ას-769-824-2011 4 ივლისი, 2011 წელი

ქ.თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ბ. ალავიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

მ. სულხანიშვილი, პ. ქათამაძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი _ ა. ხ-ძე (მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარე _ გ. კ-ძე (მოპასუხე)

გასაჩივრებული განჩინება – ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 2 მარტის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება

დავის საგანი _ მატერიალური ზიანის ანაზღაურება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

ა. ხ-ძემ სარჩელი აღძრა სასამართლოში გ. კ-ძის მიმართ მატერიალური ზიანის _ 10000 ლარის ანაზღაურების მოთხოვნით შემდეგ გარემოებათა გამო:

ჭიათურის რაიონის სოფელ ... მდებარე 380.60 კვ.მ მიწის ნაკვეთი 2003 წლის 22 მაისს სანოტარო წესით დადასტურებული ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე 500 ლარად მიყიდა ა.ხ-ძემ გ.კ-ძეს. მოპასუხემ იმავე წელს დაამუშავა მიწა და მიიღო მანგანუმის ნედლი მადანი, ხოლო ფუჭი ქანი უნებართვოდ დაყარა მოსარჩელის ვენახის ნაკვეთში. აღნიშნულის შედეგად დაზიანდა ა.ხ-ძის კუთვნილი მიწის ნაკვეთი და მსხმოიარე ვენახი, რაც დასტურდება 2010 წლის 5 აგვისტოს გაცემული ¹... ცნობით. მიყენებული ზიანის ოდენობამ შეადგინა 10000 ლარი. მოპასუხე, მიუხედავად დაპირებისა, ნებაყოფლობით არ ანაზღაურებს მიყენებულ ზიანს.

მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო და მოითხოვა მის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა შემდეგი დასაბუთებით:

მოპასუხის განმარტებით, მას ა.ხ-ძესთან შეთანხმების გარეშე, ფუჭი ქანი არ დაუყრია მისი ვენახის ტერიტორიაზე, მას გადახდილი აქვს თანხა, აღნიშნული გამო, ამასთან მოსარჩელეს პრეტენზია მის მიმართ არ განუცხადებია.

საჩხერის რაიონული სასამართლოს 2010 წლის 5 ნოემბრის გადაწყვეტილნბით ა. ხ-ძის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა ხანდაზმულობის გამო, რაც სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მოსარჩელემ.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 2 მარტის განჩინებით ა. ხ-ძის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, დარჩა უცვლელად საჩხერის რაიონული სასამართლოს 2010 წლის 5 ნოემბრის გადაწყვეტილება შემდეგი გარემოებების გამო:

სააპელაციო პალატამ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილი გარემოება, რომ მოსარჩელე ა. ხ-ძე რეგისტრირებულია ჭიათურის მუნიციპალიტეტის სოფელ ... და მას საკუთრებაში აქვს უძრავი ქონება. ა.ხ-ძე ჭიათურის მუნიციპალიტეტის სოფელ ... საკუთრების უფლებით 1997 წლიდან ფლობდა შვიდ დამოუკიდებელ მიწის ნაკვეთს. მისი ოჯახი რეგისტრირებულია სოციალურად დაუცველი ოჯახების მონაცემთა ერთიან ბაზაში და სარეიტინგო ქულა შეადგენს 47330-ს. 2003 წლის 22 მაისს, მოპასუხემ მოსარჩელისაგან შეიძინა ჭიათურის მუნიციპალიტეტის სოფელ ... მდებარე 380,6 კვ.მ მიწის ნაკვეთი 500 ლარად. მოპასუხემ 2003 წელს მოცემული მიწის ნაკვეთიდან ამოიღო მანგანუმის მადანი. ამ სამუშაოების წარმოების დროს ფუჭი ქანი დაყარეს მეზობელ მიწის ნაკვეთებზე, მათ შორის მოსარჩელის კუთვნილ მიწის ნაკვეთზეც. 2003 წელს გ.კ-ძემ ა.ხ-ძეს ფუჭი ქანის გადაყრისათვის ზიანის სახით აუნაზღაურა 400 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარი და 50 ლარი. ამასთან, მოსარჩელე 2003 წელს თვითონვე ესწრებოდა მადნის ამოღების პროცესს. გ.კ-ძემ 300 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარი ასევე გადაუხადა სხვა მეზობელი მიწის ნაკვეთის მესაკუთრეებსაც. 2003 წელშიც და შემდგომ, ამავე მიწის ნაკვეთში სამუშაოები აწარმოეს სხვა პირებმაც, რასაც ადასტურებს მოსარჩელეც, მათ მიერაც მოხდა ფუჭი ქანის დაყრა, მაგრამ მათ მიმართ ა.ხ-ძეს არავითარი პრეტენზია არ გააჩნია. სასამართლომ მიუთითა, რომ ა. ხ-ძემ უფლების დარღვევის, ზიანის ანაზღაურებისა და ანაზღაურებაზე ვალდებული პირის შესახებ შეიტყო 2003 წელს. ამჟამად, მოსარჩელის საკუთრებაში არსებული 450 კვ.მ მიწის ნაკვეთი, რომელზეც ა. ხ-ძე მიუთითებს დაფარულია სარეველა ბალახით, გაველურებულია და შემოურაგავია. საქმის მასალებით არ დასტურდება 2003 წლიდან მოყოლებული მოპასუხის მიერ ვალდებულების აღიარების ან თანხის გადახდის შეპირების ფაქტი.

სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა ასევე პირველი ინსტანციის სასამართლოს სამართლებრივი შეფასება დადგენილ გარემოებაზე, კერძოდ პალატამ ჩათვალა, რომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით სასამართლომ მართებულად იხელმძღვანელა სამოქალაქო კოდექის 316-ე, 317-ე, 992-ე მუხლებით, 129-ე მუხლის მესამე ნაწილით, 1008-ე მუხლით და სწორად დაადგინა, რომ განსახილველ შემთხვევაში, მოსარჩელემ ზიანის თაობაზე შეიტყო 2003 წელს. რადგანაც სარჩელი წარდგენილ იქნა მხოლოდ 2010 წელს, ა.ხ-ძის მოთხოვნა ხანდაზმულია.

სააპელაციო პალატამ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის მე-3 ნაწილის, მე-4 და 103-ე მუხლების თანახმად, არ გაიზიარა აპელანტის მითითება, რომ მისი ქონების დაზიანების ღირებულება 10000 ლარია და რომ ამ ზიანის მიმყენებელი გ.კ-ძეა, ვინაიდან, აღნიშნული გარემოების დამადასტურებელი სათანადო მტკიცებულება აპელანტის მიერ წარმოდგენილი არ ყოფილა. სასამართლომ არ გაიზიარა მისი მოსაზრება, რომ 2003 წელში ა.ხ-ძის მიწის ნაკვეთზე ფუჭი ქანების დაყრით, ა.ხ-ძისათვის, გ.კ-ძის მიერ ზიანის ანაზღაურების მიზნით, 400 დოლარის ეკვივალენტი ლარისა და 50 ლარის გადახდის შემდგომ, იგი აღიარებდა აღნიშნულზე მეტი ოდენობით ზიანის მიყენების ფაქტს და პირდებოდა დამატებით თანხების გადახდას, ვინაიდან არც ამ გარემოების დამადასტურებელი სათანადო მტკიცებულება არ ყოფილა წარმოდგენილი აპელანტის მიერ. ამდენად, სასამართლომ ჩათვალა, რომ ა.ხ-ძის სასარჩელო მოთხოვნა ხანდაზმულობასთან ერთად, უსაფუძვლო და დაუსაბუთებელია.

სააპელაციო სასამართლოს განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ა.ხ-ძემ, მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება შემდეგი დასაბუთებით:

კასატორის განმარტებით, სასამართლომ არასწორად დაადგინა ის ფაქტი, რომ მას მოპასუხემ ზიანის ანაზღაურების მიზნით გადასცა თანხა, ასევე არასწორია სასამართლოს მსჯელობა ხანდაზმულობასთან მიმართებით, რადგანაც გ.კ-ძე რამდენიმე თვის წინ დაპირდა ზიანის ანაზღაურებას. კასატორის განმარტებით, პირველი ინსტანციის სასამართლოში საქმის განხილვისას მას არ მიეცა შესაძლებლობა, დაეცვა საკუთარი პოზიცია, მოპასუხეს ხანდაზმულობა სადავოდ არ გაუხდია და სასამართლომ რა საფუძვლით დაადგინა აღნიშნული, გაურკვეველია, ამასთან, მას გ.კ-ძე პირდებოდა თანხის ანაზღაურებას. სასამართლომ არ დაკითხა მოსარჩელის მიერ დასახელებული მოწმეები, ისე დაეყრდნო მოპასუხის მოწმეთა ჩვენებებს, ასევე არ გამოიკვლია მიყენებული ზიანის ოდენობა და ჩათვალა, რომ მოსარჩელის მიერ მოთხოვნილი თანხა გადამეტებული იყო მიყენებულ ზიანთან შედარებით.

სასამართლოს არ შეუფასებია მოპასუხის მიერ დანაშაულის მიყენების ფაქტი და აღნიშნული გასაჩივრებულ გადაწყვეტილებაში არ არის ასახული.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 25 მაისის განჩინებით ა. ხ-ძის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 396-ე მუხლით და ამავე კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად, ამავე განჩინებით კასატორი გათავისუფლდა სახელმწიფო ბაჟის გადახდისაგან სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 46-ე მუხლის პირველი ნაწილის “ვ” ქვეპუნქტის საფუძველზე.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა ა. ხ-ძის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და თვლის, რომ იგი დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას ა. ხ-ძის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც მას უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

ა. ხ-ძის საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.