ას-962-905-10 27 დეკემბერი, 2010 წ.

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ვ. როინიშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ლ. მურუსიძე, პ. სილაგაძე

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი _ ბ. ა-ძე (მოპასუხე)

მოწინააღმდეგე მხარე _ ს. თ-ძე (მოსარჩელე)

დავის საგანი – საზიარო უფლების გაუქმება ნატურით გაყოფით

გასაჩივრებული სასამართლო განჩინება _ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 10 ივნისის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა _ გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

ს. თ-ძემ სარჩელით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიას ბ. ა-ძის მიმართ საერთო საკუთრების მიწის ნაკვეთზე საზიარო უფლების გაუქმებისა და რეალური წილის გამოყოფის მოთხოვნით.

მოსარჩელემ განმარტა, რომ ქ. თბილისში, ... მე-2 შესახვევის ¹7-ში მდებარე მიწის ნაკვეთზე განლაგებულია კანონიერი ნაგებობა, რომელიც არის მოსარჩელის, ბ. ა-ძისა და ი. ბ-შვილის თანასაკუთრება. მოსარჩელის სახელზე ირიცხება ლიტერ “ა”-ს ¼ ნაწილი და ნაგებობა ლიტერ “ბ”. მიწის ნაკვეთი არის თანამესაკუთრეთა საერთო სარგებლობაში. მოპასუხე აღნიშნულ მისამართზე ცხოვრობს 2001 წლიდან, სარგებლობს და ფლობს მიწის ნაკვეთს, რომელიც შემოღობილი და იზოლირებულია.

მოსარჩელის საცხოვრებელი სახლის მიმდებარე ტერიტორიაზე ლიტერ “ბ”-სთან მდებარეობს 8 კვ.მ. მიწის ნაკვეთი, რომლითაც არ სარგებლობს მოპასუხე, თუმცა გააჩნია მის მიმართ ინტერესი. აღნიშნულ ნაკვეთზე ბ. ა-ძის საცხოვრებელი სახლის ყოფილმა მესაკუთრემ მიაშენა უნებართვო ნაგებობა, რომელიც დანგრეულ იქნა სასამართლოს გადაწყვეტილებით, მიუხედავად ამისა, მოსარჩელის განმარტებით, მოპასუხე კვლავ ცდილობს ააშენოს აღნიშნულ ფართზე ნაგებობა.

მოსარჩელემ ასევე აღნიშნა, რომ მას შემდეგ, რაც ზემოაღნიშნული ნაგებობა სააღსრულებო სამსახურმა მოშალა, მოპასუხემ გადაღობა მოსარჩელის საცხოვრებელ სახლთან მისასვლელი გზა და მას აღარ აქვს საშუალება აღნიშნული 8 კვ.მ. გავლით მოხვდეს საკუთარ სახლში.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, ს. თ-ძემ თბილისში, ... მე-2 შესახვევის ¹7-ში მდებარე სახლთმფლობელობაში მხარეთა თანასაკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთიდან 8 კვ.მ. ნაკვეთის ინდივიდუალურ საკუთრებაში გამოყოფა მოითხოვა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2007 წლის 10 მაისის გადაწყვეტილებით ს. თ-ძის სარჩელი დაკმაყოფილდა; მოსარჩელეს ინდივიდუალურ საკუთრებაში გამოეყო ქ. თბილისში, ... მე-2 შესახვევის ¹7-ში მდებარე მხარეთა თანასაკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთიდან 8 კვ.მ.

აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ბ. ა-ძემ გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმების მოთხოვნით.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2008 წლის 17 იანვრის განჩინებით ბ. ა-ძის სააპელაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა; გაუქმდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2007 წლის 10 მაისის გადაწყვეტილება და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდა იმავე სასამართლოს.

სააპელაციო პალატამ განმარტა, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლოს უნდა ემსჯელა საზიარო უფლების მთელ ობიექტზე საზიარო უფლების გაუქმების შესახებ და უნდა დაედგინა თუ რამდენად შესაძლებელია სადავო მიწის ნაკვეთის დაყოფა ერთგვაროვან ნაწილებად ღირებულების შემცირების გარეშე. ამავე დროს, სააპელაციო პალატამ განმარტა, რომ პირევლი ინსტანციის სასამართლომ უნდა გადაწყვიტოს სადავო ნივთზე საზიარო უფლების გაუქმების საკითხი ყველა თანამესაკუთრის სასარგებლოდ.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2009 წლის 10 ნოემბრის გადაწყვეტილებით ს. თ-ძის სარჩელი დაკმაყოფილდა; გაუქმდა ს. თ-ძის, ბ. ა-ძის და ი. ბ-შვილის საზიარო უფლება ნატურით (რეალურად) გაყოფით უძრავ ნივთზე, მდებარე _ ქ. თბილისი, ... მე-2 შესახვევის ¹7, სსიპ ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს 2009 წლის 13 აგვისტოს ¹90/18 დასკვნის ¹3 დანართის შესაბამისად შემდეგნაირად: ს. თ-ძეს რეალურად გამოეყო 118,4 კვ.მ. მიწის ნაკვეთი მასზე განთავსებული შენობა-ნაგებობების განაშენიანების ფართის ჩათვლით; ბ. ა-ძეს რეალურად გამოეყო 149,5 კვ.მ. მიწის ნაკვეთი მასზე განთავსებული შენობა-ნაგებობების განაშენიანების ფართის ჩათვლით; ი. ბ-შვილს რეალურად გამოეყო 95,3 კვ.მ. მიწის ნაკვეთი მასზე განთავსებული შენობა-ნაგებობების განაშენიანების ფართის ჩათვლით; ბ. ა-ძისათვის რეალურად გამოყოფილ მიწის ნაკვეთს შესასვლელი ჭიშკარი მოეწყო რკინიგზის ქუჩის მხრიდან; ბ. ა-ძის კუთვნილ ¹1 და ს. თ-ძის კუთვნილ ¹2 ნაგებობებს შორის არსებული განაშენიანებისაგან თავისუფალი ფართი 4,8 კვ.მ. დარჩა ს. თ-ძისა და ბ. ა-ძის საერთო სარგებლობაში.

აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ბ. ა-ძემ გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმების მოთხოვნით.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 10 ივნისის განჩინებით ბ. ა-ძის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2009 წლის 10 ნოემბრის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო პალატა სრულად დაეთანხმა პირველი ინსტანციის სასამართლოს სამართლებრივ დასკვნებს საქმის ფაქტობრივ გარემოებებთან დაკავშირებით.

სააპელაციო სასამართლო არ დაეთანხმა აპელანტის მოსაზრებას იმის თაობაზე, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლო არ იყო უფლებამოსილი გაეუქმებინა საზიარო უფლება მხოლოდ მიწის ნაკვეთზე და ¹1 და ¹2 ნაგებობეს შორის არსებული 4,8 კვ.მ. ფართი დაეტოვებინა საერთო სარგებლობაში.

სააპელაციო პალატამ განმარტა, რომ საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 963-ე მუხლის შესაბამისად, საზიარო უფლება უქმდება ნატურით გაყოფისას, თუ საზიარო საგანი შეიძლება დაიყოს ერთგვაროვან ნაწილებად ღირებულების შემცირების გარეშე, თანაბარი წილების განაწილება მონაწილეთა შორის ხდება კენჭისყრით.

ამრიგად, პირველი ინსტანციის სასამართლოს უფლება არ ჰქონდა დაეკმაყოფილებინა სარჩელი იმ შემთხვევაში, თუ საზიარო ნივთის ერთგვაროვან ნაწილებად დაყოფისას შემცირდებოდა მისი ღირებულება.

სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ მოცემულ შემთხვევაში აპელანტამ ვერ დაამტკიცა საზიარო ნივთის დაყოფის შედეგად მისი ღირებულების შემცირების ფაქტი.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ბ. ა-ძემ გასაჩივრებული განჩინების გაუქმების მოთხოვნით.

კასატორის განმარტებით, სასამართლომ არ გაითვალისწინა ის ფაქტი, რომ მის სარგებლობაში არსებული მიწის ნაკვეთის ფართობი გაზრდილი იყო საცხოვრებელი ბინის ნაწილის ჩამონგრევის ხარჯზე, რომელიც აღდგენას ექვემდებარებოდა. ამავე დროს, კასატორის განმარტებით, მისი მიწის ნაკვეთი არის უკანონო მიწერის გარეშე, ხოლო ს. თ-ძის მიერ ხელოვნურად მოხდა ახალი ნაგებობების აშენება, რათა შემცირებულიყო მიწის ნაკვეთი. კასატორმა მიუთითა, რომ ის და ს. თ-ძე არასოდეს სარგებლობდნენ ერთი ჭიშკრით, რაც დასტურდება საჯარო რეესტრის ჩანაწერებითაც.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2010 წლის 11 ოქტომბრის განჩინებით საკასაციო საჩივარი სსკ-ის 391-ე მუხლის მიხედვით დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ბ. ა-ძის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის მიხედვით, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებზე დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით, ვინაიდან სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას ბ. ა-ძის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მესამე ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. ამდენად, საკასაციო პალატა თვლის, რომ ბ. ა-ძეს უნდა დაუბრუნდეს ნ. ა-ძის მიერ სახელმწიფო ბაჟის სახით გადახდილი 300 ლარის 70% _ 210 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. ბ. ა-ძის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. ბ. ა-ძეს დაუბრუნდეს ნ. ა-ძის მიერ სახელმწიფო ბაჟის სახით გადახდილი 300 ლარის 70% _ 210 ლარი თბილისის არასაგადასახადო შემოსულობების ¹200122900 (სახელმწიფო ხაზინა ბანკის კოდი _ ¹220101222, საბიუჯეტო შემოსულობების სახაზინო კოდი _ ¹300773150, დანიშნულება _ სახელმწიფო ბაჟი საქართველოს უზენაეს სასამართლოში განსახილველ საქმეებზე);

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.