ას-982-923-2010 4 იანვარი, 2011 წელი

ქ.თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

თ. თოდრია (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

ვ. როინიშვილი, მ. სულხანიშვილი

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი განხილვის გარეშე

საკასაციო საჩივრის ავტორი – ვ. მ-შვილი

მოწინააღმდეგე მხარე – მ. უ-შვილი, მ. გ-შვილი, ა. ფ-ია, გ. ჩ-ძე

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 2 აგვისტოს განჩინება

კასატორის მოთხოვნა _ გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება

დავის საგანი _ ნასყიდობის ხელშეკრულებების ბათილად ცნობა, უძრავი ნივთის მესაკუთრედ აღიარება და მისი უკანონო მფლობელობიდან გამოთხოვა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

ვ. მ-შვილმა სარჩელით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო კოლეგიას მ. უ-შვილის, ა. ფ-იას, გ. ჩ-ძისა და მ. გ-შვილის მიმართ ნასყიდობის ხელშეკრულების ბათილად ცნობის შესახებ შემდეგი საფუძვლებით: მოსარჩელის განმარტებით, მისი კუთვნილი ქონება, უ-შვილის მიერ 2004 წლის 28 მაისის ნასყიდობის ხელშეკრულებით უკანონოდ იქნა გასხვისებული ა. ფ-იასა და გ. ჩ-ძეზე. დანაშაულებრივი ქმედებით (თაღლითობით) მოსარჩელისადმი მიყენებული ქონებრივი ზიანი დადგენილ იქნა საქალაქო სასამართლოს სისხლის სამართლის კოლეგიის მიერ 2009 წლის 9 ივნისის განაჩენით და შესულია კანონიერ ძალაში, ქონებრივი ზიანის საკითხის გადაწყვეტა კი, მოსარჩელის განმარტებით, უნდა მოხდეს სამოქალაქო სამართლალწარმოების წესით.

მოპასუხეებმა სარჩელი არ ცნეს. მ. უ-შვილის განმარტებით, როდესაც მოხდა სადავო ფართის გასხვისება, აღნიშნული ფართი, მოცემული მომენტისათვის, ირიცხებოდა მის სახელზე საჯარო რეესტრის მონაცემებით, და, შესაბამისად, მისი გასხვისების სრული უფლება გააჩნდა. რაც შეეხება გ. ჩ-ძესა და ა. ფ-იას, მათ სარჩელი არ ცნეს იმ საფუძვლით, რომ ისინი კეთილსინდისიერ შემძენებს წარმოადგენდნენ და საწინააღმდეგო მტკიცებულებები არ არსებობდა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2009 წლის 30 დეკემბრის გადაწყვეტილებით ვ. მ-შვილის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ვ. მ-შვილმა, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 2 აგვისტოს გადაწყვეტილებით ვ. მ-შვილის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად ჩათვალა, რომ 1996 წლის 25 ოქტომბერს სანოტარო წესით გაფორმებული ხელშეკრულების საფუძველზე, შპს ,,ი.-ს” წარმომადგენელ მ. შ-შვილისაგან ვ. მ-შვილმა 25 000 ლარად შეიძინა ქ.თბილისში, ... გამზირ ¹111-ში მდებარე, 221 კვ.მ არასაცხოვრებელი ფართი. 2000 წლის 17 მაისს, ასევე სანოტარო წესით გაფორმებული ხელშეკრულებით, მ. უ-შვილმა, რომელიც მოქმედებდა ვ. მ-შვილის მიერ მის სახელზე 1997 წლის 12 აგვისტოს გაცემული მინდობილობით, სადავო არასაცხოვრებელი ფართი 10 000 ლარად მიჰყიდა თავის მძახალს _ მ. გ-შვილს. 2004 წლის 19 მარტის ხელშეკრულებით მ. გ-შვილმა ასევე 10 000 ლარად მიჰყიდა მ. უ-შვილს იგივე ფართი. 2004 წლის 28 მაისს სანოტარო წესით გაფორმებული უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულებით, სადავო არასცხოვრებელი ფართი მ. უ-შვილმა 77 350 ლარად მიჰყიდა ა. ფ-იასა და გ. ჩ-ძეს და იგი დღეის მდგომარეობითაც საჯარო რეესტრში საერთო საკუთრების უფლებით ირიცხება მათ სახელზე.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა კოლეგიის 2009 წლის 9 ივნისის განაჩენით მ. უ-შვილი ცნობილი იქნა დამნაშავედ საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 182-ე მუხლის მე-2 ნაწილის ,,ბ” ქვეპუნქტით და ამავე მუხლის მე-3 ნაწილის ,,ბ” ქვეპუნქტით და სასჯელის სახედ და ზომად განესაზღვრა თავისუფლების აღკვეთა 6 წლის ვადით. ამ განაჩენით მ. უ-შვილს ბრალი დაედო მასში, რომ მან, მართლსაწინააღმდეგოდ, არაერთგზის მიითვისა დიდი ოდენობით შპს ,,თ. ღ.-ს” კუთვნილი 93 856 ლარი და ვ. მ-შვილის კუთვნილი ფართის რეალიზაციის შედეგად, ვ. მ-შვილს მიაყენა 537 600 ლარის ოდენობის ზიანი (ფართი, მდებარე თბილისში, .... გამზირი ¹111-ში, 221 კვ.მ არასაცხოვრებელი ფართი). მითითებული განაჩენით, სასამართლომ პრეიუდიციულად დადგენილად მიიჩნია, რომ სადავო საცხოვრებელ ფართზე გარიგების დადებისას, მ. უ-შვილი მოქმედებდა დანაშაულებრივი განზახვით _ მიეთვისებინა ამ ფართის რეალიზაციის შედეგად მიღებული თანხა. ამასთან, სადავო ფართთან დაკავშირებით 2000 წლის 17 მაისს მ. უ-შვილსა და მ. გ-შვილს შორის დადებული ხელშეკრულება ატარებდა ფიქტიურ ხასიათს.

სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა, რომ განსახილველ აღიარებით სარჩელებზე (ნასყიდობის ხელშეკრულების ბათილად ცნობა) ვ. მ-შვილის იურიდიულ ინტერესს წარმოადგენდა სადავო არასაცხოვრებელ ფართზე მისი საკუთრების უფლების აღდგენა და ამ ფართის გამოთავისუფლებულ მდგომარეობაში ჩაბარება, რომელსაც წინ ეღობება უძრავი ქონების დღევანდელი მესაკუთრეების _ ა. ფ-იასა და გ. ჩ-ძის, როგორც უძრავი ნივთის კეთილსინდისიერი შემძენების, კანონით გარანტირებული უფლებები. აღნიშნულთან დაკავშირებით, სააპელაციო პალატამ გაიზიარა თბილისის საქალაქო სასამართლოს დასკვნა იმის შესახებ, რომ მოპასუხეები ა. ფ-ია და გ. ჩ-ძე წარმოადგენდნენ კეთილსინდისიერ შემძენებს და რომ საწინააღმდეგოს დამადასტურებელი მტკიცებულება საქმეში არ მოიპოვებოდა, რაც სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-4 და 102-ე მუხლების პირველი ნაწილების შესაბამისად, ვ. მ-შვილის მტკიცების ტვირთს წარმოადგენდა. სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ საქალაქო სასამართლომ სწორად გამოიყენა და განმარტა სამოქალაქო კოდექსის 185-ე მუხლი, რომლის მიხედვითაც, გამსხვისებელი ითვლება მესაკუთრედ თუ იგი ასეთად არის რეგისტრირებული საჯარო რეესტრში, ასევე, ამავე კოდექსის 312-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, რეესტრის მონაცემების მიმართ მოქმედებს უტყუარობისა და სისრულის პრეზუმფცია, აღნიშნულიდან გამომდინარე, პალატამ განმარტა, რომ შემძენის ინტერესების დამცავი ნორმების გამოყენებისას, უნდა შემოწმებულიყო არა მარტო საჯარო რეესტრის მონაცემები, არამედ ასევე ის, რომ შემძენმა ნივთის შეძენამდე ხომ არ იცოდა და ხომ არ შეიძლებოდა სცოდნოდა საჯარო რეესტრის მონაცემების ჩანაწერის უზუსტობის თაობაზე, მოცემულ შემთხვევაში, პალატამ ასევე გაიზიარა საქალაქო სასამართლოს მითითება, რომ მოსარჩელეს არ მიუთითებია და არც რაიმე მტკიცებულება წარმოუდგენია, რომ ნასყიდობის ხელშეკრულების დადებამდე ა. ფ-იასა და გ. ჩ-ძეს ისეთი სახის პირადი ნაცნობობა ჰქონოდათ მ. უ-შვილთან, რომ მათთვის ცნობილი ყოფილიყო სადავო უძრავ ქონებაზე ვ. მ-შვილის შესახებ.

სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ ვ. მ-შვილი, როგორც სარჩელებში, ასევე სააპელაციო საჩივრებში მითითებული ფაქტობრივი გარემოებებითა და მტკიცებულებებით ადასტურებდა მხოლოდ სადავო ქონებასთან მიმართებაში მოპასუხე მ. უ-შვილის დანაშაულებრივ ქმედებებს, რის საფუძველზეც, იგი უკანონოდ აღირიცხა საჯარო რეესტრში ამ ქონების მესაკუთრედ, თუმცა მან აღნიშნული ფაქტის ცოდნა შემძენების (ა. ფ-ია და გ. ჩ-ძე) მიერ ვერ დაადასტურა. სასამართლომ აღნიშნა, რომ სწორედ აღნიშნული გარემოება დაედო საფუძვლად მისი აღიარებითი სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმას, ვინაიდან აღნიშნულ შემთხვევაში, ვ. მ-შვილს არ გააჩნდა ნამდვილი იურიდიული ინტერესი 2000 წლის 17 მაისსა და 2004 წლის 19 მარტს სადავო ფართთან დაკავშირებით მ. უ-შვილსა და მ. გ-შვილს შორის გაფორმებული კანონსაწინააღმდეგო გარიგებების ბათილად ცნობის მიმართ, ვინაიდან გარიგებების ბათილად ცნობით იგი ვერ იკმაყოფილებდა ნამდვილ იურიდიულ ინტერესს სადავო ფართთან მიმართებაში, რომელიც საკუთრების უფლებით ამჟამად ერიცხებათ ა. ფ-იასა და გ. ჩ-ძეს.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ არ არასებობდა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმების ფაქტობრივ-სამართლებრივი საფუძვლები.

სააპელაციო სასამართლოს მითითებულ გადაწყვეტილებაზე საკასაციო საჩივარი შეიტანა ვ. მ-შვილმა, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება შემდეგი საფუძვლებით:

კასატორის განმარტებით, მართალია სააპელაციო სასამართლომ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა, თუმცა არასწორად განმარტა იგი, კერძოდ, სასამართლომ არასწორად შეაფასა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა კოლეგიის 2009 წლის 9 ივნისის განაჩენით საქმეზე დადგენილი კონკრეტული ფაქტები. ასევე კასატორს მიაჩნია, რომ სასამართლომ რეაგირების გარეშე დატოვა საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2005 წლის 20 სექტემბრის განჩინების მითითებები, რომლითაც საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდა სააპელაციო სასამართლოს. აღნიშნული სასამართლო გადაწყვეტილებები და საქმეში არსებული მტკიცებულებები ობიექტურად კანონიერ საფუძველს შექმნიან იმისათვის, რომ ბათილად იქნეს ცნობილი გასაჩივრებული ნასყიდობის ხელშეკრულებები. კასატორი ასევე მიუთითებს, რომ თბილისის საქალაქო სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა კოლეგიის 2004 წლის 9 ივნისის კანონიერ ძალაში შესული განაჩენით დადგენილია, რომ მოპასუხეებმა, მის სახელზე რიცხული უძრავი ქონება, მდებარე ქ.თბილისში, ... გამზირი ¹111-ში, მიითვისეს უკანონოდ დანაშაულებრივი გზით. განაჩენში კონკრეტულ ფაქტობრივ გარემოებებზე დაყრდნობით აღნიშნული ფაქტი დადასტურებულია, ასევე ეს დასტურდება საქმეში არსებული სხვა მტკიცებულებებით, რაც იძლევა იმის კანონიერ საფუძველს, რომ მოპასუხეები ა. და გ. ჩ-ძე არ ჩაითვალონ კეთილსინდისიერ შემძენებად. ამდენად, მითითებული ფაქტობრივი გარემოებები სასამართლოს სათანადოდ რომ შეეფასებინა, იგი საქმეზე არასწორ გადაწყვეტილებას არ გამოიტანდა.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 25 ოქტომბრის განჩინებით ვ. მ-შვილის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მიხედვით დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ვ. მ-შვილის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას ვ. მ-შვილის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. მოცემულ შემთხვევაში, ვინაიდან საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნა მიჩნეული, კასატორს უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (300 ლარი) 70% _ 210 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. ვ. მ-შვილის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად.

2. კასატორ ვ. მ-შვილს დაუბრუნდეს თ. გ-ძის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (300 ლარი) 70% _ 210 ლარი.

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.