ას-965-908-2010 27 დეკემბერი, 2010 წელი,

ქ.თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ნ. კვანტალიანი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

ვ. როინიშვილი, პ. ქათამაძე

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი _ თ. ჯ-შვილი (მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარე _ ნ. ჯ-შვილი (მოპასუხე)

გასაჩივრებული სასამართლო განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 24 ივნისის განჩინება

კასატორების მოთხოვნა _ გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და სარჩელის

დაკმაყოფილება

დავის საგანი _ საზიარო უფლების ნატურით გაუქმება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

თ. ჯ-შვილმა სარჩელი აღძრა სასამართლოში ნ. ჯ-შვილის მიმართ ქ.თბილისში, ... შესახვევის ¹4-ში მდებარე მხარეთა თანასაკუთრებიდან წილის ნატურით გამოყოფის მოთხოვნით იმ საფუძვლით, რომ ქ.თბილისში, ... შესახვევ ¹4-ში მდებარე უძრავი ქონება საკუთრების უფლებით ირიცხება მოსარჩელისა და მოპასუხე ნ. ჯ-შვილის სახელებზე. მხარეებს შორის არსებობს კონფლიქტი.

მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო შემდეგი საფუძვლებით: მოსარჩელის მიერ შემოთავზებული პირობებით გაყოფის შემთხვევაში ილახება ნ. ჯ-შვილის საკუთრების უფლება მის წილზე, ვინაიდან მცირდება მისი წილის ღირებულება, საერთო საკუთრებაში არსებული ავტოფარეხის საკითხი საერთოდ არ არის გადაწყვეტილი წარმოდგენილი დასკვნით.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 30 მარტის გადაწყვეტილებით თ. ჯ-შვილის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა თ. ჯ-შვილმა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 24 ივნისის განჩინებით თ. ჯ-შვილის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 30 მარტის გადაწყვეტილება შემდეგი საფუძვლებით: სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა პირველი ინსტანციის მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები, კერძოდ, დადასტურებულად ცნო, რომ ქ.თბილისში, ... შესახვევში მდებარე ¹4 ბინა საკუთრების უფლებით ირიცხებოდა მოსარჩელე თ. ჯ-შვილისა და მოპასუხე ნ. ჯ-შვილის სახელებზე. მხარეებს საერთო სარგებლობაში ჰქონდათ ეზოში შემოსასვლელი ჭიშკარი, რომელიც აკავშირებდა მათ სამანქანო გზასთან ... შესახვევით. ავტოფარეხი მდებარეობდა ... შესახვევის მხარეს, მხარეებს ფაქტობრივად გამიჯნული ჰქონდათ საცხოვრებელი სახლი. ნ. ჯ-შვილი იყო თ. ჯ-შვილის აწ გარდაცვლილი ძმის - გ. ჯ-შვილის მეუღლე. მოსარჩელე თ. ჯ-შვილსა და მოპასუხე ნ. ჯ-შვილს შორის არსებობდა კონფლიქტი. ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს 2009 წლის 2 ივნისის საინჟინრო-ტექნიკური ექსპერტიზის ¹კ-1251\18 დასკვნაზე დაყრდნობით მიიჩნია, რომ სადავო სახლის იდეალური წილების შესაბამისად ორ თანაბარწილად გაყოფა თანამესაკუთრეებზე ტექნიკურად შეუძლებელი იყო, ხოლო განაშენიანებისაგან თავისუფალი მიწის საეზოვე ნაკვეთის გამიჯვნა ორ თანაბარ ნაწილად - ტექნიკურად შესაძლებელი, ტექნიკურად შესაძლებელი იყო ასევე ცალკე შესასვლელი კარების ... ქუჩის მხრიდან მოწყობა. უძრავი ქონება ქ.თბილისში, ... შესახვევში მდებარე ¹4 ბინა საკუთრების უფლებით ირიცხებოდა მოსარჩელე თ. ჯ-შვილისა და მოპასუხე ნ. ჯ-შვილის სახელებზე. არ არსებობდა საზიარო საგნის ნატურით გაყოფის პირობები.

სააპელაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის პირველი ნაწილით, რომლის თანახმად თითოეულმა მხარემ უნდა დაამტკიცოს გარემოებები, რომელზედაც იგი ამყარებს თავის მოთხოვნასა და შესაგებელს და დაეთანხმა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მითითებას იმის თაობაზე, რომ საზიარო უფლების გაუქმების შემთხვევაში გასაყოფი ნივთის ღირებულების არშემცირების ფაქტის მტკიცების ტვირთი მოსარჩელეს ეკისრებოდა. დადგენილად ცნო, რომ საექსპერტო კვლევის საგანს არ წარმოადგენდა შემცირებოდა თუ არა საზიარო ქონების ღირებულება მისი ნატურით გაყოფის შემთხვევაში. გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოში 2010 წლის 16 მარტის სასამართლო სხდომაზე მიცემული ექსპერტის ჩვენება იმის თაობაზე, რომ, მართალია, საექსპერტო კვლევა არ ჩატარებულა იმ საკითხზე იყო თუ არა შესაძლებელი საზიარო უფლების გაუქმება საზიარო საგნის ღირებულების შემცირების გარეშე, მაგრამ აღნიშნული უფლების, გაუქმება სავარაუდოდ, შეუძლებელი იყო გამოყოფილი ფართის ღირებულების შემცირების გარეშე, ვინაიდან ასეთი გაყოფის შემთხვევაში, მეორე ნაწილი მოწყდებოდა ქუჩას და მას გზასთან კავშირი არ ექნებოდა. სააპელაციო სასამართლომ გამოიყენა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 963-ე მუხლი და აღნიშნა, რომ მოცემული ნორმა განსაზღვრავს იმ წინაპირობებს, რომელთა არსებობის შემთხვევაშიც დასაშვებია საზიარო უფლების ნატურით გაუქმება. კერძოდ, შესაძლებელი უნდა იყოს საზიარო საგნის ერთგავაროვან ნაწილებად დაყოფა, ანუ დაყოფა ტექნიკურად დასაშვები უნდა იყოს და აღნიშნული დაყოფის შემდეგ საგნის ღირებულება უნდა შენარჩუნდეს. აქედან გამომდინარე, მიიჩნია, რომ საზიარო საგნის ნატურით გაყოფისათვის აუცილებელია ორივე პირობის კუმულაციური ერთობლიობის არსებობა. მართალია, საზიარო საგნის დაყოფა ტექნიკურად შესაძლებელია, მაგრამ ამავე დროს არსებობს საფუძვლიანი ვარაუდი იმისა, რომ დაყოფას მოჰყვება საზიარო საგნის ღირებულების შემცირება, აღნიშნული ვარაუდი კი, აპელანტმა (მოსარჩელემ) ვერ გააქარწყლა.

სააპელაციო სასამართლოს განჩინებაზე საკასაციო საჩივარი შეიტანა თ. ჯ-შვილმა და მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და სარჩელის დაკმაყოფილება შემდეგი საფუძვლებით: სააპელაციო სასამართლომ არასწორად განმარტა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 963-ე მუხლი, რომლის თანახმად საზიარო უფლება უქმდება ნატურით გაყოფისას, თუ საზიარო საგანი (საგნები) შეიძლება დაიყოს ერთგვაროვან ნაწილებად ღირებულების შემცირების გარეშე, თანაბარი წილების განაწილება მონაწილეთა შორის კენჭისყრით ნაწილდება. ღირებულების შემცირება არ გულისხმობს საზიარო საგნის ღირებულებას პირდაპირი გაგებით, ვინაიდან საგნის ორად გაყოფით, ცხადია, მისი ღირებულება მცირდება. აღნიშნული ნორმის ლოგიკური განმარტებით, ღირებულების შემცირებაში იგულისხმება საგნის დანიშნულებითი ღირებულების უფასურება, მოსპობა.

სააპელაციო სასამართლომ უგულებელყო ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ბიუროს 2009 წლის 3 ივნისის დასკვნა, რომლის თანახმად განაშენიანებისაგან თავისუფალი მიწის საეზოვე ნაკვეთის (400 მ) გამიჯვნა ორ თანაბარწილად ტექნიკურად შესაძლებელია, რა შემთხვევაშიც არ ირღვევა “დასახლებათა ტერიტორიების გამოყენებისა და განაშენიანების რეგულირების ძირითადი დებულებების დამტკიცების თაობაზე” ნორმატიული აქტის მოთხოვნები, ამ შემთხვევაში იზოლირებისა და მეზობლების ერთმანეთთან ჩაუხედავობის პრინციპიდან გამომდინარე, ეზოს საზღვარზე (ღობეზე), რომლისგანაც 7,5 მეტრის დაშორებით მდებარეობს ... ¹4-ში მრავალბინიანი საცხოვრებელი სახლი, ტექნიკურად შესაძლებელია მოეწყოს ცალკე შესასვლელი კარები. დასკვნაში აღნიშნულია, რომ არ ირღვევა იზოლირებისა და გამიჯვნის წესები და ორ თანაბარ წილად ნაკვეთის გამიჯვნა შესაძლებელია, რაც მტკიცებულებაა ამისა, რომ ნაკვეთის გამიჯვნა შეიძლება და ღირებულება არ მცირდება.

სააპელაციო სასამართლომ არ გაითვალისწინა მოცემულ საქმეზე დადგენილი უდავო ფაქტობრივი გარემოებები, კერძოდ, საზიარო საგნის მთლიანი ფართია 524 მ. საცხოვრებელი სახლიდან 100 მ უკავია მოსარჩელს, ხოლო მოპასუხეს 121 მ. ფაქტობრივად გამიჯნულია ეზოც, რომლის უმეტესი ნაწილი მოპასუხეს უკავია. სამოქალაქო კოდექსის 1513-ე მუხლის შესაბამისად, მოსარჩელის ფაქტობრივ სარგებლობაში არსებული მიწის ნაკვეთი მის საკუთრებად უნდა ჩაითვალოს.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 3 ნოემბრის განჩინებით თ. ჯ-შვილის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა თ. ჯ-შვილის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და მიიჩნევს, რომ იგი დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კანონმდებლობა საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხს უკავშირებს გარკვეულ შეზღუდვებს და ადგენს იმ დავათა კატეგორიებს, რომლებზეც შეტანილი საკასაციო საჩივარი საკასაციო სასამართლოს მიერ დასაშვებად უნდა იქნეს ცნობილი. აღნიშნული დანაწესები მოცემულია სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლში.

კასატორი ვერ ასაბუთებს და საქმის მასალებითაც არ დასტურდება სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვა ისეთი საპროცესო დარღვევით, რაც არსებითად იმოქმედებს საქმის შედეგზე, შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ამ საფუძვლითაც დაუშვებელია.

მოცემული საკასაციო საჩივრის საგანია საზიარო უფლების ნატურით გაუქმება. აღნიშნულ საკითხზე არსებობს სასამართლოს პრაქტიკა, რომელიც ეფუძნება სამოქალაქო კოდექსის 953-ე, 954-ე, 961-ე მუხლის პირველ ნაწილსა და 963-ე მუხლს. აღნიშნული პრაქტიკა ასახულია სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებულ განჩინებაში.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები მითითებული ნორმით გათვალისწინებული არც ერთი საფუძვლით.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მესამე ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. ამდენად, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ თ. ჯ-შვილს უნდა დაუბრუნდეს 2010 წლის 19 ოქტომბერს მის მიერ საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის – 300 ლარის - 70% _ 210 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

თ. ჯ-შვილის საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო;

თ. ჯ-შვილს დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის - 300 ლარის 70% _ 210 ლარი;

საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.