ას-97-92-10 8 ივლისი, 2010 წელი,

¹ ქ.თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ვ. როინიშვილი, (თავმჯდომარე)

მ. სულხანიშვილი (მომხსენებელი), თ. თოდრია

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი – ნ. ბ-ძე (მოპასუხე)

მოწინააღმდეგე მხარე – გ. ე-ოვა (მოსარჩელე)

გასაჩივრებული განჩინება – ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს 2009 წლის 30 ნოემბრის განჩინება

დავის საგანი – ნასყიდობის ხელშეკრულების ნაწილობრივ ბათილად ცნობა, ხელისშეშლის აღკვეთა

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება, ახალი გადაწყვეტილების მიღება

E

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

ბათუმის საქალაქო სასამართლოს 2009 წლის 4 აგვისტოს გადაწყვეტილებით გ. ე-ოვას სარჩელი, ნ. შ-ლის, რ. ა-ბას, ა. მ-იანის, ნ. ბ-ძის მიმართ დაკმაყოფილდა. ნაწილობრივ ბათილად იქნა ცნობილი ა. მ-იანსა და ნ. შ-ლის შორის 2008 წლის 17 ივნისს გაფორმებული ნასყიდობის ხელშეკრულება ქალაქ ბათუმში, ... ქ.¹3, ¹1 ბინა-ში არსებული 14,66 კვ.მ საერთო ფართის სამზარეულოსა და შესასვლელის ნაწილში. ასევე, ნაწილობრივ ბათილად იქნა ცნობილი, რ. ა-ბასა და ნ. ბ-ძეს შორის, 2008 წლის 2 დეკემბერს დადებული ნასყიდობის ხელშეკრულება, ქ.ბათუმში, ... ქ.¹3, ბინა 1-ში არსებული 14,66 კვ.მ საერთო ფართის სამზარეულოს და შესასვლელის ნაწილში.

ნ. ბ-ძეს დაევალა ქ. ბათუმში, ... ¹3, ბინა 1-ში არსებული 14,66 კვ.მ საერთო ფართის სამზარეულო და შესასვლელის გამოთავისუფლება და ასევე, არ შეეშალა ხელი მოსარჩელე გ. ე-ოვას აღნიშნული საერთო სარგებლობის ფართით სარგებლობაში.

მოპასუხეებს _ ა. მ-იანს, ნ. შ-ლის, რ. ა-ბას და ნ. ბ-ძეს სოლიდარულად, მოსარჩელის, გ. ე-ოვას სასარგებლოდ დაეკისრათ, მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის_100 ლარის გადახდა.

აღნიშნული გადაწყვეტილება ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოში სააპელაციო საჩივრით გაასაჩივრა ნ. ბ-ძემ.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს 2009 წლის 30 ნოემბრის განჩინებით ნ. ბ-ძის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, ძალაში დარჩა ბათუმის საქალაქო სასამართლოს 2009 წლის 4 აგვისტოს გადაწყვეტილება.

სააპელაციო პალატამ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილი შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

ამიერკავკასიაში რუსეთის სამხედრო ძალების წითელდროშოვანთა ჯგუფის ბათუმის რაიონის საბინაო საექსპლუატაციო ნაწილის მიერ 2007 წლის 15 იანვარს გაცემული ¹37 ცნობით, დადგენილია, რომ 1982 წლის 1 ივლისს გაცემული ¹7763 ორდერის საფუძველზე, გ. ე-ოვა ქ.ბათუმში, ... ქ.33-ში ფლობდა 13 კვ.მ ერთ ოთახს, ხოლო ამავე ბინაში 1975 წლის 15 სექტემბერს გაცემული ¹4423 ორდერის საფუძველზე, ვ. მ-ინა ფლობდა 25 კვ.მ ოროთახიან ბინას (ს.ფ. 35). ასევე, დადგენილია რომ ქალაქ ბათუმის მერიის 2000 წლის 24 მაისის გაცვლის ¹22 ნებართვის საფუძველზე, ა. მ-იანს ქ.ბათუმში, ... ქ.¹3-ში, საკუთრების უფლება დაუდგინდა ვ. მ-ინას სარგებლობაში რიცხულ ფართზე. ვინაიდან ვ. მ-ინას ფართი შეადგენდა 25 კვ.მ-ს და ამ უკანასკნელს არასოდეს არ ჰქონია 41,66 კვ.მ ფართი, ბათუმის სამხედრო საექსპლოატაციო უბნის სარჩელის საფუძველზე ბათილად იქნა ცნობილი ქ.ბათუმის მერიის ¹22 გაცვლის ნებართვა, ასევე 2000 წლის 11 აპრილის საბინაო კომისიის ¹3 და ამ აქტების საფუძველზე ა. მ-იანის სახელზე განხორციელებული საჯარო რეესტრის ჩანაწერი, ა. მ-იანი გამოსახლებულ იქნა ამ ბინიდან და ბინა გამოთავისუფლებული გადაეცა ბათუმის სამხედრო საექსპლუატაციო უბანს (ს.ფ. 22-29).

მოწმე ნ. ლ-ძისა და ამხანაგობის თავმჯდომარის, ჯ. მ-ძის ჩვენებით დადგენილია, რომ მოსარჩელესა და ვ. მ-ინას სამზარეულო და შესასვლელი ჰქონდათ საერთო სარგებლობაში და მ-ინამ ბოლო პერიოდში დაუკეტა სამზარეულოში შესასვლელი კარები მოსარჩელეს, მაგრამ ამოქოლილი ან შპალერით დაფარული არ ყოფილა, იყო უბრალოდ ლურსმნით დაჭედილი და მოპასუხე ა. მ-იანისათვის აშკარა იყო ამ სამზარეულოსთან მოსარჩელის კარების არსებობა.

საქმეზე წარმოდგენილი ნასყიდობის ხელშეკრულებებით დადგენილია, რომ ა. მ-იანსა და ნ. შ-ლის შორის, 2008 წლის 17 ივნისს გაფორმდა ნასყიდობის ხელშეკრულება ქალაქ ბათუმში, ... ქ.¹3-ში 41,66 კვ.მ ფართის ¹1 ბინა-ზე.

ნ. შ-ლისა და რ. ა-ბას შორის, 2008 წლის 23 სექტემბერს გაფორმებული იქნა ნასყიდობის ხელშეკრულება ქ. ბათუმში ... ქ.¹3, 41,66 კვ.მ ფართის ბინა 1-ზე.

რ. ა-ბასა და ნ. ბ-ძეს შორის 2008 წლის 2 დეკემბერს გაფორმდა ნასყიდობის ხელშეკრულება, ქ.ბათუმში, ... ქ.¹3, 41,66 კვ.მ ფართის ¹1 ბინა-ზე (ს.ფ. 65-70).

საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს ბათუმის სარეგისტრაციო სამსახურის მიერ 2009 წლის 13 მარტის პასუხითა და საჯარო რეესტრის ამონაწერით დადგენილია, რომ მოპასუხე ნ. ბ-ძის სახელზე საკუთრების უფლებით რეგისტრირებულია ... ქ. ¹3-ში არსებული 41,66 კვ.მ ფართი (ს.ფ. 14,96).

მოწმედ დაკითხული უბნის ინსპექტორის – ტ. კ-ძის, ასევე ნ. ლ-ძის ჩვენებით დადგენილია, რომ ნ. ბ-ძე და ა. მ-იანი, 2006 წელში საცხოვრებლად გადმოვიდნენ სადავო ბინაში და დღემდე ცხოვრობენ ერთ ოჯახად, როგორც ცოლ-ქმარი.

მოწმეთა_ტ. კ-ძის, ნ. ლ-ძისა და ჯ. მ-ძის ჩვენებებით დადგენილია, რომ მოპასუხეებს: ნ. შ-ლისა და რ. ა-ბას, სადავო ბინაში არასოდეს უცხოვრიათ და მათ, როგორც ამ ბინის შემძენებს, საერთოდ არ იცნობდნენ.

პალატამ აღნიშნა, სააპელაციო სასამართლოს მთავარ სხდომაზე აპელანტმა განმარტა, რომ იგი ა. მ-იანს არ იცნობდა, გარდა ამისა, რ. ა-ბასთან ნასყიდობის ხელშეკრულების გაფორმების დროისათვის ნასყიდობის საგანი ნანახი არ ჰქონდა და გარიგება გამყიდველთან გააფორმა საავადმყოფოში შემთხვევით გაგებული ინფორმაციის საფუძველზე (სასამართლო სხდომის ოქმი)

სააპელაციო პალატამ დადგენილად მიიჩნია, რომ სადავო ფართი ა. მ-იანის ფაქტობრივი ფლობიდან არ გასულა, ნ. შ-ლი და რ. ა-იბა ამ სახლში არასოდეს ყოფილან და არც უცხოვრიათ და ეს გარიგებები დადებული იყო მხოლოდ მოსაჩვენებლად, იმ განზრახვის გარეშე, რომ მას მყიდველთათვის შესაბამისი იურიდიული შედეგი მოჰყოლოდა, ამასთან მოპასუხე მხარეებს ნ. შ-ლისა და რ. ა-ბას, მოსარჩელეს მოთხოვნის დასადასტურებლად წარმოდგენილი მტკიცებულებების უარსაყოფად და გასაქარწყლებლად საწინააღმდეგო მტკიცებულება არ წარმოუდგენიათ, პალატამ დადასტურებულად მიიჩნია, რომ აღნიშნული ხელშეკრულებები მოჩვენებითია და პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება მათი ბათილად ცნობის ნაწილში დასაბუთებული.

პალატამ ასევე აღნიშნა, რომ ა. მ-იანსა და ნ. შ-ლის შორის, 2008 წლის 17 ივნისს გაფორმებული ნასყიდობის ხელშეკრულება, ასევე ნ. შ-ლისა და რ. ა-ბას შორის, 2008 წლის 23 სექტემბერს გაფორმებული ნასყიდობის ხელშეკრულება, როგორც მოჩვენებითი, ბათილად იქნა ცნობილი, ამ გარიგების მხარეებს, როგორც მოპასუხეებს, არ გაუსაჩივრებიათ.

პალატამ განმარტა, რომ ნ. ბ-ძემ იცოდა 2008 წლის 17 ივნისისათვის, ქალაქ ბათუმში, ... ქ.¹3-ში მდებარე სადავო ქონებაზე ნასყიდობის ხელშეკრულების დადების დროისათვის, ა. მ-იანის სახელზე საჯარო რეესტრში არსებული ჩანაწერის უზუსტობის თაობაზე, კერძოდ, რომ სადავო ფართის მესაკუთრეს წარმოადგენდა საქართველოს თავდაცვის სამინისტრო და ხელშეკრულების ნგამდვილობისათვის აუცილებელი იყო მესაკუთრის ნებართვა გარიგების დადებაზე, ასევე იცოდა სადავო ფართთან დაკავშირებული გარიგებების მოჩვენებითობისა და გ. ე-ოვასთან საერთო სარგებლობის სამზარეულოსა და შესასვლელთან დაკავშირებული დავების თაობაზე.

სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა ნ. ბ-ძის განმარტება იმის თაობაზე, რომ იგი ა. მ-იანს არ იცნობდა, რომ რ. ა-ბასთან ნასყიდობის ხელშეკრულების გაფორმების დროისათვის ნასყიდობის საგანი ნანახი არ ჰქონდა და გარიგება გამყიდველთან გააფორმა საავადმყოფოში შემთხვევით შეტყობილი ინფორმაციის საფუძველზე და მიიჩნია, რომ აპელანტის აღნიშნული მოსაზრების დამადასტურებელი მტკიცებულებები საქმეში არ არსებობდა.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს 2009 წლის 30 ნოემბრის გადაწყვეტილება საკასაციო საჩივრით გაასაჩივრა ნ. ბ-ძემ.

კასატორის განმარტებით, სააპელაციო სასამართლომ არასწორად გამოიყენა სსკ-ის 56-ე მუხლი და გარიგების ბათილად ცნობა დაუკავშირა მხოლოდ მოწმეთა ჩვენებებს, რითაც დაარღვია სსსკ-ის 102-ე, 105-ე მუხლები მუხლის მოთხოვნა, ამასთან ფაქტობრივად საფრთხის ქვეშ დააყენა სამოქალაქო კოდექსის ფუნდამენტური პრინციპი, როგორიცაა სამოქალაქო ბრუნვის სტაბილურობა.

კასატორის მითითებით, სააპელაციო სასამართლომ უსაფუძვლოდ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივი გარემოება, რომ სადავო 14,66 კვ.მ ფართი წარმოადგენდა მოსარჩელისა და ვ. მ-ინას საერთო სარგებლობის ფართს და ვ. მ-ინამ მოსარჩელეს მისი მოქმედებით ცხოვრების ბოლო წლებში შეუზღუდა მას საერთო სარგებლობის ფართით სარგებლობის უფლება. მისი განმარტებით, სასამართლოს მხედველობაში უნდა მიეღო, რომ ვ. მ-ინას ცხოვრების ბოლო პერიოდი იყო დაახლოებით 2000 წელი, ანუ დრო ვიდრე ფართს შეიძენდა ა. მ-იანი.

ნ. ბ-ძის თქმით, სააპელაციო სასამართლომ საქმის ფაქტობრივი გარემოებების დადგენის და სამართლებრივი შეფასებისას დაარღვია საპროცესო ნორმები, კერძოდ: სსსკ-ის 102-ე მუხლი, რომლის შესაბამისად საქმის წარმოებაში მონაწილე მხარეები ვალდებული არიან დაასაბუთონ გარემოებები, რომლებიც ემყარება მათ მიერ დაყენებულ მოთხოვნებსა და შესაგებელს. აღნიშნული მუხლის შინაარსიდან გამომდინარე, მოსარჩელე ვალდებული იყო, წერილობითი მტკიცებულებებით დაედასტურებინა მინიმუმ ის გარემოება, რასაც სარჩელში მიუთითებდა, კერძოდ ფაქტი იმის შესახებ, რომ ქ.ბათუმში, ... ქ.¹3-ში 14.66 კვ.მ ფართი ოდესღაც მას და ვ. მ-ინას შორის საერთო სარგებლობის ფართს წარმოადგენდა. კასატორის მითითებით, აღნიშნული გარემოებების დადასტურება შესაძლებელი იყო ყოფილი ტექნიკური აღრიცხვის სამსახურის საინვენტარიზაციო მასალების შესაბამისად, რომელიც 2003 წლის მდგომარეობით საქმეში წარმოდგენილი იყო, აღნიშნული მტკიცებულება ადასტურებდა მოსარჩელის პოზიციისგან განსხვავებულ გარემოებას, კერძოდ, ... ქ.¹3-ში 2003 წელს ჩატარებული ინვენტარიზაციის ყველა მასალით დასტურდება, რომ სადავო 14,66 კვ.მ ფართსა და მოსარჩელეს ფართს შორის დამაკავშირებელი კარის ღიობი არ ყოფილა და ამ ორ ფართს დამოუკიდებელი შესასვლელები გააჩნდა, შესაბამისად, არ შეიძლებოდა მტკიცებულების საწინააღმდეგოდ სადავო ფართზე საერთო სარგებლობის ფაქტის დადასტურება (იხ.საქმეში არსებული ტექ. ბიუროს 2003 წლის ინვენტარიზაციის ნახაზი). მითითებულ გარემოებაზე სათანადო სამართლებრივი შეფასების გაკეთების შემთხვევაში უდავო გახდებოდა ის ფაქტი, რომ მოსარჩელე კონკრეტულ სადავო საკითხთან მიმართებაში არ წარმოადგენდა დაინტერესებულ პირს, ანუ იმ პირს რომელსაც რაიმე უფლება შეიძლება დარღვეული ჰქონოდა ქონებაზე საკუთრებისა თუ მფლობელობის თვალსაზრისით.

კასატორი ასევე განმარტავს, რომ სასამართლომ არასწორად დაადგინა ფაქტობრივი გარემოება იმის შესახებ, რომ თითქოს ... ქ.¹3-ში მდებარე 14,66 კვ.მ ფართი ოდესღაც წარმოადგენდა მოსარჩელისა და ვ. მ-ინას საერთო სარგებლობის ფართს. სასამართლომ აღნიშნული ფაქტობრივი გარემოების დასადასტურებლად მოიშველია მოწმეთა ჩვენებები და საცხოვრებელ ფართზე ვ. მ-ინას სასარგებლოდ გაცემული ორდერი, სადაც ბინის ფართად მითითებულია 25 კვ.მ. კასატორის მტკიცებით, მოწმეთა ჩვენებებით არ შეიძლება დადასტურებულად მიჩნეულიყო ზემოაღნიშნული ფაქტობრივი გარემოება, რაც შეეხება ბინის ორდერში მითითებულ 25 კვ.მ-ს, უნდა აღინიშნოს, რომ ორდერის გაცემის დროისათვის საბინაო ორდერში, როგორც წესი, მიეთითებოდა მხოლოდ საცხოვრებელი ფართი და მასში არ ხდებოდა ბინის არსებითი ნაწილის არასაცხოვრებელი ფართის კერძოდ, შესასვლელის, სამზარეულოსა და სხვა დამხმარე ფართის მითითება, თუმცა აღნიშნული არ გამორიცხავდა პრივატიზებისას მომხდარიყო საკუთრების მოპოვება საცხოვრებელ ასევე არასაცხოვრებელ ფართზე (აღნიშნული გარემოება დასტურდება ასევე გ. ე-ოვას სახელზე გაცემული ორდერიდანაც, სადაც მოსარჩელეს სარგებლობაში გადაცემული აქვს 13 კვ.მ, თუმცა ეს ფართი საცხოვრებელია და მის არსებით შემადგენელ ნაწილს წარმოადგენს მიმდებარედ არსებული ასევე მოსარჩელის სარგებლობაში არსებული 8.19 კვ.მ არასაცხოვრებელი ფართი) კასატორის მითითებით, სასამართლოს მიერ უნდა შეფასებულიყო ყველაზე მთავარი გარემოება და დადგენილიყო ვ. მ-ინასა და მოსარჩელეს შორის ამჟამად სადავო 14,66 კვ.მ ფართზე მართლაც არსებობდა თუ არა საერთო სარგებლობის უფლება. ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ბათუმის საქალაქო სასამართლოს მსგავსად აღნიშნულის დასადასტურებლად ჰქონდათ არაერთი წერილობითი მტკიცებულება ყოფილი ტექნიკური აღრიცხვის სამსახურიდან გაცემული, სადაც საერთოდ არ აღინიშნება გ. ე-ოვას საცხოვრებელი ფართიდან 14,66 კვ.მ ფართში გამავალი კარის ღიობი, აღნიშნულით კი შესაძლებელი იყო იმის დადასტურებულად მიჩნევა და დადგენა, რომ სადავო ფართი არ წარმოადგენდა საერთო სარგებლობის ფართს. გ. ე-ოვასა და სადავო 14,66 კვ.მ ფართს შორის ყოველთვის როგორც ვ. მ-ინას ცხოვრების პერიოდში, ასევე მის შემდგომაც არსებობდა ყრუ კედელი და არ არსებობს არანაირი წერილობითი მტკიცებულება სასამართლოს მხრიდან საწინააღმდეგოს მხედველობაში მისაღებად.

ყოველივე აღნიშნულიდან გამომდინარე, ნ. ბ-ძე ითხოვს ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს 2009 წლის 30 ნოემბრის გადაწყვეტილების გაუქმებას და ახალი გადაწყვეტილების მიღებას.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ნ. ბ-ძის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის მიხედვით, საკასაციო საჩივარი სხვა ქონებრივ და არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგებზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე.

ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძველით.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

ყოველივე აღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას ნ. ბ-ძის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც კასატორს უარი უნდა ეთქვას საკასაციო საჩივრის განხილვაზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მესამე ნაწილის თანახმად თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. ამდენად საკასაციო პალატა თვლის, რომ ნ. ბ-ძეს უნდა დაუბრუნდეს მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის სახით 490 ლარის 70% რაც შეადგენს 343 ლარს

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

ნ. ბ-ძის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი დარჩეს განუხილველად

ნ. ბ-ძეს უნდა დაუბრუნდეს სახელმწიფო ბაჟის სახით გადახდილი 490 ლარის 70% რაც შეადგენს 343 ლარს.

საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.