გ ა ნ ჩ ი ნ ე ბ ა

¹ ბს-1247-822-(კ-05) 1 თებერვალი, 2006 წ., ქ.თბილისი

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატამ შემდეგი შემადგენლობით:

ნ. წკეპლაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ნ. სხირტლაძე,

ნ. ქადაგიძე

დავის საგანი: საცხოვრებელი ბინის პრივატიზაციის უფლების მინიჭების შესახებ.

საკასაციო სასამართლომ საქმის მასალების გაცნობის შედეგად

გ ა მ ო ა რ კ ვ ი ა:

2004წ. 11 ივნისს ი. ს-მა, მ. თ-მა და ვ. მ-მა სარჩელით მიმართეს გარდაბნის რაიონულ სასამართლოს მოპასუხე გარდაბნის რაიონის გამგეობის საბინაო განყოფილების მიმართ, რომლითაც მოითხოვეს მოპასუხისათვის საცხოვრებელი ბინის ფართზე პრივატიზაციის განხორციელების დავალება.

მოსარჩელე სასარჩელო მოთხოვნებს ამყარებდა შემდეგ ფაქტობრივ გარემოებებზე:

გარდაბნის რაიონის გამგეობის 1996წ. 5 დეკემბრის ¹286 გადაწყვეტილებით მოსარჩელეებს: ი. ს-ს და მ. თ-ს გადაეცათ სამოთახიანი, ხოლო ვ. მ-ს ოროთახიანი საცხოვრებელი ბინები ზოოვეტერინალური ინსტიტუტის სასწავლო ექსპერიმენტალური მეურნეობის ... საუწყებო სახლში. აღნიშნულის მიუხედავად, მოსარჩელეები დღემდე ვერ შესახლდნენ საცხოვრებელ ბინაში, ვინაიდან მასში ინსტიტუტის მაშინდელმა ხელმძღვანელობამ დროებით შეასახლა აჭარიდან ჩამოსახლებული ოჯახები.

გარდაბნის რაიონული სასამართლოს 1997წ. 18 თებერვლის გადაწყვეტილებით არ დაკმაყოფილდა სადავო ბინაში შესახლებულ თ. ქ-ის, ო. მ-ის, შ. მ-ისა და ე. ფ-ის სარჩელი ორდერის ბათილად ცნობისა და ბინის ფართზე უფლებამონაცვლედ ცნობის შესახებ, ხოლო მ. თ-ის, თ. ს-ისა და ვ. მ-ის შეგებებული სარჩელი სადავო ბინებიდან შეჭრილი პირების გამოსახლების თაობაზე დაკმაყოფილდა.

მოგვიანებით, მოსარჩელეებმა განცხადებით მამართეს საქართველოს ზოოვეტუნივერსიტეტის სასწავლო-ექსპერიმენტალური მეურნეობის ხელმძღვა-ნელობას, რათა განეხორციელებინათ ბინების პრივატიზაცია, რაზეც მოპასუხემ უარი უთხრა იმ მოტივით, რომ მითითებულ საცხოვრებელ ბინებში დროებით ცხოვრობდნენ აჭარის რეგიონიდან ჩამოსახლებული ოჯახები.

სარჩელის სამართლებრივი საფუძველი:

მოსარჩელეები თვლიან, რომ მოპასუხე ვალდებულია, საქართველოს მინისტრთა კაბინეტის 1991წ. 1 თებერვლის ¹107, 1993წ. 5 ივლისის ¹519 და 1994წ. 5 აგვისტოს ¹529 დადგენილებების საფუძველზე განახორციელოს საცხოვრებელი ბინების პრივატიზაცია.

გარდაბნის რაიონული სასამართლოს 2004წ. 11 აგვისტოს განჩინებით არასათანადო მოპასუხე გარდაბნის რაიონის გამგეობის საბინაო განყოფილება შეიცვალა სათანადო მოპასუხით _ საქართველოს სახელმწიფო ზოოვეტერინალური უზრუნველყოფის კრწანისის ექსპერიმენტალური მეურნეობით.

2004წ. 20 სექტემბრის გადაწყვეტილებით არ დაკმაყოფილდა ი. ს-ის, მ. თ-ის და ვ. მ-ის სარჩელი.

სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია შემდეგი ფაქტები:

1996წ. 5 დეკემბერს მოსარჩელეების: მ. თ-ის, ი. ს-ისა და ვ. მ-ის სახელზე გაიცა კრწანისის ექსპერიმენტალური მეურნეობის ... საუწყებო სახლში ბინის ორდერები.

სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ მოსარჩელეებს აღნიშნული ბინებით არ უსარგებლიათ, ვინაიდან ამ ბინაში სათანადო ორგანოების ნებართვით, ინდივიდუალური სართულების მშენებლობის დამთავრებისა და ექსპლუატაციაში მიღებამდე, შესახლდნენ იქნენ აჭარიდან ჩამოსახლებული ოჯახები.

სასამართლომ სამოქალქო კოდექსის 155-ე მუხლის საფუძველზე დადგენილად მიიჩნია, რომ მოსარჩელეები არ წარმოადგენდნენ სადავო ბინების მფლობელებს.

სასამართლომ ასევე დადასტურებულად მიიჩნია ის ფაქტი, რომ მოსარჩელეებისათვის გამოყოფილი საცხოვრებელი ბინები წარმოადგენდა საუწყებო, სამსახურებრივი დანიშნულების ბინებს.

საქართველოს მინისტრთა კაბინეტის 1992წ. 1 თებერვლის ¹107 დადგენილების «საქართველოს რესპუბლიკაში ბინების პრივატიზაციის (უსასყიდლოდ) გადაცემის შესახებ” მესამე ნაწილის საფუძველზე, სასამართლომ დაასკვნა, რომ სადავო ბინები არ ექვემდებარებოდა პრივატიზაციას.

გარდაბნის რაიონული სასამართლოს მითითებული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს მოსარჩელეებმა, რომლებმაც მოითხოვეს მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღება შემდეგი მოტივით:

აპელანტები არ დაეთანხმნენ სასამართლოს მსჯელობას იმის თაობაზე, რომ სადავო ბინების მფლობელებს არ წარმოადგენენ მოსარჩელეები და რომ მითითებული ბინები არ ექვემდებარება პრივატიზაციას, ვინაიდან სასამართლო ვალდებული იყო, გაეთვალისწინებინა და დაყრდნობოდა გარდაბნის რაიონული სასამართლოს 1997წ. 18 თებერვლის კანონიერ ძალაში შესულ გადაწყვეტილებას, რომლის მიხედვით, რეალურად მოსარჩელეებს დაუკანონდათ ბინები, აღნიშნული კი, მოსარჩელეთა აზრით, აძლევს მათ უფლებას განახორციელონ პრივატიზაცია.

თბილისის საოლქო სასამართლოს 2005წ. 25 თებერვლის საოქმო განჩინებით ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 16.2. მუხლის საფუძველზე საქმეში მესამე პირად ჩაებნენ თ. ქ-ე, ო. მ-ე, შ. მ-ე და ე. ფ-ე.

თბილისის საოლქო სასამართლოს 2005წ. 6 ივნისის საოქმო განჩინებით მოპასუხე კრწანისის სასწავლო ექსპერიმენტალური მეურნეობის ნაცვლად საქმეში ჩაება სახელმწიფო ზოოვეტერინალური უნივერსიტეტი.

თბილისის საოლქო სასამართლოს 2005წ. 10 ივნისის გადაწყვეტილებით ი. ს-ის, მ. თ-ის და ვ. მ-ის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა, გაუქმდა გარდაბნის რაიონული სასამართლოს 2004წ. 20 სექტემბრის გადაწყვეტილება და ახალი გადაწყვეტილებით ი. ს-ის, მ. თ-ის და ვ. მ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა, საქართველოს სახელმწიფო ზოოტექნიკურ-სავეტერინარო უნივერსიტეტს დაევალა მოსარჩელეებზე ბინების პრივატიზაციის განხორციელება, რაც სასამართლომ დაასაბუთა შემდეგნაირად:

სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილება იურიდიული თვალსაზრისით არ იყო დასაბუთებული; ვინაიდან, გასაჩივრებულ გადაწყვეტილებაში მითითებულია ურთიერთსაწინააღმდეგო მოსაზრებები. კერძოდ, სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა რაიონული სასამართლოს მოსაზრება, რომ სადავო საცხოვრებელი ბინები არ ექვემდებარება საქართველოს რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის 1992წ. 01.02. ¹107 დადგენილების შესაბამისად პრივატიზაციას, ვინაიდან სააპელაციო სასამართლომ დადასტურებულად მიიჩნია, რომ გარადაბნის რაიონის გამგეობის 1996წ. 5 დეკემბრის გადაწყვეტილებით მოსარჩელეებს: ი. ს-ს, მ. თ-ს და ვ. მ-ს გამოეყოთ საცხოვრებელი ბინები საქართველოს ზოოტექნიკურ-სავეტერინარო სასწავლო-კვლევითი ინსტიტუტის ექსპერიმენტული მეურნეობის საუწყებო სახლში, რაც ასევე დადგენილ იქნა საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო სამართლის საქმეთა სასამართლო კოლეგიის 1997წ. 27 მარტის ¹98, ¹99 3 ივლისის ¹249 განჩინებებით, რომელთაც პრეიუდიციული მნიშვნელობა აქვთ, ვინაიდან წარმოადგენს ფაქტებს, რომლებიც დადგენილია სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით ერთ სამოქალაქო საქმეზე, რომლებშიც იგივე მხარეები მონაწილეობენ.

სააპელაციო სასამართლომ ასევე უდავოდ მიიჩნია ის ფაქტი, რომ გარდაბნის რაიონში, კრწანისის დასახლებაში, 9 სართულიან ¹6 საცხოვრებელ სახლში მდებარე ბინები ..., ... და ... იმყოფება კრწანისის ექსპერიმენტული მეურნეობის ბალანსზე, ხოლო საქართველოს პრეზიდენტის 2001წ. 13 აგვისტოს ¹327 ბრძანებულების «საქართველოს სახელმწიფო ზოოტექნიკურ-სავეტერინარო აკადემიის სტატუსის შესახებ” 4.1. მუხლის «გ” და «ვ” პუნქტების შესაბამისად, მითითებული მეურნეობა შედის საქართველოს ზოოტექნიკურ-სავეტერინარო უნივერისიტეტის შემადგენლობაში, რომელიც ამავე ბრძანებულების თანახმად, წარმოადგენს საქართველოს ზოოტექნიკურ-სავეტერინარო ინსტიტუტის უფლებამონაცვლეს. აღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლომ დაასკვნა, რომ მითითებული ბინები, როგორც საუწყებო, განეკუთვნება სახელმწიფო საბინაო ფონდის ბინების კატეგორიას და საქართველოს რესპუბლიკაში ბინების პრივატიზაციის (უსასაყიდლოდ გადაცემის) შესახებ” საქართველოს რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის 1992წ. 1 თებერვლის ¹107 დადგენილების მე-2 პუნქტის თანახმად, წარმოადგენს პრივატიზაციის ობიექტს. ამავე დადგენილების მე-5 პუნქტის თანახმად, საცხოვრებელი ბინა უსასაყიდლოდ გადაეცემათ საქართველოს რესპუბლიკის მოქალაქეებს, რომლებიც ამ საცხოვრებელი ბინის დამქირავებლები ან ოჯახის წევრები არიან.

სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია ის ფაქტი, რომ გარდაბნის რაიონის გამგეობის მიერ სადავო ბინებზე გაცემული ორდერის საფუძველზე მოსარჩელეები იურიდიულად წარმოადგენენ ..., ... და ... ბინების დამქირავებლებს, რომლებსაც 1992წ. 1 თებერვლის ¹107 დადგენილების საფუძველზე ენიჭებათ ბინების პრივატიზაციის უფლება, მით უფრო, რომ საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო კოლეგიის 1997წ. 27 მარტის ¹98, ¹99, 3 ივლისის ¹249 განჩინებებით და გარდაბნის რაიონული სასამართლოს 1997წ. 18 თებერვლის გადაწყვეტილებით არ დაკმაყოფილდა შ. მ-ისა და ე. ფ-ის, ო. მ-ის, თ. ქ-ის სარჩელები მ. თ-ის, ი. ს-ის და ვ. მ-ის ბინებზე გაცემული ორდერის ბათილად ცნობისა და ბინით სარგებლობაზე უფლებამოსილ პირებად ცნობის შესახებ, ხოლო მ. თ-ის, ი. ს-ის და ვ. მ-ის შეგებებული სარჩელები მოსარჩელეთა მიმართ მათი ბინიდან გამოსახლების შესახებ დაკმაყოფილდა, რაც საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინებით შეიცვალა მხოლოდ მოსარჩელეთა გამოსახლების ნაწილში იმ მიმართებით, რომ თ. ქ-ე, ო. მ-ე და შ. მ-ე თანმხლებ პირებთან ერთად გამოსახლებულ იქნენ ..., ... და ... ბინებიდან მათთვის გათვალისწინებული ინდივიდუალური სახლის მშენებლობის დამთავრებისა და ექსპლუატაციაში მიღების შემდეგ.

სააპელაციო სასამართლომ ჩათვლა, რომ სადავო ბინებში დაზარალებულ პირთა შესახლება ოჯახებთან ერთად არ წარმოადგენს პრივატიზების განხორციელებისათვის დამაბრკოლებელ გარემოებას.

თბილისის საოლქო სასამართლოს მითითებული გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს თ. ქ-მ, შ. და ო. მ-ებმა, რომლებმაც მოითხოვეს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და საქმის ხელახლა განსახილველად დაბრუნება იმავე სასამართლოში შემდეგი მოტივით:

კასატორი თვლის, რომ სააპელაციო სასამართლომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გამოტანისას უხეშად დაარღვია სსკ-ის 84-85-ე მუხლების მოთხოვნები, კერძოდ, სააპელაციო სასამართლომ, მხარეთა მოთხოვნის გარეშე, კრწანისის ექსპერიმენტალური მეურნეობა ჩათვალა არასათანადო მოპასუხედ ისე, რომ არ დაელოდა ექსპერიმენტალური მეურნეობის გარდაცვლილი დირექტორის ნაცვლად ახალი დირექტორის დანიშვნას და იგი შეცვალა ზოოტექნიკურ-სავეტერინარო უნივერსიტეტით. უფრო მეტიც, კრწანისის ექსპერიმენტალური მეურნეობა ექვემდებარება ზოოტექნიკურ-სავეტერინარო უნივერსიტეტს, მაგრამ საქმის განხილვისას მხარის უფლებამონაცვლეობის საკითხი არ დამდგარა, რადგან მოპასუხე მხარე მეურნეობის სახით არსებობს, არ გაუქმებულა და მისი ხელმძღვანელის გარდაცვალება ვერ გამოიწვევდა ორგანიზაციის ლიკვიდაციას, რის გამოც კასატორი სსკ-ის 80.3. მუხლის საფუძველზე მიიჩნევს, რომ იურიდიული პირის საპროცესო უფლებაუნარიანობა შეწყდება მისი ლიკვიდაციის რეგისტრაციის მომენტიდან და არა მისი ხელმძღვანელის გარდაცვალებასთან დაკავშირებით.

კასატორი თვლის, რომ სასამართლომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გამოტანისას არასწორად დაადგინა ფაქტობრივი გარემოება, კერძოდ, ის ფაქტი, რომ სადავო ბინებში აჭარიდან ჩამოსახლებული პირები შესახლებულ იქნენ მოსარჩელეებზე ორდერის გაცემის შემდეგ, რამდენადაც მათი ჩამოსახლება და ბინებში შესახლება განხორციელდა 1989 წელს, აჭარის მთიანეთში მომხდარი სტიქიის გამო, ხოლო მოსარჩელეებზე ბინების ორდერი გაიცა 1996 წელს საბინაო კოდექსის 57-ე მუხლის უხეში დარღვევით.

კასატორი თვლის, რომ სააპელაციო სასამართლომ არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა, კერძოდ, «ბინების პრივატიზების შესახებ” საქართველოს კანონის მე-3 მუხლი, რომლის შესაბამისად, საცხოვრებელი ბინების შესყიდვის უფლებით სარგებლობენ მოქალაქეები, რომლებიც აღნიშნული კანონის ძალაში შესვლამდე ითვლებოდნენ საპრივატიზაციო ბინის დამქირავებლად ან დამქირავებლის ოჯახის წევრებს წარმოადგენენ, ამასთან კასატორი თვლის, რომ ორდერის ფლობა არ წარმოშობს ბინის უსასყიდლოდ გადაცემის უფლებას, არამედ აუცილბელია ორდერის მფლობელი ფლობდეს ბინას, იმისათვის, რომ პრივატიზებისას ნოტარიუსმა განსაზღვროს, დაკავებული ბინის ოჯახის სრულწლოვან ან არასრულწლოვან წევრებზე ფართის რა ოდენობა უნდა გადაეცეს თითოეულს.

კასატორს მიაჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლომ გამოიყენა კანონი, რომელიც არ უნდა გამოეყენებინა, კერძოდ, სკ-ის ნორმა, რადგან სადავო ბინაზე ორდერის გაცემის დროისათვის მოქმედებდა საბინაო კოდექსი, რომელიც განსაზღვრავდა ორდერის გაცემის წესსა და ორდერის მოქმედების ვადას, შესაბამისად, კასატორი თვლის, რომ სააპელაციო სასამართლომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილების მიღებისას დაარღვია სსკ-ის 393.2 მუხლის «ა” და «ბ” პუნქტების მოთხოვნები.

სამოტივაციო ნაწილი:

საკასაციო სასამართლო საქმის მასალების გაცნობის, საკასაციო საჩივრის საფუძვლიანობის და გასაჩივრებული გადაწყვეტილების დასაბუთებულობა-კანონიერების შესწავლის შედეგად მივიდა იმ დასკვნამდე, რომ საკასაციო საჩივარი არ უნდა დაკმაყოფილდეს და უცვლელად დარჩეს თბილისის საოლქო სასამართლოს 2005წ. 10 ივნისის გადაწყვეტილება შემდეგ გარემოებათა გამო:

გასაჩივრებული განჩინების მიღებისას სააპელაციო სასამართლოს მიერ დარღვეული არ არის მატერიალური და საპროცესო სამართლის ნორმები, სასამართლომ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა, სწორი შეფასება მისცა საქმის მასალებს, გადაწყვეტილება იურიდიული თვალსაზრისით დასაბუთებელია და დავა გადაწყვეტილია მოქმედი კანონმდებლობის შესაბამისად.

სსკ-ის 407.2. მუხლის შესაბამისად საოლქო სასამართლოს კოლეგიის ან პალატის მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დამატებითი და დასაბუთებული საკასაციო პრეტენზია.

საკასაციო სასამართლო ვერ გაიზიარებს კასატორთა მოტივს, რომ სააპელაციო სასამართლომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გამოტანისას უხეშად დაარღვია სსკ-ის 84-85-ე მუხლების მოთხოვნები, კერძოდ სააპელაციო სასამართლომ მხარეთა მოთხოვნის გარეშე კრწანისის ექსპერიმენტალური მეურნეობა ჩათვალა არასათანადო მოპასუხედ ისე, რომ არ დაელოდა ექსპერიმენტალური მეურნეობის გარდაცვლილი დირექტორის ნაცვლად ახალი დირექტორის დანიშვნას და იგი შეცვალა ზოოტექნიკურ-სავეტერინარო უნივერსიტეტით, მისი დაუსაბუთებლობის გამო.

საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ სსკ-ის 79.1. მუხლით იმპერატიულად არის განსაზღვრული, რომ მხარეებად სასამართლოში შეიძლება იყვნენ ფიზიკური და იურიდიული პირები. საქართველოს პრეზიდენტის 2001წ. 13 აგვისტოს ¹327 ბრძანებულების 1-ლი მუხლის თანახმად, საქართველოს სახელმწიფო ზოოტექნიკურ-სავეტერინარო უნივერსიტეტი წარმოადგენს საჯარო სამართლის იურიდიულ პირს და ამავე ბრძანებულების 4.1. მუხლის «გ.ვ.“ პუნქტის შესაბამისად ცალსახად განისაზღვრა, რომ კრწანისის მეურნეობა წარმოადგენს სახელმწიფო ზოოტექნიკურ-სავეტერინარო უნივერსიტეტის შემადგენლობაში შემავალ სტრუქტურულ ერთეულს, რომელიც დამოუკიდებლად სამართალურთიერთობის სუბიექტს არ შეიძლება წარმოადგენდეს. ამდენად, საკასაციო სასამართლო ვერ გაიზიარებს კასატორთა მოტივს იმის თაობაზე, რომ საქმის განხილვისას მხარის უფლებამონაცვლეობის საკითხი არ დამდგარა, ვინაიდან 2005წ. 6 ივნისს სააპელაციო სასამართლოში გამართულ სხდომას ესწრებოდა მოსარჩელე ი. ს-ი, მ. თ-ი და ვ. მ-ი, რომელთაც წინააღმდეგობა სათანადო მოპასუხედ საქმეში საქართველოს სახელმწიფო ზოოვეტერინალური უნივერსიტეტის ჩაბმაზე არ გამოუხატავთ. ამდენად, საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ სააპელაციო სასამართლოს მიერ დაცულია სკ-ის 85-ე მუხლის მოთხოვნები, რომლის შესაბამისად, თუ საქმის განხილვისას სასამართლო დაადგენს, რომ სარჩელი აღძრულია არა იმ პირის წინააღმდეგ, რომელმაც პასუხი უნდა აგოს სარჩელზე, მას შეუძლია მოსარჩელის თანხმობით შეცვალოს არასათანადო მოპასუხე სათანადო მოპასუხით.

საკასაციო სასამართლო ვერ გაიზიარებს კასატორთა მოტივს, რომ სასამართლომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გამოტანისას არასწორად დაადგინა ფაქტობრივი გარემოება, კერძოდ, ის ფაქტი, რომ სადავო ბინებში აჭარიდან ჩამოსახლებული პირები შესახლებულ იქნენ მოსარჩელეებზე ორდერის გაცემის შემდეგ, რამდენადაც ამგვარი ფაქტი სასამართლოს მიერ გასაჩივრებული გადაწყვეტილების სამოტივაციო ნაწილში დადგენილი არ აქვს.

საკასაციო სასამართლო ასევე ვერ გაიზიარებს კასატორთა მოტივს იმის თაობაზე, რომ სააპელაციო სასამართლომ არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა, კერძოდ, 1991წ. 9 ნოემბრის «ბინების პრივატიზების შესახებ” კანონის მე-3 მუხლი, რამდენადაც საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ საქართველოს რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის 1992წ. 1 თებერვლის ¹107 დადგენილების ამოქმედებამდე (რომლის მე-5 პუნქტის მიხედვით საცხოვრებელი სახლი უსასაყიდლოდ გადაეცემათ საქართველოს მოქალაქეებს, რომლებიც ამ საცხოვრებელი სახლის დამქირავებლები არიან)სახელმწიფო და საზოგადოებრივი ფონდის ბინების მიყიდვის წესი რეგულირდებოდა სსრ კავშირის მინისტრთა საბჭოს 1988წ. 2 დეკემბრის ¹1400-ე დადგენილებით «სახელმწიფო და საზოგადოებრივი საბინაო ფონდის სახლებში მოქალაქეთათვის პირადი საკუთრების უფლებით ბინების მიყიდვის შესახებ“, მოგვიანებით საქართველოს სსრ მინისტრთა საბჭოს და საქართველოს პროფკავშირთა რესპუბლიკური საბჭოს მიერ მიღებულიE»სახელმწიფო და საზოგადოებრივი საბინაო ფონდის სახლებში არსებული ბინების მოქალაქეთათვის პირად საკუთრებაში მიყიდვის და მათი მოვლა-შენახვისა და რემონტის ხარჯების ანაზრაურების შესახებ“ 1989წ. 21 ივნისის ¹311-ე დადგენილების 1 პუნქტის შესაბამისად ნება დაერთოთ სახალხო დეპუტატთა ადგილობრივი საბჭოების აღმასკომებს, საწარმოებს, გაერთიანებებსა და და ორგანოზაციებს მიეყიდათ მოქალაქეებისათვის მათ მიერ დაკავებული საცხოვრებელი სახლები ან ბინები სახელმწიფო და საზოგადოებრივი ფონდის სახლებში, აგრეთვე შეუსახლებელი ბინები სარეკონსტრუქციო ან კაპიტალურად გასარემონტებელ სახლებში. ახლადაშენებული სახლების ბინები შეიძლება მიეყიდოთ პირად საკუთრებაში მოქალაქეებს დადგენილი წესით მათი შესახლების შემდეგ, ამასთან მითითებული დადგენილების მე-6 პუნქტის თანახმად სახალხო დეპუტატთა საქალაქო და რაიონული ადგილობრივი საბჭოების აღმასკომებს, საწარმოებს, გაერთიანებებსა და ორგანიზაციებს უნდა მიეღოთ გადაწყვეტილება პირად საკუთრებაში ბინების მიყიდვის შესახებ მოქალაქეთა ოჯახის შემადგენლობის, შრომითი და საზოგადოებრივი აქტიურობის გათვალისწინებით, რაც კონკრეტულ შემთხვევაში ო., შ. და თ. მ-ების მიმართ (რომლებიც 1989წ. აპრილში მომხდარი სტიქიური მოვლენების გამო, საქართველოს სსრ მინისტრთა საბჭოს 1989წ. 9 ოქტომბრის ¹497-ე დადგენილებით ჩასახლდნენ გარდაბნის რაიონის სოფელ ...) არ განხორცილებულა, უფრო მეტიც, საქართველოს სსრ მინისტრთა საბჭოს და საქართველოს პროფკავშირთა რესპუბლიკური საბჭოს 1990წ. 25 იანვრის ¹35-ე დადგენილებით ძალადაკარგულად ჩაითვალა მითითებული ¹311-ე დადგენილება და დამტკიცდა მოქალაქეთათვის საცხოვრებელი სახლებისა და ბინიების პირად საკუთრებაში მიყიდვის და მათი მოვლა-შენახვისა და რემონტის ხარჯების ანაზღაურების შესახებ დებულება, რომლის მე-2 პუნქტით ცალსახად განისაზღვრა, რომ დეპუტატთა საქალაქო და რაიონული ადგილობრივი საბჭოების აღმასკომებს, საწარმოებს, გაერთიანებებსა და ორგანიზაციებს უფლება ჰქონდათ მოქალაქეთათვის პირად საკუთრებაში მიეყიდათ მათ მიერ დაკავებული ბინები სახელმწიფო და საზოგადოებრივ საბინაო ფონდში რიცხულ სახლებში, მათ შორის ახალაშენებული სახლების ბინები, დადგენილი წესით მოქალაქეების შესახლების შემდეგ, ხოლო მე-6 პუნქტის შესაბამისად მოქალქეებს, რომლებსაც სურდათ პირად საკუთრებაში მათ მიერ დაკავებული ბინის ყიდვა, უნდა მიემართათ შესაბამისი ორგანიზაციისათვის, რომლის ბალანსზეც იმყოფებოდა ბინა, რაც ასევე ო., შ. და თ. მ-ებს რეალურად არ განუხორცილებიათ.

საკასაციო სასამართლო ვერ გაიზიარებს კასატორთა მოტივს იმის შესახებ, რომ ორდერის ფლობა არ წარმოშობს ბინის უსასყიდლოდ გადაცემის უფლებას, არამედ აუცილებელია ორდერის მფლობელი ფლობდეს ბინას, იმისათვის, რომ პრივატიზებისას ნოტარიუსმა განსაზღვროს, დაკავებული ბინის ოჯახის სრულწლოვან ან არასრულწლოვან წევრებზე ფართის რა ოდენობა უნდა გადაეცეს თითოეულს, რამდენადაც საკასაციო სასამართლო საბინაო კოდექსის 57-ე მუხლის საფუძველზე განმარტავს, რომ სახელმწიფო და საზოგადოებრივი საბინაო ფონდის სახლებში საცხოვრებელი სადგომის მიცემის გადაწყვეტილების საფუძველზე სახალხო დეპუტატთა რაიონული, საქალაქო, ქალაქის რაიონული, სადაბო, სასოფლო საბჭოს აღმასრულებებლი კომიტეტი მოქალაქეს აძლევს ორდერს, რომელიც საცხოვრებელ სადგომში შესახლების ერთადერთ საფუძველია, რაც კონკრეტულ შემთხვევაში ადგილი ჰქონდა, ამასთან, ორდერი წარმოადგენს სახალხო დეპუტატთა ადგილობრივი საბჭოს აღმასკომის ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტს, წერილობით განკარგულებას მასში მითითებულ პირთათვის სარგებლობაში საცხოვრებელი სადგომის ქირავნობის ხელშეკრულების დადების შესახებ, რომელიც წარმოშობს უფლებებსა და მოვალეობებს ორდერის მიმღებ მოქალაქეებსა და საბინაო-საექსპლუატაციო ორგანოთა შორის.

უფრო მეტიც, საქმის ფურცელ 62-64-ზე წარმოდგენილი 1997წ. 18 თებერვლის გარდაბნის რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილების ასლის მიხედვით, ირკვევა, რომ ო. მ-ის სარჩელი ი. ს-ის ბინის ორდერის ბათილად ცნობის შესახებ არ დაკმაყოფილდა, შესაბამისად საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ სააპელაციო სასამართლომ სწორად დაადგინა ის ფაქტი, რომ გარდაბნის რაიონის გამგეობის მიერ სადავო ბინებზე გაცემული ორდერის საფუძველზე მოსარჩელეები იურიდიულად წარმოადგენდნენ ..., ... და ... ბინების დამქირავებლებს, რომლებსაც 1992წ. 1 თებერვლის ¹107 დადგენილების საფუძველზე ენიჭებათ ბინების პრივატიზაციის უფლება, მით უფრო, იმ პირობებში, როდესაც საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო კოლეგიის 1997წ. 27 მარტის ¹98, ¹99, 3 ივლისის ¹249 განჩინებებით და გარდაბნის რაიონული სასამართლოს 1997წ. 18 თებერვლის გადაწყვეტილებით არ დაკმაყოფილდა შ. მ-ის, ე. ფ-ის, ო. მ-ისა და თ. ქ-ის სარჩელები მ. თ-ის, ი. ს-ის და ვ. მ-ის ბინებზე გაცემული ორდერის ბათილად ცნობისა და ბინით სარგებლობაზე უფლებამოსილ პირებად ცნობის შესახებ, ხოლო მ. თ-ის, ი. ს-ისა და ვ. მ-ის შეგებებული სარჩელები მოსარჩელეთა მიმართ მათი ბინიდან გამოსახლების შესახებ დაკმაყოფილდა, რაც საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 1997წ. 3 ივლისის განჩინებით შეიცვალა მხოლოდ მოსარჩელეთა გამოსახლების ნაწილში. ამდენად, გარდაბნის რაიონული სასამართლოს მითითებული გადაწყვეტილება, რომლითაც არ დაკმაყოფილდა სასარჩელო მოთხოვნა სადავო ბინაზე გაცემული ორდერის ბათილად ცნობის შესახებ კანონიერ ძალაშია შესული, რის გამოც საკასაციო სასამართლო მოკლებულია შესაძლებლობას შეამოწმოს აღნიშნული გადაწყვეტილების კანონიერება.

ამასთან, საკასაციო სასამართლო სსკ-ის 106-ე მუხლის საფუძველზე განმარტავს, რომ ფაქტები, რომლებიც დადგენილია სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით ერთ სამოქალაქო საქმეზე, რომელშიც მონაწილეობდნენ იგივე მხარეები, დამტკიცებას არ საჭიროებს.

საკასაციო სასამართლო ვერ გაიზიარებს კასატორთა მოტივს, რომ სააპელაციო სასამართლომ გამოიყენა კანონი, რომელიც არ უნდა გამოეყენებინა, კერძოდ, სამოქალაქო კოდექსი, რამდენადაც გასაჩივრებულ გადაწყვეტილებაში სააპელაციო სასამართლოს სკ-ის არც ერთი ნორმა არ აქვს გამოყენებული. შესაბამისად, საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილების მიღებისას სააპელაციო სასამართლომ სწორად გამოიყენა საქართველოს რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის 1992წ. 01.02. ¹107 დადგენილების მე-2 და მე-5 პუნქტები, მით უფრო იმ პირობებში, როდესაც მითითებული დადგენილების მე-3 პუნქტის შესაბამისად, პრივატიზაციას არ ექვემდებარება მხოლოდ სამსახურებრივი დანიშნულების და საერთო საცხოვრებელში არსებული ბინები, რომელთაც კონკრეტულ შემთხვევაში სადავო ბინები არ განეკუთვნება, რამდენადაც, საბინაო კოდექსის მოთხოვნათა შესაბამისად, იმისათვის, რომ საცხოვრებელი სადგომი ცნობილ იქნეს სამსახურებრივად, იგი უნდა აკმაყოფილებდეს სამ ძირითად პირობას, კერძოდ: 1. სადგომი მუშაკის ჩასახლებამდე უნდა იყოს გაფორმებული, როგორც სამსახურებრივი; 2. სადგომი უნდა მიეცეს პირს, რომელიც შეტანილია იმ კატეგორიის მუშაკთა ნუსხაში, რომელთაც შეიძლება მიეცეთ სამსახურებრივი დანიშნულების ბინა და 3. საცხოვრებელი სახლი უნდა მიეცეს მუშაკს სპეციალური ორდერით შრომით ურთიერთობასთან დაკავშირებით.

საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ მითითებული პირობებიდან თუნდაც ერთ ერთის არარსებობა გამორიცხავს საცხოვრებელ სადგომზე სამსახურებრივი დანიშნულების საცხოვრებელი სახლების სამართლებრივი რეჟიმის გავრცელებას. ამდენად, კონკრეტულ შემთხვევაში სადავო ბინა არ წარმოადგენს არც საერთო საცხოვრებელ სახლში არსებულ ბინას და არც სამსახურებრივი დანიშნულების საცხოვრებელ სადგომს.

საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ სააპელაციო სასამართლომ გასაჩივრებული განჩინების მიღებისას სწორად გამოიყენა კანონი, სწორად შეუფარდა იგი სადავო სამართალურთიერთობას და დავა არსებითად სწორად გადაწყვიტა.

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ შეიცავს დასაბუთებულ არგუმენტაციას გასაჩივრებული განჩინების კანონშეუსაბამობის თაობაზე, შესაბამისად, საკასაციო პალატა თვლის, რომ სსკ-ის 410-ე მუხლის შესაბამისად, არ არსებობს ო. მ-ის, შ. მ-ის და თ. ქ-ის საკასაციო საჩივრის და სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმების სამართლებრივი საფუძვლები, რის გამოც სააპელაციო სასამართლოს განჩინება, როგორც არსებითად სწორი, ძალაში უნდა დარჩეს.

საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ სსკ-ის 53.1. მუხლის საფუძველზე, ო. მ-ს, შ. მ-ს და თ. ქ-ს სახელმწიფო ბაჟის სახით სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ სოლიდარულად დაეკისროთ 100 ლარის გადახდა;

სარეზოლუციო ნაწილი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 1-ლი, სსკ-ის 53-ე, 372-ე, 390-ე, 399-ე, 410-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. ო. მ-ის, შ. მ-ისა და თ. ქ-ის საკასაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2005წ. 15 ივლისის გადაწყვეტილება;

3. ო. მ-ს, შ. მ-ს და თ. ქ-ს სახელმწიფო ბაჟის სახით სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ სოლიდარულად დაეკისროთ 100 ლარის გადახდა;

4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.