ას-986-927-2010 6 იანვარი, 2011 წ.

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ვ. როინიშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ლ. მურუსიძე, პ.სილაგაძე

კასატორი _ ა. ხ-ძე (მოსარჩელე)

წარმომადგენელი _ ზ. გ-ძე

მოწინააღმდეგე მხარე _ თ. და ლ. დ-შვილები (მოპასუხე)

დავის საგანი –ხელშეშლის აღკვეთა, ზიანის ანაზღაურება

გასაჩივრებული სასამართლო განჩინება _ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 23 ივნისის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა _ გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

ა. ხ-ძემ სარჩელით მიმართა ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს თ. და ლ. დ-შვილების მიმართ უკანონო ხელშეშლის აღკვეთისა და ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნით.

მოსარჩელემ განმარტა, რომ მოპასუხეები არიან მისი მეზობლები, რომლებმაც საკუთარი სახლის წინ დაასხეს ბეტონი და მათი სახლის სახურავიდან ჩამოსულ წყალს მისცეს მიმართულება პირდაპირ მოსარჩელის სახლის საძირკველისაკენ. ა. ხ-ძემ აღნიშნა, რომ სახლი დაზიანდა და დანესტიანდა. ამასთან, მოპასუხეებს მოსარჩელის საძინებელ ოთახთან გაკეთებული აქვთ ვენახის ტალავერი, რის გამოც ოთახებს არ ხვდება მზის სხივი. ა. ხ-ძემ განაცხადა, რომ დ-შვილები მიერთებულები არიან მის საკანალიზაციო მილს, რის სანაცვლოდაც მათ უნდა გადაეხადათ 500 ლარი. ამასთან, მოსარჩელემ აღნიშნა, რომ მისი კუთვნილი 10 კვ.მ. მიწის ნაკვეთი დაკავებული აქვთ დ-შვილებს და მასზე დგას დამხმარე სათავსო.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, მოსარჩელემ თ. და ლ. დ-შვილებისაგან წყალგამტარი მილისა და კანალიზაციის მილის მისი სახლის საძირკველიდან 3 მეტრით დაცილება, ვაზის ტალავერის მისი სახლის კედლიდან 2-დან 7 მეტრამდე დაცილება, 10 კვ.მ. მიწის ნაკვეთის განთავისუფლება და სარაიის გადატანა, ხოლო წინააღმდეგ შემთხვევაში კი 300 ლარის გადახდა და დაზიანებული სარდაფის კედლების გამო 500 ლარის გადახდა მოითხოვა.

ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს 2009 წლის 29 დეკემბრის გადაწყვეტილებით სარჩელი არ დაკმაყოფილდა უსაფუძვლობის გამო.

აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ა. ხ-ძემ.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 23 ივნისის განჩინებით ა. ხ-ძის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა ქუთაისის სასამართლოს 2009 წლის 29 დეკემბრის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო პალატამ დადგენილად მიიჩნია, რომ მოპასუხეების ეზოში დგას ერთი ძირი ვაზი, რომელიც ა.ხ-ძის საცხოვრებელი სახლიდან დაშორებულია ერთი მეტრით და 80 სმ-ით. რაც შეეხება დ-შვილების საკანალიზაციო ქსელს, გაედინება მათ კუთვნილ ეზოში, ა.ხ-ძის საცხოვრებელი სახლიდან დაახლოებით დაშორებულია (რიგ ადგილებში) 1-2 მეტრამდე და მიმდინარე ეტაპზე შეესაბამება მოთხოვნებს, ხოლო მისი შეერთების წერტილები განთავსებულია ... ქუჩის ფეხით სავალ ნაწილზე, რომელიც შპს „ქუთწყალკანალის“ კომპეტენციის ფარგლებშია.

სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საფუძველზე, სსიპ ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ბიუროს მიერ ჩატარებული ¹1920\15-2010 ექსპერტის დასკვნით დადგენილია, რომ ქ.ქუთაისში, ... ქ.¹128-ში მდებარე ა. ხ-ძის სარდაფის სათავსოების კედლებზე და იატაკზე შეიმჩნევა წყლის ზემოქმედების კვალი. სარდაფში არ შეიმჩნევა არსებითი სახის დაზიანებები. საქმეში არსებული გეგმის მიხედვით, თ. დ-შვილის კუთვნილი ფარდული არ არის განთავსებული ა. ხ-ძის საკუთრებაში რეგისტრირებულ მიწის ნაკვეთზე.

ადგილზე დათვალიერების ოქმით ირკვევა, რომ ა. ხ-ძის საცხოვრებელი სახლის სახურავიდან, მისივე სარდაფის თავზე, დ-შვილების კუთვნილი ეზოს მხარეს მოწყობილია საწვიმარი წყალსადენი სამი ცალი ღარი, საიდანაც წყალი ჩაედინება დ-შვილების ეზოში.

წყალშემკრები მილებიდან ორი მილისაგან ჩამონადენი წყალი გაედინება დ-შვილების ეზოში მოწყობილ ბეტონის არხში, ხოლო მესამე მილიდან ჩამონადენი წყალი მიედინება ა.ხ-ძის საცხოვრებელი სახლის საძირკველთან, სარდაფის თავზე ნიადაგზე.

დ-შვილების საცხოვრებელი სახლის სახურავზე მოწყობილია ერთი ცალი წყალშემკრები მილი, საიდანაც წყალი მიედინება ბეტონის არხისაკენ.

სამართლებრივ საკითხებთან დაკავშირებით, პალატამ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს შემდეგი განმარტებებს:

სკ 172-ე მუხლის მე-2 ნაწილის მიხედვით, თუ საკუთრების ხელყოფა ან სხვაგვარი ხელშეშლა ხდება ნივთის ამოღების, ან მისი ჩამორთმევის გარეშე, მაშინ მიწის მესაკუთრეს შეუძლია ხელის შემშლელს მოსთხოვოს ამ მოქმედების აღკვეთა.

ვინაიდან მოსარჩელეს სასამართლოსათვის არ წარმოუდგენია იმის დამადასტურებელი მტკიცებულება, რომ მიწის ნაკვეთი, რომელზედაც განთავსებულია თ. დ-შვილის ფარდული ე.წ. „სარაია“ მდებარეობს მის კუთვნილ მიწის ნაკვეთზე, სსიპ ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ბიუროს მიერ ჩატარებული ¹1920\15-2010 ექსპერტის დასკვნით კი მტკიცდება საწინააღმდეგო, პირველი ინსტანციის სასამართლოს მსჯელობა, რომლითაც გაზიარებული არ იქნა მოსარჩელის მტკიცება იმასთან დაკავშირებით, რომ მოპასუხე თ. დ-შვილი სარგებლობს მისი კუთვნილი 10 კვ.მ მიწის ნაკვეთით, რაზედაც განთავსებული აქვს ფარდული ე.წ. „სარაია“ და რომ ასეთი მოქმედებით მას ადგება ზიანი და ხელი ეშლება თავის საკუთრებით სარგებლობაში-დასაბუთებულია.

სამოქალაქო კოდექსის 992-ე მუხლის თანახმად პირი, რომელიც სხვა პირს მართლსაწინააღმდეგოდ განზრახი ან გაუფრთხილებელი მოქმედებით მიაყენებს ზიანს, ვალდებულია აუნაზღაუროს მას ეს ზიანი.

სამოქალაქო კოდექსის 174-ე მუხლის თანახმად, მეზობელი მიწის ნაკვეთის ან სხვა უძრავი ქონების მესაკუთრენი, გარდა კანონით გათვალისწინებული უფლება-მოვალეობისა ვალდებულნი არიან პატივი სცენ ერთმანეთს. მეზობლად მიიჩნევა ყველა ნაკვეთი, ან სხვა უძრავი ქონება, საიდანაც შესაძლებელია გამომდინარეობდეს ორმხრივი ზემოქმედება.

პალატამ დამატებით განმარტავ, რომ სამოქალაქო კოდექსის 175-ე მუხლის შესაბამისად, მიწის ნაკვეთის ან სხვა უძრავი ქონების მესაკუთრეს არ შეუძლია აკრძალოს მეზობელი ნაკვეთიდან თავის ნაკვეთზე გაზის, ორთქლის, სუნის, ჭვარტლის, კვამლის, ხმაურის, სითბოს, რყევების ან სხვა მსგავს მოვლენათა ზემოქმედებანი, თუკი ისინი ხელს არ უშლიან მესაკუთრეს თავისი ნაკვეთით სარგებლობაში, ან უმნიშვნელოდ ხელყოფენ მის უფლებას.

იგივე წესი მოქმედებს იმ შემთხვევაშიც, როცა ზემოქმედება არსებითია, მაგრამ იგი გამოწვეულია სხვა ნაკვეთით ან სხვა უძრავი ქონებით ჩვეულებრივი სარგებლობით და არ შეიძლება მისი აღკვეთა ისეთი ღონისძიებებით, რომლებიც ამ სახის მოსარგებლეთათვის ნორმალურ სამეურნეო საქმიანობად მიიჩნევა.

პალატამ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მსჯელობა, რომ აღნიშნული მუხლი განამტკიცებს მეზობელი მიწის ნაკვეთის ან სხვა უძრავი ქონების მესაკუთრეთა შორის ურთიერთპატივისცემის ვალდებულების არსებობას, ყოველი მეზობელი მისი უფლების რეალიზაციის დროს უნდა ითვალისწინებდეს უფლების ფარგლებს და მეორე მეზობლის უფლების არსებობიდან გამომდინარე ვალდებულებათა შესრულების აუცილებლობას.

რადგან მოსარჩელემ ვერ უზრუნველყო საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებული მტკიცების ვალდებულების შესრულება, კერძოდ საქმეში არ მოიპოვება რაიმე სახის მტკიცება, რომ სწორედ დ-შვილების სახლის სახურავიდან ჩამონადენი წყალი აზიანებს ხ-ვის სარდაფს (და არა მისივე სახურავიდან ჩამონადენი წყალი), პირველი ინსტანციის სასამართლოს მსჯელობა, რომლითაც გაზიარებული არ იქნა მოსარჩელეს მოთხოვნა მოპასუხეების სახლიდან ჩამონადენი წყლით სარდაფის დაზიანებისა და აღნიშნულის გამო 500 ლარის ოდენობით ზიანის ანაზღაურების თაობაზე დასაბუთებულია.

ვინაიდან საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებით, საქალაქო სამსახურის უფროსის ზაზა სულაძის მიერ ალ.ხ-ძის სახელზე გაგზავნილი წერილობითი პასუხით დადგენილია, რომ დ-შვილების საკანალიზაციო ქსელი გაედინება მათ კუთვნილ ეზოში, ალ.ხ-ძის საცხოვრებელი სახლიდან დაახლოებით დაშორებულია (რიგ ადგილებში) 1-2 მეტრამდე და მიმდინარე ეტაპზე შეესაბამება მოთხოვნებს, შესაბამისად აპელანტის მოთხოვნა მოპასუხეებმა წყალგამტარი და კანალიზაციის მილი მისი სახლის საძირკველიდან დააშორონ 03 მეტრით, ან გადაუხადონ ერთჯერადი კომპენსაცია 500 ლარის ოდენობით უსაფუძვლო და დაუსაბუთებელია.

პალატა ასევე უსაფუძვლოდ მიიჩნევს სასარჩელო მოთხოვნას მოპასუხეთა ეზოში განთავსებული მრავალწლიანი ნარგავის – ვაზის ტალავერის ა. ხ-ძის სახლის კედელს 2-დან 7 მეტრამდე დაცილების თაობაზე, ვინაიდან აპელანტის მიერ დადასტურებული არ ყოფილა ფაქტობრივი გარემოება იმის თაობაზე, რომ აღნიშნული ნარგავი ზიანს აყენებს მის საკუთრებას, არღვევს მისი სახლის განათებულობას, სამოქალაქო კოდექსის 170-172-ე მუხლების შესაბამისად კი მისი როგორც მესაკუთრის ინტერესის უპირატესობა გამოკვეთილი არ არის, სასარჩელო მოთხოვნა აღნიშნული მოქმედების განხორციელებაზე გაუმართლებელია.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 23 ივნისის განჩინებაზე საკასაციო საჩივარი შეიტანაალ. ხ-ძემ. კასატორმა მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღება შემდეგ გარემოებათა გამო:

კასატორის განმარტებით, ექსპერტის დასკვნ არის არასწორი, არასრული და უსაფუძვლო, რადგან მისი სარდაფის კედლები მთლიანად დანესტილია და ახლო მომავალში შეუძლებელი გახდება იქ ცხოვრება. ამავე დროს, ექსპერტმა არასრულად გამოიკვლია ვაზის ხეივანთან და ე.წ. “სარაიასთან” დაკავშირებული საკითხი.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2010 წლის 28 ოქტომბრის განჩინებით საკასაციო საჩივარი სსკ-ის 391-ე მუხლის მიხედვით დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ა. ხ-ძის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის მიხედვით, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებზე დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით, ვინაიდან სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას ა. ხ-ძის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. ა. ხ-ძის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.