ას-967-910-2010 22 დეკემბერი, 2010წ.

თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ვ. როინიშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ლ. მურუსიძე, პ. სილაგაძე

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი _ თ. ბ-შვილი (მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარე _ გ. ბ-შვილი (მოპასუხე)

გასაჩივრებული განჩინება _ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 13 მაისის განჩინება

დავის საგანი _ სამკვიდრო წილის გამოყოფა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

საგარეჯოს რაიონულ სასამართლოს სასარჩელო განცხადებით მიმართა თ. ბ-შვილმა მოპასუხე გ. ბ-შვილი მიმართ, ქ. საგარეჯო, ... ქუჩა ¹54-ში მდებარე აწ გარდაცვილი მშობლების საცხოვრებელი სახლიდან და მიწის ნაკვეთიდან წილის გამოყოფის მოთხოვნით.

მოსარჩელის განმარტებით, დაბადებიდან ცხოვრობდა მშობლებთან ერთად ქ. საგარეჯოში, ... ქუჩა ¹54-ში. მშობლების გარდაცვალების შემდეგ ფლობდა სამკვიდრო საცხოვრებელი სახლის ნახევარს, ხოლო საცხოვრებელი სახლის მეორე ნახევარში ცხოვრობდა მისი გარდაცვილი ძმის ა. ბ-შვილის შვილი _ გ. ბ-შვილი. დანარჩენ მემკვიდრეებს სამკვიდრო ქონებაზე პრეტენზია არა ჰქონდათ, ხოლო მოპასუხე კი მთელ სამკვიდრო ქონებაზე აცხადებდა პრეტენზიას და ხელს უშლიდა მოსარჩელეს დაეკანონებინა მემკვიდრეობით მიღებული ქონება.

საგარეჯოს რაიონული სასამართლოს 2009 წლის 4 სექტემბრის გადაწყვეტილებით თ. ბ-შვილის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

სასამართლომ დაადგინა ფაქტობრივი გარემოებები, რომ მოსარჩელე თ. ბ-შვილს, რომელიც წარმოადგენდა პირველი რიგირს მემკვიდრეს, მისი მამის, გარდაცვილი 1994 წლის 5 დეკემბერს, და დედის, გარდაცვლილი 1995 წლის 7 დეკემბერს, დატოვებული სამკვიდრო ქონება ორსართულიანი საცხოვრებელი სახლი და 2013 კვმ მიწის ნაკვეთი მდებარე ქ. საგარეჯო, ... ქუჩა ¹54-ში ფაქტობრივი ფლობით არ ჰქონდა მიღებული. სარჩელის აღძვრისას (2009 წლის 18 მაისი) თ. ბ-შვილი რეგისტრირებული იყო ქ. თბილისში გლდანის III მკრ. კორპ. ¹82, ბინა ¹10-ში, რეგისტრაციის გარეშე კი ცხოვრობდა სადავო სახლში. სასამართლოს მითითებით, მოსარჩელემ ვერ წარმადგინა იმის დამადასტურებელი მტკიცებულება, რომ მან სადავო, ზემოხსენებული უძრავი ქონება სამკვიდროს მიღებისათვის დადგენილ ვადაში ფაქტობრივი ფლობით მიიღო. მოწმეთა ჩვენებები და დალი ბაჩიაშვილის სახელით, დაუმოწმებელი სახით, 2008 წლის ნოემბერში შესრულებული მტკიცებულება ზემოხსენებული ფაქტობრივი გარემოებას არ ადასტურებდა. ასევე სამკვიდრო ქონების ფლობასთან და მართვასთან დაკავშირებით გადასახადთა გადახდის დამადასტურებელი რაიმე მტკიცებულება მოსარჩელემ ვერ წარმოადგინა. სამკვიდროს ფაქტობრივი ფლობით მიღების ფაქტი არ დასტურდებოდა არც საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის გამგეობის მიერ გაცემული ცნობით. მოსარჩელის მიერ წარმოდგენილი მეზობლების ლ. მ-შვილის, ნ. ნ-ძის, მ. ა-ძისა და თ. პ-შვილის ხელმოწერით კოლექტიური განცახდება წარმოდგენილი იყო დაუმოწმებელი სახით და გაურკვეველი იყო განცხადებაში მითითებული პირების ვინაობა, შესაბამისად, სასამართლომ იგი ვერ მიიჩნია ზემოხსენებული ფაქტობრივი გარემოების დამადასტურებელ მტკიცებულებად. ასევე სასამართლომ აღნიშნა, რომ მოსარჩელე დარეგისტრირებული იყო ქ. თბილიში და იქვე დაენიშნა სოციალური დახმარება, სანოტარო ბიუროსათვის სამკვიდროს მიღებაზე კი დადგენილ დროში არ მიუმართავს, რაც ამყარებდა მოპასუხის პოზიციას. 2008 წლის 27 ოქტომბერს, ნოტარიუს მ. ფ-იას მიერ შედგენილი სანოტარო აქტი, რომლის მიხედვითაც თ. ბ-შვილი უარს აცხადებდა კუთვნილი წილის მიღებაზე მისი ძმის, ირაკლი ბ-შვილის სასარგებლოდ, ეწინააღმდეგებოდა მოსარჩელის მტკიცებას სამკვიდროს ფაქტობრივი ფლობით მიღების შესახებ. სასამართლომ გადაწყვეტილების გამოტანისას იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 1421-ე, 1424-ე და საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 55-ე მუხლებით (ტომი 1, ს.ფ. 148-152).

პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა თ. ბ-შვილმა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმებისა და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილების მოთხოვნით.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 13 მაისის განჩინებით თ. ბ-შვილის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა. უცვლელად დარჩა საგარეჯოს რაიონული სასამართლოს 2009 წლის 4 სექტემბრის გადაწყვეტილება.

პალატამ სრულად გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები და მათი სამართლებრივი შეფასებანი.

პალატამ განმარტა, რომ მოწმეთა ჩვენებებს მაშინ აქვს მტკიცებულების ძალა როდესაც მოწმეები გამოცხადდებიან სასამართლო სხდომაზე და ზეპირად მისცემენ ახსნა-განმარტებას სასამართლოს, რაც მოსარჩელის მიერ პირველ ინსტანციაში წარდგენილ მოწმეებს ლ. მ-შვილს, ნ. ნ-ძეს, მ. ა-ძესა და თ. პ-შვილს არ განუხორციელებიათ.

სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, აპელანტმა ვერ წარმოადგინა მისი სასარჩელო მოთხოვნის დამადასტურებელი მტკიცებულება. პალატამ განმარტა, რომ საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 1434-ე მუხლისა და 1446-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად მემკვიდრის განცხადება სამკვიდროს მიღების თაობაზე უარის თქმის შესახებ შეუქცევადია. ხოლო ვინაიდან დადგენილ იქნა ფაქტი, რომ თ. ბ-შვილმა ური თქვა სამკვიდრო წილის მიღებაზე, აპელანტის მოთხოვნა ამ ფაქტობრივი გარემოებიდანაც არ უნდა დაკმაყოფილებულიყო. სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 390-ე მუხლის “გ” პუნქტის, 102-ე მუხლის, 377-ე მუხლის პირველი ნაწილის, ამავე მუხლის მე-2 ნაწილის, 393-ე, 394-ე მუხლებისა და 390-ე მუხლის მე-3 ნაწილის “გ” ქვეპუნქტის თანახმად სააპელაციო საჩივარი არ უნდა დაკმაყოფილებულიყო, რადგან არ არსებობდა გადაწყვეტილების გაუქმების ფაქტობრივი და სამართლებრივი საფუძველი.

სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა თ. ბ-შვილმა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმებისა და საქმის სააპელაციო სასამართლოში ხელახლა განსახილველად დაბრუნების მოთხოვნით.

კასატორის განმარტებით, საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებებით, კერძოდ მოწმეთა ჩვენებით, დასტურდებოდა, რომ მშობლების გარდაცვალებისთანავე მან მიიღო სამკვიდრო ქონება ფაქტობრივი ფლობითა და მართვით. მოპასუხე გ. ბ-შვილი სადავო ბინაში საცხოვრებლად გადმოვიდა მამკვიდრებლის გარდაცვალებიდან რამოდენიმე წლის შემდეგ. ხოლო რაც შეეხება მოწმეებს ლ. ლ-შვილსა და ც. ს-შვილს მოპასუხის მუქარის გამო, მათი თხოვნით მოსარჩელემ უარი თქვა სასამართლო პროცესზე მათ დაკითხვაზე. კასატორის მოსაზრებით, სასამართლომ სხდომაზე მყოფ მის ძმებს, როგორც დაინტერესებულ პირებს, არ განუმარტა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 311-ე მუხლის მე-2 ნაწილის დარღვევით მათი უფლებები.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2010 წლის 12 ოქტომბრის განჩინებით საკასაციო საჩივარი სსკ-ის 391-ე მუხლის მიხედვით დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ თ. ბ-შვილის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის მიხედვით, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებზე დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით, ვინაიდან სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას თ. ბ-შვილის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. თ. ბ-შვილის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.