საქმე N:ას-227-212-2011

¹ას-227-212-2011 19 ივლისი, 2011 წელი

თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

პაატა ქათამაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

ნუნუ კვანტალიანი, ბესარიონ ალავიძე

სხდომის მდივანი _ ლელა სანიკიძე

საკასაციო საჩივრის ავტორი – შპს ერთობლივი საწარმო “რ. კომპანი”

მოწინააღმდეგე მხარე _ ე. ბ-ე

გასაჩივრებული განჩინება _ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 7 დეკემბრის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა _ გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება

დავის საგანი _ სასაქონლო ნიშნის რეგისტრაციის გაუქმება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2009 წლის 16 აპრილს თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიას სარჩელით მიმართა შპს ერთობლივი საწარმო “რ. კომპანიმ” მოპასუხე ე. ბ-ის მიმართ. მოსარჩელემ მოითხოვა საქართველოს ინტელექტუალური საკუთრების ეროვნული ცენტრის “საქპატენტის” მიერ 2004 წლის 3 ივნისს მოპასუხის სახელზე რეგისტრირებული სასაქონლო ნიშნის - “-E” (ეტიკეტი), სარეგისტრაციო ¹2004 15545, რეგისტრაციის გაუქმება.

მოსარჩელემ განმარტა, რომ “სამრეწველო საკუთრების დაცვის პარიზის კონვენცია” და “სასაქონლო ნიშნების შესახებ” საქართველოს კანონი იცავენ სასაქონლო ნიშნების მფლობელებს მათი სასაქონლო ნიშნების უნებართვო რეგისტრაციისაგან, კერძოდ, დასახელებული სამართლებრივი აქტები კრძალავენ სასაქონლო ნიშნების რეგისტრაციას იმ პირების მიერ, რომლებიც არიან მათი მფლობელების წარმომადგენლები ან აგენტები.

მოსარჩელის მითითებით, მოპასუხე ე. ბ-ის მიერ თავის სახელზე სადავო სასაქონლო ნიშნის საქართველოში რეგისტრაციით დარღვეულია “სამრეწველო საკუთრების დაცვის პარიზის კონვენციის” მე-6 სეპტის მუხლი, კერძოდ, მოპასუხე არ იყო უფლებამოსილი მოსარჩელის თანხმობის გარეშე დაერეგისტრირებინა საქართველოში მოსარჩელის კუთვნილი ნიშანი, ვინაიდან მოპასუხე წარმოადგენდა მოსარჩელის, ანუ სასაქონლო ნიშნის მესაკუთრის აგენტს/წარმომადგენელს. ე. ბ-ე წლების განმავლობაში იყო იმ კომპანიის (საუბარია შპს “ო-ზე”) დირექტორი, რომელიც ახორციელებდა მოსარჩელის მიერ სომხეთში წარმოებული დაფქული ყავის საქართველოში იმპორტსა და რეალიზაციას. იმ გარემოების დასადასტურებლად, რომ მოპასუხე იყო მოსარჩელის მიერ წარმოებული ყავის დისტრიბუტორი საქართველოში, მოსარჩელემ მიუთითა პროდუქციის შესყიდვის ხელშეკრულება ¹2-ზე, რომელიც გაფორმებულია “რ. კომპანსა” და შპს “ო-ს” შორის, რომლის დირექტორიც იყო მოპასუხე.

მოსარჩელემ აღნიშნა, რომ სადავო სასაქონლო ნიშნის რეგისტრაციით დაირღვა მისი საავტორო უფლებები. ეს უფლებები დაცულია “ლიტერატურისა და ხელოვნების ნაწარმოებების დაცვის ბერნის კონვენციით”, რომელიც აღიარებულია საქართველოს სახელმწიფოს მიერ, ასევე, “საავტორო და მომიჯნავე უფლებების შესახებ” საქართველოს კანონით. ბერნის კონვენციის მე-2 მუხლის 1-ლი პუნქტი პირდაპირ უთითებს, რომ ნახატები, ფერწერული, არქიტექტურული, სკულპტურული, გრაფიკული და ლითოგრაფიული ნაწარმოებები წარმოადგენენ დაცვის ობიექტებს. აქედან გამომდინარე, სასაქონლო ნიშანი “-E” (ეტიკეტი) აღიარებული და დაცულია როგორც საავტორო უფლებების ობიექტი, ხოლო სადავო სასაქონლო ნიშნის რეგისტრაცია მოპასუხის სახელზე იწვევს მოსარჩელის საავტორო უფლებების დარღვევას. მოცემულ შემთხვევაში დარღვეულია ნაწარმოების რეპროდუცირების უფლება, რომელიც ეკუთვნის მოსარჩელეს, რადგან მოპასუხის მიერ “საქპატენტში” სარეგისტრაციოდ წარდგენილი სასაქონლო ნიშანი შეიცავს სპეციფიკური ფორმის მქონე მწვანე ფონზე განთავსებულ სტილიზებულ წარწერას “-E” (სხვადასხვაგვარად გამოუყურება ყავის მარცვლებით სავსე ტომრები). ეს ელემენტები კი არის იმ ეტიკეტის (ნახატის) ნაწილი, რომელიც სომხეთის საპატენტო უწყებაში კერძო მეწარმე ვ. ტ-ის მიერ სასაქონლო ნიშნად დასარეგისტრირებლად წარდგენილი იყო ჯერ კიდევ 2001 წლის 4 ოქტომბერს და დარეგისტრირდა 2002 წლის 29 მაისს (ტომი I, ს.ფ. 1-15).

მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო და მის უარსაყოფად შემდეგ გარემოებებზე მიუთითა:

სომხეთში მოსარჩელის სახელზე რეგისტრირებული სასაქონლო ნიშანი არ წარმოადგენს საავტორო უფლებების დაცვის ობიექტს. ამასთან, იმ შემთხვევაშიც, თუ მიჩნეული იქნებოდა, რომ ხსენებული სასაქონლო ნიშანი წარმოადგენდა საავტორო უფლებების დაცვის ობიექტს, მოსარჩელე ვერ იქნებოდა ამ უფლებების მატარებელი, ვინაიდან “სასაქონლო ნიშნების დათმობის ხელშეკრულებით” მოსარჩელემ ინდმეწარმე ვ. ტ-ისაგან შეიძინა მხოლოდ სასაქონლო ნიშნის გამოყენების უფლება და მას არ გადასცემია საავტორო უფლება. რაც შეეხებოდა “სამრეწველო საკუთრების დაცვის პარიზის კონვენციის” მე-6 მუხლის დარღვევას, მოპასუხემ განმარტა, რომ ასეთს ადგილი არ ჰქონია, რადგან მოპასუხე არასდროს ყოფილა მოსარჩელის აგენტი ან წარმომადგენელი (ტომი I, ს.ფ. 64-76).

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2009 წლის 4 დეკემბრის გადაწყვეტილებით შპს ერთობლივი საწარმო “რ. კომპანის” სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

საქალაქო სასამართლომ საქმეზე დადგენილად მიიჩნია შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

მოსარჩელე მხარეს წარმოადგენს შპს ერთობლივი საწარმო “რ. კომპანი”, რომელიც მდებარეობს სომხეთში, ქ.ერევანში, მიასნიკიანის ქუჩის ¹5/3-ში;

2002 წლის 19 ივლისს ქ.ერევანში დადებული სასაქონლო ნიშნის დათმობის ხელშეკრულებით, ინდმეწარმე ვ. ტ-მა, მოსარჩელე შპს ერთობლივი საწარმო “რ. კომპანის” უსასყიდლოდ დაუთმო სადავო სასაქონლო ნიშანი, სახელდობრ, სომხეთის რესპუბლიკის საპატენტო სამმართველოს მიერ 2002 წლის 29 მაისს დარეგისტრირებული სასაქონლო ნიშანი;

დასახელებული ხელშეკრულება “სომხეთპატენტში” დარეგისტრირდა 2002 წლის 30 აგვისტოს;

სომხეთის რესპუბლიკის საპატენტო სამმართველოს მიერ გაცემული, სასაქონლო (მომსახურების) ნიშნის რეგისტრაციის მოწმობის (¹6786) მიხედვით, სასაქონლო ნიშნის მესაკუთრეა ინდმეწარმე ვ. ტ-ი, საქონელია – კლასი 30, ყავა; ნიშანი შენარჩუნებულია წაბლისფერი, შავი, მწვანე, ყვითელი, თეთრი და წითელი ფერების გამით. ამ მოწმობის თანახმად, მოხდა ნიშნის გამოსახულების ცვლილება – ამოღებულ იქნა ნიშნის მესაკუთრის სახელწოდება, ამასთან, ნიშნის გამოყენების განასაკუთრებული უფლება გადაეცა შპს ერთობლივ საწარმო “რ.ი კომპანის”;

ხელშეკრულებას შპს “ო-ის” მხრიდან ხელს აწერს ე. ბ-ე;

მითითებული ხელშეკრულებით, გამყიდველი (მოსარჩელე) იღებს ვალდებულებას, მყიდველს (შპს “ო-ი”) გადასცეს ქონება _ პროდუქცია (საქონელი): “რობუსტას” ხარისხის ყავა, შეფუთული. ამ ხელშეკრულების 1.3 პუნქტის შესაბამისად, მყიდველი (შპს “ო-ი”), გამყიდველის მიერ მისთვის პროდუქციის (საქონლის) უშუალო გადაცემის მომენტიდან, იძენს მასზე საკუთრების უფლებას და იღებს თავისთავზე ამასთან დაკავშირებულ ყველა რიკს. ამავე ხელშეკრულების 1.4 პუნქტის მიხედვით, საქონელი გადაეცემა მყიდველს ერევანში, ხოლო 1.5 პუნქტის თანახმად, ერევნიდან ბათუმამდე ტრანსპორტირების ხარჯებს თავის თავზე იღებს მყიდველი;

მითითებული ხელშეკრულების 2.1.ა. პუნქტის მიხედვით, ამ ხელშეკრულების განუყოფელ ნაწილს წარმოადგენს ინვოისი;

მოპასუხე ე. ბ-ის სახელზე, სადავო სასაქონლო ნიშანი – “-E” (ეტიკეტი) “საქპატენტმა” დაარეგისტრირა 2004 წლის 3 ივნისს, რეგისტრაციის ნომრით 2004 15545 ღ, საქონელზე 39 _ ყავა;

მოპასუხე ე. ბ-ის სახელზე დარეგისტრირებულ სასაქონლო ნიშანში გამოყენებულია ყავისფერი, მწვანე, თეთრი, ყვითელი და წითელი ფერები;

მოსარჩელე კომპანიას 2002 წლიდან 2009 წლის თებერვლის თვემდე (ჩათვლით) საქმიანი ურთიერთობა ჰქონდა დამყარებული სხვადასხვა შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოებასთან (შპს “ო-ი”, შპს “ე.ბ.”), რომელთა დამფუძნებელს (და შპს “ო-ის” შემთხვევაში _ დირექტორსაც) წარმოადგენდა მოპასუხე ე. ბ-ე. საქმეზე დართული ინვოისებიდან, ყველაზე გვიანი პერიოდის ინვოისები (რომლებიც ასახავს მოსარჩელის მიერ შპს “ე.ბ.-სთვის” რობუსტას ხარისხის ყავის მიწოდებას), დათარიღებულია 2009 წლის 5 თებერვლით და 2009 წლის 25 თებერვლით;

2009 წლის იანვრის თვის დასაწყისში, ქართულ მედიაში გავრცელდა ინფორმაცია ყავა “რ-ეს” მავნებლობისა და უხარისხობის თაობაზე, რასაც საფუძვლად ედო ერთ-ერთ მაღაზიაში აღებული ყავის ასგრამიანი ნიმუშის არავარგისიანობის შესახებ ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს მიერ გაცემული დასკვნა. აღნიშნულმა განაპირობა 2009 წლის 19 იანვარს ქ.თბილისში, სასტუმრო “...” პრესკონფერენციის გამართვა, საგანგებოდ ჩამოსული მოსარჩელე კომპანიის გენერალური დირექტორის და ექსპერტიზის უწყებების წარმომადგენლების მონაწილეობით; პრენსკონფერენციაზე სერთიფიკაციისა და ექსპერტიზის ორგანოებმა უარყვეს ყავა “რ-ეში” მავნე ნივთიერებების არსებობა;

შპს-ს სახით დაფუძნებულ ქართულ კომპანიებთან მოსარჩელე კომპანიის საქმიან ურთიერთობებს გარკვეულწილად განსაზღვრავდა მოპასუხე ე. ბ-ის პიროვნება და მისადმი ნდობა;

უშუალოდ მოსარჩელე კომპანიას და მოპასუხე მხარეს, როგორც ფიზიკურ პირს შორის, რაიმე სახის საქმიან ურთიერთობას ადგილი არ ჰქონია. საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებებით (მოსარჩელის მიერ წარდგენილი პროდუქციის შესყიდვის ხელშეკრულებით; მოპასუხის მიერ წარმოდგენილი ინვოისებით) დასტურდება მოსარჩელის საქმიანი ურთიერთობები (როგორც გამყიდველსა და მყიდველს შორის) მხოლოდ იურიდიულ პირებთან – შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოებებთან, რომელთა დამფუძნებელს და ზოგჯერ დირექტორსაც წარმოადგენდა მოპასუხე ე. ბ-ე;

მოსარჩელე მხარისათვის, ე. ბ-ის მიერ სასაქონლო ნიშნის “ღ-E” (ეტიკეტი) 2004 წლის ივნისის თვეში დარეგისტრირების შესახებ თავიდანვე იყო ცნობილი. მისთვის ასევე ცნობილი იყო სადავო სასაქონლო ნიშნის (ეტიკეტი) რეგისტრაციაზე “საქპატენტის” ექსპერტიზის 2003 წლის 23 სექტემბრის ¹977 გადაწყვეტილების შესახებ: 2004 წლის 12 იანვარს, მოსარჩელე მხარემ “საქპატენტში” შეიტანა სააპელაციო საჩივარი დასახელებული ¹977 გადაწყვეტილების ბათილად ცნობის თაობაზე, რაზეც “საქპატენტის” სააპელაციო პალატის 2004 წლის 7 მაისის ¹450 გადაწყვეტილებით ეთქვა უარი. “საქპატენტის” აღნიშნული ¹450 გადაწყვეტილება მოსარჩელე მხარემ გაასაჩივრა თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონულ სასამართლოში, რომლის 2005 წლის 17 თებერვლის გადაწყვეტილებით, სარჩელის დაკმაყოფილებაზე ეთქვა უარი; თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა პალატის 2005 წლის 30 ივნისის განჩინებით, მოსარჩელის სააპელაციო საჩივარი თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონული სასამართლოს 2005 წლის 17 თებერვლის გადაწყვეტილებაზე, დარჩა განუხილველი;

მოსარჩელე კომპანიის ხელმძღვანელმა პირმა, ქ.თბილისში, 2009 წლის იანვრის თვეში გამართულ კონფერენციაზე, დაადასტურა, რომ სასაქონლო (სავაჭრო) ნიშანი “რ-ე” “დარეგისტრირებულია, როგორც სომხეთში, ასევე საქართველოში” (ტომი I, ს.ფ. 32), რა დროსაც მას ამ ნიშნის საქართველოში დარეგისტრირების თაობაზე არ გამოუხატავს უარყოფითი დამოკიდებულება. Aამავე პრესკონფერენციაზე საუბარი შეეხო კომპანიის ქართველ პარტნიორებს, რომელთაც 2004 წლის 6 იანვარს ტელეკომპანია “რუსთავი 2-ზე” გასული სიუჟეტის (ყავა “რ-ეს” მავნებლობის და უხარისხობის შესახებ) შემდეგ მიმართეს სოფლის მეურნეობის სამინისტროს ყავის შემოწმების თაობაზე. მითითებულ პერიოდში, მოსარჩელე მხარის ერთადერთი პარტნიორი საქართველოში იყო შპს “ე.ბ.” (დამფუძნებელი ე. ბ-ე, დირექტორი გ. ს-ა). ამას ადასტურებს ს.ფ. 32-ზე განთავსებული საგაზეთო პუბლიკაციის მარჯვენა მხარეს აღბეჭდილი საქართველოს სოფლის მეურნეობის სამინისტროს სახელმწიფო საქვეუწყებო დაწესებულება – სურსათის უვნებლობის, ვეტერინარიისა და მცენარეთა დაცვის ეროვნული სამსახურის 2009 წლის 11 იანვრის წერილი (დასკვნა) შპს “ე.ბ.-ის” დირექტორისადმი;

2004-2005 წლებში წარმოებული სასამართლო დავა მოსარჩელე მხარეს შემდეგში არ გაუგრძელებია. Mმეტიც – როგორც ამ დავის მიმდინარეობის პერიოდში, ასევე შემდგომ 2009 წლის თებერვლის თვის ჩათვლით პერიოდში მას არ შეუწყვეტია საქმიანი ურთიერთობა მოპასუხის მიერ დაფუძნებულ შეზღუდულ პასუხისმგებლობის საზოგადოებასთან;

2009 წლის იანვრის თვეში, თბილისში, სასტუმრო “...”, ყავა “რ-ეს” რეპუტაციის აღსადგენად გამართული პრესკონფერენციის ორგანიზაცია ითავა შპს “ე.ბ.-მ”, რომელმაც 2009 წლის 18 იანვარს ხელშეკრულება დადო შპს “ს-)-თან”, 2009 წლის 19 იანვარს, სასტუმრო “...” პრესკონფერენციის ორგანიზების თაობაზე. თავად მოსარჩელის მიერ წარმოდგენილი საგაზეთო პუბლიკაციებიდან ნათელია, რომ ყავა “რ-ესთან” დაკავშირებული პრესკონფერენცია მოსარჩელე მხარის და ექსპერტთა მონაწილეობით, სასტუმრო “...” ჩატარდა 2009 წლის 19 იანვარს. (მოპასუხე ე. ბ-ემ აღნიშნული ღონისძიების სომხური კომპანიის მესვეურთა მონაწილეობით ჩატარების მიზეზად დაასახელა მისთვის განკუთვნილი ყავის შეფუთვისას, ამ კომპანიის კეთილსინდისიერებისადმი აღძრული ეჭვი);

ნებისმიერი საშუალო დამკვირვებლისათვის ცხადია, რომ როგორც მოსარჩელის, ისე მოპასუხის მიერ დარეგისტრირებული სასაქონლო ნიშანი (ეტიკეტი) სხვა ელემენტებთან ერთად შეიცავს ერთნაირ, სპეციფიკური ფორმის მწვანე ფონზე განთავსებულ სტილიზებულ წარწერას _ “ღ-E”; ამასთან, სხვადასხვაგვარად გამოიყურება ყავის მარცვლებით სავსე ტომრები, განსხვავებულია მათზე გამოსახული ყავის ფინჯანი, მოპასუხის მფლობელობაში არსებულ სასაქონლო ნიშანზე (ეტიკეტი) ასევე გამოსახულია წრეწირში განთავსებული ლათინური ასოები _ “E.B.”: აღნიშნული ასოები წარმოადგენს მოპასუხის ინიციალებს. მოსარჩელის სასაქონლო ნიშანზე (ეტიკეტი) ჭარბობს მუქი ტონი (მუქი ყავისფერი, შავი), ხოლო მოპასუხის სასაქონლო ნიშანზე (ეტიკეტი) დომინირებს მოწითალო ტონი (ღია ყავისფერი, წითელი, ყვითელი); ასევე განსხვავებულია ამ სასაქონლო ნიშნების (ეტიკეტი) ფორმაც – (იხ. ს.ფ. 16-17; 20; 251-251¹; 174). აქედან გამომდინარე, სასამართლოს მიხედულებით, დასახელებული ორი სასაქონლო ნიშანი (ეტიკეტი) არის მსგავსი (და არა – იდენტური). ამასთან, მოსარჩელე _ სომხური კომპანიის მიერ საქმეში წარმოდგენილი სარეკლამო გამოცემებით (კალენდარი და სხვა) დასტურდება, რომ თავად სომხეთში სარეალიზაციოდ შეფუთული ყავის ქილის (სომხურ ენაზე წარწერით) ეტიკეტზე ჭარბობს მოწითალო ტონი, ხოლო სომხეთში რეგისტრირებულ სასაქონლო ნიშანზე (ეტიკეტი) დომინირებს მუქი ტონი;

ქართული კომპანიებისათვის განკუთვნილი ყავა, სომხური კომპანიის მიერ წლების განმავლობაში, საქმიანი ურთიერთობის შეწყვეტამდე (2009 წლის მარტის თვემდე) იფუთებოდა (იყრებოდა) ქილებში, რომელზეც დატანილი (დაკრული) იყო მოპასუხე ე. ბ-ის სახელზე საქართველოში რეგისტრირებული ეტიკეტი, (რომელზეც განთავსებული იყო მხოლოდ ქართულენოვანი წარწერები, მასზე აღბეჭდილი იყო მოპასუხის ინიციალები _ ლათინური ასოები _ E.B. წრეწირში და სხვა). მოსარჩელე მხარეს არასდროს უთქვამს უარი ყავის ქილაზე ამ ეტიკეტის (სასაქონლო ნიშნის) დატანაზე;

მოპასუხე ე. ბ-ე არ წარმოადგენდა მოსარჩელე შპს ერთობლივი საწარმო “რ. კომპანის” აგენტს, მეტიც, მოსარჩელე უშუალოდ მოპასუხე ე. ბ-ესთან, როგორც ფიზიკურ პირთან არასდროს ყოფილა რაიმე სახის სამართლებრივ ურთიერთობაში, ანუ მოპასუხეს _ ფიზიკურ პირს, ამა თუ იმ ხელშეკრულებით, მოსარჩელე მხარის მიმართ არ აუღია თავის თავზე, როგორც მხარეს რაიმე ვალდებულება. ამის საპირისპირო დამამტკიცებელი საბუთი მოსარჩელეს არ წარუდგენია;

მოსარჩელე კომპანიის აგენტს ასევე არ წარმოადგენდა შპს “ო-ი” (შემდეგ პერიოდში კი _ შპს “ე.ბ.”), რომელთანაც მოსარჩელე იმყოფებოდა სახელშეკრულებო ურთიერთობაში;

მოსარჩელე მხარეს, მის მფლობელობაში არსებულ სადავო სასაქონლო ნიშანზე _ “ღ-E” არ გააჩნია საავტორო უფლებები: საქმეში არ არის წარმოდგენილი იმის დამადასტურებელი რაიმე მტკიცებულება, რომ სადავო სასაქონლო ნიშნის ავტორმა (სავარაუდოდ, ვ. ტ-მა) მოსარჩელე მხარეს გადასცა საავტორო უფლებები სადავო ნიშანზე. საქმეში წარმოდგენილია მხოლოდ ინდმეწარმე ვ. ტ-ის მიერ მოსარჩელე კომპანიისათვის სადავო სასაქონლო ნიშნის დათმობის ხელშეკრულება (იხ. ს.ფ. 22-23);

იმის გათვალისწინებით, რომ მოსარჩელე შპს ერთობლივი საწარმო “რ. კომპანიმ” ვერ დაადასტურა სარჩელის მოთხოვნის საფუძვლად მითითებული ვერც ერთი არგუმენტი _ ვერც სადავო სასაქონლო ნიშანზე _ “ღ-E” (ეტიკეტზე) საავტორო უფლებების დარღვევა და ვერც საქართველოში სადავო სასაქონლო ნიშნის დარეგისტრირება ე. ბ-ის, როგორც მოსარჩელე კომპანიის აგენტის მიერ, საქალაქო სასამართლომ მიიჩნია, რომ შპს ერთობლივი საწარმო “რ. კომპანის” სარჩელი იყო უსაფუძვლო და დაუსაბუთებელი, რის გამოც იგი არ უნდა დაკმაყოფილებულიყო.

საქალაქო სასამართლოს მითითებით, მოსარჩელემ მიიჩნია, რომ მოპასუხე ე. ბ-ემ 2004 წლის 3 ივნისს “საქპატენტში” სასაქონლო ნიშნის _ “ღ-E” (ეტიკეტი) დარეგისტრირებისას დაარღვია კანონი, სახელდობრ:

I. პარიზის კონვენციის მე-6^{სეპტის}მუხლის (ნიშნები: მფლობელის თანხმობის გარეშე წარმომადგენლის ან აგენტის სახელზე მისი ნიშნის რეგისტრაცია) მოთხოვნა, რომლის თანახმადაც, “(1) თუ კავშირის რომელიმე ქვეყანაში დაცული ნიშნის მფლობელის აგენტი ან წარმომადგენელი კავშირის ერთ ან მეტ ქვეყანაში ნებართვის გარეშე მოითხოვს თავის სახელზე მფლობელის ნიშნის რეგისტრაციას, მაშინ მფლობელი უფლებამოსილი უნდა იყოს შეეწინააღმდეგოს მოთხოვნილ უნებართვო რეგისტრაციას, ან მოითხოვოს მისი გაუქმება, ან თუ ქვეყნის კანონი იძლევა საშუალებას, მოითხოვოს რეგისტრირება თავის სახელზე, თუკი ხსენებული აგენტი ან წარმომადგენელი ვერ დაასაბუთებს თავისი მოქმედების მართლზომიერებას. (2) ნიშნის მფლობელს, რომელზედაც ვრცელდება პირველი პუნქტის მოქმედება, უფლებამოსილება უნდა ჰქონდეს შეეწინააღმდეგოს აგენტის ან წარმომადგენლის მიერ მისი ნიშნის უნებართვო გამოყენებას...”

II. “სასაქონლო ნიშნების შესახებ” საქართველოს კანონის 28-ე მუხლის (სასაქონლო ნიშნის რეგისტრაციის ბათილად ცნობა) პირველი პუნქტის “გ” ქვეპუნქტის მოთხოვნა, რომლის თანახმადაც, სასაქონლო ნიშნის რეგისტრაციას ბათილად ცნობს სასამართლო მესამე პირის მოთხოვნით, თუ “სასაქონლო ნიშნის რეგისტრაცია მოხდა პარიზის კონვენციის ერთ-ერთ წევრ ქვეყანაში ამ სასაქონლო ნიშნის მფლობელის წარმომადგენლის ან აგენტის მიერ თავის სახელზე, სასაქონლო ნიშნის მფლობელის ნებართვის გარეშე”; ასევე მოსარჩელემ, მოპასუხის მიერ დარღვეულად მიიჩნია ამავე 28-ე მუხლის პირველი პუნქტის “ე” ქვეპუნქტი, რომლის თანახმადაც, სასამართლო მესამე პირის მოთხოვნით, ბათილად ცნობს სასაქონლო ნიშნის რეგისტრაციას, თუ “ამგვარი რეგისტრაციით ირღვევა მესამე პირის საავტორო უფლებები, რომლებიც წარმოშობილია სასაქონლო ნიშნისათვის დადგენილი პრიორიტეტის თარიღამდე”;

III. ლიტერატურული და მხატვრული ნაწარმოებების დაცვის ბერნის კონვენცია, რომლის მე-2 მუხლის (დასაცავი ნაწარმოებები...) (1) პუნქტის მიხედვით, ტერმინი “ლიტერატურული და მხატვრული ნაწარმოებები” მოიცავს .... “ნახატებს, ფერწერის, არქიტექტურის, ქანდაკების, გრაფიკისა და ლითოგრაფიულ ნაწარმოებებს”. მოსარჩელემ განმარტა, რომ დარღვეულია ნაწარმოების რეპროდუცირების უფლება, რომელიც ეკუთვნის მოსარჩელეს, რადგან მოპასუხის მიერ “საქპატენტში” სარეგისტრაციოდ წარდგენილი სასაქონლო ნიშანი შეიცავს სპეციფიკური ფორმის მქონე მწვანე ფონზე განთავსებულ სტილიზებულ წარწერას “ღ-E”. მოსარჩელის განმარტებით, ე. ბ-ემ “საქპატენტში” სარეგისტრაციოდ წარდგენილი ეტიკეტის შექმნით დაარღვია მოსარჩელის რეპროდუცირების უფლება, რომელიც ვრცელდება არა მხოლოდ მთლიან ნაწარმოებზე, არამედ მის ცალკეულ ნაწილებზეც. მოსარჩელისვე განმარტებით, მისი საავტორო უფლებები ვრცელდება აღნიშნული სიტყვების გამოხატვის ფორმაზე ორიგინალური სტილიზებული შრიფტით, რომელიც განთავსებულია სპეციფიკური ფორმის მწვანე ფერის ფონზე.

საქალაქო სასამართლომ აღნიშნა, რომ საქმის განხილვისას, საქმეში არსებული მტკიცებულებების საფუძველზე, მოპასუხის მიერ მოსარჩელის ზემოთდასახელებული უფლებების დარღვევის ფაქტის დადგენისას, სასამართლო სხვა საკითებთან ერთად არკვევდა: ეკუთვნოდა თუ არა მოსარჩელე კომპანიას მოპასუხის მიერ დარეგისტრირებული სასაქონლო ნიშანი; მოპასუხე ე. ბ-ე წარმოადგენდა თუ არა სადავო ნიშნის დარეგისტრირებისას, მოსარჩელე კომპანიის აგენტს (ვინაიდან მოსარჩელე მიუთითებდა მის აგენტობაზე); ეკუთვნოდა თუ არა მოსარჩელე კომპანიას სადავო სასაქონლო ნიშანთან დაკავშირებული საავტორო უფლებები და სხვ.

დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების საფუძველზე, საქალაქო სასამართლომ მიიჩნია, რომ მოპასუხის მიერ დარეგისტრირებული სასაქონლო ნიშანი არ იყო მოსარჩელე კომპანიის სასაქონლო ნიშნის იდენტური.

სასამართლოს მოსაზრებით, მოპასუხის მიერ რომც ყოფილიყო დარეგისტრირებული მოსარჩელის მფლობელობაში არსებული სასაქონლო ნიშანი, ასეთი ქმედება საამართალდარღვევად იმ შემთხვევაში ჩაითვლებოდა, თუ სუბიექტი იქნებოდა მოსარჩელე მხარის აგენტი (ან წარმომადგენელი).

სასამართლოს მიხედულებით, ე. ბ-ე არ შეიძლებოდა მიჩნეულიყო მოსარჩელე კომპანიის აგენტად, შემდეგი გარემოებების გამო:

მოსარჩელე კომპანია და მოპასუხე ე. ბ-ე ერთმანეთთან რაიმე სახის სამართლებრივ ურთიერთობაში არ იმყოფებოდნენ. აგენტი არის იურიდიული ან ფიზიკური პირი, რომელიც მოქმედებს სხვა პირის (პრინციპალის) დავალებით და მესამე პირებთან დებს გარიგებებს პრინციპალის სასარგებლოდ, რა დროსაც არ იმყოფება პრინციპალის დაქვემდებარებაში. “მეწარმეთა შესახებ” კანონის მე-11 მუხლის მიხედვით, საწარმოს ურთიერთობები სავაჭრო წარმომადგენელთან, დამოუკიდებელ მოვაჭრესთან და კომისიონერთან რეგულირდება მათთან დადებული ხელშეკრულებით. სავაჭრო წარმომადგენელი შეიძლება იყოს პირი, რომელიც საქონლის, უფლებებისა და მომსახურების რეალიზაციის ურთიერთობებში შუამავლობს ან დებს გარიგებებს, სხვა საწარმოს სახელით და ხარჯით ისე, რომ თვითონ არ არის დასაქმებული ამ საწარმოში. სავაჭრო წარმომადგენლის უფლებამოსილება წარმოიშობა მინდობილობის საფუძველზე. აგენტის საქმიანობა ატარებს მუდმივ სახელშეკრულებო ხასიათს. პრინციპალი, გადასცემს რა აგენტს გარკვეულ უფლებამოსილებას, იმავდროულად აძლევს მას უფლებას, ამ უფლებამოსილების ფარგლებში დადოს გარიგებები. აგენტის წარმომადგენლობითი უფლებამოსილება იურიდიულ მოქმედებათა განხორციელებისას უნდა შეესაბამებოდეს მინდობილობას;

პარიზის კონვენციის მუხლი 6^{სეპტის}-ის კომენტირებისას, პროფ. გ.ბოდენხაუზენი მიუთითებს, რომ ამ დებულების მიზნის გათვალისწინებით, იმის გარკვევისას, არის თუ არა სასაქონლო ნიშნის რეგისტრაციაზე განაცხადის შემტანი პირი ნიშნის მფლობელის აგენტი ან წარმომადგენელი, ეს დებულება ვიწრო იურიდიულად არ უნდა იქნას გაგებული. კომენტატორის აზრით, ამ დებულების გამოყენებისას უნდა მიექცეს ყურადღება იმას, თუ ვინ მოქმედებდა, როგორც სასაქონლო ნიშნიანი ნაკეთობის გამავრცელებელი და ვინ შეიტანა ამ ნიშნის რეგისტრაციაზე განაცხადი. იმ შემთხვევაშიც კი, თუ სასამართლო არსებითად არ ჩათვლიდა ე. ბ-ესთან, როგორც აგენტთან შესაბამისი ხელშეკრულების (მინდობილობის) არარსებობას, ამ შემთხვევაშიც, უშუალოდ ე. ბ-ესთან, როგორც ფიზიკურ პირთან (რომელმაც თავის სახელზე დაარეგისტრირა სადავო სასაქონლო ნიშანი) სამართლებრივი ურთიერთობის დაუდასტურებლობის გამო, სასამართლო მას ვერ ჩათვლიდა მოსარჩელე კომპანიის აგენტად. მოსარჩელემ ასევე მიუთითა, რომ მის დისტრიბუტორს წარმოადგენდა შპს “ო-ი”. მიუხედავად იმისა, რომ შპს “ო-ი”, როგორც იურიდიული პირი, სამართლის დამოუკიდებელი სუბიექტია, სასამართლომ განმარტა, რომ საქმეში წარმოდგენილ ხელშეკრულებას სასამართლო ვერ მიიჩნევდა შპს “ო-ის” დისტრიბუტორობის დამადასტურებლად. ამასთან, მნიშვნელოვანი იყო, რომ სადავო ნიშანი რეგისტრირებულია არა შპს “ო-ის”, არამედ ფიზიკური პირის _ ე. ბ-ის სახელზე;

სასაქონლო ნიშანზე მოსარჩელე კომპანიის საავტორო უფლებების მოპასუხის მიერ დარღვევის ფაქტის გამოკვლევისას სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ ვინაიდან მოსარჩელე კომპანიას _ სასაქონლო ნიშნის მფლობელს, სასამართლოში არ წარმოუდგენია მოცემულ სასაქონლო ნიშანთან (ესკიზთან) დაკავშირებული საავტორო უფლებების მისთვის გადაცემის დამადასტურებელი მტკიცებულება, შესაბამისი პირის მიერ არ მომხდარა მოსარჩელისათვის ამ უფლებების გადაცემა. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-2 მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, სასამართლო საქმის განხილვას შეუდგება იმ პირს განცხადებით, რომელიც მიმართავს მას თავისი უფლების ან კანონით გათვალისწინებული ინტერესების დასაცავად. განსახილველ შემთხვევაში, მოსარჩელე მხარემ ვერ დაადასტურა, რომ უფლება (საავტორო უფლება), რომლის დასაცავადაც მომართა სასამართლოს, მას ეკუთვნოდა.

საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, თითოეულმა მხარემ უნდა დაამტკიცოს გარემოებები, რომლებზედაც იგი ამყარებს თავის მოთხოვნას და შესაგებელს. ამავე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, საქმის გარემოებები, რომლებიც კანონის თანახმად უნდა დადასტურდეს გარკვეული სახის მტკიცებულებებით, არ შეიძლება დადასტურდეს სხვა მტკიცებულებებით. საქალაქო სასამართლოს შეფასებით, მოცემულ შემთხვევაში, მოსარჩელემ ვერ დაამტკიცა მისი სასამართლო მოთხოვნის საფუძვლად მითითებული ფაქტობრივი გარემოებები, რაც სარჩელზე უარის თქმის საფუძველს წარმოადგენდა (ტომი I, ს.ფ. 297-308).

პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა შპს ერთობლივი საწარმო “რ. კომპანიმ”, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება (ტომი I, ს.ფ. 312-323).

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 7 დეკემბრის განჩინებით შპს ერთობლივი საწარმო “რ. კომპანის” სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2009 წლის 4 დეკემბრის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ მოსარჩელის მოთხოვნა უმთავრესად ეფუძნებოდა იმ გარემოებას, რომ მოპასუხე ე. ბ-ე წარმოადგენდა შპს ერთობლივი საწარმო “რ. კომპანის” აგენტს, რის გამოც მას პარიზის კონვენციის 6^{სეპტის} მუხლის პირველი პარაგრაფის და “სასაქონლო ნიშნების შესახებ” საქართველოს კანონის 28-ე მუხლის პირველი პუნქტის “გ” ქვეპუნქტის თანახმად, სასაქონლო ნიშნის “ღ-E” (ეტიკეტი) თავის სახელზე რეგისტრაციის უფლება არ ჰქონდა ამ ნიშნის მფლობელის შპს ერთობლივი საწარმო “რ. კომპანის” ნებართვის გარეშე. ამასთან, მოსარჩელე თავის მოსაზრებას იმის შესახებ, რომ მოპასუხე წარმოადგენდა მოსარჩელის აგენტს აფუძნებდა ქ.ერევანში 2002 წლის 18 ნოემბერს მოსარჩელე კომპანიას, როგორც გამყიდველსა და შპს “ო-ს” (მდებარე საქართველოში, ქ.ბათუმში), როგორც მყიდველს შორის გაფორმებულ პროდუქციის (საქონლის) შესყიდვის (ნასყიდობის) ხელშეკრულებაზე, რომელსაც შპს “ო-ის” მხრიდან ხელს აწერდა ე. ბ-ე.

ზემოთ დასახელებული ხელშეკრულების ანალიზის საფუძველზე სააპელაციო სასამართლომ სრულად გაიზიარა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების არგუმენტები იმის შესახებ, რომ მოპასუხე ე. ბ-ე არ წარმოადგენდა მოსარჩელე შპს ერთობლივი საწარმო “რ. კომპანის” აგენტს, მეტიც, მოსარჩელე უშუალოდ მოპასუხე ე. ბ-ესთან, როგორც ფიზიკურ პირთან არასდროს ყოფილა რაიმე სახის სამართლებრივ ურთიერთობაში, ანუ მოპასუხეს _ ფიზიკურ პირს ამა თუ იმ ხელშეკრულებით მოსარჩელე მხარის მიმართ არ აუღია თავის თავზე, როგორც მხარეს, რაიმე ვალდებულება. ამის საპირისპირო დამამტკიცებელი საბუთი მოსარჩელე მხარეს არ წარმოუდგენია.

ამდენად, სააპელაციო სასამართლომ ჩათვალა, რომ მოსარჩელემ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის შესაბამისად, ვერ შეძლო თავისი წილი მტკიცების ტვირთის რეალიზება და სასამართლოსათვის იმის დამადასტურებელი მტკიცებულებების წარდგენა, რომ ე. ბ-ე წარმოადგენდა მის აგენტს. აღნიშნულის გათვალისწინებით, სააპელაციო სასამართლომ უსაფუძვლოდ მიიჩნია აპელანტის მითითება იმის შესახებ, რომ მხარეთა შორის არსებული ურთიერთობები უნდა დარეგულირებულიყო პარიზის კონვენციის 6^{სეპტის} მუხლის პირველი პარაგრაფით და “სასაქონლო ნიშნების შესახებ” საქართველოს კანონის 28-ე მუხლის პირველი პუნქტის “გ” ქვეპუნქტით.

სააპელაციო სასამართლოს შეფასებით, მოსარჩელე კომპანიის აგენტს ასევე არ წარმოადგენდა შპს “ო-ი” (შემდეგ პერიოდში კი _ შპს “ე.ბ.”), რომელთანაც მოსარჩელე იმყოფებოდა სახელშეკრულებო ურთიერთობაში. აღნიშნული დასტურდებოდა 2002 წლის 18 ნოემბერს გაფორმებული ზემოთ ნახსენები ხელშეკრულებით.

სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით, სწორი იყო პირველი ინსტანციის სასამართლოს დასკვნაც იმის შესახებ, რომ მოსარჩელე მხარეს, მის მფლობელობაში არსებულ სადავო სასაქონლო ნიშანზე _ “ღ-E” არ გააჩნია საავტორო უფლებები. საქმეში არ იყო წარმოდგენილი იმის დამადასტურებელი რაიმე მტკიცებულება, რომ სადავო სასაქონლო ნიშნის ავტორმა (სავარაუდოდ, ვ. ტ-მა) მოსარჩელეს გადასცა საავტორო უფლებები სადავო ნიშანზე. საქმეში მოთავსებული იყო მხოლოდ ინდმეწარმე ვ. ტ-ის მიერ მოსარჩელე კომპანიისათვის სადავო სასაქონლო ნიშნის დათმობის ხელშეკრულება.

უფრო მეტიც, სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა აპელანტის წარმომადგენლის მოსაზრება იმის შესახებ, რომ სადავო სასაქონლო ნიშანი “ღ-E” (ეტიკეტი) წარმოადგენს საავტორო უფლების ობიექტს. “საავტორო და მომიჯნავე უფლებების შესახებ” საქართველოს კანონის მე-5 მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, საავტორო უფლება ვრცელდება მეცნიერების, ლიტერატურის და ხელოვნების ნაწარმოებებზე, რომლებიც წარმოადგენს ინტელექტუალურ-შემოქმედებითი საქმიანობის შედეგს, განურჩევლად ნაწარმოების დანიშნულებისა, ავკარგიანობისა, ჟანრისა, მოცულობისა, გამოხატვის ფორმისა და საშუალებისა. ამავე კანონის მე-6 მუხლის პირველი პუნქტის “ე” ქვეპუნქტის მიხედვით, მეცნიერების, ლიტერატურის და ხელოვნების ნაწარმოებებია სკულპტურის, ფერწერის, გრაფიკის, ლითოგრაფიის, სახვითი ხელოვნების და სხვა მსგავსი ნაწარმოები. მოსარჩელის მითითებით, სწორედ ამ ჩამონათვალში მითითებულ ობიექტს განეკუთვნებოდა სადავო სასაქონლო ნიშანი, თუმცა არ დაუზუსტებია კონკრეტულად რომელს.

სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ სადავო სასაქონლო ნიშანი (ეტიკეტი) არ წარმოადგენს ინტელექტუალურ-შემოქმედებითი საქმიანობის შედეგს და შესაბამისად, საავტორო უფლების ობიექტს. ამ დასკვნის გამაბათილებელი რაიმე მტკიცებულება მოსარჩელეს საქმეზე არ წარუდგენია (ტომი 2, ს.ფ. 81-93).

სააპელაციო სასამართლოს 2010 წლის 7 დეკემბრის განჩინება შპს ერთობლივი საწარმო “რ. კომპანიმ” საკასაციო წესით გაასაჩივრა. კასატორი მოითხოვს გასაჩივრებული განჩინების გაუქმებას და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებას.

საკასაციო საჩივარი შემდეგ არგუმენტებს ეფუძნება:

გასაჩივრებული განჩინებით არასწორად განიმარტა პარიზის კონვენციის 6^{სეპტის} მუხლი, აგრეთვე, “სასაქონლო ნიშნების შესახებ” საქართველოს კანონის 28-ე მუხლი 1-ლი პუნქტის “ბ” და “გ” ქვეპუნქტები. პარიზის კონვენციის 6^{სეპტის} მუხლის მიხედვით, თუ აგენტი ან წარმომადგენელი იმ პირისა, რომელიც არის ნიშნის მესაკუთრე კავშირის (იგულისხმება გაერთიანება, რომელსაც ქმნიან კონვენციის წევრი ქვეყნები) ერთ-ერთ ქვეყანაში, განიზრახავს კავშირის ერთ ან რამდენიმე ქვეყანაში ნიშნის რეგისტრაციას თავის სახელზე მესაკუთრის თანხმობის გარეშე, მესაკუთრე უფლებამოსილი იქნება წინ აღუდგეს ასეთ რეგისტრაციას ან მოითხოვოს მისი გაუქმება, ან აღნიშნული რეგისტრაციის მისთვის გადაცემა, თუ ამას ითვალისწინებს ქვეყნის კანონმდებლობა, გარდა იმ შემთხვევებისა, როდესაც აგენტი ან წარმომადგენელი დაასაბუთებს მის მოქმედებას;

გასაჩივრებული განჩინებით სააპელაციო სასამართლო დაეთანხმა პირველი ინსტანციის სასამართლოს დასკვნას იმის თაობაზე, რომ მხარეთა შორის 2002 წლის 18 ნოემბერს დადებული ნასყიდობის ხელშეკრულებით არ დასტურდება ე. ბ-ის მოსარჩელე კომპანიის აგენტობა. სასამართლოს აღნიშნული მსჯელობა უსაფუძვლოა. მოპასუხემ საქმეზე წარმოადგინა უამრავი ინვოისი, რომლებითაც დასტურდება, რომ მხარეთა შორის არსებულ საქმიან ურთიერთობას ჰქონდა განგრძობითი, მრავალჯერადი ხასიათი. ამ ფაქტს არ უარყოფს თავად ე. ბ-ეც. გარდა ამისა, მოსარჩელე ადასტურებს, რომ მის საწარმოს “აგენტური” ურთიერთობა ჰქონდა ე. ბ-ის კუთვნილ კომპანიებთან (შპს “ო-ი”, შპს “ე.ბ.”). ასეთ სიტუაციაში ე. ბ-ის მიერ კასატორის კუთვნილი სასაქონლო ნიშნის თავის თავზე რეგისტრაცია უთანაბრდება მის რეგისტრაციას შპს “ო-ისა” და შპს “ე.ბ.-ის” სახელზე;

კასატორი მიუთითებს “სასაქონლო ნიშნების შესახებ” საქართველოს კანონის 28-ე მუხლის “ბ” ქვეპუნქტზე, რომლის თანახმად, სასაქონლო ნიშნის რეგისტრაციას ბათილად ცნობს სასამართლო მესამე პირის მოთხოვნით, თუ სასაქონლო ნიშნის რეგისტრაცია მოხდა არაკეთილსინდისიერი განზრახვით. აღნიშნული საქმის გარემოებები, კერძოდ, ე. ბ-ის მოქმედებები ცხადყოფს, რომ მოცემულ შემთხვევაში ადგილი აქვს კანონის დასახელებული ნორმით გათვალისწინებულ შემთხვევას. 2002 წელს, ე. ბ-ემ მისივე განცხადებით გაიცნო კასატორი კომპანიის დირექტორი. ამ დროისათვის ყავა “ღ-E” არსებობდა იმ სახით, რა სახითაც შემდგომში ხდებოდა მისი იმპორტი საქართველოში, ანუ შექმნილი იყო ეტიკეტის და ქილის დიზაინი, რაც ადასტურებს, რომ ე. ბ-ეს მოცემულ პროცესში მონაწილეობა არ მიუღია. დღეის მდგომარეობით ე. ბ-ემ თავის თავზე არამხოლოდ დაირეგისტრირა კუთვნილი სასაქონლო ნიშანი, არამედ როგორც სამრეწველო ნიმუში თავის თავზე დაიპატენტა ქილის დიზაინი. ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოებმა მითითებულ ფაქტს არანაირი შეფასება არ მისცეს. აქედან გამომდინარე, მოპასუხეს გააჩნია ყველანაირი ბერკეტი, რათა კასატორის კუთვნილი სასაქონლო ნიშნითა და ქილის დიზაინით შეფუთული საქონელი არ დაუშვას საქართველოს ბაზარზე. ამას იგი ახორციელებს კიდეც. გარდა ამისა, ე. ბ-ეს მის მიერ “საქპატენტში” უკანონოდ რეგისტრირებული სასაქონლო ნიშანი წარდგენილი აქვს შემოსავლების სამსახურში, რის შედეგადაც იგი “ინტელექტუალურ საკუთრებასთან დაკავშირებულ სასაზღვრო ღონისძიებათა შესახებ” კანონის საფუძველზე შეტანილია რეესტრში. აღნიშნილით იზღუდება სასაქონლო ნიშნით “ღ-E” მარკირებული საქონლის გადაადგილება საბაჟო საზღვარზე. ამდენად, განსხვავებით 2002 წლისაგან, როდესაც კასატორს შეეძლო თავისუფლად აერჩია პარტნიორი და ევაჭრა საქართველოში, დღეს მას ეს შესაძლებლობა აღარ გააჩნია ე. ბ-ის ქმედებების გამო;

მეორე ძირითადი გარემოება, რომელიც უნდა დაედგინა და შეეფასებინა სასამართლოს, მდგომარეობს შემდეგში: ექვემდებარება თუ არა გაუქმებას სადავო სასაქონლო ნიშანი იმ პირობებში, როდესაც ფორმალურად “აგენტებს” წარმოადგენენ შპს “ო-ი” და შპს “ე.ბ”, ხოლო სასაქონლო ნიშნის რეგისტრაცია განახორციელა ამ კომპანიების მფლობელმა და დირექტორმა ე. ბ-ემ. გასაჩივრებულ განჩინებაში არაობიექტურად არის შეფასებული ის გარემოება, რომ მოსარჩელესთან ფორმალურ-სამართლებრივ ურთიერთობებში იყო ჯერ შპს “ო-ი”, ხოლო შემდეგ შპს “ე.ბ.”, ხოლო სასაქონლო ნიშანი “ღ-E” თავის თავზე დაირეგისტრირა პირადად ე. ბ-ემ, რომელიც იყო ხსენებული კომპანიების ერთადერთი დამფუძნებელი და მენეჯერი. უნდა აღინიშნოს, რომ “სამრეწველო საკუთრების დაცვის პარიზის კონვენციის” მე-6 სეპტის მუხლი საფუძველშივე შემოღებული იყო იმისათვის, რომ გამხდარიყო ძლიერი ინსტრუმენტი კეთილსინდისიერი მეწარმეების ხელში არაკეთილსინდისიერი “ბიზნეს-პარტნიორების” წინააღმდეგ საბრძოლველად. ხსენებული მუხლი ძლიერ ინსტრუმენტს წარმოადგენს ისეთი სასამართლოს ხელში, რომელიც ცდილობს, რომ კანონი (კონვენცია) განმარტოს სამოქალაქო ურთიერთობებში არაკეთილსინდისიერი ქმედებების აღსაკვეთად (ტომი 2, ს.ფ. 98-112).

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის მასალების შესწავლის, მხარეთა ახსნა-განმარტებების მოსმენის, საკასაციო საჩივრის ფარგლებში საკასაციო საჩივრის საფუძვლების გამოკვლევის შედეგად მიიჩნევს, რომ საკასაციო საჩივარი არ უნდა დაკმაყოფილდეს, უცვლელად უნდა დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის გასაჩივრებული განჩინება, შემდეგ გარემოებათა გამო:

სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოს მიერ საქმეზე დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები. აღნიშნული გარემოებები შემდეგში მდგომარეობს:

2002 წლის 19 ივლისს ქ.ერევანში დადებული სასაქონლო ნიშნის დათმობის ხელშეკრულებით, ინდმეწარმე ვ. ტ-მა, მოსარჩელე შპს ერთობლივი საწარმო “რ. კომპანის” უსასყიდლოდ დაუთმო სადავო სასაქონლო ნიშანი, კერძოდ, სომხეთის რესპუბლიკის საპატენტო სამმართველოს მიერ 2002 წლის 29 მაისს დარეგისტრირებული სასაქონლო ნიშანი;

ქ.ერევანში, 2002 წლის 18 ნოემბერს, მოსარჩელე კომპანიას, როგორც გამყიდველსა და შპს “ო-ს” (მდებარე საქართველოში, ქ. ბათუმში), როგორც მყიდველს შორის დაიდო პროდუქციის (საქონლის) შესყიდვის (ნასყიდობის) ხელშეკრულება ¹2, რომლის მიხედვით, გამყიდველი (მოსარჩელე) იღებს ვალდებულებას, მყიდველს (შპს “ო-ი”) გადასცეს ქონება _ პროდუქცია (საქონელი): “რობუსტას” ხარისხის ყავა, შეფუთული. ამ ხელშეკრულების 1.3 პუნქტის შესაბამისად, მყიდველი (შპს “ო-ი”), გამყიდველის მიერ მისთვის პროდუქციის (საქონლის) უშუალო გადაცემის მომენტიდან, იძენს მასზე საკუთრების უფლებას და იღებს თავისთავზე ამასთან დაკავშირებულ ყველა რისკს. ამავე ხელშეკრულების 1.4 პუნქტის მიხედვით, საქონელი გადაეცემა მყიდველს ერევანში, ხოლო 1.5 პუნქტის თანახმად, ერევნიდან ბათუმამდე ტრანსპორტირების ხარჯებს თავის თავზე იღებს მყიდველი;

მოპასუხე ე. ბ-ის სახელზე, სადავო სასაქონლო ნიშანი – “ღ-E” (ეტიკეტი) “საქპატენტმა” დაარეგისტრირა 2004 წლის 3 ივნისს, რეგისტრაციის ნომრით 2004 15545 ღ, საქონელზე 39 _ ყავა;

მოსარჩელე კომპანიას 2002 წლიდან 2009 წლის თებერვლის თვემდე (ჩათვლით) საქმიანი ურთიერთობა ჰქონდა დამყარებული სხვადასხვა შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოებასთან (შპს “ო-ი”, შპს “ე.ბ.”), რომელთა დამფუძნებელს (შპს “ო-ის” შემთხვევაში _ დირექტორსაც) წარმოადგენდა მოპასუხე ე. ბ-ე. საქმეზე დართული ინვოისებიდან, ყველაზე გვიანი პერიოდის ინვოისები (რომლებიც ასახავს მოსარჩელის მიერ შპს “ე.ბ.-სთვის” რობუსტას ხარისხის ყავის მიწოდებას), დათარიღებულია 2009 წლის 5 თებერვლით და 2009 წლის 25 თებერვლით;

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 404-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, საკასაციო სასამართლო ამოწმებს გადაწყვეტილებას საკასაციო საჩივრის ფარგლებში. ამავე კოდექსის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება).

განსახილველ საქმეზე სადავოა საკითხი იმის შესახებ, წარმოადგენდა თუ არა მოპასუხე ე. ბ-ე შპს ერთობლივი საწარმო “რ. კომპანის” აგენტს, რაც აღნიშნულ საწარმოს, პარიზის კონვენციის 6^{სეპტის} მუხლის პირველი პარაგრაფის და “სასაქონლო ნიშნების შესახებ” საქართველოს კანონის 28-ე მუხლის პირველი პუნქტის “გ” ქვეპუნქტის თანახმად, უფლებას ანიჭებს მოითხოვოს ე. ბ-ის სახელზე სასაქონლო ნიშნის “ღ-E” (ეტიკეტი) რეგისტრაციის გაუქმება. წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარიც სწორედ იმას ეფუძნება, რომ არსებობს მითითებული საფუძვლით სადავო სასაქონლო ნიშნის რეგისტრაციის გაუქმების წინაპირობა.

პარიზის კონვენციის 6^{სეპტის} მუხლი ადგენს, რომ თუ კავშირის რომელიმე ქვეყანაში დაცული ნიშნის მფლობელის აგენტი ან წარმომადგენელი კავშირის ერთ ან მეტ ქვეყანაში ნებართვის გარეშე მოითხოვს თავის სახელზე მფლობელის ნიშნის რეგისტრაციას, მაშინ მფლობელი უფლებამოსილი უნდა იყოს შეეწინააღმდეგოს მოთხოვნილ უნებართვო რეგისტრაციას, ან მოითხოვოს მისი გაუქმება, ან თუ ქვეყნის კანონი იძლევა საშუალებას, მოითხოვოს რეგისტრირება თავის სახელზე, თუკი ხსენებული აგენტი ან წარმომადგენელი ვერ დაასაბუთებს თავისი მოქმედების მართლზომიერებას. ნიშნის მფლობელს, რომელზედაც ვრცელდება პირველი პუნქტის მოქმედება, უფლებამოსილება უნდა ჰქონდეს შეეწინააღმდეგოს აგენტის ან წარმომადგენლის მიერ მისი ნიშნის უნებართვო გამოყენებას. რაც შეეხება “სასაქონლო ნიშნების შესახებ” საქართველოს კანონის 28-ე მუხლს, ამ ნორმის მიხედვით, სასაქონლო ნიშნის რეგისტრაციას ბათილად ცნობს სასამართლო მესამე პირის მოთხოვნით, თუ სასაქონლო ნიშნის რეგისტრაცია მოხდა პარიზის კონვენციის ერთ-ერთ წევრ ქვეყანაში ამ სასაქონლო ნიშნის მფლობელის წარმომადგენლის ან აგენტის მიერ თავის სახელზე, სასაქონლო ნიშნის მფლობელის ნებართვის გარეშე.

საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს დასკვნას იმის შესახებ, რომ მოსარჩელე კომპანია და მოპასუხე ე. ბ-ე არ იმყოფებოდნენ რაიმე სახის სამართლებრივ ურთიერთობაში. მართალია, საქმეში წარმოდგენილია ქ.ერევანში 2002 წლის 18 ნოემბერს მოსარჩელე კომპანიას, როგორც გამყიდველსა და შპს “ო-ს” (მდებარე საქართველოში, ქ.ბათუმში), როგორც მყიდველს შორის გაფორმებული პროდუქციის (საქონლის) შესყიდვის (ნასყიდობის) ხელშეკრულება, რომელსაც ხელს აწერს ე. ბ-ე, როგორც შპს “ო-ის” დირექტორი (ტომი 1, ს.ფ. 29-31, 234-235), თუმცა აღნიშნული არ ასაბუთებს შპს ერთობლივი საწარმო “რ. კომპანისა” და უშუალოდ ე. ბ-ეს, როგორც ფიზიკურ პირს შორის რაიმე სახის სამართლებრივი ურთიერთობის არსებობას. მითითებულ გარემოებას ასევე არ ადასტურებს საქმეზე წარმოდგენილი ინვოისები, რამდენადაც ისინი შედგენილია არა ე. ბ-ის, არამედ იმ კომპანიების სახელზე (შპს “ო-ი”, შპს ე.ბ.”), რომელთა დამფუძნებელი და ზოგ შემთხვევაში დირექტორი იყო ე. ბ-ე. შპს, როგორც იურიდიული პირი და შპს-ს დირექტორი (ან დამფუძნებელი), როგორც კერძო პირი, სამართლებრივი ურთიერთობის მონაწილე სრულიად სხვადასხვა სუბიექტებია. შესაბამისად, ე. ბ-ის მიერ მოსარჩელის კუთვნილი სასაქონლო ნიშნის თავის თავზე რეგისტრაცია ვერ გაუთანაბრდება ამ ნიშნის შპს “ო-ისა” და შპს “ე.ბ.-ის” სახელზე რეგისტრაციას. ამდენად, დასახელებული მტკიცებულებების საფუძველზე, ე. ბ-ე, როგორც ფიზიკური პირი, არ შეიძლება განვიხილოთ შპს ერთობლივი საწარმო “რ. კომპანის” აგენტად. აღნიშნული დასკვნის უარმყოფელი რაიმე მტკიცებულება მოსარჩელეს არ წარუდგენია, რაც სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლიდან გამომდინარე, მისი მტკიცების ტვირთში შედიოდა.

გარდა ამისა, საგულისხმოა მოსარჩელე კომპანიასა და შპს “ო-ს” შორის 2002 წლის 18 ნოემბერს დადებული პროდუქციის შესყიდვის შესახებ ხელშეკრულების შინაარსი. ამ ხელშეკრულებით, გამყიდველი (მოსარჩელე) იღებს ვალდებულებას, მყიდველს (შპს “ო-ი”) გადასცეს ქონება _ პროდუქცია (საქონელი): “რობუსტას” ხარისხის ყავა, შეფუთული. ხელშეკრულების 1.3 პუნქტის შესაბამისად, მყიდველი (შპს “ო-ი”), გამყიდველის მიერ მისთვის პროდუქციის (საქონლის) უშუალო გადაცემის მომენტიდან, იძენს მასზე საკუთრების უფლებას და იღებს თავისთავზე ამასთან დაკავშირებულ ყველა რიკს. ამავე ხელშეკრულების 1.4 პუნქტის მიხედვით, საქონელი გადაეცემა მყიდველს ერევანში, ხოლო 1.5 პუნქტის თანახმად, ერევნიდან ბათუმამდე ტრანსპორტირების ხარჯებს თავის თავზე იღებს მყიდველი. ხელშეკრულების 2.1.ა პუნქტის მიხედვით, მოცემული ხელშეკრულების განუყოფელ ნაწილს წარმოადგენს ინვოისი.

დასახელებული ხელშეკრულება, მისი შინაარსის გათვალისწინებით, არ იძლევა საფუძველს დასკვნისათვის, რომ მოპასუხე ე. ბ-ე წარმოადგენდა მოსარჩელე შპს ერთობლივი საწარმო “რ. კომპანის” აგენტს. მოპასუხეს ხელშეკრულებით არ ევალებოდა არც მოსარჩელის სახელით მოქმედება, არც მისი ინტერესების დაცვა საქართველოში და არც მისი საქონლის საქართველოში რეალიზაცია. ეს ხელშეკრულება შეიცავს ნასყიდობის ხელშეკრულებისათვის დამახასიათებელ ელემენტებს. ამგვარი სახის სახელშეკრულებო ურთიერთობის არსებობა კი არ ნიშნავს იმას, რომ მყიდველი (შპს “ო-ი”) გამყიდველი ორგანიზაციის (შპს ერთობლივი საწარმო “რ. კომპანი”) აგენტია. ასეთი მოსაზრება არ გამომდინარეობს არც საქმეში არსებული ინვოისების შინაარსიდან.

კასატორი სადავო სასაქონლო ნიშნის რეგისტრაციის გაუქმების მოტივად ასევე მიუთითებს მოპასუხის არაკეთილსინდისიერ ქმედებებზე, რაც მისი განმარტებით, “სასაქონლო ნიშნების შესახებ” საქართველოს კანონის 28-ე მუხლის “ბ” ქვეპუნქტის თანახმად, სასაქონლო ნიშნის რეგისტრაციის ბათილად ცნობის საფუძველია. საკასაციო სასამართლო ვერ იმსჯელებს კასატორის დასახელებულ არგუმენტზე, რამდენადაც მხარეს ამის შესახებ ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოებში არ მიუთითებია, შესაბამისად, მოცემული საკითხი არ ყოფილა საქმის განმხილველი სასამართლოს მსჯელობის საგანი. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, საკასაციო სასამართლო იმსჯელებს მხარის მხოლოდ იმ ახსნა-განმარტებაზე, რომელიც ასახულია სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილებაში ან საქმის მასალებში. ამდენად, საკასაციო სასამართლო მოკლებულია შესაძლებლობას, იმსჯელოს კასატორის ამ მოსაზრებაზე.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორის მიერ მითითებულ კანონის დარღვევას ადგილი არა აქვს, რაც სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 410-ე მუხლის თანახმად, საკასაციო საჩივარზე უარის თქმის საფუძველია.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 410-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. შპს ერთობლივი საწარმო “რ. კომპანის” საკასაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 7 დეკემბრის განჩინება;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.