ას-1035-970-2010 21 დეკემბერი, 2010 წელი

თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

პ. ქათამაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

ვ. როინიშვილი, ნ. კვანტალიანი

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი განხილვის გარეშე

კერძო საჩივრის ავტორი _ ა. ს-ძე

მოწინააღმდეგე მხარე _ საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს სსიპ დაცვის პოლიციის დეპარტამენტი

გასაჩივრებული განჩინება _ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 23 სექტემბრის განჩინება

კერძო საჩივრის ავტორის მოთხოვნა _ გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება

დავის საგანი _ სააპელაციო საჩივრის დასაშვებობა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2008 წლის 16 მაისს თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიას სარჩელით მიმართა საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს სსიპ დაცვის პოლიციის დეპარტამენტმა მოპასუხე ა. ს-ძის მიმართ და მოითხოვა, რომ მოპასუხეს მის სასარგებლოდ დაკისრებოდა დაცვის პოლიციის დეპარტამენტის ბალანსზე რიცხული, დაზიანებული “ოპელ ვექტრას” მარკის ავტომანქანის აღდგენისათვის საჭირო თანხა 3 625 ლარის ოდენობით (1-10, 199-205).

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 13 მაისის გადაწყვეტილებით საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს სსიპ დაცვის პოლიციის დეპარტამენტის სარჩელი დაკმაყოფილდა, ა. ს-ძეს მოსარჩელის სასარგებლოდ დაეკისრა 3 625 ლარის გადახდა.

საქალაქო სასამართლომ საქმეში არსებული მტკიცებულებებით, მათ შორის: მხარეების ახსნა-განმარტებებით, 2007 წლის 31 იანვრის ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა ¹ბა 081692 ოქმით, ავტოსაგზაო შემთხვევის ადგილის დათვალიერების სქემით, საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს გენერალური ინსპექციის 2008 წლის 27 თებერვლის დასკვნით, სსიპ ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს 2009 წლის 12 ივნისის ¹1996/14/19 დასკვნით, დადგენილად მიიჩნია ა. ს-ძის მიერ მართლსაწინააღმდეგო ქმედების ჩადენისა და ამ ქმედების შედეგად მოსარჩელეზე მატერიალური ზიანის მიყენების ფაქტი. შესაბამისად, სასამართლომ აღნიშნა, რომ სახეზე იყო სამართალდარღვევის შემადგენლობის ყველა ნიშანი (მართლსაწინააღმდეგო ქმედება, ზიანი, მიზეზობრივი კავშირი ქმედებასა და დამდგარ შედეგს შორის), რაც სამოქალაქო კოდექსის 992-ე, 999.4 მუხლების საფუძველზე წარმოშობდა მოპასუხისათვის ზიანის ანაზღაურების ვალდებულებას (ტომი I, ს.ფ. 206-216).

პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ა. ს-ძემ, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების იმგვარად შეცვლა, რომ მის მიერ მოსარჩელისათვის ასანაზღაურებელი თანხა განისაზღვროს 1 000 ლარით, ნაცვლად 3 625 ლარისა. აპელანტს მიაჩნია, რომ ავტომანქანა “ოპელ ვექტრას” ავტოსაგზაო შემთხვევის შედეგად არ მიუღია ისეთი ხარისხის დაზიანება, რომელიც შეფასდებოდა 3 625 ლარად (ტომი I, ს.ფ. 223-231).

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 23 სექტემბრის განჩინებით ა. ს-ძის სააპელაციო საჩივარი დარჩა განუხილველად ხარვეზის შეუვსებლობის გამო.

სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ ხარვეზის შევსების შესახებ 2010 წლის 28 ივნისის განჩინების ასლი აპელანტ ა. ს-ძეს გაეგზავნა ორჯერ სააპელაციო საჩივარში მითითებულ მისამართზე. პირველი გზავნილი სასამართლოში დაბრუნდა წარწერით, რომ აღნიშნულ მისამართზე ოფისი ორ კვირაზე მეტია, რაც დაკეტილია (ტომი II, ს.ფ. 9), ხოლო მეორე გზავნილის შინაარსიდან ირკვევა, რომ აღნიშნულ მისამართზე ადრესატი ახალი გადასულია (ტომი II, ს.ფ. 13-14). ხარვეზის შევსების შესახებ ზემომითითებული განჩინების ასლი ასევე გაეგზავნა აპელანტის წარმომადგენელ ა. ბ-ელს სააპელაციო საჩივარში მითითებულ მისამართზე, თუმცა სასამართლოში დაბრუნებული საფოსტო გზავნილის ჩაბარების შესახებ შეტყობინების ბარათით დასტურდება, რომ განჩინების ასლი ადრესატს არ ჩაბარდა, რადგან სახლში არავინ იმყოფებოდა (ტომი II, ს.ფ. 10).

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 70-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის თანახმად, უწყება (გზავნილი) მხარისათვის და მისი წარმომადგენლისათვის ჩაბარებულად ჩაითვლება, თუ იგი ჩაბარდება ერთ-ერთ მათგანს ან ამ კოდექსის 74-ე მუხლით გათვალისწინებულ სუბიექტებს. ამავე კოდექსის 76-ე მუხლის მიხედვით, მხარეები და მათი წარმომადგენლები მოვალენი არიან აცნობონ სასამართლოს საქმის წარმოების განმავლობაში თავიანთი მისამართის შეცვლის შესახებ. ასეთი ცნობის უქონლობისას უწყება (გზავნილი) გაიგზავნება სასამართლოსათვის ცნობილ უკანასკნელ მისამართზე და ჩაბარებულად ითვლება, თუნდაც ადრესატი ამ მისამართზე არ ცხოვრობდეს. 71-ე მუხლის მე-2 ნაწილის მიხედვით, თუ მოსარჩელეს, მის მიერ მითითებულ მისამართზე უწყება ვერ ჩაბარდა ამ კოდექსის 73-ე მუხლის 1¹ ნაწილით გათვალისწინებულ მოთხოვნათა დაცვით, უწყება ჩაბარებულად ჩაითვლება.

კანონის ზემოთ დასახელებული ნორმების საფუძველზე, ასევე იმის გათვალისწინებით, რომ აპელანტს მის მიერ საჩივარში მითითებულ მისამართზე, ორჯერ გაეგზავნა და არ ჩაბარდა სასამართლო გზავნილი, სააპელაციო სასამართლომ იგი მხარისათვის ჩაბარებულად მიიჩნია.

სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 60.2 მუხლიდან გამომდინარე აპელანტ ა. ს-ძისათვის ხარვეზის შევსების ვადის დინება დაიწყო 2010 წლის 9 სექტემბრიდან და ამოიწურა 2010 წლის 20 სექტემბერს (პირველ სამუშაო დღეს). რამდენადაც დანიშნულ ვადაში აპელანტს ხარვეზი არ შეუვსია და არც რაიმე განცხადებით მიუმართავს სასამართლოსათვის, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ სააპელაციო საჩივარი განუხილველად დატოვებას ექვემდებარებოდა (ტომი II, ს.ფ. 15-18).

სააპელაციო სასამართლოს 2010 წლის 23 სექტემბრის განჩინება კერძო საჩივრით გაასაჩივრა ა. ს-ძემ, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება იმ საფუძვლით, რომ, მართალია, მას ხარვეზის შევსების შესახებ განჩინება გაეგზავნა სააპელაციო საჩივარში დასახელებულ მისამართზე, მაგრამ მითითებულ მისამართზე ოფისს არ უფუნქციონერებია და დაკავებიდან მცირე დროში აპელანტი ახალ მისამართზე გადავიდა. რაც შეეხება წარმომადგენელ ა. ბ-ელის საცხოვრებელ მისამართზე განჩინების გაგზავნასა და ადრესატისათვის ჩაუბარებლობას, კერძო საჩივრის თანხმად, აღნიშნული დროისათვის მისი წარმომადგენელი შვებულებაში იყო და ოჯახში არ იმყოფებოდა.

ზემოაღნიშნული გარემოებების გათვალისწინებით, კერძო საჩივრის ავტორი არამართებულად მიიჩნევს სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობას დანიშნულ ვადაში აპელანტის მიერ ხარვეზის შეუვსებლობის თაობაზე. მისი მოსაზრებით, მხარეს ასეთი ვალდებულება იმ შემთხვევაში დაეკისრებოდა, თუ მას ხარვეზის შევსების შესახებ განჩინების ასლი ჩაბარდებოდა, რასაც მოცემულ შემთხვევაში ადგილი არ ჰქონია (ტომი II, ს.ფ. 25-26).

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის მასალების შესწავლის, კერძო საჩივრის საფუძვლების შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ა. ს-ძის კერძო საჩივარი არ უნდა დაკმაყოფილდეს, უცვლელად უნდა დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 23 სექტემბრის განჩინება, შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 71.2 მუხლის თანახმად, თუ მოსარჩელეს მის მიერ მითითებულ მისამართზე უწყება ვერ ჩაჰბარდა ამ კოდექსის 73-ე მუხლის 1¹ ნაწილით გათვალისწინებულ მოთხოვნათა დაცვით, უწყება ჩაბარებულად ჩაითვლება. ეს წესი მოპასუხის მიმართ გამოიყენება მის პასუხში (შესაგებელში) მითითებულ მისამართზე უწყების გაგზავნის შემთხვევაშიც. ამავე კოდექსის 73-ე მუხლის 1¹ ნაწილი ადგენს, რომ, თუ პირველად გაგზავნისას სასამართლო უწყების ადრესატისათვის ჩაბარება ვერ ხერხდება, უწყება დასაბარებელ პირს უნდა გაეგზავნოს დამატებით ერთხელ მაინც იმავე ან სასამართლოსათვის ცნობილ სხვა მისამართზე. ასეთ შემთხვევაში კორესპონდენცია ჩაბარებულად ითვლება.

მოცემულ შემთხვევაში, საქმის მასალებით დადგენილია, რომ ხარვეზის შევსების შესახებ 2010 წლის 28 ივნისის განჩინების ასლი აპელანტ ა. ს-ძეს გაეგზავნა ორჯერ სააპელაციო საჩივარში მითითებულ მისამართზე: ქ.თბილისი, ... 21, მე-4 სართული, ოთახი ¹4 (ტომი 2, ს.ფ. 7, 12). პირველი გზავნილი სასამართლოში დაბრუნდა წარწერით, რომ აღნიშნულ მისამართზე ოფისი ორ კვირაზე მეტია, რაც დაკეტილია (ტომი 2, ს.ფ. 9), ხოლო მეორე გზავნილის შინაარსიდან ირკვევა, რომ აღნიშნულ მისამართზე ადრესატი ახალი გადასულია და როდის იქნება უცნობია (ტომი 2, ს.ფ. 13-14). ხარვეზის შევსების შესახებ განჩინების ასლი ასევე გაეგზავნა აპელანტის წარმომადგენელ ა. ბ-ელს სააპელაციო საჩივარში მითითებულ მისამართზე , თუმცა სასამართლოში დაბრუნებული საფოსტო გზავნილის ჩაბარების შესახებ შეტყობინების ბარათით დასტურდება, რომ განჩინების ასლი ადრესატს ვერ ჩაბარდა, რადგან სახლში არავინ იმყოფებოდა (ტომი 2, ს.ფ. 10).

აქედან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ ხარვეზის შევსების შესახებ განჩინება აპელანტისათვის ჩაბარებულად ითვლება სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 71.2 მუხლისა და 73-ე მუხლის 1¹ ნაწილით გათვალისწინებულ მოთხოვნათა დაცვით. შესაბამისად, დაუსაბუთებელია კერძო საჩივრის ავტორის მოსაზრება, რომ მას სასამართლო გზავნილი არ ჩაბარებია. გარდა ამისა, მხედველობაშია მისაღები ის გარემოება, რომ თავად კერძო საჩივრის ავტორის განმარტებით, სააპელაციო საჩივარში მითითებულ მისამართზე აპელანტს სასამართლო გზავნილი ვერ ჩაბარდებოდა, რადგან ამ მისამართიდან აპელანტი მცირე დროში ახალ მისამართზე გადავიდა. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 76-ე მუხლის მიხედვით, მხარეები და მათი წარმომადგენლები მოვალენი არიან აცნობონ სასამართლოს საქმის წარმოების განმავლობაში თავიანთი მისამართის შეცვლის შესახებ. ასეთი ცნობის უქონლობისას უწყება (გზავნილი) გაიგზავნება სასამართლოსათვის ცნობილ უკანასკნელ მისამართზე და ჩაბარებულად ითვლება, თუნდაც ადრესატი ამ მისამართზე არ ცხოვრობდეს. მოცემულ შემთხვევაში, ვინაიდან აპელანტმა შეიცვალა მისამართი და აღნიშნულის თაობაზე სასამართლოს არ აცნობა, ამიტომ სააპელაციო საჩივარში მითითებულ მისამართზე (სასამართლოსათვის ცნობილ უკანასკნელ მისამართზე) აპელანტისათვის ხარვეზის შევსების შესახებ განჩინების გაგზავნა უნდა ჩაითვალოს ადრესატისათვის მის ჩაბარებად.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ განსახილველ შემთხვევაში სწორად გამოიყენა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 368-ე მუხლის მეხუთე ნაწილი, რომლის თანახმად, თუ სააპელაცო საჩივარი არ უპასუხებს ამ მუხლში ჩამოთვლილ მოთხოვნებს, ან სახელმწიფო ბაჟი არ არის გადახდილი, სასამართლო ავალებს საჩივრის შემტან პირს, შეავსოს ხარვეზი, რისთვისაც მას უნიშნავს ვადას. თუ ამ ვადაში ხარვეზი არ იქნება შევსებული, სააპელაციო საჩივარი აღარ მიიღება.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-60-ე და 61-ე მუხლების შესაბამისად, ხარვეზის შესავსებად დადგენილი 10-დღიანი ვადის ათვლა მოცემულ შემთხვევაში დაიწყო 2010 წლის 9 სექტემბერს და დასრულდა 2010 წლის 20 სექტემბერს. აღნიშნულ ვადაში აპელანტს ხარვეზი არ შეუვსია და არც რაიმე შუამდგომლობით მიუმართავს სააპელაციო სასამართლოსთვის.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 59-ე მუხლის თანახმად, საპროცესო მოქმედება სრულდება კანონით დადგენილ ან სასამართლოს მიერ განსაზღვრულ ვადაში. ამავე კოდექსის 63-ე მუხლის თანახმად, საპროცესო მოქმედების შესრულების უფლება გაქარწყლდება კანონით დადგენილი ან სასამართლოს მიერ დანიშნული ვადის გასვლის შემდეგ. საჩივარი ან საბუთები, რომლებიც შეტანილია საპროცესო ვადის გასვლის შემდეგ, განუხილველი დარჩება. ამ ნორმებიდან გამომდინარეობს, რომ მხარე ვალდებულია სასამართლოს მიერ განსაზღვრულ ვადაში შეასრულოს მისთვის დავალებული საპროცესო მოქმედება, წინააღმდეგ შემთხვევაში იგი კარგავს შესაბამისი საპროცესო მოქმედების შესრულების უფლებას.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ სახეზეა სააპელაციო საჩივრის განუხილველად დატოვების საფუძველი, შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინების გამოტანისას კანონი არ დაურღვევია, რის გამოც გასაჩივრებული განჩინება უცვლელად დატოვებას ექვემდებარება.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო პალატამ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 419-ე და 420-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. ა. ს-ძის კერძო საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს.

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 23 სექტემბრის განჩინება.

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.