¹ბს-1225-800(2კ-05) 22 მარტი, 2006 წ., ქ. თბილისი

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატა

შემადგენლობა: მ. ვაჩაძე (თავმჯდომარე),

ნ. ქადაგიძე (მომხსენებელი),

ნ. სხირტლაძე

დავის საგანი: დღგ-ს ჩათვლა.

აღწერილობითი ნაწილი:

2003წ. 23 ივნისს ფინანსთა სამინისტროს ქ. ფოთის საოლქო საგადასახადო ინსპექციამ სასარჩელო განცხადებით მიმართა ფოთის საქალაქო სასამართლოს მოპასუხე შპს «ს-ის» ადმინისტრაციის მიმართ და კრედიტის დაფარვის მიზნით დაყადაღებული ქონების რეალიზაციის უფლება მოეთხოვა.

მოსარჩელე სასარჩელო განცხადებაში მიუთითებდა, რომ მოპასუხეს მის მიმართ გააჩნდა დავალიანება – 174784 ლარი. მოპასუხეს არ გაუსაჩივრებია საგადასახადო შეტყობინება და 2003წ. 13 ივნისს მის მიერ მოხდა მოპასუხის ქონების აღწერა და დაყადაღება. საგადასახადო კოდექსის 245-247-ე მუხლების შესაბამისად, საგადასახადო ინსპექცია უფლებამოსილი იყო დაყადაღებული ქონების რეალიზაციის მოთხოვნით სასამართლოსათვის მიემართა, ვინაიდან დაყადაღებული ქონების რეალიზაცია მხოლოდ ღია აუქციონის ჩატარების ფორმით იყო შესაძლებელი.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, მოსარჩელე ითხოვდა მოპასუხის დაყადაღებული ქონების რეალიზაციის უფლებას.

2003წ. 23 ივლისს შპს «ს-მა» შეგებებული სასარჩელო განცხადებით მიმართა ფოთის საქალაქო სასამართლოს, რომელშიც მიუთითებდა, რომ ფოთის საოლქო საგადასახადო ინსპექციამ არ განახორციელა გადახდილი დღგ-ს თანხის ჩათვლა შპს «ს-ის» მიერ წარდგენილი საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურების საფუძველზე, რომლებიც გამყიდველის მიერ იყო გამოწერილი აჭარის ა/რ ტერიტორიაზე შეძენილ საქონელზე და რომლითაც დაირღვა საგადასახადო კოდექსის 114-ე მუხლი, ვინაიდან, თითქოს გამყიდველს მოცემულ დასაბეგრ ოპერაციებზე ბიუჯეტში არ გადაუხდია დღგ-ს თანხა, მაშინ, როდესაც საგადასახადო კოდექსის 114-ე მუხლის მე-2 პუნქტში პირდაპირ არის მითითებული ყველა ის შემთხვევა, როცა გადახდილი დღგ-ს ჩათვლა არ წარმოებს, მათ შორის მითითებულია იმ საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურებზე, რომლებიც არ იძლევა გამყიდველის იდენტიფიცირების საშუალებას და, ამასთან, არ არის ნახსენები გამყიდველის, როგორც საგადასახადო აგენტის მიერ, ბიუჯეტთან რეალური ანგარიშსწორების ფაქტი და მისი მტკიცების მოვალეობა. უფრო მეტიც, საგადასახადო კოდექსის 120-ე და 121-ე მუხლების შესაბამისად, პასუხისმგებლობა დღგ-ის არასწორად გამოანგარიშებისათვის, საგადასახადო ორგანოებში დეკლარაციების დადგენილ ვადებში წარუდგენლობის და ბიუჯეტში დღგ-ის დროულად გადაუხდელობისათვის ეკისრებათ დღგ-ის გადამხდელებს, ვინაიდან დღგ არაპირდაპირი გადასახადია. განმცხადებლის განმარტებით, დღგ-ის ჩაუთვლელმა თანხამ შეადგინა 45111,79 ლარი, ვინაიდან მხარეებს შორის შედგენილ შედარების აქტში Dდღგ-ს დავალებად დაფიქსირებული იყო 51087,99 ლარი, მოქმედი კანონმდებლობის მოთხოვნათა გათვალისწინებით, ბიუჯეტის მიმართ დავალიანების უნდა შემცირებულიყო 57323,56 ლარით (45111,79+12111,77).

აღნიშნულიდან გამომდინარე, მოსარჩელე ითხოვდა ბიუჯეტის მიმართ არსებული დავალიანების 57323,56 ლარით შემცირებას.

2003წ. 8 ოქტომბერს ფოთის საოლქო საგადასახადო ინსპექციამ განცხადებით მიმართა ფოთის საქალაქო სასამართლოს, რომელშიც მიუთითებდა, რომ მოპასუხემ _ შპს «ს-ამ» დავალიანების დაფარვის მიზნით ბიუჯეტში შეიტანა 120000 ლარი, რომლითაც დაფარა ვალი და შეიქმნა იმის წინაპირობა, რომ მოხსნოდა ყადაღა შპს «ს-ას».

ქ. ფოთის საქალაქო სასამართლოს 2003წ. 29 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით ფოთის საოლქო საგადასახადო ინსპექციის სასარჩელო განცხადება არ დაკმაყოფილდა; შპს «ს-ის» შეგებებული სარჩელი დაკმაყოფილდა და მას ბიუჯეტის გადასახადში ჩაეთვალა გადახდილი დღგ-ს თანხა 45112 ლარისა და მასზე დარიცხული საურავების ოდენობით და მისი ქონება გათავისუფლდა ყადაღისაგან.

საქალაქო სასამართლოს განმარტებით, როგორც საქმეში არსებული საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურებით დასტურდება, გამყიდველის მიერ აჭარის ა/რ ტერიტორიაზე შეძენილ საქონელზე გადახდილია Dდღგ 45112 ლარის ოდენობით, ხოლო აჭარის ა/რ ტერიტორიაზე გადახდილი დღგ-ს თანხა კი უნდა ჩაითვალოს ბიუჯეტის გადასახადში, ვინაიდან საქართველოში მოქმედი საგადასახადო კანონმდებლობით აჭარის ა/რ ტერიტორია იმყოფება საქართველოს ერთიან საგადასახადო სივრცეში.

მითითებული გადაწყვეტილებასააპელაციო წესით გაასაჩივრა ფოთის საოლქო საგადასახადო ინსპექციამ.

აპელანტი სააპელაციო საჩივრით ითხოვდა ფოთის საქალაქო სასამართლოს 2003წ. 29 ოქტომბრის გადაწყვეტილების გაუქმებას, ამასთან, იშუამდგომლა ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის შესაბამისად, საქმეში ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტისა და აჭარის ა/რ ქალაქ ბათუმის საგადასახადო ინსპექციის მესამე პირებად ჩაბმის თაობაზე.

ქუთაისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციოპალატის 2004წ. 9 თებერვლის განჩინებით საქმეში მესამე პირებად ჩაებნენ ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტი, ი/მ «რ. მ-ე», ი/მ «დ. ა-ე», შპს «ხ-ი 93», შპს «ს-ი», ი/მ «ო. ფ-ე», შპს «დ-ა».

ქუთაისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციოპალატის 2004წ. 24 თებერვლის გადაწყვეტილებით ფოთის საოლქო საგადასახადო ინსპექციის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; გაუქმდა ფოთის საქალაქო სასამართლოს 2003წ. 29 ოქტომბრის გადაწყვეტილება და ფოთის საოლქო საგადასახადო ინსპექციის სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; დადგინდა შპს «ს-ის» ფოთის ფილიალის გემთშემკეთებელი ბაზის დაყადაღებული ქონების რეალიზაცია 16873,79 ლარის ფარგლებში. შპს «ს-ის» შეგებებული სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ და მას ჩაეთვალა დღგ-ს თანხა 37910,21 ლარის ოდენობით.

სააპელაციო სასამართლო გადაწყვეტილებაში მიუთითებდა, რომ საგადასახადო კოდექსის 115-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, გამოწერილი ანგარიშ-ფაქტურების 4 პირიდან პირველი და მესამე პირები წარედგინება მყიდველს, ხოლომეორე და მეოთხე პირები რჩება გამყიდველს. მესამე და მეოთხე პირებს გამყიდველი და მყიდველი წარუდგენენ საგადასახადო ორგანოებს, რის საფუძველზეც მყიდველი საგადასახადო ჩათვლას იღებს. საგადასახადო კოდექსის 114-ე მუხლის პირველი ნაწილის ბოლო წინადადების შესაბამისად, დღგ-ს ჩათვლას დაექვემდებარება საქართველოს ბიუჯეტში გადახდილი დღგ-ს თანხა.

მითითებული გადაწყვეტილება, დღგ-ს _ 37910,21 ლარის ჩათვლის ნაწილში, საკასაციო წესით გაასაჩივრა ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტმა.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2004წ. 22 ოქტომბრის განჩინებით ქ. ფოთის საოლქო საგადასახადო ინსპექციის საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; გაუქმდა ქუთაისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2004წ. 24 თებერვლის გადაწყვეტილება შპს «ს-თვის» დღგ-ს თანხის _ 37910,21 ლარის ჩათვლის ნაწილში და ამ ნაწილში საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდა იმავე სასამართლოს იმ საფუძვლით, რომ მოცემულ შემთხვევაში სააპელაციო სასამართლოს მესამე პირად საქმეში მონაწილეობის მისაღებად უნდა მიეწვია აჭარის ა/რ ქალაქ ბათუმის საგადასახადო ინსპექციაც, რადგან ამ უკანასკნელის საქმეში მესამე პირად ჩაბმა გაარკვევდა, თუ რამდენად საფუძვლიანი იყო სასარჩელო მოთხოვნა, რეალურად მოხდა თუ არა საქმეში მესამე პირებად ჩაბმული შპს-სა და ი/მ-ის მიერ დღგ-ს სადავო თანხა ბიუჯეტში.

საქმის ხელახალი განხილვისას აპელანტმა, ფოთის საგადასახადო ინსპექციის წარმომადგენელმა, სააპელაციო საჩივარს მხარი დაუჭირა და მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება იმ ნაწილში, რომლითაც შპს «ს-ას» ბიუჯეტში გადახდილად ჩაეთვალა დღგ-ს თანხა 37910,21 ლარზე, იმ საფუძვლით, რომ საქონლის მიმწოდებლებს, საქმეში მესამე პირებად ჩაბმულ საწარმოებს: ი/მ «დ. ა-ეს», ი/მ «რ. მ-ეს», შპს «ხ-ის», შპს «ს-ს» და შპს «რ-ი» ანგარიშ-ფაქტურების მეოთხე ეგზემპლარები საგადასახადო ინსპექციაში წარდგენილი არ ჰქონდათ და შესაბამისი თანხა საქართველოს ბიუჯეტის სპეციალურ სახაზინო ანგარიშზე მოხვედრილი არ იყო. ამასთან, აჭარის ბიუჯეტში გადასახადის თანხის გადახდა დღგ-ს თანხის ჩათვლის საფუძველს არ წარმოადგენდა.

ქუთაისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა პალატის 2004წ. 22 დეკემბრის განჩინებით საქმეში მესამე პირად ჩაება აჭარის ა/რ ქალაქ ბათუმის საგადასახადო ინსპექცია.

ქუთაისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2005წ. 28 იანვრის გადაწყვეტილებით ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის ფოთის საგადასახადო ინსპექციის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; გაუქმდა ფოთის საქალაქო სასამართლოს 2003წ. 29 ოქტომბრის გადაწყვეტილება შპს «ს-ის» შეგებებული სარჩელის დაკმაყოფილების ნაწილში და ამ ნაწილში მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება, რომლითაც შპს «ს-ის» შეგებებული სარჩელი დაკმაყოფილდა და მას სახელმწიფო ბიუჯეტში გადახდილად ჩაეთვალა დღგ-ს თანხა 37910,21 ლარის ოდენობით.

მითითებული გადაწყვეტილება საკასაციო საჩივრით გაასაჩივრესფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტმა და ფოთის საგადასახადო ინსპექციამ.

კასატორები საკასაციო საჩივრით ითხოვდნენქუთაისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2005წ. 28 იანვრის გადაწყვეტილების გაუქმებას შპს «ს-ის» ფოთის ფილიალ-გემთშემკეთებელი ბაზისთვის სახელმწიფო ბიუჯეტში დღგ-ს თანხის _ 37910,21 ლარის, გადახდილად ჩათვლის ნაწილში.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2005წ. 18 მაისის განჩინებით ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის ფოთის საგადასახადო ინსპექციისა და ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის საკასაციო საჩივრები დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; გაუქმდა ქუთაისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2005წ. 28 იანვრისგადაწყვეტილება შპს «ს-ის» მიერ შპს «დ-ასა» და ი/მეწარმეებთან _ «დ. ა-ესა» და «რ. მ-თან» წარმოებული საქონლის შესყიდვის ოპერაციების გამო ბიუჯეტში გადასახდელი დღგ-ს თანხის ჩათვლის ნაწილში და ამ ნაწილში საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდა იმავე სასამართლოს; ქუთაისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა პალატის 2005წ. 28 იანვრის გადაწყვეტილება დანარჩენ ნაწილში დარჩა უცვლელად.

ქუთაისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2005წ. 1 ივლისის გადაწყვეტილებით ფინანსთა სამინისტროსსაგადასახადო დეპარტამენტის ფოთის საგადასახადო ინსპექციის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა; გაუქმდა ფოთისსაქალაქო სასამართლოს 2003წ. 29 ოქტომბრის გადაწყვეტილება შპს «ს-ის» შეგებებული სარჩელის დაკმაყოფილების ნაწილში, შპს «დ-ასა» და ი/მ «დ. ა-ესა და «რ. მ-თან» წარმოებულ ოპერაციებზე დღგ-ს თანხის ბიუჯეტში გადახდილად ჩათვლის შესახებ და ამ ნაწილშიმიღებული ახალი გადაწყვეტილებით შპს «ს-ის» შეგებებული სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ და მას ბიუჯეტში გადახდილად ჩაეთვალა დღგ _ 330 ლარი, ხოლო შეგებებული სარჩელი შპს «დ-თან» წარმოებულ ოპერაციაზე _ 265 ლარის, ი/მ «რ. მ-თან» წარმოებულ ოპერაციებზე _ 10270 ლარის, ი/მ «დ. ა-თან» წარმოებულ ოპერაციაზე _ 193 ლარის ჩათვლის ნაწილში არ დაკმაყოფილდა უსაფუძვლობის მოტივით.

სააპელაციო სასამართლო გადაწყვეტილებაში მიუთითებდა, რომ საგადასახადო კოდექსის (1997წ. 13 ივნისის მდგომარეობით) 115-ე მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურები წარმოადგენს ფინანსთა სამინისტროს მიერ დადგენილი ფორმის მკაცრი აღრიცხვის დოკუმენტს, რომელიც შეიცავს შემდეგ მონაცემებს: ა) დღგ-ს გადამხდელისა და მყიდველის (დამკვეთის) გვარს, სახელს ან იურიდიულ სახელს და დღგ-ს გადამხდელის საფირმო დასახელებას თუ იგი განსხვავდება იურიდიული სახელისაგან; ბ) დღგ-ს გადამხდელისა და მყიდველის (დამკვეთის) საიდენტიფიკაციო ნომერს; გ) დღგ-ს გადამხდელად სარეგისტრაციო სერტიფიკატის ნომერს და თარიღს; დ) მიწოდებული საქონლის, შესრულებული სამუშაოების ან გაწეული მომსახურების დასახელებას; ე) დასაბეგრი ოპერაციის კომპენსაციისა და დასაბეგრი ბრუნვის თანხას; ვ) აქციზის თანხას აქციზურ საქონელზე; ზ) მოცემული დასაბეგრი ოპერაციის მიხედვით კუთვნილი დღგ-ს თანხას; თ) საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურის ნომერს და გაცემის თარიღს.

იმავე მუხლის მე-4 ნაწილის შესაბამისად, დაუშვებელია საქონლის (სამუშაოს, მომსახურების) მიმწოდებლის მიერ რეკვიზიტების შეცდომით არასწორად შევსებული საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურის წარდგენა მყიდველისათვის, ასეთი საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურა შესაბამისი თვის დღგ-ს დეკლარაციასთან ერთად წარედგინება საგადასახადო ორგანოს მისი გაუქმების მიზნით.

სააპელაციო პალატის განმარტებით, დადგენილია, რომ ანგარიშ-ფაქტურებში აა-99 ¹169222, აა-70 ¹029964 და აა-70 ¹028825 არ არის გადასახადის გადამხდელის რეკვიზიტები სწორად მითითებული, ვინაიდან აღინიშნული ანგარიშ-ფაქტურები ინდმეწარმე «რ. მ-ეს» არ გაუტანია საგადასახადო ინსპექციიდან. შესაბამისად, აღნიშნული ანგარიშ-ფაქტურებით გათვალისწინებული დღგ-ს თანხის-8311,05 ლარის ჩათვლა დაუშვებელია, ასევე ჩათვლას ვერ დაექვემდებარება ანგარიშ-ფაქტურა აა-70 ¹024821, თანხა 5808,25 ლარი, რადგან იგი საქონლის მიმწოდებლის მიერ არ არის გადახდილი სახელმწიფო ბიუჯეტში.

სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, ბათუმის საგადასახადო ინსპექციიდან წარმოდგენილი ცნობის შესაბამისად, აპელანტი ამცირებს თავის მოთხოვნას და თვლის, რომ შპს «ს-ას» ბიუჯეტში გადახდილად უნდა ჩაეთვალოს დღგ-ს თანხა: შპს «დ-თან» მიმართებაში 130 ლარი. (ანგარიშფაქტურაზე აა-70 031133) ი/მ «დ. ა-თან მიმართებაში 200 ლარი (ანგარიშფაქტურა აა-66 ¹002108) ინდმეწარმე «რ. მ-თან» წარმოებულ ოპერაციებზე გაწერილიანგარიშ-ფაქტურით გათვალისწინებული დღგ-ს სხვა თანხების ჩათვლაზე უარი უნდა ეთქვას, რადგან თანხა არ არის ბიუჯეტში გადახდილი.

სააპელაციო პალატის განმარტებით, მოცემულ შემთხვევაში ნაწილობრივ შესრულდა საგადასახადო კოდექსის 114-ე მუხლის პირველი ნაწილის ბოლო წინადადებით დადგენილი მოთხოვნები, რის გამოც ნაწილობრივ უნდა მოხდეს «ს-ის» შეგებებული სარჩელის მოთხოვნის დაკმაყოფილებაც, კერძოდ, მას ბიუჯეტში გადახდილად უნდა ჩაეთვალოს გადასახადის გადამხდელის (საქონლის მიმწოდებლის მიერ)ბიუჯეტში ჩარიცხული 200+130=330 ლარი.

ხოლო, რაც შეეხება ი/მ «რ. მ-თან» წარმოებულ ოპერაციებს, ანგარიშ-ფაქტურების იდენტიფიცირება შეუძლებელია არასწორი რეკვიზიტების მითითების გამო, შესაბამისად არ დასტურდება, ამ ანგარიშ-ფაქტურებით გათვალისწინებული დღგ-ს თანხა ჩარიცხვა ბიუჯეტში. ამდენად, ანგარიშ-ფაქტურებით აა-70 ¹029964, აა-99 ¹16922, აა-70 ¹024921; აა-70 ¹028825 გათვალისწინებული დღგ-ს თანხების ჩათვლა დაუშვებელია.

მითითებული გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტმა და ფოთის საგადასახადო ინპექციამ.

კასატორები საკასაციო საჩივარში მიუთითებდნენ, რომ საგადასახადო კოდექსის მე-2 მუხლის შესაბამისად, საგადასახადო სისტემა მოიცავს საგადასახადო კოდექსით გათვილისწინებული გადასახადების (დაწესების, შეცვლის და გაუქმების) გადახდევინების პრინციპებს, ფორმებსა და მეთოდებს, საგადასახადო ორგანოებისა და საგადასახადო კონტროლის, აგრეთვე საგადასახადო კანონმდებლობის დარღვევისათვის პასუხისმგებლობის სახეების ერთობლიობას. საგადასახადო კოდექსის მე-6 მუხლის შესაბამისად, საქართველოში მოქმედებს საერთო სახელმწიფოებრივი და ადგილობრივი გადასახადები. დღგ წარმოადგენს საერთო-სახელმწიფოებრივ გადასახადს და ის გადახდილად ჩაითვლება, როცა Dდღგ-ის თანხა დასაბეგრი ოპერაციის დროის მიხედვით გადახდილია სახელმწიფო ბიუჯეტში, რასაც ითვალისწინებს საგადასახადო კოდექსის 114-ე მუხლის პირველი ნაწილის ბოლო აბზაცი, კერძოდ: «დღგ-ის ჩათვლას დაექვემდებარება სახელმწიფო ბიუჯეტში გადახდილი Dდღგ-ისთანხა.»

საქართველოს ბიუჯეტში თანხა გადახდილად ითვლება, თუ ის ასახვას ჰპოვებს ეროვნული ბანკის მიერ გახსნილ სახაზინო ანგარიშზე. წინააღმდეგ შემთხვევაში საგადასახადო კოდექსით განსაზღვრული დღგ-ის ჩათვლების განხორციელება საქართველოს საგადასახდო კანონმდებლობის მიხედვით დაუშვებელია.

კასატორების განმარტებით, ბათუმის საგადასახადო ინსპექციიდან გაცემული ცნობით არ დასტურდება, რომ მითითებულ ცნობაზე არ არის თანდართული ბიუჯეტში გადასახადის გადახდის ქვითრების ასლები, აგრეთვე სადავოდ მიჩნეულ საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურებში დაფიქსირებული დღგ-ს თანხების სრულყოფილად გადახდა და დადგენილიაა, რომ საქმეში წარმოდგენილი ანგარიშ-ფაქტურების მიხედვით მიმწოდებლებს – შპს «დ-ასა» და ი/მ «დ. ა-ეს» კუთვნილი Dდღგ-ს თანხები დღემდე სრულად არ შეუტანიათ აჭარის ა/რ ბიუჯეტში.

ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-3 მუხლის შესაბამისად, დადგენილია დისპოზიციურობის პრინციპი, რომელიც გარკვეულწილად ზღუდავს ადმინისტრაციულ სამართალწარმოებაში მონაწილე ადმინისტრაციულ ორგანოებს, რაც განპირობებულია იმით, რომ ადმინისტრაციულ სამართალწარმოებაში მონაწილე ადმინისტრაციული ორგანო წარმოადგენს სახელმწიფო ინტერესებს და ვალდებულია, იმოქმედოს სახელმწიფო ინტერესების შესაბამისად. მითითებული მუხლი ადმინისტრაციულ ორგანოს, მხოლოდ იმ შემთხვევაში ანიჭებს სარჩელის ნაწილობრივად ცნობაზე ან სააპელაციო საჩივარში თანხის შემცირებაზე უფლებამოსილებას, თუ ეს არ ეწინააღმდეგება კანონმდებლობას. აღნიშნულიდან გამომდინარე, კასატორის მითითებით, ქუთაისის სააპელაციო სასამართლო ვალდებული იყო შეემოწმებინა ადმინისტრაციული ორგანოს შუამდგომლობა.

კასატორის მოსაზრებით, სააპელაციო სასამართლომ საქმის განხილვისას არ განიხილა საგადასახადო დეპარტამენტის მიერ წარმოდგენილი მტკიცებულებები და საჭიროდ არ ჩათვალა შეესწავლა მოსარჩელის მხრიდან წარმოდგენილი ცნობების და ანგარიშ-ფაქტურების მიხედვით ბიუჯეტში დღგ-ს გადახდის ფაქტები, რამაც გამოიწვია საქმეზე არასწორი და დაუსაბუთებელი გადაწყვეტილების გამოტანა.

ყოველივე აღნიშნულიდან გამომდინარე, კასატორები ითხოვდნენ ქუთაისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2005წ. 1 ივლისის გადაწყვეტილების გაუქმებას შპს «დ-ასა» და ი/მ «დ. ა-ის» მიერ გამოწერილი ანგარიშ-ფაქტურებით ჩათვლების ნაწილობრივ,ს 330 ლარის აღდგენის შესახებ და ახალი გადაწყვეტილებით შპს «ს-ის» შეგებებული სარჩელის სადავო ნაწილში დაკმაყოფილებაზე უარის თქმას.

სამოტივაციო ნაწილი:

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატა გაეცნო საქმის მასალებს, შეამოწმა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების კანონიერება_დასაბუთებულობა, წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრების საფუძვლიანობა და თვლის, რომ ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტისა და ფოთის საგადასახადო ინსპექციის საკასაციო საჩივარები არ უნდა დაკმაყოფილდეს და უცვლელად დარჩეს ქუთაისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2006წ. 1 ივლისის გადაწყვეტილება შემდეგ გარემოებათა გამო:

საკასაციო სასამართლო არ ეთანხმება კასატორის მოსაზრებას და აღნიშნავს, რომ საგადასახადო კოდექსის 114-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, ჩასათვლელი დღგ-ს თანხა არის გადასახადის თანხა, რომელიც დასაბეგრი ოპერაციის დროის მიხედვით გადახდილია წარდგენილი ანგარიშ-ფაქტურების შესაბამისად ან გადახდილია საბაჟო დეკლარაციის მიხედვით დასაბეგრ იმპორტებზე, ან დასაბეგრ ოპერაციაზე, თუ საქონელი, სამუშაო, ან მომსახურება გამოიყენება, ან გამოყენებული იქნება ეკონომიკური საქმიანობისათვის, იმ შემთხვევაშიც თუ ისინი არ შეიტანებიან პროდუქციის თვითღირებულებაში. დღგ-ს ჩათვლას დაექვემდებარება საქართველოს ბიუჯეტში გადახდილი დღგ-ს თანხა, ხოლო ამავე კოდექსის 115-ე მუხლის მიხედვით, საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურა წარმოადგენს ფინანსთა სამინისტროს მიერ დადგენილ მკაცრი აღრიცხვის დოკუმენტს, რომლითაც დასტურდება დღგ-ს გადახდევინების ფაქტი.

სსკ-ის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო სასამართლო დადგენილად მიიჩნევს, რომ შპს «ს-ას» საქონლის შესყიდვის ოპერაციები წარმოებული აქვს შპს «დ-თან» (ანგარიშ-ფაქტურით აა70 ¹031133 თანხით 1178,2 ლარი), ი/მ «დ. ა-თან» (ანგარიშ-ფაქტურით აა-66 ¹002108 (თანხით 1320,20 ლარი)

სადავო ანგარიშ-ფაქტურით დასაბეგრი ოპერაცია წარმოებულია აჭარის ა/რ ტერიტორიაზე და, შესაბამისად, ანგარიშ-ფაქტურები წარდგენილია დაბეგვრაზე ბათუმის საგადასახადო ინსპექციაში. ბათუმის საგადასახადო ინსპექციიდან წარმოდგენილიმასალებით დასტურდება, რომ შპს «დ-ას» საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურა _ სერია აა-70 ¹031133 წარდგენილი აქვს ბათუმის საგადასახადო ინსპექციაში, დეკლარაციით დაერიცხა 265 ლარი _ ჩარიცხული აქვს ბიუჯეტში 130 ლარი. ინდმეწარმე «დ. ა-ეს» საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურა აა-66 ¹002108 წარდგენილი აქვს დაბეგვრაზე, დეკლარაციით დარიცხულია 393 ლარი, ბიუჯეტში ჩარიცხულია 200 ლარი, რაც სააპელაციო სასამართლოში დაადასტურა ფოთის საგადასახადი ინსპექციის წარმომადგენელმაც.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, საქონლის მიწოდება განხორცილებული იყო ანგარიშ-ფაქტურებით, ე.ი. დოკუმენტებით, რომლითაც დასტურდება დღგ-ს გადახდევინების ფაქტი.

საკასაციო სასამართლო ასევე ყურდღებას მიაქცევს «საბიუჯეტო სისტემისა და საბიუჯეტო უფლებამოსილებათა შესახებ» კანონს, რომლის მე-6 მუხლის თანახმადაც, საქართველოს საბიუჯეტო სისტემა მოიცავს საქართველოს სახელმწიფო ბიუჯეტს, აფხაზეთისა და აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკების ბიუჯეტებსა და საქართველოს სხვა კატეგორიის ერთეულების ბიუჯეტებს. ის გარემოება, რომ შპს «დ-ასა» და ი/მ «დ. ა-ეს» ბათუმის საგადასახადო ინსპექციაში ბიუჯეტთან ანგარიშსწორება მოხდენილი აქვთ ანგარიშ-ფაქტურებზე აა70-¹031133 – 130 ლარზე და აა66-¹002108 – 200 ლარი, დასტურდება საქმეში წარმოდგენილი ქალაქ ბათუმის საგადასახადო ინსპექციის ცნობით. აღნიშნულის საწინააღმდეგოდ კასატორთა მხრიდან წარმოდგენილი არ არის დამატებითი და დასაბუთებული საკასაციო პრეტენზია, რაც შეეხება პრეტენზიას იმის თაობაზე, რომ ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-3 მუხლის შესაბამისად, დადგენილია დისპოზიციურობის პრინციპი, რომელიც გარკვეულწილად ზღუდავს ადმინისტრაციულ სამართალწარმოებაში მონაწილე ადმინისტრაციულ ორგანოებს, რაც განპირობებულია იმით, რომ ადმინისტრაციულ სამართალწარმოებაში მონაწილე ადმინისტრაციული ორგანო წარმოადგენს სახელმწიფო ინტერესებს და ვალდებულია‚ იმოქმედოს სახელმწიფო ინტერესების შესაბამისად, საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ აღნიშნული მუხლის საფუძველზე, ადმინისტრაციული ორგანო ზემომითითებული უფლების რეალიზაციის დროს შეზღუდულია გარკვეული ფარგლებით, მაგრამ, იმავდროულად, საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ სააპელაციო საჩივრის შემცირება ვერ გაიგივდება სარჩელის ცნობასთან, რის გამოც მითითებული საპროცესო მოქმედება არ უნდა მოექცეს დაწესებულ შეზღუდვათა ფარგლებში.

ყოველივე აღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკაში გადახდილი დღგ-ს თანხის საქართველოს სახელმწიფო ხაზინაში გადარიცხვის განუხორციელებლობა არ შეიძლება იქცეს დღგ-ს თანხის ჩაუთვლელობის საფუძვლად და თვლის, რომ გასაჩივრებული განჩინება სწორია, არ არსებობს მისი გაუქმების საპროცესო კანონმდებლობით გათვალისწინებული რომელიმე საფუძველი.

სარეზოლუციო ნაწილი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მეორე ნაწილით, სსკ-ის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, 410-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტისა და ფოთის საგადასახადო ინსპექციის საკასაციო საჩივრები არ დაკმაყოფილდეს;

2. უცვლელად დარჩეს ქუთაისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2006წ. 1 ივლისის გადაწყვეტილება;

3. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.