ას-810-863-2011 29 ივლისი, 2011 წელი

თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

პ.ა ქათამაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

მ. სულხანიშვილი, ბ. ალავიძე

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი განხილვის გარეშე

საკასაციო საჩივრის ავტორი _ ნ.შ-ი

მოწინააღმდეგე მხარე _ ო.ნ-ის კანონიერი წარმომადგენელი მ.თ-ე, ნ.გ-ე, მ.ბ-ი

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება _ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 17 მარტის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა _ გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და საქმის ხელახლა განსახილველად დაბრუნება

დავის საგანი _ ნასყიდობის ხელშეკრულებებისა და სამკვიდრო მოწმობების ბათილად ცნობა, მესაკუთრედ ცნობა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2010 წლის 19 აპრილს თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიას სარჩელით მიმართა ნ.შ-მა მოპასუხეების: ო.ნ-ის კანონიერი წარმომადგენლის მ.თ-ის, ნ.გ-ისა და მ.ბ-ის მიმართ. მოსარჩელემ მოითხოვა:

ა. ნ.გ-ესა და ო.ნ-ს შორის 1999 წლის 13 ივლისს გაფორმებული ნასყიდობის ხელშეკრულების ბათილად ცნობა;

ბ. მ.ბ-სა და ო.ნ-ს შორის 1998 წლის 17 ნოემბერს გაფორმებული ნასყიდობის ხელშეკრულების ბათილად ცნობა;

გ. ქ.თბილისში, ...¹4-სა და .¹16-ში არსებული ბინების მისთვის საკუთრების უფლებით გადაცემა;

დ. 2007 წლის 23 ივლისის სამკვიდრო მოწმობების (სანოტარო აქტის რეესტრში რეგისტრაციის ¹... და ¹...) იმ ნაწილში ბათილად ცნობა, რომლითაც ო.ნ-ს (უმცროსი) სამემკვიდრეო ქონების სახით გადაეცა ო.ნ-ის (უფროსი) საცხოვრებელი ბინა მდებარე ...¹16-ის პირველ სართულზე, აგრეთვე, ქ.თბილისში, ...¹4-ში მდებარე საცხოვრებელი ბინის 1/2 ნაწილი (ტომი I, ს.ფ. 1-16).

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 10 ნოემბრის გადაწყვეტილებით ნ.შ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა, გაუქმდა ამავე სასამართლოს 2010 წლის 20 აპრილის განჩინებით დადგენილი სარჩელის უზრუნველყოფის ღონისძიება, რომლითაც ო.ნ-ს (კანონიერი წარმომადგენელი მ.თ-ე) აეკრძალა ქ.თბილისში, ...¹4-სა და ¹16-ში მდებარე უძრავ ქონებებზე საჯარო რეესტრში მესაკუთრედ რეგისტრაცია (ტომი I, ს.ფ. 362-367).

პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება ნ.შ-მა გაასაჩივრა სააპელაციო წესით, რომლითაც მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება (ტომი I, ს.ფ. 380-399).

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 17 მარტის განჩინებით ნ.შ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 10 ნოემბრის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლომ სრულად გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილი შემდეგი ფაქტობრივ გარემოებები:

1998 წლის 17 ნოემბრის ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე მ.ბ-მა ო.ნ-ს გადასცა საკუთრების უფლება ქ.თბილისი, @... ¹16-ში მდებარე საცხოვრებელი სახლის 21/1582 ნაწილზე, ხოლო მ.ბ-მა მიიღო ნასყიდობის ფასი. აღნიშნული დასტურდება საცხოვრებელი სახლის (სახლის ნაწილის) ყიდვა-გაყიდვის ხელშეკრულებით და საჯარო რეესტრის ამონაწერით;

1999 წლის 13 ივლისს ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე ნ.გ-ემ ო.ნ-ს გადასცა საკუთრების უფლება ქ.თბილისში,... ¹4-ში მდებარე საცხოვრებელი სახლის 27/658 ნაწილზე, ხოლო ნ.გ-ემ მიიღო ნასყიდობის ფასი. აღნიშნული დასტურდება საცხოვრებელი სახლის (სახლის ნაწილის) ყიდვა-გაყიდვის ხელშეკრულებით და საჯარო რეესტრის ამონაწერით;

სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა აპელანტის მტკიცება, რომ ო.ნ-ს 1998-2000 წლებში არ გააჩნდა დამოუკიდებელი შემოსავალი და იმყოფებოდა ნ.შ-ის კმაყოფაზე, გამომდინარე იქიდან, რომ სააპელაციო საჩივარში აპელანტი თავადვე ადასტურებდა, რომ 1996-2000 წლებში ო.ნ-ს დაკავებული ჰქონდა ... დეპარტამენტის უფროსის მოადგილის თანამდებობა და ამავე დროს, 1998 წლიდან 2001 წლამდე ეკავა ... განყოფილების გამგის მოადგილის თანამდებობა 0.5 განაკვეთზე.

რაც შეეხებოდა საქმის სამართლებრივ მხარეს, სააპელაციო სასამართლომ იგი შემდეგნაირად დაასაბუთა:

სამოქალაქო კოდექსის 56-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, ბათილია გარიგება, რომელიც დადებულია მხოლოდ მოსაჩვენებლად, იმ განზრახვის გარეშე, რომ მას შესაბამისი იურიდიული შედეგი მოჰყვეს (მოჩვენებითი გარიგება). ამავე მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, თუ მოსაჩვენებლად დადებული გარიგებით მხარეებს სურთ სხვა გარიგების დაფარვა, მაშინ გამოიყენება დაფარული გარიგების მიმართ მოქმედი წესები (თვალთმაქცური გარიგება).

სააპელაციო სასამართლომ განმარტა, რომ როგორც მოჩვენებითი, ისე თვალთმაქცური გარიგება მხოლოდ მოსაჩვენებლად არის დადებული. არც ერთ შემთხვევაში არ სურთ მხარეებს იმ შედეგის დადგომა, რაც პირდაპირ ამ გარიგებათა დანიშნულებიდან გამომდინარეობს. ფაქტობრივად ორივე შემთხვევაში მხარეები მიმართავენ სიმულაციას. მათ შორის განსხვავება ამ სიმულაციის მეთოდებშია. მოჩვენებითი გარიგება როგორც წესი იდება იმ განზრახვის გარეშე, რომ მას შესაბამისი იურიდიული შედეგი მოჰყვეს. მხარეთა შეთანხმება მოკლებულია ნამდვილობას და იგი კანონსაწინააღმდეგო მიზნების მისაღწევად და დასაფარავად გამოიყენება. თვალთმაქცური გარიგებისას კი, მხარეებს სურთ სხვა გარიგების დაფარვა. ამ დროს მხარეთა ნამდვილი ნება მიმართულია სხვა გარიგებისთვის დამახასიათებელი შედეგის მისაღებად.

მოცემულ შემთხვევაში, აპელანტმა (მოსარჩელემ) მიუთითა, რომ 1998 წლის 17 ნოემბერს მ.ბ-სა და ო.ნ-ს შორის და 1999 წლის 13 ივლისს ნ.გ-ესა და ო.ნ-ს შორის გაფორმებული ნასყიდობის ხელშეკრულებები თვალთმაქცური და ამავე დროს მოჩვენებითი გარიგებებია.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, თითოეულმა მხარემ უნდა დაამტკიცოს გარემოებანი, რომლებზედაც იგი ამყარებს თავის მოთხოვნებსა და შესაგებელს. სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით, კონკრეტულ შემთხვევაში მოსარჩელეს უნდა დაედასტურებინა თვალთმაქცური გარიგების დროს გამოვლენილი ნების თავისებურებები, რაც გამოიხატება გარიგების მხარეებს შორის სხვა გარიგების დაფარვის მიზნის არსებობაში. ეს ის შემთხვევაა, როდესაც მხარეებს სურთ მიაღწიონ სხვა შედეგს და არა იმ შედეგს, რასაც იძლევა მათ მიერ გარეგნულად გამოხატული ნება. ამდენად, თვალთმაქცური გარიგების დროს უნდა დადასტურდეს ის გარემოებები, რომლებიც მიუთითებენ სხვა გარიგების დადების სურვილზე და ამ დაფარული გარიგებისათვის აუცილებელ ყველა წინაპირობის არსებობაზე. მოჩვენებითი გარიგების დროს კი, უნდა დადასტურდეს, რომ გარიგება დაიდო მხოლოდ მოსაჩვენებლად და გარიგების მხარეებს არ სურდათ ამ გარიგებისთვის დამახასიათებელი შედეგების დადგომა.

სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ განსახილველ შემთხვევაში მოსარჩელემ ვერ დაამტკიცა იმ ფაქტობრივი ფარემოებების არსებობა, რომლებიც აუცილებელია სამოქალაქო კოდექსის 56-ე მუხლის პირველი ან მეორე ნაწილის კვალიფიკაციისათვის, კერძოდ, ვერ დაადასტურა, რომ ნასყიდობის ხელშეკრულების მხარეებს არ სურდათ იმ შედეგის დადგომა, რაც პირდაპირ ამ გარიგების დანიშნულებიდან გამომდინარეობდა და რომ ხელშეკრულების მხარეებს სურდათ სხვა (სხვა სახის) გარიგებისათვის დამახასიათებელი შედეგის მიღწევა.

სამოქალაქო კოდექსის 477-ე მუხლის პირველი და მე-2 ნაწილების თანახმად, ნასყიდობის ხელშეკრულებით გამყიდველი მოვალეა გადასცეს მყიდველს საკუთრების უფლება ქონებაზე, მასთან დაკავშირებული საბუთები და მიაწოდოს საქონელი. მყიდველი კი მოვალეა გადაუხადოს გამყიდველს შეთანხმებული ფასი და მიიღოს ნაყიდი ქონება. განსახილველ შემთხვევაში დადგინდა, რომ სადავო ნასყიდობის ხელშეკრულებების საფუძველზე, ორივე შემთხვევაში დადგა ის შედეგი რაც ამ გარიგებებისთვის არის დამახასიათებელი, კერძოდ, გამყიდველმა გადასცა მყიდველს საკუთრების უფლება ქონებაზე, რაც დასტურდებოდა საჯარო რეესტრში სადავო ქონების ო.ნ-ის სახელზე საკუთრების უფლებით რეგისტრაციით, ხოლო მყიდველმა გადაუხადა გამყიდველებს შეთანხმებული ფასი, რაც დგინდებოდა ნასყიდობის ხელშეკრულებებით, სადაც მითითებულია, რომ გამყიდველმა მყიდველისაგან მიიღო ნასყიდობის ფასი.

ამდენად, განსახილველ შემთხვევაში არ დასტურდებოდა სადავო ხელშეკრულებების თვალთმაქცურ და მოჩვენებით გარიგებებად მიჩნევისათვის აუცილებელი პირობების არსებობა, კერძოდ კი, სახეზე არ იყო უმთავრესი პირობა – მიზანი, რომ დადებულ გარიგებას არ მოჰყვებოდა მისთვის დამახასიათებელი შედეგი.

ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ არ არსებობდა სადავო ხელშეკრულებების ბათილად ცნობის საფუძვლები. ამასთან, სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ მოსარჩელის მიერ მითითებული გარემოება ნასყიდობის ფასის გადახდის შესახებ, არ წარმოადგენდა აღნიშნული სახსრებით შეძენილი სადავო ქონების საკუთრებაში გადაცემის საფუძველს. ასეთ შემთხვევაში, მხარეს შეეძლო მოეთხოვა მის მიერ გაღებული თანხის ანაზღაურება და არა ბინის საკუთრებაში გადაცემა.

სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა აპელანტის პოზიცია, რომ ქ.თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონული პროკურატურის პროკურორ ი. გ-იას 2009 წლის 7 მაისის დადგენილებით და თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2009 წლის 13 ივლისის დადგენილებით დასტურდებოდა სადავო ნასყიდობის ხელშეკრულებების თვალთმაქცური ბუნება.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, გარემოებები, რომლებიც უნდა დადასტურდეს გარკვეული სახის მტკიცებულებებით, არ შეიძლება დადასტურდეს სხვა სახის მტკიცებულებებით. აღნიშნულის გათვალისწინებით, სააპელაციო სასამართლომ ასევე უსაფუძვლოდ ჩათვალა აპელანტის მოთხოვნა მოწმეთა დაკითხვაზე უარის თქმის შესახებ თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 13 სექტემბრის საოქმო განჩინების გაუქმების შესახებ, რადგან მოწმეთა ჩვენებებს კონკრეტული ფაქტობრივი გარემოებების დასადგენად მნიშვნელობა არ ჰქონდა.

სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ კონკრეტულ შემთხვევაში სამკვიდრო მოწმობების ბათილად ცნობის თაობაზე სარჩელის მოთხოვნის დაკმაყოფილება დამოკიდებული იყო სადავო უძრავ ქონებაზე ნასყიდობის ხელშეკრულებების ბათილად ცნობისა და ამ ქონებაზე ნ.შ-ის მესაკუთრედ ცნობის შესახებ სარჩელის მოთხოვნების დაკმაყოფილებაზე. იმის გათვალისწინებით, რომ არ არსებობდა ნასყიდობის ხელშეკრულებების ბათილად ცნობის საფუძველი, უსაფუძვლო იყო ასევე სამკვიდრო მოწმობების ბათილად ცნობის მოთხოვნაც.

სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა სამოქალაქო კოდექსის 129-ე მუხლზე, რომლის თანახმად, უძრავ ნივთებთან დაკავშირებული სახელშეკრულებო მოთხოვნების ხანდაზმულობის ვადა შეადგენს 6 წელს. ამავე კოდექსის 130-ე მუხლის თანახმად, ხანდაზმულობა იწყება მოთხოვნის წარმოშობის მომენტიდან. მოთხოვნის წარმოშობის მომენტად ჩაითვლება დრო, როცა პირმა შეიტყო ან უნდა შეეტყო უფლების დარღვევის შესახებ. მოცემულ შემთხვევაში მოსარჩელე აღიარებდა, რომ ხელშეკრულებების მოჩვენებითი და თვალთმაქცური ხასიათი მისთვის ცნობილი იყო სადავოდ ქცეული ნასყიდობის ხელშეკრულების დადებისთანავე. შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით, ხანდაზმულობის ვადის ათვლა იწყებოდა სადავო ხელშეკრულებების დადების მომენტიდან, 1998-1999 წლებიდან. ნ.შ-მა კონკრეტული მოთხოვნით სარჩელი აღძრა 2010 წლის 19 აპრილს, ამდენად, სარჩელის მოთხოვნა ხანდაზმული იყო.

სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა აპელანტის პოზიცია, რომ ხანდაზმულობის ვადის ათვლა უნდა დაწყებულიყო ო.ნ-ის გარდაცვალებიდან 6 თვის გასვლის შემდეგ _ მემკვიდრეთა წრის გარკვევის მომენტიდან, რადგან აღნიშნული დასკვნა საქმის მასალებიდან არ გამომდინარეობდა (ტომი II, ს.ფ. 67-82).

სააპელაციო სასამართლოს განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ნ.შ-მა, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და საქმის ხელახალი განხილვისათვის დაბრუნება. ამავდროულად, კასატორმა მოითხოვა სასამართლოს იმ განჩინების გაუქმება, რომლითაც მისი შუამდგომლობა მოწმეთა დაკითხვის თაობაზე არ დაკმაყოფილდა.

საკასაციო საჩივარი შემდეგი არგუმენტებითაა დასაბუთებული:

კასატორის მოსაზრებით, სააპელაციო სასამართლომ არ მიუთითა, თუ რა მტკიცებულებებით უნდა დადასტურდეს თვალთმაქცური გარიგების დროს გამოვლენილი ნების თავისებურებები, სხვა გარიგების დაფარვის მიზნის არსებობა, რომ გარიგებები დაიდო მხოლოდ მოსაჩვენებლად და სხვა. ეს მაშინ, როდესაც არც ერთ მოჩვენებით ან/და თვალთმაქცურ გარიგებაში არ ხდება იმ განზრახვის დაფიქსირება, რომ ამ გარიგებას არ მოჰყვეს მასში ასახული მიზანი ან/და შედეგი, ვინაიდან მსგავსი პირობებით შედგენილი ხელშეკრულება არის კანონშეუსაბამო და ბათილი. ასეთი ხელშეკრულება სანოტარო წესით ვერ დამოწმდება. აღნიშნული იმას ნიშნავს, რომ დავის წარმოშობის შემთხვევაში ასეთი გარიგებების პირობებიდან, დებულებებიდან (ტექსტიდან და შინაარსიდან) ვერ დადგინდება მხარეთა ნების გამოვლენის ნამდვილობა. შესაბამისად, სასამართლო ასეთი ხელშეკრულებების ნამდვილობის დასასაბუთებლად ვერ გამოიყენებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის მე-3 ნაწილის დათქმას. კანონის ამ ნორმით დადგენილია, რომ საქმის გარემოებები, რომლებიც კანონის თანახმად უნდა დადასტურდეს გარკვეული სახის მტკიცებულებებით (მოცემულ შემთხვევაში ხელშეკრულებით), არ შეიძლება დადასტურდეს სხვა სახის მტკიცებულებებით. ზემომითითებულიდან გამომდინარე, კასატორი ალოგიკურად და იურიდიულად სრულიად დაუსაბუთებლად მიიჩნევს სასამართლოს დასკვნას იმის შესახებ, რომ განსახილველ შემთხვევაში არ დასტურდება სადავო ხელშეკრულებების თვალთმაქცურ და მოჩვენებით გარიგებებად მიჩნევისათვის აუცილებელი პირობების არსებობა, კერძოდ, სახეზე არაა უმთავრესი პირობა _ მიზანი, რომ დადებულ გარიგებას არ მოჰყვეს იურიდიული შედეგი;

კასატორი არ იზიარებს სასამართლოს დასკვნას იმის შესახებ, რომ მოსარჩელემ ვერ დაამტკიცა იმ ფაქტობრივი გარემოებების არსებობა, რომლებიც აუცილებელია სამოქალაქო კოდექსის 56-ე მუხლის პირველი ან მეორე ნაწილის კვალიფიკაციისათვის, კერძოდ, ვერ დაადასტურა, რომ ნასყიდობის ხელშეკრულების მხარეებს არ სურდათ იმ შედეგის დადგომა, რაც პირდაპირ ამ გარიგების დანიშნულებიდან გამომდინარეობს და რომ ხელშეკრულების მხარეებს სურდათ სხვა სახის გარიგებისათვის დამახასიათებელი შედეგის მიღწევა. კასატორის მოსაზრებით, სასამართლოს ასეთი შეფასება წინააღმდეგობაში მოდის მის მიერ მიღებულ საოქმო განჩინებასთან, რამდენადაც სწორედ აღნიშნული ფაქტობრივი გარემოებების გამოკვლევასა და დადგენას ემსახურებოდა მისი შუამდგომლობა მოწმეთა დაკითხვის თაობაზე. მიუხედავად ამისა, სასამართლოებმა შუამდგომლობა სრულიად უსაფუძვლოდ არ დააკმაყოფილეს და იხელმძღვანელეს მხოლოდ სადავო ხელშეკრულებათა შინაარსით (ტექსტით);

სასამართლომ გამოიყენა სამოქალაქო კოდექსის 477-ე, 183-ე მუხლები, რომლებიც არ უნდა გამოეყენებინა, რადგან კოდექსის აღნიშნული ნორმები შემხებლობაში არ არიან დავის საგანთან _ მოჩვენებითი და თვალთმაქცური გარიგებების ბათილად ცნობის სამართლებრივ საფუძვლებთან. მით უფრო, რომ ხელშეკრულებებით გათვალისწინებული ფასის გადახდის, ნივთის გადაცემის, ხელშეკრულებების სანოტარო წესით დამოწმების და საკუთრების საჯარო რეესტრში აღრიცხვასთან დაკავშირებული გარემოებები სადავო არ არის. სარჩელით სადავოა მხოლოდ შეთანხმებული ფასის ნამდვილი გადამხდელის ანუ ნამდვილი მყიდველის ვინაობა, როგორიცაა ნ.შ-ი. სწორედ ის უნდა ყოფილიყო ხელშეკრულებაში მყიდველად დაფიქსირებული, მაგრამ ნამდვილი მყიდველი ორივე შემთხვევაში დაფარულ იქნა ო. ნ-ის ძე ნ-ით იმ მოტივით, რომ კასატორს სურდა ბინების მესაკუთრედ და შესაბამისად ქონებრივი ცენზის მქონედ უცხოეთში შესაძლო გამგზავრების შემთხვევისათვის ფორმალურად დაფიქსირებული ყოფილიყო მისი მეუღლე ო.ნ-ი;

სასამართლომ შეფასების გარეშე დატოვა სისხლის სამართლის საქმეზე წინასწარი გამოძიების შეწყვეტის შესახებ ქ.თბილისის ... რაიონული პროკურატურის 2009 წლის 7 მაისის დადგენილება და ამავე საქმეზე თბილისის სააპელაციო სასამართლოს საგამოძიებო კოლეგიის 2009 წლის 13 ივლისის დადგენილება. წინასწარი გამოძიების მასალებით უდავოდ დადგენილია, რომ ნასყიდობის ხელშეკრულებებში მითითებული ბინები შეძენილია ნ.შ-ის ფულადი სახსრებით, ხოლო მყიდველად ფორმალურად დაფიქსირებულია მისი მეუღლე, ო. ნ-ის ძე ნ-ვი;

სასამართლომ ასევე შეფასების გარეშე დატოვა ის გარემოება, რომ მოპასუხე მ.ბ-მა ცნო სარჩელი. მიუხედავად იმისა, რომ სარჩელის ცნობა სამოქალაქო სამართალწარმოებისას იწვევს სასარჩელო მოთხოვნის დაკმაყოფილებას, ხოლო სასამართლო შეზღუდულია იმსჯელოს სარჩელის ცნობის ფაქტობრივ-სამართლებრივ საფუძვლებზე, სასამართლომ მ.ბ-ის მიმართ წარდგენილი მოთხოვნის ნაწილშიც სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის განაცხადა. სასამართლომ ამ ნაწილში არ გამოიყენა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-3 მუხლის მე-2 ნაწილი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა;

კასატორი აღნიშნავს, რომ სასამართლომ გამოიყენა სამოქალაქო კოდექსის 129-130-ე მუხლები, რომლებიც არ უნდა გამოეყენებინა. ნ.შ-მა თავისი უფლების დარღვევის შესახებ შეიტყო მხოლოდ მას შემდეგ, რაც ცნობილი გახდა, რომ მოპასუხე და მისი კანონიერი წარმომადგენელი ითხოვდნენ კანონისმიერი სამკვიდრო მოწმობის გაცემას მისი სახსრებით შეძენილ ქონებაზე. იმის გათვალისწინებით, რომ ო. ნ-ის ძე ნ-ვი გარდაიცვალა 2007 წლის 13 იანვარს და სამკვიდროს მისაღებად მემკვიდრეთათვის დადგენილია ნოტარიუსისათვის განცხადებით მიმართვის 6-თვიანი ვადა, წესით ნ.შ-ს 2007 წლის 13 ივლისამდე არ უნდა შეეტყო, რომ მის მიერ შეძენილ ქონებას ემუქრებოდა საფრთხე და მოსალოდნელი იყო მისი ქონებრივი უფლებების დარღვევა. ამასთან, თუ იმასაც გავითვალისწინებთ, რომ უძრავი ნივთების მიმართ დაკავშირებული მოთხოვნებისათვის დადგენილია 6-წლიანი სასარჩელო ხანდაზმულობის ვადა, ხოლო 2007 წლის 13 ივლისიდან სარჩელის შეტანამდე გასულია მხოლოდ 2 წელი, 9 თვე და 6 დღე, სარჩელის ხანდაზმულად ცნობის საფუძველი არ არსებობს;

არასწორია სასამართლოს დასკვნა იმის შესახებ, რომ ო.ნ-ის შემოსავალი სადავო ბინებზე ნასყიდობის ხელშეკრულებების გაფორმებისას აღემატებოდა 200 ლარს და იგი თავის დედასთან, ჯ. კ-სთან ერთად არ იმყოფებოდა ნ.შ-ის კმაყოფაზე. ამგვარი დასკვნისათვის სასამართლოს მტკიცებულებები არ გააჩნდა; სააპელაციო სასამართლომ სრულიად უსაფუძვლოდ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს დასკვნა იმის შესახებ, რომ ვინაიდან ო. ნ-ის ძე ნ-ვი შვილს ყოველთვიურად უგზავნიდა 250 ლარს, ეს თითქოსდა უკვე ნიშნავს იმას, რომ მას გააჩნდა ბინების შესაძენი შემოსავალიც. კასატორის მოსაზრებით, ასეთი დასკვნა არ ეფუძნება მტკიცებულებებს, მხოლოდ ვარაუდზეა აგებული და შესაბამისად არ არის სწორი (ტომი II, ს.ფ. 87-96).

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ნ.შ-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401.4 მუხლის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. მოცემულ შემთხვევაში, ვინაიდან საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნა მიჩნეული, კასატორს უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (1150 ლარი) 70% _ 805 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. ნ.შ-ის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. კასატორ ნ.შ-ს დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (1150 ლარი) 70% _ 805 ლარი;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.