობითი შეთანხმების საფუძველზე, რასაც მოცემულ შემთხვევაში ადგილი არ ჰქონია. იმის გათვალისწინებით, რომ განსახილევლ შემთხვევაში პროცენტის ოდენობა ფიქსირებულია და მის ცვლილებას 2007 წლის 26 აპრილის საკრედიტო ხელშეკრულება არ ითვალისწინებდა, სააპელაციო სასამართლომ აპელანტის მითითება სამოქალაქო კოდექსის 868-ე მუხლზე არ გაიზიარა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 13 მაისის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ნ. ა-ძემ, მოითხოვა მისი გაუქმება და საქმის ხელახლა განსახილველად დაბრუნება იმავე სასამართლოსათვის იმ საფუძვლით, რომ სასამართლომ საკმარისად არ დაასაბუთა გადაწყვეტილება, რის გამოც მისი სამართლებრივი საფუძვლების შემოწმება შეუძლებელია.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 25 ოქტომბრის განჩინებით ნ. ა-ძის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მიხედვით დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ნ. ა-ძის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას ნ. ა-ძის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

“სახელმწიფო ბაჟის შესახებ” საქართველოს კანონის მე-5 მუხლის პირველი ნაწილის “მ¹” მუხლის შესაბამისად, კასატორი ნ. ა-ძე გათავისუფლებულია სახელმწიფო ბაჟის გადახდისაგან.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. ნ. ა-ძის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად.

2. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.