ას-963-906-2010 23 დეკემბერი, 2010 წელი

ქ.თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

თ. თოდრია (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

ვ. როინიშვილი, მ. სულხანიშვილი

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი განხილვის გარეშე

საკასაციო საჩივრის ავტორი – დ. ლ-შვილი

მოწინააღმდეგე მხარე – სს “ლ.”

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 29 აპრილის გადაწყვეტილება

კასატორის მოთხოვნა _ გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება

დავის საგანი _ თანხის დაკისრება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

დ. ლ-შვილმა სარჩელით მიმართა სასამართლოს სს “ლ.-ს” მიმართ და მოითხოვა მის მიერ ავტომანქანა “კამაზის” შეკეთებისათვის გაწეული ხარჯების _ 14400 ლარის ანაზღაურების მოპასუხისათვის დაკისრება შემდეგი საფუძვლებით:

სარჩელის თანახმად, 2005 წლის დეკემბერში სს “ლ.-სთან” დადებული ზეპირი შეთანხმების თანახმად, მოსარჩელეს უნდა შეკეთებინა სს “ლ.-ს” კუთვნილი ავტომანქანა “კამაზი” და უნდა გადაეკეთებინა თვითმცლელად, მოპასუხე კი ხარჯებს აუნაზღაურებდა. მანქანის შეკეთებაზე გაწეულმა ხარჯმა შეადგინა 14400 ლარი, რომლის გადახდასაც მოპასუხე თავს არიდებდა. შემდგომ შპს “ლ.-მ” მას შესთავაზა მანქანის იჯარით სარგებლობა თვეში _ 100 ლარის საიჯარო ქირის გადახდის პირობით, რომელსაც დ. ლ-შვილი იხდიდა 2008 წლამდე. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, ვინაიდან სს “ლ.-მ” არ შეასრულა ნაკისრი ვალდებულება, მოითხოვა მოპასუხისათვის 14400 ლარის დაკისრება.

მოპასუხე სს “ლ.-მ” სარჩელი არ ცნო იმ საფუძვლით, რომ 2005 წლის დეკემბრის თვიდან მოსარჩელესთან არსებობდა ზეპირი სახით დადებული იჯარის ხელშეკრულება ავტომანქანა “კამაზის” სარგებლობის უფლებით გადაცემის თაობაზე. შეთანხმების თანახმად, მოსარჩელე მანქანის შეკეთების სანაცვლოდ, ერთი წლის მანძილზე, 2006 წლის ბოლომდე არ გადაიხდიდა საიჯარო ქირას, რაც შეეხება მანქანის შეკეთების ხარჯების ანაზღაურებას, აღნიშნულთან დაკავშირებით, შეთანხმება არ არსებულა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2009 წლის 12 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით დ. ლ-შვილის სარჩელი დაკმაყოფილდა, სს “ლ.-ს” მოსარჩელის სასარგებლოდ დაეკისრა 14400 ლარის ანაზღაურება.

აღნიშნულ გადაწყვეტილებაზე სააპელაციო საჩივარი შეიტანა სს “ლ.-მ”, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 29 აპრილის გადაწყვეტილებით სს “ლ.-ს” სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა, თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2009 წლის 12 ოქტომბრის გადაწყვეტილების შეცვლით მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება, დ. ლ-შვილის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ მხარეთა შორის 2005 წლის დეკემბერში ზეპირი ფორმით დადებული ხელშეკრულება, თავისი სამართლებრივი ხასიათით წარმოადგენდა როგორც ნარდობის, ასევე იჯარის ხელშეკრულებას, რასაც ადასტურებს დ. ლ-შვილის მიერ სს “ლ.-ს” მიმართ გადახდილი საიჯარო ქირა, რომელმაც საერთო ჯამში შეადგინა 1100 ლარი;

სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია ის გარემოება, რომ საიჯარო ქირის მითითებული ოდენობით გადახდის ფაქტი ადასტურებდა მხარეთა შორის საიჯარო ურთიერთობის არსებობას დ. ლ-შვილისათვის ავტომანქანის გადაცემისთანავე. სააპელაციო წესით საქმის გახილვისას, მხარეთა ახსნა-განმარტებებით, სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ ზეპირი სახით იჯარის ხელშეკრულება დადებული იყო შემდეგი პირობით: სს “ლ.-” დ. ლ-შვილს გადასცემდა ავტომანქანა “კამაზს”, რომლის შეკეთების სანაცვლოდ, დ.ლ-შვილი არ იხდიდა პირველი ერთი წლის განმავლობაში იჯარის ხელშეკრულებით გათვალისწინებულ გადასახადს, ხოლო შემდგომი ორი წლის განმავლობაში იხდიდა მხოლოდ სიმბოლურ თანხას _ თვეში 100 ლარს, რაც გამოწვეული იყო იმით, რომ მოსარჩელემ ნარდობის ხელშეკრულების საფუძველზე, გასწია გარკვეული ხარჯები და შრომა სს “ლ.-ს” საკუთრებაში არსებული ავტომანქანის შესაკეთებლად. სააპელაციო სასამართლომ საგულისხმოდ მიიჩნია ის ფაქტი, რომ დ. ლ-შვილი ვერ ხსნიდა, თუ რატომ უხდიდა იგი თვეში 100 ლარს იჯარის ქირას სს “ლ.-ს”, თუ ნარდობის ხელშეკრულებიდან გამომდინარე, საწარმოს თავად გააჩნდა მის მიმართ თანხის გადახდის ვალდებულება.

სააპელაციო სასამართლომ საქმეში წარმოდგენილი ავტომანქანის სარეგისტრაციო მოწმობით დადგენილად მიიჩნია, რომ ავტომანქანის წაყვანიდან თვენახევრის შემდეგ, მისი დანიშნულებისამებრ გამოყენება უკვე შესაძლებელი იყო, რაც ცხადყოფდა, რომ დ. ლ-შვილს შეეძლო მისი გამოყენებით მიეღო სარგებელი.

სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლომ არასწორი სამართლებრივი შეფასება მისცა იმ ფაქტს, რომ ნივთის შეკეთების ეტაპზე, მხარეთა შორის არ არსებობდა იჯარის ხელშეკრულება. სააპელაციო სასამართლომ განმარტა, რომ ხელშეკრულების თავისუფლების პრინციპიდან გამომდინარე, მხარეებს შეუძლიათ დადონ ისეთი ხელაშეკრულება, რომელიც შეიცავს როგორც ნარდობის, ასევე იჯარის ელემენტებს, რაც მოცემულ შემთხვევაში სახეზე იყო. სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ მხარეთა შორის არსებული იჯარის ხელშეკრულების პირობები სრულიად შეესაბამებოდა კანონის მოთხოვნებს და შესაძლებელი იყო ნაკლიან ნივთზე იჯარის ხელშეკრულების დადება. სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ, ვინაიდან ავტომანქანა “კამაზი” საჭიროებდა შეკეთებას და იგი ითვლებოდა ნაკლის მქონედ, სამოქალაქო კოდექსის 536-ე და 488-ე მუხლების შესაბამისად, რამდენადაც იგი არ იყო ვარგისი ხელშეკრულებით გათვალისწინებული სარგებლობისათვის, დ. ლ-შვილს შეუმცირდა ქირის ოდენობა მხარეთა შეთანხმების საფუძველზე.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმებით, დ. ლ-შვილის სარჩელი არ დააკმაყოფილა

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 29 აპრილის გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა დ. ლ-შვილმა, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მირებით სარჩელის დაკმაყოფილება შემდეგი საფუძვლებით: კასატორის განმარტებით, სააპელაციო სასამართლომ, დავის გადაწყვეტისას, სამოქალაქო კოდექსის 629-630-ე მუხლების გამოყენების ნაცვლად, გამოიყენა ამავე კოდექსის 536-ე და 488-ე მუხლები, რომლებიც არ უნდა გამოეყენებინა, ვინაიდან სადავო ურთიერთობის ის ნაწილი, რომელიც მხარეთა შორის შეთანხმდა, როგორც დროებითი იჯარა გაწეული ხარჯის გადახდამდე, არანაირად არ იყო იჯარის ობიექტის ნაკლთან და საიჯარო თანხის ოდენობის შემცირებასთან დაკავშირებული. ამასთან, სააპელაციო სასამართლომ არასწორი სამართლებრივი შეფასება მისცა მხარეთა შორის თავდაპირველ, ავტომანქანის შეკეთების ეტაპზე არსებულ ურთიერთობას, როდესაც დაადგინა, რომ იგი ერთდროულად წარმოადგენდა ნარდობასა და იჯარას, ვინაიდან საიჯარო ურთიერთობა მხარეებს შორის მხოლოდ ავტომანქანის ექსპლუატაციაში შესვლისა და მოწინააღმდეგე მხარის მიერ შესრულებული სამუშაოებისათვის გაწეული ხარჯის გადაუხდელობისა და ავოტმანქანის მისთვის მიყიდვაზე უარის მიღების შემდგომ წარმოიშვა, მხარეთა შორის თავდაპირველი ურთიერთობა კი წარმოადგენდა მხოლოდ ნარდობას.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 8 ოქტომბრის განჩინებით დ. ლ-შვილის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მიხედვით დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ დ. ლ-შვილის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას დ. ლ-შვილის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 46-ე მუხლის პირველი ნაწილის “ვ” ქვეპუნქტის შესაბამისად, კასატორი დ. ლ-შვილი გათავისუფლებულია სახელმწიფო ბაჟის გადახდისაგან.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. დ. ლ-შვილის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად.

2. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.