¹ბს-1216-791(კ-05) 25 იანვარი, 2006წ.

¹ ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

მაია ვაჩაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ნინო ქადაგიძე, ნუგზარ სხირტლაძე

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი (მოპასუხე) _ ლალი ა-ია

მოწინააღმდეგე მხარეები (მოსარჩელეები):

1. შ, ნელი და ნა-ბი, წარმომადგენელი ელგუჯა ფ-ია

2. წალენჯიხის რაიონის სანოტარო ბიუროს ნოტარიუსი ა-ია

3. წალენჯიხის რაიონის სოფელ ჭალეს საკრებულო

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – ქუთაისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა პალატის 2005 წლის 13 ივნისის განჩინება

დავის საგანი – ადმინისტრაციული აქტის ბათილად ცნობა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

2000 წლის 18 აპრილს - ა-იამ სარჩელი აღძრა შ და ნა-ბის, წალენჯიხის რაიონის სოფელ ჭალეს საკრებულოსა და სანოტარო ბიუროს ნოტარიუს ლანა ა-ას მიმართ და მამამისის, ა-იას მიერ 1998 წლის 26 ივნისს შედგენილი და სანოტარო წესით დამოწმებული ანდერძისა და 1997 წელს სოფელ ჭალეს საკრებულოს მიერ - ა-იას მამისეული კომლიდან ამოწერის ბათილად ცნობა და მამის _ ა-იას კომლის მეთაურად და მის მემკვიდრედ ცნობა მოითხოვა.

- ა-იამ სასარჩელო მოთხოვნის საფუძვლად შემდეგ გარემოებებზე მიუთითა:

იგი დაიბადა და გაიზარდა წალენჯიხის რაიონის სოფელ ჭალეში, საშუალო სკოლაც იქვე დაამთავრა, შემდეგ მიიღო უმაღლესი განათლება და სამუშაოდ კვლავ სოფელში დაბრუნდა ვეტუბნის გამგედ. მისი მშობლები ერთმანეთთან უთანხმოების მიუხედავად, განქორწინებულები არ ყოფილან. დედა ცხოვრობდა დაბა ჯვარში, ხოლო თვითონ ჩაწერილი იყო მამის კომლში, სოფელ ჭალეში, საიდანაც 1997 წელს სოფლის საკრებულომ კანონის დარღვევით, მასთან შეუთანხმებლად ამოწერა მამისეული კომლიდან. მოსარჩელის მოსაზრებით, ნოტარიუს ა-ას მიერ 1998 წლის 26 ივნისს დამოწმებული ანდერძი, რომლითაც ა-იამ მთელი ქონება, რომელიც გარდაცვალების შემდეგ მას აღმოაჩნდებოდა, დაუტოვა თავის და-ძმას _ შ და ნ ა-ბს, ყალბია, ვინაიდან იგი აღნიშნული ანდერძის შედგენისას იყო მძიმე ავადმყოფი და ქმედუუნარობის გამო არ შეეძლო ანგარიში გაეწია თავისი მოქმედებებისათვის. ამასთან, მოსარჩელის მითითებით, მამისეული კომლიდან მისი ამოწერა რომ არ მოეხდინათ, მამის _ ა-იას კომლში იგი ბოლო წევრად დარჩებოდა და მის ქონებაზე მემკვიდრეობაც არ გაიხსნებოდა.

მოპასუხეებმა სარჩელი არ ცნეს. ნოტარიუსმა ლ. ა-ამ აღნიშნა, რომ 1998 წლის 26 ივნისს, სამუშაო დღის ბოლოს, გამოიძახეს სადავო ანდერძის დასამოწმებლად რევმატიზმით დაავადებულ პირთან. მისი განმარტებით, ა-ია საღად აზროვნებდა, პირადად წაიკითხა ანდერძი და მოაწერა ხელი.

მოპასუხე წალენჯიხის რაიონის სოფელ ჭალეს საკრებულოს თავმჯდომარის მითითებით, საკომლო წიგნების მონაცემთა განახლება ხდებოდა ყოველ 10-15 წელიწადში. 1997 წელს ახალ საკომლო წიგნში კომლის წევრებად აღარ დაარეგისტრირეს ის პირები, რომლებიც წლების განმავლობაში კომლში აღარ ცხოვრობდნენ. საკრებულომ ამოწერა - ა-იაც, რომელიც მუდმივად ცხოვრობდა დაბა ჯვარში. საკრებულოს თავმჯდომარის განმარტებით, კომლის წევრობით - ა-ია მხოლოდ მამის გარდაცვალების შემდეგ დაინტერესდა.

მოპასუხეებმა: შ და ნ ა-ბმა აღნიშნეს, რომ მათი ძმა ა-ია, ფაქტობრივად, განქორწინებული იყო მეუღლესთან, რომელიც შვილებთან ერთად საცხოვრებლად დაბა ჯვარში გადავიდა. ა-იამ თავისი სახლი ააშენა ა-იას დახმარებით, ამასთან, მან მშენებლობის დამთავრება ბოლომდე ვერ მოახერხა და იგი მუდმივად და-ძმასთან ცხოვრობდა, მისი გარდაცვალების ხარჯებიც მათ დაფარეს.

ჩხოროწყუს რაიონული სასამართლოს 2001 წლის 4 აპრილის გადაწყვეტილებით - ა-იას სარჩელი არ დაკმაყოფილდა უსაფუძვლობის გამო. სასამართლომ მიიჩნია, რომ - ა-ია ა-იას კომლის წევრი ვერ იქნებოდა, ვინაიდან იგი კომლიდან ამოწერამდე 10-15 წლის განმავლობაში არ ყოფილა სოფ. ჭალეში და ამ ხნის მანძილზე არ მონაწილეობდა კომლის საქმიანობაში, ამდენად, იგი კომლის წევრად ვერ ჩაითვლებოდა “კომლის” სამართლებრივი სტატუსის გათვალისწინებით. სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, ასევე, რომ ა-ია ანდერძის შედგენისას საღად აზროვნებდა და მისი ქმედუუნაროდ ცნობა უკანონო იყო. სასამართლომ მიუთითა ასევე, რომ მოსარჩელე - ა-იას ე.წ “ორჩამწერიანობა” გააჩნდა, მას ორი პასპორტი ჰქონდა აღებული, რომელთაგან ერთით იგი ქ. ჯვარში იყო ჩაწერილი, ხოლო მეორე მის სოფ. ჭალეში ჩაწერას მოწმობდა.

აღნიშნული გადაწყვეტილება - ა-იამ სააპელაციო წესით გაასაჩივრა, მისი გაუქმება და სასარჩელო მოთხოვნების სრულად დაკმაყოფილება მოითხოვა. აპელანტმა მიუთითა, რომ მისი კომლიდან ამოწერა კანონსაწინააღმდეგოდ მოხდა, ვინაიდან, მართალია, კომლის წევრობა კანონის თანახმად უწყდებოდა იმ პირებს, რომლებიც სამ წელზე მეტ ხანს მონაწილეობას არ მიიღებდნენ კომლის საქმიანობაში, მაგრამ გამონაკლისს წარმოადგენდა პირის სასწავლებლად ყოფნა. - ა-იას განმარტებით, სასამართლომ ყურადღება არ მიაქცია ამ გარემოებას. მისი თქმით, გადაწყვეტილებით უკანონოდ იქნა მიჩნეული გასათვალისწინებელ გარემოებად ა-იას მიერ წარმოდგენილი ყალბი ცნობა ა-იას მიერ შვილებისათვის ალიმენტის გადახდის თაობაზე, ვინაიდან აპელანტმა სასამართლოში აღნიშნულის საწინააღმდეგო ცნობა წარადგინა, რომელიც ა-იას მიერ შვილებისათვის ალიმენტის გადახდის ფაქტს უარყოფდა. აპელანტის მითითებით, მათ ზემოაღნიშნული დოკუმენტის ყალბად მიჩნევა და შესაბამისი საგამოძიებო ორგანოებისათვის გადაცემა მოითხოვეს, რაც სასამართლომ არ გაითვალისწინა. სააპელაციო საჩივარში - ა-ია ანდერძის ბათილად ცნობის საფუძვლიანობასაც შეეხო და განმარტა, რომ ანდერძის მიხედვით არ დგინდებოდა, სად შედგა ანდერძი. ამასთან, ანდერძში მოწმედ დასახელებული პირის _ ა-ას პასპორტის ნომერი არ ემთხვეოდა წალენჯიხის საპასპორტო სამსახურში არსებულ მონაცემს. აპელანტი აღნიშნავდა, რომ ანდერძის შედგენისას ნოტარიუსს ა-იას ქმედუნარიანობა არ შეუმოწმებია, მაშინ, როცა ექიმის მიერ გაცემული ცნობები მისი ჯანმრთელობის მძიმე მდგომარეობას მოწმობდა. - ა-იამ მიუთითა ასევე, რომ როგორც მას ანდერძში მოწმედ დასახელებულმა პირებმა: ა-ამ და ხ-ამ განუცხადეს, ანდერძი ორჯერ იქნა შედგენილი. ხსენებული დასტურდებოდა მათ მიერ რაიონის პროკურატურისათვის მიცემული ახსნა-განმარტებებით, თუმცა მათ სასამართლოზე ეს ფაქტი აღარ დაადასტურეს. აპელანტის განმარტებით, წალენჯიხის რაიონულმა სასამართლომ მას უკანონოდ უთხრა უარი გრაფიკული ექსპერტიზის დანიშვნაზე, რომლითაც დადგინდებოდა ანდერძზე არსებული ხელმოწერა ნამდვილად ეკუთვნოდა თუ არა ა-იას. - ა-იამ საბოლოოდ გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და მისი სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.

მოწინააღმდეგე მხარეებმა სააპელაციო საჩივარი არ ცნეს, წარმოდგენილი საჩივარი მიიჩნიეს უსაფუძვლოდ და გასაჩივრებული გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვება მოითხოვეს.

ქუთაისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა პალატის 2001 წლის 19 ნოემბრის განჩინებით აპელანტ - ა-იას შუამდგომლობა დაკმაყოფილდა და დაინიშნა სასამართლო-ფსიქიატრიული ექსპერტიზა, რომელსაც უნდა დაედგინა ა-იას ქმედუნარიანობის საკითხი ანდერძის შედგენის დღისათვის.

სიკვდილისმშემდგომი სასამართლო-ფსიქიატრიული ექსპერტიზის 2002 წლის 13 მარტის ¹44 აქტით კომისიამ დაადგინა, რომ ანდერძის შედგენისას (1998 წლის 26 ივნისისათვის) ა-ია სრული ქმედუნარიანი იყო და გააჩნდა უნარი თავისი ნებითა და მოქმედებებით განეხორციელებინა საკუთარი უფლებები (ტომი II, ს.ფ. 13-14).

ქუთაისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა სააპელაციო პალატის 2002 წლის 28 მაისის დაუსწრებელი გადაწყვეტილებით - ა-იას სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა, გაუქმდა წალენჯიხის რაიონული სასამართლოს 2001 წლის 17 აპრილის გადაწყვეტილება და - ა-იას სასარჩელო მოთხოვნა სრულად დაკმაყოფილდა.

ქუთაისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა სააპელაციო პალატის 2002 წლის 19 ივლისის განჩინებით დაკმაყოფილდა მოპასუხეთა საჩივარი, დაუსწრებელი გადაწყვეტილება გაუქმდა და საქმის წარმოება განახლდა.

ქუთაისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა სააპელაციო პალატის 2002 წლის 19 ივლისის მეორე განჩინებით დაკმაყოფილდა - ა-იას წარმომადგენლის შუამდგომლობა და საქმეზე დაინიშნა გრაფიკული ექსპერტიზა ანდერძზე ა-იას ხელმოწერის იდენტურობის დასადასტურებლად.

საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს ექსპერტიზისა და სპეციალურ გამოკვლევათა ცენტრის ექსპერტმა 2002 წლის 13 ნოემბრის ¹1137/01 ხელწერილით განმარტა, რომ საპასპორტო ჩანაწერში ა-იას ხელმოწერა იყო მოკლე ტრანსკრიფციის და შეუძლებელი იყო მათი იდენტურობის დადგენა, რის გამოც მან უარი განაცხადა აქტის გაცემაზე.

სასამართლომ ხელმეორედ დანიშნა გრაფიკული ექსპერტიზა და საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს ექსპერტიზისა და სპეციალურ გამოკვლევათა ცენტრის 2003 წლის 13 თებერვლის ¹85/01 დასკვნით დადგინდა, რომ ანდერძზე შესრულებული ხელმოწერა ნამდვილად ა-იას მიერ იყო შესრულებული.

ქუთაისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა სააპელაციო პალატის 2003 წლის 11 ივლისის განჩინებით - ა-იას სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა და უცვლელად დარჩა ჩხოროწყუს რაიონული სასამართლოს 2001 წლის 4 აპრილის გადაწყვეტილება. ამავე სასამართლომ 2003 წლის 14 ივლისს გამოიტანა დამატებითი გადაწყვეტილება სასამართლო ხარჯების დაკისრების თაობაზე.

- ა-იას საკასაციო საჩივრის საფუძველზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა პალატის 2004 წლის 10 თებერვლის განჩინებით გაუქმდა ქუთაისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა სააპელაციო პალატის 2003 წლის 11 ივლისის გადაწყვეტილება, 2003 წლის 14 ივლისის დამატებითი გადაწყვეტილება და საქმე განსახილველად დაუბრუნდა ქუთაისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატას. საკასაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ საქმე განიხილა არაგანსჯადმა სასამართლომ.

ქუთაისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2004 წლის 3 ივნისის გადაწყვეტილებით - ა-იას სარჩელი დაკმაყოფილდა; უკანონოდ იქნა ცნობილი წალენჯიხის რაიონის სოფელ ჭალეს საკრებულოს მიერ განხორციელებული ქმედება - ა-იას საკომლო წიგნიდან ამონაწერის შესახებ; - ა-ია ცნობილ იქნა ა-იას კომლის ბოლო წევრად და მის მემკვიდრედ, შესაბამისად, ბათილად იქნა ცნობილი 1998 წლის 26 ივნისს ა-იას მიერ შედგენილი ანდერძი, რომლის მიხედვითაც მან მთელი თავისი კუთვნილი, უძრავ-მოძრავი ქონება უანდერძა და-ძმა - ნ და შ ა-ბს თანაბარწილად.

ქუთაისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატამ 2004 წლის 3 ივნისის გადაწყვეტილებაში მიუთითა შემდეგზე:

სააპელაციო პალატამ უკანონოდ მიიჩნია წალენჯიხის რაიონის სოფელ ჭალეს საკრებულოს მიერ განხორციელებული ქმედება, ვინაიდან ჩათვალა, რომ საკრებულომ საადგილმამულო წიგნში რეგისტრაცია გააუქმა საკუთარი ინიციატივით, კერძოდ, არც ა-იასა და არც - ა-იას მოცემულ საკითხთან დაკავშირებით თავიანთი ნება არ გამოუხატავთ. ა-იას ოჯახი წარმოადგენდა საკომლო მეურნეობის კატეგორიას. “სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის საკუთრების შესახებ” საქართველოს კანონის მე-5 მუხლის თანახმად: ,,საკომლო მეურნეობა რეგისტრირებულ უნდა იქნეს საადგილმამულო წიგნში თუ ეს მეურნეობა მეუღლეთა ან ოჯახის სხვა წევრების საერთო საკუთრებაა. საადგილმამულო წიგნში თითოეული მათგანი საკომლო მეურნეობის თანამესაკუთრედ უნდა იქნეს რეგისტრირებული”. სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ - ა-ია 1997 წლამდე რეგისტრირებული იყო საადგილმამულო წიგნში, როგორც ა-იას ოჯახის წევრი, ასეთი ჩანაწერის არსებობა კი მას საკომლო მეურნეობის ქონებაზე თანასაკუთრების უფლებას ანიჭებდა მამამის _ ა-იასთან ერთად. საკასაციო სასამართლოს განმარტებით, მამის გარდაცვალების შემდეგ - ა-ია ხდებოდა კომლის ბოლო წევრი. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 1323-ე მუხლის თანახმად კი, კომლში კომლის საერთო ქონებაზე სამკვიდრო გაიხსნება კომლის ბოლო წევრის გარდაცვალების დღიდან. თუ კომლის წევრი, რომელიც კომლის ბოლო წევრი არ არის და მაინც შეადგენს ანდერძს, მისი გარდაცვალების შემდეგ საერთო ქონებაზე სამკვიდრო არ გაიხსნება და ასეთი ანდერძი ბათილად იქნება ცნობილი.

სააპელაციო სასამართლომ ასევე დადგენილად მიიჩნია, რომ - ა-ია 1996 წლამდე იყო სტუდენტი. 1997 წლის 27 ნოემბრამდე მოქმედი სამოქალაქო კოდექსის 128-ე მუხლით: “კომლის შრომისუნარიანი წევრი კარგავს უფლებას კომლის ქონების ნაწილზე, თუ სამი წლის განმავლობაში ზედიზედ არ მიიღო მონაწილეობა თავისი შრომით ან სახსრებით კომლის საერთო მეურნეობის წარმოებაში. ეს წესი არ გამოიყენება იმ შემთხვევაში, როდესაც კომლის წევრი არ მონაწილეობდა მეურნეობის წარმოებაში ვადიან სამხედრო სამსახურში გაწვევის, სასწავლებელში სწავლის ან ავადმყოფობის გამო.” სასამართლომ აღნიშნულის გათვალისწინებით მიიჩნია, რომ - ა-იას საკომლო წიგნიდან ამორიცხვა ეწინააღმდეგებოდა მოქმედ კანონმდებლობას.

შ და ნა-ბმა, სოფ. ჭალისუბნის საკრებულომ და წალენჯიხის რაიონის სანოტარო ბიუროს ნოტარიუსმა ლ. ა-ამ ზემოაღნიშნული გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს.

კასატორები საკასაციო საჩივარში მიუთითებდნენ, რომ სააპელაციო სასამართლომ მიკერძოებულად შეაფასა საქმის გარემოებები, როდესაც ჩათვალა, რომ საკომლო წიგნში - ა-იას რეგისტრაციის გაუქმებით სოფ. ჭალეს საკრებულომ განახორციელა უკანონო ქმედება, რადგანაც საკომლო წიგნში რეგისტრაციის გაუქმება განხორციელდა საკუთარი ინიციატივით ისე, რომ აღნიშნული ქმედების განხორციელებაში მონაწილეობა არ მიუღიათ დაინტერესებულ პირებს. ამასთან, კასატორების მითითებით, სასამართლომ არ მიუთითა კონკრეტულ სამართლებრივ ნორმაზე, რომელიც საკრებულოს ავალდებულებდა მიეღო ხსენებული გადაწყვეტილება.

კასატორების განმარტებით, სააპელაციო სასამართლომ სრული იგნორირება გაუკეთა მათ მიერ წარდგენილ საქართველოს სოციალურ -ეკონომიკური ინფორმაციის სახელმწიფო დეპარტამენტის 1996 წლის მითითებას ,,საკომლო წიგნში ჩანაწერების შევსების შესახებ”, რომელიც კომლიდან ამოწერისას სააპელაციო სასამართლოს მიერ მითითებულ პროცედურას არ ითვალისწინებს. აღნიშნული მითითების თანახმად: ,,კომლის ქვეშ იგულისხმება შინამეურნეობა, რომელიც არის ერთად მცხოვრებ პირთა ერთობლიობა, ერთთმანეთთან დაკავშირებული ნათესაური ან მოყვრული კავშირით, მეურნეობის სარგებლობაში მყოფი საკარმიდამო ერთიანი მიწის ნაკვეთით და საერთო ბიუჯეტით”, კომლის ამგვარ დეფინიციას კი - ა-იას ფაქტობრივი მდგომარეობა არ შეესაბამება. მის მიერ წარმოდგენილი არ არის არანაირი მტკიცებულება იმისა, რომ იგი მამის კომლში ცხოვრობდა და ეწეოდა საერთო მეურნეობას და ჰქონდათ საერთო ბიუჯეტი. ამასთან, კასატორების მითითებით, - ა-ია ერთდროულად ორ ადგილზე იყო ჩაწერილი, იგი ჩაწერილი იყო და ფაქტობრივად ცხოვრობდა ქ. ჯვარში და იყო დედამისის – ბ. ქ-ას კომლის ერთ-ერთი წევრი 1986 წლიდან 1999 წლის 12 იანვრამდე. კასატორთა განმარტებით, მოსარჩელე იმავე დროს ვერ იქნებოდა წალენჯიხის რაიონის სოფელ ჭალეში მცხოვრები ბონდო ა-იას კომლის წევრიც.

კასატორების მოსაზრებით, სააპელაციო სასამართლოს უნდა გამოეყენებინა ის სამართლებრივი ნორმები, რომლებიც ვრცელდება ქალაქის ტიპის დასახლების ოჯახის წევრებზე. აღნიშნული განპირობებული იყო უკანასკნელ წლებში ქვეყანაში მიმდინარე სოციალურ-ეკონომიკური ცვლილებებით, რაც უკავშირდებოდა საკოლმეურნეო კომლის მიმართ მოქმედი სამართლებრივი რეჟიმის ძირეულ ცვლილებებს. ,,საქართველოს რესპუბლიკაში მიწის რეფორმის განხორციელების, სახელმწიფო მეურნეობის, კოლმეურნეობისა და სხვა სასოფლო-სამეურნეო საწარმოთა რეგისტრაციის შესახებ” საქართველოს რესპუბლიკის სახელმწიფო საბჭოს 1992 წლის 21 ოქტომბრის დეკრეტითა და ,,სახელმწიფო მეურნეობის კოლმეურნეობებისა და სხვა სასოფლო-სამეურნეო საწარმოების ორგანიზაციის წესის შესახებ” საქართველოს რესპუბლიკის მთავრობის 1992 წლის 22 ოქტომბრის ¹549 დადგენილების მე-6 პუნქტის შესაბამისად, რეორგანიზებულ იქნა კოლმეურნეობები და შეიქმნა მიწათმომმარაგებელთა და ტექნიკური მომსახურების საწარმოები. საქართველოს მთავრობის ამ დადგენილებაში მთავრობის 1993 წლის 5 მარტის ¹119 დადგენილებით შევიდა ცვლილება და ამ დროიდან საქართველოში კოლმეურნეობებმა შეწყვიტეს ფუნქციონირება. შეიცვალა საკოლმეურნეო კომლის სამართლებრივი რეჟიმიც. კასატორების განმარტებით, ამ დროისათვის კომლი აღნიშნავდა მხლოდ და მხოლოდ სოფლად მცხოვრებ ცალკე ოჯახს და მასზე უნდა გავრცელებულიყო ქალაქის ტიპის დასახლების ოჯახების მიმართ მოქმედი სამართლებრივი ნორმები.

კასატორები საბოლოოდ ქუთაისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2004 წლის 3 ივნისის გადაწყვეტილების გაუქმებას და მათი საკასაციო საჩივრის დაკმაყოფილებას მოითხოვდნენ.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2005 წლის 4 მარტის განჩინებით შ და ნა-ბის, სოფელ ჭალეს საკრებულოს თავმჯდომარისა და წალენჯიხის რაიონის სანოტარო ბიუროს ნოტარიუს _ ლანა ა-ას საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ: გაუქმდა ქუთაისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2004 წლის 3 ივნისის გადაწყვეტილება და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდა იმავე სასამართლოს.

საკასაციო სასამართლომ განმარტა შემდეგი: სააპელაციო სასამართლომ საქმის განხილვისას არასწორი განმარტება მისცა კომლის ცნებას (სადავო პერიოდისათვის), რომლის შესაბამისადაც, კომლის ქვეშ იგულისხმებოდა შინა მეურნეობა, რომელიც ერთად მცხოვრებ პირთა ერთობლიობას წარმოადგენდა და კომლის წევრები ერთმანეთთან დაკავშირებული უნდა ყოფილიყვნენ ნათესაური ან მოყვრული კავშირით, ჰქონოდათ ერთიანი საკარმიდამო მიწის ნაკვეთი და საერთო ბიუჯეტი. ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, საკასაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ ერთი და იმავე პირისათვის ერთდროულად ორი სხვადასხვა კომლის წევრობა არ დაიშვებოდა.

საკასაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ კასატორებს წარმოდგენილი ჰქონდათ დამატებითი და დასაბუთებული საკასაციო პრეტენზია, რომლითაც ირკვეოდა, რომ - ს ასული ა-ია სადავო პერიოდში რეგისტრირებული იყო სოფელ ჯვარში. აღნიშნული გარემოება საკასაციო სასამართლომ საქმის უკან დაბრუნების საფუძვლად მიიჩნია და ამ საკითხის გამოსაკვლევად საქმე იმავე სასამართლოს გადაუგზავნა.

საკასაციო სასამართლომ არ გაიზიარა მსჯელობა - ა-იას საკუთრების უფლების შელახვის თაობაზე და განმარტა, რომ ახალი სამოქალაქო კოდექსის ამოქმედების შემდეგ კომლის სამართლებრივი ბუნება არსებითად შეიცვალა და იგი იმ დროისათვის გულისხმობდა მხოლოდ სოფლად მცხოვრებ ცალკე ოჯახს და მასზე ჩვეულებრივი წესით ვრცელდებოდა სამოქალაქო კოდექსით გათვალისწინებული საკუთრებისა და მემკვიდრეობისათვის დადგენილი დებულებები.

საკასაციო სასამართლომ მოიხმო საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 1323-ე მუხლი, რომლის შესაბამისადაც, კომლში კომლის საერთო ქონებაზე სამკვიდრო გაიხსნება კომლის ბოლო წევრის გარდაცვალების დღიდან და მითითებული მუხლის საფუძველზე მიიჩნია, რომ სასამართლოს საქმის ხელახლა განხილვისას უნდა დაედგინა, იყო თუ არა ა-ია კომლის უკანასკნელი წევრი. საკასაციო სასამართლოს მოსაზრებით, აღნიშნული გარემოების დადგენა-გამოკვლევის გარეშე საქმეზე არსებითი გადაწყვეტილების მიღება შეუძლებელი იყო.

ქუთაისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა პალატის 2005 წლის 13 ივნისის განჩინებით - ა-იას სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.

სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ - ა-იას 1996 წლიდან სოფელ ჭალეში აღარ უცხოვრია. 1997 წელს სოფელ ჭალეს გამგეობამ შეადგინა აქტი, რომელშიც აღნიშნულია: “სოფელ ჭალეს საკომლო წიგნში ამავე სოფლის მცხოვრებ ა-იასთან ჩაწერილია მისი ქალიშვილი, რომელიც არ ცხოვრობს სოფელ ჭალეში, არ ეწევა საერთო მეურნეობას და არა აქვთ საერთო ბიუჯეტი. აღნიშნულის გამო იგი არ ექვემდებარება სოფელ ჭალეს საკომლო წიგნში შეტანას.” მოცემული აქტის საფუძველზე - ა-ია ახალ საკომლო წიგნში აღარ დარეგისტრირებულა, რითაც ფაქტობრივად 1997 წელს გაუქმდა - ა-იას რეგისტრაცია მამის, ა-იას კომლში. სასამართლოს განმარტებით, 1997 წლის 25 ნოემბრამდე კომლის ცნების ქვეშ იგულისხმებოდა შინამეურნეობა, რომელიც წარმოადგენდა ერთად მცხოვრებ პირთა ერთობლიობას, ერთმანეთთან დაკავშირებული ნათესაური ან მოყვრული კავშირით მეურნეობის სარგებლობაში მყოფი საკარმიდამო ერთიანი მიწის ნაკვეთით და საერთო ბიუჯეტით. კომლის ამგვარ დეფინიციას კი - ა-იას ფაქტობრივი მდგომარეობა არ შეესაბამებოდა. სააპელაციო სასამართლომ მოიხმო “საკომლო წიგნის ჩანაწერის შევსების შესახებ” საქართველოს სოციალურ-ეკონომიკური ინფორმაციის სახელმწიფო დეპარტამენტის მიერ 1996 წელს შემოღებული “მითითებები”, რომლის თანახმად, ერთ წელზე მეტი ვადით კომლის წევრის ოჯახიდან წასვლის შემთხვევაში საკომლო წიგნში უნდა გაკეთებულიყო შესაბამისი ჩანაწერი. სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ კომლის წევრობის ასეთი განმარტება გამორიცხავდა ერთი და იმავე პირის ერთდროულად ორი კომლის წევრად ყოფნის შესაძლებლობას.

სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა ის გარემოებაც, რომ ა-იას სამკვიდრო ქონება, მათ შორის, საცხოვრებელი სახლი და მიწის ნაკვეთი აღრიცხული იყო ა-იას სახელზე, რაც სადავოდ - ა-იას არასდროს გაუხდია. ამასთან, “სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის საკუთრების შესახებ” 1996 წლის 22 მარტის კანონის შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ ა-იას, როგორც საკომლო მეურნეობის მესაკუთრეს, ჰქონდა უფლება ეანდერძა მის საკუთრებაში არსებული ქონება ნებისმიერი პირისათვის, მიუხედავად იმისა, ჰყავდა თუ არა კანონისმიერი მესაკუთრე ან ცხოვრობდა თუ არ იგი მასთან ერთად კომლში. სასამართლოს განმარტებით, გადამწყვეტი მნიშვნელობა ენიჭებოდა იმ გარემოებას, თუ ვის სახელზე იყო აღრიცხული საჯარო რეესტრში კომლის ქონება. სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ, ვინაიდან ა-ია კომლის ბოლო წევრს წარმოადგენდა, სამოქალაქო კოდექსის 1323-ე მუხლის თანახმად, მისი გარდაცვალებით მის ქონებაზე სამკვიდრო უნდა გახსნილიყო.

სააპელაციო სასამართლომ ამავე განჩინებით უსაფუძვლოდ მიიჩნია - ა-იას მოთხოვნა მამის _ ა-იას ანდერძის ბათილად ცნობის შესახებ და მიიჩნია, რომ მოანდერძე ა-იას ქმედუნარიანობა და მისი ხელმოწერის იდენტურობა დადგენილი იყო სასამართლო ექსპერტიზის დასკვნებით, რაც სასამართლომ გასაზიარებლად ჩათვალა.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს 2005 წლის 13 ივნისის განჩინება - ა-იამ იმავე საფუძვლებით საკასაციო წესით გაასაჩივრა. კასატორი მიიჩნევს, რომ გასაჩივრებული განჩინება იმდენად დაუსაბუთებელია, რომ მისი სამართლებრივი საფუძვლიანობის შემოწმება შეუძლებელია. კასატორ - ა-იას თქმით, სასამართლომ არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა და არასწორად განმარტა იგი, ამასთან, არაობიექტური შეფასება მისცა საქმეში წარმოდგენილ მტკიცებულებებს და სათანადოდ არ შეაფასა ისინი.

კასატორმა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და მისი სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება მოითხოვა.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო გაეცნო საქმის მასალებს, შეამოწმა საკასაციო საჩივრის საფუძვლიანობა, გასაჩივრებული განჩინების კანონიერება-დასაბუთებულობა და თვლის, რომ - ა-იას საკასაციო საჩივარი არ უნდა დაკმაყოფილდეს და უცვლელად დარჩეს ქუთაისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა პალატის 2005 წლის 13 ივნისის განჩინება შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, თუ ამ კოდექსით სხვა რამ არ არის დადგენილი, ადმინისტრაციულ სამართალწარმოებაში გამოიყენება სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის დებულებანი.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა სასამართლოსათვის და ვინაიდან კასატორის მიერ წამოყენებული არ არის დამატებითი და დასაბუთებული საკასაციო პრეტენზია, საკასაციო სასამართლო დადგენილად მიიჩნევს შემდეგს:

ა-ია 1967 წლიდან მეუღლესთან ერთად საცხოვრებლად გადავიდა წალენჯიხის რაიონის სოფ. ჯვარში. ოჯახური უთანხმოების გამო მეუღლეები ფაქტობრივად დაშორდნენ ერთმანეთს და ა-ია საცხოვრებლად დაბრუნდა სოფ. ჭალეში, სადაც გამოეყო მიწის ნაკვეთი და დაიწყო სახლის მშენებლობა (ტ. I, ს.ფ 58). - ა-იამ საშუალო სკოლა დაამთვრა სოფ. ჭალეში 1984 წელს. ამ პერიოდში იგი მამასთან ცხოვრობდა სოფ. ჭალეში და დარეგისტრირდა ა-იას კომლის წევრად, მაგრამ ვინაიდან მამამისის სახლი საცხოვრებლად უვარგისი იყო, მამასთან ერთად ბიძის _ შ ა-იას ოჯახში ცხოვრობდა. - ა-ია სკოლის დამთავრების შემდეგ გაემგზავრა თბილისში სასწავლებლად, საიდანაც დაბრუნდა 1996 წელს და ამ დროიდან მუდმივად საცხოვრებლად გადავიდა დედასთან ქ. ჯვარში. სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად არ მიიჩნია - ა-იას მტკიცება იმის შესახებ, რომ მას სწავლის დამთარების შემდეგ, მართალია, სურდა მამასთან ერთად სოფ. ჭალეში ცხოვრების გაგრძელება, მაგრამ ამის უფლება მას ბიძამ _ შ ა-იამ არ მისცა, იმ მოტივით, რომ საშუალო სკოლაში სწავლის პერიოდში - ა-ია სწორედ ბიძის სახლში ცხოვრობდა მამასთან ერთად. საქმეში წარმოდგენილია ქალაქ ჯვარის აღმასკომის მიერ გაცემული ცნობა საცხოვრებელი ადგილიდან, რითაც დგინდება, რომ - ა-ია ნამდვილად ცხოვრობდა და ჩაწერილი იყო ქალაქ ჯვარში (ტ. I, ს.ფ 118). სასამართლო მოიხმობს ასევე ქალაქ ჯვარის გამგეობის მიერ გაცემულ ცნობას, რომელიც ადასტურებს, რომ - ა-ია ნამდვილად იყო ჩაწერილი ქალაქ ჯვარის საკომლო წიგნში და იგი 1999 წლის 12 იანვარს ამოეწერა საკუთარი განცხადების საფუძველზე (ტ. I, ს.ფ 120). წალენჯიხის რაიონის ტექაღრიცხვის სამსახურის ცნობის თანახმად, სოფ. ჭალეში არსებული ორსართულიანი საცხოვრებელი სახლი რეგისტრირებულია ა-იას სახელზე პირადი საკუთრების უფლებით, სარეგისტრაციო ¹72 (ტ. I, სფ. 13, 85). 1997 წელს სოფელ ჭალეს გამგეობამ შეადგინა აქტი, რომლშიც აღნიშნულია, რომ სოფელ ჭალეს ძველ საკომლო წიგნში ამავე სოფლის მცხოვრებ ა-იასთან ჩაწერილი იყვნენ მისი მეუღლე და ქალიშვილები, რომლებიც აღარ ცხოვრობდნენ სოფელ ჭალეში, არ ეწეოდნენ საერთო მეურნეობას და არ ჰქონდათ საერთო ბიუჯეტი, რის გამოც ისინი სოფელ ჭალეს ახალ საკომლო წიგნში არ იქნენ შეტანილი. მოცემული აქტის საფუძველზე - ა-ია ახალ საკომლო წიგნში ა-იას კომლის წევრად აღარ დარეგისტრირებულა. 1998 წლის 26 ივნისს ა-იამ შეადგინა ანდერძი, რომლითაც მთელი თავისი უძრავ-მოძრავი ქონება თანაბარწილად დაუტოვა თავის და-ძმას: შ და ნა-ბს (ტ. II, ს.ფ 78).

საკასაციო სასამართლო სრულად იზიარებს და ეთანხმება სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობას და განმარტავს შემდეგს:

“საქართველოს რესპუბლიკაში მიწის რეფორმის განხორციელებისას სახელმწიფო მეურნეობის, კოლმეურნეობებისა და სხვა სასოფლო-სამეურნეო საწარმოთა რეორგანიზაციის შესახებ” საქართველოს სახალხო საბჭოს 1992 წლის 21 ოქტომბრის დეკრეტითა და “სახელმწიფო მეურნეობის, კოლმეურნეობებისა და სხვა სასოფლო-სამეურნეო საწარმოთა რეორგანიზაციის შესახებ” საქართველოს რესპუბლიკის მთავრობის 1992 წლის 22 ოქტომბრის ¹944 დადგენილების მე-6 პუნქტის შესაბამისად, რეორგანიზებულ იქნა კოლმეურნეობები და შეიქმნა მიწათმოსარგებლეთა საწარმოები. მითითებულ დადგენილებაში 1993 წლის 5 მარტის ¹199 დადგენილებით შევიდა ცვლილებები და განისაზღვრა, რომ კოლმეურნეობებმა ფუნქციონირება შეწყვიტეს. ამდენად, ვინაიდან საკოლმეურნეო კომლის არსებობა სამართლებრივად დკავშირებული იყო კოლმეურნეობის არსებობასთან და მას იურიდიული საფუძველი გამოეცალა, იგი საკომლო მეურნეობად გარდაიქმნა.

“სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის საკუთრების შესახებ” 1996 წლის კანონის მე-4 მუხლის მე-4 პუნქტის თანახმად, საკომლო მეურნეობად ითვლება სასოფლო-სამეურნეო მიწის ნაკვეთების, მათზე არსებული საცხოვრებელი და სამეურნეო ნაგებობების, აგრეთვე შესაბამისი გადამამუშავებელი მრეწველობის ობიექტებისა და მოწყობილობების ერთობლიობა, რომელიც წარმოადგენს ერთი ფიზიკური პირის საკუთრებას ანდა მეუღლეთა და ან ოჯახის სხვა წევრების საერთო საკუთრებას. ამავე მუხლის მე-5 პუნქტის შესაბამისად, საკომლო მეურნეობა რეგისტრირებულ უნდა იქნეს საადგილმამულო წიგნში (საჯარო რეესტრში). თუ ეს მეურნეობა მეუღლეთა ან ოჯახის სხვა წევრების საერთო საკუთრებაა, საადგილმამულო წიგნში (საჯარო რეესტრში) თითოეული მათგანი საკომლო მეურნეობის თანამესაკუთრედ უნდა იქნეს რეგისტრირებული.

“საკომლო წიგნის ჩაწერის შევსების შესახებ” საქართველოს სოციალურ-ეკონომიკური ინფორმაციის სახელმწიფო დეპარტამენტის მიერ 1996 წელს შემოღებული “მითითებების” თანახმად, კომლის ცნებაში იგულისხმებოდა შინამეურნეობა, რომელიც იყო ერთად მცხოვრებ პირთა ერთობლიობა, რომლებიც ერთმანეთთან დაკავშირებული იყვნენ ნათესაური ან მოყვრული კავშირით, მეურნეობის სარგებლობაში მყოფი საკარმიდამო ერთიანი მიწის ნაკვეთითა და საერთო ბიუჯეტით. ამავე აქტით განსაზღვრული იყო, რომ თუ ოჯახის წევრი საერთოდ წავიდოდა მეურნეობიდან, მაგალითად, გათხოვდებოდა, ან სასწავლებლის დამთავრების შემდეგ საცხოვრებლად გადავიდოდა სხვა საცხოვრებელ პუნქტში ერთ წელზე მეტი ვადით, საკომლო წიგნში კეთდებოდა შესაბამისი ჩანაწერი და იგი კომლის წევრობიდან გასულად ითვლებოდა (ტ. II, ს.ფ. 347).

საკასაციო სასამართლო ყურადღებას მიაქცევს იმ გარემოებას, რომ 1997 წლის სამოქალაქო კოდექსის 1505-ე მუხლის მე-14 ნაწილის თანახმად, ამ კოდექსის ამოქმედების დღიდან, კერძოდ, 1997 წლის 25 ნოემბრიდან, ძალადაკარგულად ჩაითვალა “სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის საკუთრების შესახებ” 1996 წლის 22 მარტის კანონის მე-7 მუხლი, რომელიც საკომლო მეურნეობაში მემკვიდრეობის სპეციფიკურ წესს ადგენდა და აღნიშნული საკითხის მოწესრიგება, სამოქალაქო კოდექსის სამემკვიდრეო სამართლის ზოგადი ნორმების თანახმად, დარეგულირებას დაექვემდებარა.

1997 წლის სამოქალაქო კოდექსის 1463-ე მუხლის თანახმად, თუ საადგილმამულო მეურნეობა კომლის მეურნეობაა და კომლის ბოლო წევრს ანდერძი არ დაუტოვებია, მაშინ კომლის საერთო ქონება გადავა კანონით მემკვიდრეებზე იმ პირობით, რომ კომლის მეურნეობა არ დაიშალოს (პირველი ნაწილი). ამავე კოდექსის 1323-ე მუხლის თანახმად, კომლში კომლის საერთო ქონებაზე სამკვიდრო გაიხსნება კომლის ბოლო წევრის გარდაცვალების დღიდან.

ზემოთქმულის გათვალისწინებით, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ ვინაიდან 1997 წლისათვის, ახალი საკომლო წიგნის შევსების დროისათვის კომლის უფროსის _ ა-იას მეუღლე და მისი შვილები, მათ შორის, - ა-იაც, ა-იას კომლში აღარ ცხოვრობდნენ და ერთიან მეურნეობას აღარ ეწეოდნენ, სოფ. ჭალეს საკრებულომ, გაითვალისწინა რა ის გარემოება, რომ - ა-ია იმ დროისათვის ქ. ჯვარში იყო ჩაწერილი, მართებულად აღარ ჩაწერა იგი ა-იას კომლის წევრად. საკასაციო სასამართლოს მოსაზრებით, - ა-იამ ქ. ჯვარში მუდმივ საცხოვრებლად გადასვლითა და იქ ჩაწერით გამოხატა ნება და სწორედ აღნიშნულის საფუძველზე, რაიონის საკრებულომ მისი პოზიციის გარკვევა ახალი საკომლო წიგნის მონაცემების დადგენისას სავალდებულოდ არ ჩათვალა, ვინაიდან ამ დროისათვის - ა-იას ფაქტობრივი მდგომარეობა კომლის წევრის სამართლებრივ დეფინიციას აღარ შეესაბამებოდა. ამასთან, დაუშვებელი იყო ერთი და ამავე პირის ერთდროულად ორ ადგილზე ჩაწერა, რაც, როგორც საქმის მასალებით ირკვევა, - ა-იას შემთხვევაში ნამდვილად არსებობდა.

საკასაციო სასამართლო მართებულად თვლის სააპელაციო სასამართლოს განმარტებას იმასთან დაკავშირებით, რომ, როგორც საქმის მასალებითაა დადგენილი, ანდერძით გადაცემული სადავო ქონება, ტექაღრიცხვის ბიუროში პირადი საკუთრების უფლებით მხოლოდ ა-იას სახელზე იყო დარეგისტრირებული და მასზე თანასაკუთრების უფლება მის მეუღლეს ან შვილს _ - ა-იას არასდროს ჰქონიათ. ნიშანდობლივია, რომ - ა-იას აღნიშნული სადავოდ არასოდეს გაუხდია.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ, ვინაიდან ანდერძის შედგენის დროისათვის, 1998 წელს, ა-ია კომლის ერთადერთ წევრსა და მთელი სადავო უძრავ-მოძრავის ქონების ერთპიროვნულ მესაკუთრეს წარმოადგენდა, მას “სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის საკუთრების შესახებ” კანონისა და 1997 წლის სამოქალაქო კოდექსის შესაბამისად, ჰქონდა უფლება კუთვნილი ქონება ანდერძით თავისი შეხედულებისამებრ განეკარგა. ამასთან, სამოქალაქო კოდექსის თანახმად, ვინაიდან ა-ია კომლის ბოლო წევრს წარმოადგენდა, მისი გარდაცვალებით, სამოქალაქო კოდექსის 1323-ე მუხლის შესაბამისად, კომლის ქონებაზე სამკვიდრო გახსნილად ითვლებოდა.

საკასაციო სასამართლო აქვე იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებას ა-იას მიერ შედგენილი ანდერძის ბათილად ცნობის უსაფუძვლობის თაობაზე და განმარტავს, რომ ექსპერტიზის 2002 წლის 13 მარტის ¹44 აქტით დადასტურდა, რომ ანდერძის შედგენისას _ 1998 წლის 26 ივნისს, ა-ია სრული ქმედუნარიანი იყო და გააჩნდა უნარი, საკუთარი ნებითა და მოქმედებით განეხორციელებინა თავისი უფლებები. ექსპერტიზის 2003 წლის 13 თებერვლის ¹85/01 დასკვნით კი დადგენილია, რომ ანდერძზე არსებული ხელმოწერა ნამდვილად ეკუთვნოდა ა-იას. ამრიგად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მოსარჩელე - ა-იას მიერ მითითებული ანადერძის ბათილად ცნობის კანონისმიერი საფუძვლები არ არსებობდა.

საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ გასაჩივრებული განჩინება არსებითად სწორია, მიღებულია კანონის მოთხოვნათა სრული დაცვით, სასამართლომ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა და სწორად განმარტა იგი. ამდენად, არ არსებობს ქუთაისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა პალატის 2005 წლის 13 ივნისის განჩინების გაუქმების სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 393-394-ე მუხლებით გათვალისწინებული კანონისმიერი საფუძვლები.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილით, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 410-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. - ა-იას საკასაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს;

2. უცვლელად დარჩეს ქუთაისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა პალატის 2005 წლის 13 ივნისის განჩინება;

3. - ა-იას სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ გადახდეს სახელმწიფო ბაჟი 40 ლარის ოდენობით;

4. უზენაესი სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.