ას-601-567-2011 20 ივლისი, 2011 წელი,

ქ.თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატის

შემადგენლობა

ნუნუ კვანტალიანი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

პაატა ქათამაძე, ბესარიონ ალავიძე

სხდომის მდივანი –ლელა სანიკიძე

კასატორი _ ნ. ტ-შვილი

წარმომადგენელი _ა. მ-შვილი

მოწინააღმდეგე მხარე _ ნ. გ-ია

წარმომადგენელი_შ. შ-შვილი

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 15 დეკემბრის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა _ გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება

დავის საგანი – საცხოვრებელი სადგომის საკუთრებაში გადაცემა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

ნ. ტ-შვილმა სარჩელი აღძრა სასამართლოში ნ. გ-იას მიმართ საცხოვრებელი სადგომის 25% -ის ღირებულების გადახდის სანაცვლოდ საკუთრებაში გადაცემის შესახებ შემდეგი დასაბუთებით: ქ. თბილისში, ... ქ. ¹46-ში მდებარე ბინა ირიცხებოდა ნ. მ-შვილის საკუთრებად. 1952 წლის 14 ნოემბერს ნ. მ-შვილმა და მ. ტ-შვილმა დადეს შინაურული ხელწერილი, რომლის თანახმად ნ. მ-შვილმა მ. ტ-შვილს უვადოდ 17000 მანეთად მიაგირავა 15,3 კვ.მ ერთი ოთახი. მ. ტ-შვილს სარგებლობით ასევე გააჩნდა 4 კვ.მ სარდაფი, ხოლო 8.8 კვ.მ აივანი კი საერთო სარგებლობაში. მ. ტ-შვილი იხდიდა კომუნალურ გადასახადებს. 1994 წელს 10 აგვისტოს მემკვიდრეობის უფლების მოწმობის საფუძველზე ნ. მ-შვილის ქონება მემკვიდრეობით მიიღო ო. მ-შვილმა, რომელმაც აღიშნული ბინა აჩუქა გ. მ-შვილს. 2006 წლის 15 მაისს გარდაიცვალა მ. ტ-შვილი, რომლის ანდერძის საფუძველზე მემკვიდრეობა მიიღო ნ. ტ-შვილმა. მიუხედავად არაერთი მიმართვისა, გ. მ-შვილი უარს აცხადებს თანხის გადახდის სანაცვლოდ ნ. ტ-შვილისათვის საკუთრების უფლების გადაცემაზე.

მოპასუხე ნ. გ-იამ (გ. მ-შვილის უფლებამონაცვლე) შეგებებული სარჩელი აღძრა მოსარჩელის წინააღმდეგ და მოითხოვა საცხოვრებელი სადგომის საბაზრო ღირებულების 75%-ის გადახდის სანაცვლოდ სადგომზე მოსარჩელის მფლობელობის შეწყვეტის მოთხოვნით.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2010 წლის 27 აპრილის გადაწყვეტილებით ნ. ტ-შვილის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა. ნ. გ-იას შეგებებული სარჩელი დაკმაყოფილდა, ნ. გ-იას დაეკისრა ნ. ტ-შვილის სასარგებლოდ 6225 (ექვსი ათას ორას ოცდახუთი) აშშ დოლარის ექვივალენტი ეროვნულ ლარში გადახდა. დადგინდა, რომ ნ. გ-იას მიერ ნ. ტ-შვილის სასარგებლოდ 6225 (ექვსი ათას ორას ოცდახუთი) აშშ დოლარის ექვივალენტის ეროვნულ ლარში გადახდის შემდეგ, ნ. ტ-შვილის მფლობელობა ქ. თბილისში, ... ¹46-ში მდებარე საცხოვრებელ სადგომზე შეწყდება და სადგომი გადაეცემა ნ. გ-იას.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2010 წლის 27 აპრილის გადაწყვეტილებით სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ნ. ტ-შვილმა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 15 დეკემბრის განჩინებით ნ. ტ-შვილის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, გასაჩივრებული გადაწყვეტილება დარჩა უცვლელად შემდეგ გარემოებათა გამო: პალატამ დადგენილად მიიჩნია შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები: ქ. თბილისში, ... ქ. ¹46-ში მდებარე სახლი წარმოადგენს ნ. გ-იას საკუთრებას. მ. ტ-შვილსა და ნ. მ-შვილის შორის 1952 წლის 14 ნოემბერს დადებული ხელშეკრულების საფუძველზე ნ. მ-შვილმა უვადო სარგებლობაში გადასცა მ. ტ-შვილს ქ. თბილისში, .... ¹46-ში მდებარე 16 კვ.მ. ერთი ოთახი რაშიც ამ უკანასკნელმა მესაკუთრეს გადაუხადა 17000 მანეთი. მოსარჩელე ფლობა ქ. თბილისში, ... ¹46-ში მდებარე ორსართულიანი სახლის მეორე სართულზე მდებარე ოთახსა და სათავსოებს საერთო ფართობით 15.34 კვ.მ, მათ შორის 12.30 კვ.მ ¹1 ოთახი, 1.47 კვ.მ ¹2 საზარეულო და 1.57 კვ.მ. ¹3 საკვანძო ოთახს. საერთო სარგებლობის 2,76 კვ.მ აივანს. მ. ტ-შვილი გარდაიცვალა 2006 წლის 15 მაისს. მ. ტ-შვილის 2006 წლის 15 დეკემბრის ანდერძის საფუძველზე მემკვიდრეობა მიიღო ნ. ტ-შვილმა. მხარეებს შორის არსებული ხელშეკრულება წარმოადგენს საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობის დათმობის შესახებ გარიგებას. ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს დასკვნით ბინის საბაზრო ღირებულებად განისაზღვრა 8300 აშშ დოლარი. აუდიტორულ დასკვნაში არ არის მითითებული სადავო ნივთის მდგომარეობის, მისი ტექნიკური მახასიათებლების თაობაზე. ექსპერტის დასკვნის კვლევითი ნაწილის გაცნობის შედეგად, პალატამ მიიჩნია, რომ აღნიშნულ დასკვნას უპირატესი მტკიცებულების ძალა უნდა მიენიჭოს აუდიტორულ დასკვნასთან შედარებით. სააპელაციო პალატამ ასევე მიიჩნია, რომ “საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ” საქართველოს კანონის მე-2 მუხლის მე-11 პუნქტის შესაბამისად, სწორად განისაზღვრა საცხოვრებელი სადგომის ფართის ოდენობა.

აპელანტის მოსაზრება მიწის ნაკვეთთან დაკავშირებით, სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა, და განმარტა, რომ “საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ” საქართველოს კანონის მოქმედება არ ვრცელდება მიწის ნაკვეთზე, არამედ მხოლოდ საცხოვრებელ სადგომზე.

საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ” საქართველოს კანონის მე-2 მუხლის მე-3 პუნქტის თანახმად, პალატამ მიიჩნია, რომ აღნიშნული კანონით დადგენილია მესაკუთრის უპირატესობა თანხის გადახდის სანაცვლოდ მოითხოვოს მფლობელობის შეწყვეტა. მოცემულ შემთხვევაში მესაკუთრე ნ. გ-ია თანახმაა, გადაუხადოს მოპასუხე ნ. ტ-შვილს მის მიერ დაკავებული სადგომის საცხოვრებელი ოთახის, სამზარეულოს, სველი წერტილისა და სერთო სარგებლობის აინვის 1/3 წილის საბაზრო ღირებულების 8300 აშშ დოლარის 75 %_ რაც შეადგენს 6225 აშშ დოლარის ეკვივალენტს ეროვნული ვალუტით, აღნიშნული კი გამორიცხავს ნ. ტ-შვილის სარჩელის დაკმაყოფილებას, რადგან მოსარგებლის უფლება, მოითხოვოს საცხოვრებელ სადგომზე საკუთრების უფლების გადაცემა მხოლოდ იმ შემთხვევაში წარმოიშობა, თუ მესაკუთრე უარს განაცხადებს კანონით მისთვის მინიჭებულ უფლების გამოყენებაზე.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 15 დეკემბრის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ნ. ტ-შვილმა და მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღება შემდეგი დასაბუთებით: სასამართლომ უსაფუძვლოდ გაიზიარა დაუსაბუთებელი ექსპერტის დასკვნა, ობიექტურად არ შეაფასა იგი. საერთოდ არ იმსჯელა საქმეში არსებულ უდიტორულ დასკვნაზე და არ დაასაბუთა, თუ რატომ არ გაიზიარა იგი. დასკვნაში კონკრეტულად მითითებული არ არის საბაზრო ინფორმაციაზე. ექსპერტი თავის დასკვნაში არ განმარტავს რა მოთხოვნებია აღნიშნულ ანალოგიურ ბინებზე, რას ნიშნავს პრესტიჟულობა, კაპიტალურობა. არასწორია სასამართლოს მტკიცება იმის შესახებ, რომ საცხოვრებელი სადგომის საბაზრო ღირებულება შეადგენს 8300 აშშ დოლარის ეკვივალენტს ეროვნულ ვალუტით. ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს ექსპერტის დასკვნაა არასრულია, ვინაიდან მასში მითითებული არ არის სარდაფში დამხმარე ფართის საბაზრო ღირებულება. სასამართლო სხდომაზე დაკითხულმა ექსპერტმა ვერ დაასაბუთა, თუ რატომ არ განეკუთვნება სარდაფში არსებული სათავსი არასაცხოვრებელ, მათ შორის დამხმარე ფართებისათვის დადგენილ მოთხოვნებს. ექსპერტმა ვერ მიუთითა იმ საამშენებლო ნორმებზე, რომლებიც ადასტურებს, რომ სარდაფში არსებული სათავსი არ წარმოადგენს არც საცხოვრებელ და არც დამხმარე ფართს. ექსპერტიზის დასკვნაში, კონკრეტულად მითითებული არ არის ანალოგიური ბინების ყიდვა-გაყიდვის მოთხოვნები და მისი ფასები, ანუ რა ფასად გაიყიდა ანალოგიური ბინები, ასევე მითითებული არ არის, რაში გამოიხატა ბინის პრესტიჟულობა. საქმეში არსებული აუდიტორული დასკვნით, რომელზეც საერთოდ არ უმსჯელია სასამართლოს დადგენილია, რომ მის სარგებლობაში არსებული ფართის საბაზრო ღირებულება შეადგენს არანაკლებ 25000 აშშ დოლარს.

ს ა მ ო ტ ი ვ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ნ. ტ-შვილის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა)საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.

მოცემული დავის საგანია საცხოვრებელი სადგომზე მესაკუთრედ ცნობა „საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობის მოწესრიგების შესახებ“ საქართველოს კანონით. აღნიშნულ საკითხზე არსებობს სასამართლოს პრაქტიკა, რაც ასახულია სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებულ განჩინებაში.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მესამე ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. ამდენად, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ ნ. ტ-შვილის დაუბრუნდეს ა. მ-შვილის მიერ 2011 წლის 4 მაისს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის – 100 ლარის 70% _ 70 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

ნ. ტ-შვილის საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო;

ნ. ტ-შვილის დაუბრუნდეს ა. მ-შვილის მიერ 2011 წლის 4 მაისს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის – 100 ლარის 70% _ 70 ლარი.

საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.