ას-779-833-2011 18 ივლისი, 2011 წელი,

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატის

შემადგენლობა

ნუნუ კვანტალიანი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

პაატა ქათამაძე, ბესარიონ ალავიძე

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი _ პ. ც-ძე, ნ. ფ-ძე

წარმომადგენელი – მ. ა-ძე

მოწინააღმდეგე მხარე _ ნ. ლ-ავა

წარმომადგენელი – მ. ფ-ია, ც. ო-ანი

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 2 მარტის განჩინება

კასატორების მოთხოვნა _ გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება

დავის საგანი _ დანაშაულით (თანხის უკანონოდ მითვისებით) მიყენებული ზიანის ანაზღაურება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

პ. ც-ძემ და ნ. ფ-ძემ სარჩელით მიმართეს თბილისის საქალაქო სასამართლოს ნ. ლ-ავას მიმართ 23 000 აშშ დოლარის დაკისრების მოთხოვნით შემდეგი საფუძვლებით: მოსარჩელეებმა 1994 წელს გადაწყვიტეს რა საშუამავლო ფირმის მეშვეობით ბინის შეძენა ქ. თბილისში, დაუკავშირდნენ კ. ჩ-ძეს, რომელსაც სურდა ქ.თბილისში, ... ქ. ¹142-ში მდებარე საცხოვრებელი სახლის გაყიდვა. ჩ-ძის განმარტებით, ბინა მხოლოდ ფორმალურად იყო გაფორმებული მისი ცოლის მამიდის, თ. ლ-ავას, სახელზე, ხოლო, რეალურად, წარმოადგენდა მის საკუთრებას. მხარეები შეთანხმდნენ ნასყიდობის ფასზე 35 000 აშშ დოლარზე, თუმცა შემდგომში, გამყიდველის მხრიდან, პირობათა არსებითი ცვლილების გამო, მოსარჩელეეებმა უარი განაცხადეს ბინის ყიდვაზე. მოგვიანებით კ. ჩ-ძე დაუკავშირდა პ. ც-ძეს და შესთავაზა საკუთარი ავტომობილითვე მასთან მძღოლად მუშაობა, რასაც დასთანახმდა კიდეც მოსარჩელე. მუშაობის დროის განმავლობაში, კ. ჩ-ძემ მოიპოვა რა მოსარჩელის განსაკუთრებული ნდობა, კვლავაც შესთავაზა მას იმავე ბინის შეძენა 35 000 აშშ დოლარად, თანხის ნაწილ-ნაწილ გადახდის პირობით, რის შემდეგაც ზეპირი შეთანხმების საფუძველზე მიიღო ც-ძისგან 15 000 აშშ დოლარი და შესთავაზა მას ზემოაღნიშნულ ბინაში საცხოვრებლად გადასვლა. სადავო ბინაში საცხოვრებლად გადასვლიდან 5 თვის შემდეგ, კ. ჩ-ძემ მოსარჩელეებს მოსთხოვა კიდევ 8 000 აშშ დოლარის გადახდა, რაც განხორციელდა კიდეც მათი მხრიდან.

პ. ც-ძეს, რომელიც 4 წლის განმავლობაში მუშაობდა ჩ-ძის პირად მძღოლად, არ მიუღია გაწეული მომსახურების ანაზღაურება, რაც ჯამში შეადგენს 7 000 აშშ დოლარს. ამასთან დაკავშირებით ჩ-ძემ ც-ძეს განუცხადა, რომ იგი ამ თანხას ჩათვლიდა ნასყიდობის ფასში. მიუხედავად ამისა, 1999 წლის სექტემბერში მან მოსარჩელეებს მოულოდნელად მოსთხოვა სრულად 35 000 აშშ დოლარის გადახდა, რასაც, ჩ-ძის მხრიდან მოჰყვა სადავო ბინიდან მოსარჩელეთა კუთვნილი 6000 ლარის ღირებულების ნივთების თვითნებური გატანა, რომლებიც, არაერთგზის მოთხოვნის მიუხედავად, მათ მესაკუთრეებს არ დაუბრუნდათ. მოსარჩელეების მიერ წარდგენილი მოთხოვნის პასუხად, კ. ჩ-ძემ განაცხადა, რომ, მართალია, იგი ვერ ახერხებდა მის მიერ უკვე მიღებული თანხის ანაზღაურებას, მაგრამ ამის სანაცვლოდ მათ გადასცემდა ერთ სართულს საცხოვრებელ კორპუსში, რომლის მშენებლობაც უნდა დასრულებულიყო 2003 წლის ბოლომდე, წინააღმდეგ შემთხვევაში სრულად დაფარავდა მიღებულ თანხასა და სახელფასო დავალიანებას.

იქიდან გამომდინარე, რომ ჩ-ძის მხრიდან დათქმული პირობის შესრულება გაჭიანურდა, მოსარჩელეებმა 2003 წლის 21 აგვისტოს მიმართეს საქართველოს გენერალურ პროკურატურას. მოცემული საჩივრის საფუძველზე კ. ჩ-ძის მიმართ აღიძრა სისხლის სამართლის საქმე, სადაც პ. ც-ძე და ნ. ფ-ძე ცნობილ იქნენ დაზარალებულებად. საბოლოოდ 2007 წლის 4 სექტემბერს, ქ. თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონული პროკურატურის მიერ გამოტანილ იქნა დადგენილება, რომლითაც დასტურდება პ. ც-ძის მიერ კ. ჩ-ძისთვის 23 000 აშშ დოლარის გადაცემის ფაქტი და ასევე ისიც, რომ ნ. ლ-ავა ზედმიწევნით იცნობდა მხარეთა შორის არსებული ურთიერთობის დეტალებს. მიუხედავად ამისა, მან დამალა მეუღლის გარდაცვალებისა და მისი მემკვიდრეობის მიღების ფაქტი, რითაც უგულებელყო სამოქალაქო კოდექსის 1488-ე მუხლის მოთხოვნა. რაც შეეხება იმას, რომ მოსარჩელე გახლდათ კ. ჩ-ძის კრედიტორი, დასტურდება პროკურატურის ზემოაღნიშნული დადგენილებით.

მოპასუხე ნ. ლ-ავამ სარჩელი არ ცნო შემდეგი დასაბუთებით: ფაქტები, რომელთაც მოსარჩელეები თავიანთ მოთხოვნას ამყარებენ არასარწმუნოა, კერძოდ, კ. ჩ-ძის მიერ პ. ც-ძისთვის 23 000 აშშ დოლარის გადაცემის ფაქტი ვერც ერთი მტკიცებულებით ვერ დასტურდება. მოსარჩელის მიერ მითითებული ვაკე-საბურთალოს რაიონული პროკურატურის დადგენილება ვერ ჩაითვლება პრეიუდიციული ძალის მქონე მტკიცებულებად, რადგან იმ ეტაპზე მოქმედი სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 106-ე მუხლის “გ” ქვეპუნქტის შესაბამისად, ასეთად შეიძლებოდა მხოლოდ კანონიერ ძალაში შესული, საბოლოო და შემაჯამებელი გადაწყვეტილების მიჩნევა. მოსარჩელეები ასევე ვერ ადასტურებენ კ. ჩ-ძის მხრიდან მათი კუთვნილი ნივთების სახლიდან გატანის ფაქტს და იმას, რომ მათი ღირებულება, რეალურად, 6 000 ლარია. მოსარჩელეებმა ვერ შეძლეს დაემტკიცებინათ პ. ც-ძის კ. ჩ-ძის პირად მძღოლად მუშაობის ფაქტი, რაც შეიძლებოდა განხორციელებულიყო შრომის წიგნაკით ან მათ შორის დადებული ხელშეკრულებით. თავად მოსარჩელისვე წარმოდგენილ მტკიცებულებაში მოწმე ზ. ხ-შვილი თავის ახსნა-განმარტებაში მიუთითებს, რომ კ. ჩ-ძის მძღოლი იყო მხოლოდ თვითონ.

ნ. ლ-ავამ მიუთითა, რომ მის მეუღლესა და მოსარჩელეებს შორის რაიმე სახის დავა არ არსებობდა, რაც პ. ც-ძის მიერ 1999 წელს შედგენილი ხელწერილით დასტურდება. ამასთანავე, ნ. ფ-ძე საქართველოს გენერალური პროკურორის მიმართ გაგზავნილ საჩივარში განმარტავს, რომ მას და მის მეუღლეს 8 000 აშშ დოლარი კ. ჩ-ძისთვის არ გადაუციათ, და, ზოგადად, ნ. ფ-ძე არ შეიძლება მიჩნეულ იქნეს სათანადო მოსარჩელედ, რადგან საქმეში არსებული მასალებით მის მიმართ შესაძლო ზიანის მიყენების ფაქტი არ დასტურდება. მოსარჩელეთა მოთხოვნა ხანდაზმულია სამოქალაქო კოდექსის 130-ე მუხლიდან გამომდინარე, რადგან მოთხოვნა მხარეთა შორის არსებულ სამოქალაქო-სამართლებრივ ურთიერთობას ეყრდნობა და 1999 წლის შემდეგ გასულია ხანდაზმულობის საერთო ვადა – 10 წელი.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 19 ნოემბრის გადაწყვეტილებით პ. ც-ძისა და ნ. ფ-ძის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა შემდეგი დასაბუთებით: ნ. ლ-ავა არის 2003 წლის 27 იანვარს გარდაცვლილი კ. ჩ-ძის მეუღლე და 2003 წლის 30 დეკემბერს გაცემული სამკვიდრო მოწმობის საფუძველზე მიღებული აქვს მეუღლის სამკვიდრო. სასამართლო მხარეთა ახსნა-განმარტებების საფუძველზე უდავოდ დადასტურებულად მიიჩნევს, რომ ნ. ფ-ძემ და პ. ც-ძემ კ. ჩ-ძის გარდაცვალების შემდეგ მათ მიმართ გარდაცვლილის ვალდებულებების შესრულების მოთხოვნით კ. ჩ-ძის მემკვიდრის, ნ. ლ-ავას წინააღმდეგ სასამართლოში სარჩელი აღძრეს 2010 წლის 21 მაისს. მოსარჩელეებმა კ. ჩ-ძის გარდაცვალების შესახებ შეიტყვეს 2003 წლის თებერვალში. სისხლის სამართლის საქმის მასალებზე დაყრდნობით სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია შემდეგი გარემოებები: მოპასუხე ნ. ლ-ავას მეუღლე, კ. ჩ-ძე პ. ც-ძისა და ნ. ფ-ძის კუთვნილ 23000 აშშ დოლარს მართლსაწინააღმდეგოდ დაეუფლა; 1999 წლის ზაფხულში კ. ჩ-ძემ ... ქ. ¹60-ში მდებარე ბინიდან გამოიტანა მოსარჩელეთა კუთვნილი საოჯახო და საყოფაცხოვრებო ნივთები და მოათავსა საკუთარ ავტოფარეხში; პ. ც-ძე ასრულებდა კ. ჩ-ძის პირადი მძღოლის ფუნქციებს.

ყოველივე ზემოაღნიშნულის მიუხედავად, სასამართლომ მოსარჩელეთა მოთხოვნა არ დააკმაყოფილა, რადგან მათ გაუშვეს მოვალის მემკვიდრის მიმართ სამოქალაქო კოდექსის 1488-ე მუხლის პირველი ნაწილით დადგენილი პრეტენზიის წარდგენის ვადა, ვინაიდან მათ მხოლოდ 2010 წლის 21 მაისს აღძრეს სარჩელი მოპასუხის მიმართ.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 19 ნოემბრის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს პ. ც-ძემ და ნ. ფ-ძემ, ასევე ნ. ლ-ავამ.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 2 მარტის განჩინებით სააპელაციო საჩივრები არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა გასაჩივრებული განჩინება.

სააპელაციო პალატამ სრულად გაიზიარა შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები: ქ.თბილისში, ... ქ. ¹60-ში მდებარე უძრავ ქონებაზე რეგისტრირებულია თ. ლ-ავას საკუთრების უფლება, რომელიც არის კ. ჩ-ძის მეუღლის, ნ. ლ-ავას მამიდა; ნ. ლ-ავა წარმოადგენს 2003 წლის 27 იანვარს გარდაცვლილი კ. ჩ-ძის მეუღლეს და 2003 წლის 30 დეკემბერს გაცემული მოწმობის საფუძველზე მიღებული აქვს მეუღლის სამკვიდრო; ნ. ფ-ძემ და პ. ც-ძემ, კ.ჩ-ძის გარდაცვალების შემდეგ, მათ მიმართ გარდაცვლილის ვალდებულებების შესრულების მოთხოვნით კ. ჩ-ძის მემკვიდრის ნ. ლ-ავას წინააღმდეგ სარჩელი აღძრეს 2010 წლის 21 მაისს; მოსარჩელეებმა კ. ჩ-ძის გარდაცვალების შესახებ შეიტყვეს 2003 წლის თებერვალში; კ. ჩ-ძესა და პ. ც-ძეს შორის დადებული იყო ზეპირი გარიგება, ქ.თბილიში, ... ქ. ¹60-ში მდებარე ბინის შეძენის თაობაზე; 1996 წელს პ. ც-ძემ თ. ლ-ავას საკუთრებაში არსებული ბინის შეძენის მიზნით კ. ჩ-ძეს გადასცა 8 000 აშშ დოლარი, ბინის ნაწილი ღირებულების დასაფარავად; სსრ სამოქალაქო სამართლის კოდექსის 47-ე, 239-ე მუხლებიდან და სამოქალაქო კოდექსის 59-ე მუხლიდან გამომდინარე, კ. ჩ-ძესა და პ. ც-ძეს შორის უძრავ ნივთზე დადებული ზეპირი შეთანხმება წარმოადგენს ბათილ გარიგებას; 1999 წლის 24 აპრილს პ. ც-ძემ შეადგინა ხელწერილი, რომლის თანახმად უარი განაცხადა სადავო ბინის ყიდვაზე და გამოთქვა მზადყოფნა მიმდინარე წლის მაისის ბოლოს უძრავი ნივთის მეპატრონისთვის – თ. ლ-ავასთვის დაბრუნების შესახებ; ხელწერილის პირობების შეუსრულებლობის გამო, 1999 წლის ივნისში კ. ჩ-ძის მიერ სადავო ბინიდან გამოტანილ იქნა პ. ც-ძის კუთვნილი საოჯახო და საყოფაცხოვრებო ნივთები, რომლებიც განთავსდნენ საცხოვრებელი სახლის წინ არსებულ ავტოფარეხში; კ. ჩ-ძის გარდაცვალებიდან ერთ თვეში, 2003 წლის თებერვალში, მოსარჩელეები შევიდნენ სადავო ბინაში და ამავე პერიოდიდან მოითხოვეს 23 000 აშშ დოლარის დაბრუნება.

პალატამ არ გაიზიარა პ. ც-ძისა და ნ. ფ-ძის მითითება იმის თაობაზე, რომ ხანდაზმულობის ვადის დენა შეწყდა მათ მიერ პროკურატურის ორგანოებში განაცხადის წარდგენით, რადგან ნ. ფ-ძე – პირი, რომელმაც განცხადებით მიმართა პროკურატურას, იყო არაუფლებამოსილი, ვინაიდან ქ. თბილისში, ... ქ. ¹ 60-ში მდებარე ბინის შეძენის თაობაზე ზეპირი გარიგების მხარეებს წარმოადგენდნენ კ. ჩ-ძე და პ. ც-ძე; პალატამ ასევე არ გაიზიარა ნ. ლ-ავას მითითება იმის თაობაზე, რომ მოსარჩელეთა მიერ ბინის დაცლის შემდეგ მოხდა მხარეთა შორის ურთიერთმოთხოვნათა გაქვითვა, კერძოდ, თითქოს 8 000 აშშ დოლარი ჩაითვალა ბინის ქირის საფასურში, რადგან ნ. ლ-ავას მიერ ვერ იქნა წარმოდგენილი მტკიცებულებები, რითაც დადასტურდებოდა მხარეთა შეთანხმება ურთიერთმოთხოვნათა გაქვითვის შესახებ.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატამ სამართლებრივ საკითხებთან დაკავშირებით არ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს განმარტებები სამოქალაქო კოდექსის 1488-ე მუხლის საფუძველზე მოთხოვნის უფლების დაკარგვასთან დაკავშირებით, შემდეგ გარემოებათა გამო: პალატამ დადგენილად მიიჩნია კ. ჩ-ძის კრედიტორთა მიერ სამკვიდროს გახსნიდან ექვსი თვის ვადაში მემკვიდრის მიმართ მოთხოვნის წარდგენის ფაქტი, მაგრამ, მიუხედავად ამისა, აღნიშნული გარემოება არ წარმოადგენს სასარჩელო ხანდაზმულობის 137-ე, 138-ე მუხლებით გათვალისწინებულ შეწყვეტის საფუძველს. ამასთანავე, გაითვალისწინა რა სამოქალაქო კოდექსის 130-ე მუხლი, პალატამ განმარტა, რომ პ. ც-ძეს 1999 წლის 24 აპრილს ხელწერილის შედგენით, როდესაც უარი განაცხადა სადავო ბინის შეძენაზე, წარმოეშვა გადახდილი თანხისა და ნივთების უკან დაბრუნების უფლება, თუმცა მოსარჩელეებს ეს უფლება არ განუხორციელებიათ, რის გამოც გაუშვეს სამოქალაქო კოდექსის 130-ე მუხლით გათვალისწინებული ხანდაზმულობის ვადა. გარდა ამისა, პალატამ სამოქალაქო კოდექსის 128-ე მუხლზე დაყრდნობით აღნიშნა, რომ, ვინაიდან პ. ც-ძეს მოთხოვნის უფლება კ. ჩ-ძის მიმართ წარმოეშვა 1999 წლის 24 აპრილს, ხოლო სარჩელი მოვალის მემკვიდრის მიმართ აღძრულ იქნა მხოლოდ 2010 წლის 21 მაისს, ამიტომ სასარჩელო მოთხოვნა ხანდაზმულია.

პალატამ ასევე არ გაიზიარა პირველი ინსტანციის მიერ წინასწარი გამოძიების შეწყვეტის შესახებ ვაკე-საბურთალოს რაიონული პროკურატურის 2007 წლის 4 სექტემბრის დადგენილების საფუძველზე დადგენილი ფაქტობრივი გარემოება, რომ კ. ჩ-ძე მართლსაწინააღმდეგოდ დაეუფლა 23 000 აშშ დოლარს, რადგან სისხლის სამართლის საქმეზე შეკრებილი მასალების გაცნობის შედეგად, სააპელაციო სასამართლომ მოცემული გარემოების დამადასტურებელი მტკიცებულებები ვერ მოიძია. სააპელაციო პალატამ სამოქალაქო კოდექსის 317-ე, 992-ე მუხლებიდან და სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-4, 102-ე მუხლებიდან გამომდინარე განმარტა, რომ აპელანტებმა - ნ. ფ-ძემ და პ. ც-ძემ ვერ წარმოადგინეს მტკიცებულებები, რომელთა საფუძველზეც შეძლებდნენ დაედასტურებინათ მხარეთა შორის დელიქტური ვალდებულების არსებობის ფაქტი.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს პ. ც-ძემ და ნ. ფ-ძემ, მოითხოვეს გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და საქმის ხელახლა განსახილველად დაბრუნება შემდეგი საფუძვლებით: სააპელაციო პალატა დადგენილად მიიჩნევს და უთითებს, რომ თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონული სასამართლოს 2007 წლის 4 სექტემბრის დადგენილებით სისხლის სამართლის საქმეზე შეწყდა წინასწარი გამოძიება კ. ჩ-ძის მიმართ მისი გარდაცვალების გამო. მოცემული დადგენილების ერთ-ერთი სამართლებრივი საფუძველი გახლდათ იმ დროს მოქმედი სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის 28-ე მუხლის მე-2 ნაწილის „ბ“ პუნქტი და 395-ე მუხლი. არსებითია ის ფაქტობრივი გარემოება, რომ ზემოთ მითითებულ სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის ნორმათა შესაბამისად, კ. ჩ-ძის მეუღლეს, ნ. ლ-ავას თავისი საპროცესო უფლებები არ გამოუყენებია, რითაც ის დაეთანხმა 2007 წლის 4 სექტემბრის ვაკე-საბურთალოს რაიონის პროკურატურის დადგენილებას და აღიარა კ. ჩ-ძის მიერ დანაშაულის ჩადენის ფაქტი. არსებული დადგენილებით და საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებებით დადასტურებულია, რომ კ. ჩ-ძის გარდაცვალებიდან ექვსი თვის ვადაში მოსარჩელეებმა პ. ც-ძემ და ნ. ფ-ძემ ჯერ ნ. ლ-ავას მიმართეს 23 000 აშშ დოლარის ან საცხოვრებელი ფართის გადაცემის მოთხოვნით, შემდეგ კი, 2003 წელის 21 აგვისტოს საჩივარი წარადგინეს საქართველოს გენერალურ პროკურატურაში. სააპელაციო პალატა ამ შემთხვევაშიც ყოვლად უსაფუძვლოდ დადგენილად მიიჩნევს, რომ საქართველოს გენერალურ პროკურატურას საჩივრით 2003 წლის 21 აგვისტოს მიმართა ნ. ფ-ძემ, მაგრამ ვერ მიუთითებს რაიმე მტკიცებულებაზე, რომლითაც დაადგინა ეს ფაქტი, მაშინ, როდესაც საქმეში არსებობს პ. ც-ძის 2003 წლის 21 აგვისტოს საჩივრისა და მისი დაზარალებულად ცნობის დადგენილება. სააპელაციო პალატა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 138-ე მუხლის თანახმად, აპელანტთა მოთხოვნებს, ყოვლად უსაფუძვლოდ, ხანდაზმულად მიიჩნევს. იგი ვერ მიუთითებს მტკიცებულებებზე, რომლითაც დაადგინა ის ფაქტი, რომ კ. ჩ-ძეს პ. ც-ძემ და ნ.ფ-ძემ გადასცეს არა 23 000 აშშ დოლარი, არამედ მხოლოდ 8000 აშშ დოლარი.

სააპელაციო პალატა ასევე დადგენილად მიიჩნევს და მიუთითებს, რომ, თითქოს 1999 წლის 24 აპრილს შედგენილი ხელწერილის თანახმად, პ. ც-ძემ უარი განაცხადა ... ქ.¹60-ში მდებარე ბინის ყიდვაზე, თანხაზე შეუთანხმებლობის გამო და გამოთქვა მზადყოფნა მიმდინარე სასწავლო წლის დამთავრებისთანავე უძრავი ნივთის მეპატრონისათვის – თ. ლ-ავასთვის დაბრუნების შესახებ, რაზეც საკასაციო სასამართლოს განვუმარტავთ, რომ აღნიშნულ ხელწერილს ხელს აწერს პ. ც-ძე და კ. ჩ-ძე, რომელსაც სწორედ თ. ლ-ავას მიერ გაცემული გენერალური მინდობილობა ჰქონდა, ზემოთ მითითებული ქონების განკარგვის უფლებით, რეალურად კი, ეს უძრავი ქონება გახლდათ კ. ჩ-ძის და ფორმალურად იყო აღრიცხული საკუთრების უფლებით თ. ლ-ავას სახელზე, რომელიც ნ. ლ-ავას მამიდა გახლდათ. მართალია, ეს ხელწერილი დაიდო, მაგრამ თანხა 23000 აშშ დოლარი პ. ც-ძისა და ნ. ფ-ძესთვის უკან აღარ დაუბრუნებია კ. ჩ-ძეს, ხოლო პირობაზე, რომ, ამ თანხის სანაცვლოდ, კ. ჩ-ძე ... ქ.¹60-ში ახალაშენებულ საცხოვრებელ კორპუსში მოსარჩელეებს ერთ სართულს მისცემდა, სწორედ ამ ხელწერილის შემდეგ შეთანხმდნენ, რაც დასტურდება მოწმეთა ჩვენებებით და საქმეში არსებული მტკიცებულებებით. პალატამ ვერ შესძლო საქმეში არსებულ მტკიცებულებათა შეფასება და იმ გარემოებათა წრის განსაზღვრა, რომელთაც არსებითი მნიშვნელობა აქვთ მხარეთა მიერ გაცხადებულ მოთხოვნებთან დაკავშირებით. მეტიც, სააპელაციო პალატა მიუთითებს სასარჩელო მოთხოვნის სამართლებრივ საფუძველზე, სამოქალაქო კოდექსის 992-ე მუხლზე და აღნიშნავს, რომ ქონებრივი პასუხისმგებლობის დასაკისრებლად და ზიანის ანაზღაურებისათვის საჭიროა მართლსაწინააღმდეგო ქმედების, დამდგარი შედეგის – ზიანის და მათ შორის მიზეზობრივი კავშირის არსებობა. სასამართლო სრულიად დაუსაბუთებლად მიიჩნევს, რომ განსახილველ შემთხვევაში აღნიშნული გარემოებები საქმის მასალებით არ დადასტურდება.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლისა და საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ პ. ც-ძის და ნ. ფ-ძისა საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის მიხედვით, საკასაციო საჩივარი სხვა ქონებრივ და არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგებზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთმითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არ აქვს წარმატების პერსპექტივა.

საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.

მოცემული დავის საგანია ხანდაზმულობის ვადის გასვლის გამო დელიქტური ვალდებულებიდან გამომდინარე ზიანის ანაზღაურებაზე უარის თქმა სამოქალაქო კოდექსის 1008-ე, 992-ე, 1488-ე, 128-ე მუხლების საფუძველზე. აღნიშნულ საკითხზე არსებობს სასამართლოს პრაქტიკა, რაც ასახულია სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებულ გადაწყვეტილებაში.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, პ. ც-ძის და ნ. ფ-ძის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, უნდა დარჩეს განუხილველი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

პ. ც-ძისა და ნ. ფ-ძის საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველი დაუშვებლობის გამო;

საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.