ას-814-867-2011 15 ივლისი, 2011 წელი
ქ. თბილისი
სამოქალაქო საქმეთა პალატა
შემადგენლობა:
თეიმურაზ თოდრია (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),
მაია სულხანიშვილი, ბესარიონ ალავიძე
საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე
კასატორები – თ. კ-ძე, ნ. ვ-ძე, კ. კ-ძე, ნ. ს-ძე, ნ. პ-ძე, თ. გ-შვილი, დ. ც-ძე, ლ. ნ-უა, ნ. მ-ძე, თ. ს-ძე, ლ. წ-ძე, მ. ს-ავა, გ. მ-შვილი და თ. კ-ძე
მოწინააღმდეგე მხარე _ დ. მ-შვილი
გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 15 მარტის გადაწყვეტილება
კასატორთა მოთხოვნა – გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა
დავის საგანი – ზიანის ანაზღაურება
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:
დ. მ-შვილმა სარჩელი აღძრა სასამართლოში მოპასუხეების: თ. კ-ძის, ნ. ვ-ძის, კ. კ-ძემ, ნ. ს-ძის, ნ. პ-ძის, თ. გ-შვილის, თ. კ-ძის, დ. ც-ძის, ლ. ნ-უას, მ. ე-იას, ნ. მ-ძის, თ. ს-ძისა და ლ. წ-ძის მიმართ და მოითხოვა ბინათმენაშენეთა ამხანაგობა “... 17”-ის წევრის უფლების შესაბამისად, ფართის გამოყოფის სანაცვლოდ 89 250 აშშ დოლარის ექვივალენტი ლარის გადახდის დაკისრება შემდეგი საფუძვლებით:
სარჩელის თანახმად, 1989 წლის 4 მაისს თბილისის სახალხო დეპუტატთა საქალაქო საბჭოს აღმასრულებელი კომიტეტის ¹... გადაწყვეტილებით დადგინდა ქ. თბილისში, ...ს ქ. ¹17-ში მდებარე კერძო საკუთრების სახლის ადგილზე საცხოვრებელი მრავალბინიანი სახლის აშენება ინდივიდუალური ბინათმენაშენეებისათვის.
1996 წლის 6 სექტემბერს ქ. თბილისის მერიის ადგილობრივი მმართველობის ვაკის რაიონის ¹... განკარგულებით დ. მ-შვილი გაწევრიანდა ინდივიდუალური ბინათმშენებლობის ამხანაგობა “... 17”-ში, რის შესაბამისადაც მან განახორციელა 29970 აშშ დოლარის ოდენობით მშენებლობის დაფინანსება. აღნიშნული შესატანი, მოსარჩელის თქმით, მან და მისმა მეუღლემ გ. ხ-იამ გადაიხადეს მშენებლობის პროცესში. კერძოდ, საქართველოს მშენებლობის სამინისტროს “თბილქალაქმშენის” სმკ-3 “მაღლივმშენის” 1994 წლის @12-17ა წერილით დასტურდება, რომ 1993 წლის 11 ნოემბერს მოსარჩელის მეუღლეს გ. ხ-იას შეტანილი აქვს საცხოვრებელი სახლის მშენებლობის დავალიანების დასაფარად 20 000 აშშ დოლარის მაშინდელი კურსის შესატყვისი 636 280 000 კუპონი. გარდა ამისა, მშენებლობის საწარმოებლად სამუშაოთა მწარმოებელი ხელმძღვანელი პირისათვის ვ. ლ-შვილისთვის სხვადასხვა დროს გ. ხ-იას მეშვეობით დ. მ-შვილს გადახდილი აქვს შემდეგი თანხები: 1995 წლის 18 აგვისტოს 2 970 აშშ დოლარი; 1995 წლის 25 სექტემბერს 3 000 აშშ დოლარი; 1995 წლის 9 ნოემბერს 2 300 აშშ დოლარი; 1995 წლის 12 დეკემბერს კი 1 500 აშშ დოლარი და 1 200 ლარი. მოსარჩელის განმარტებით, იგი აღნიშნული შენატანების განხორციელების გამო გაწევრიანდა შემდგომში ამხანაგობის წევრად. გარდა აღნიშნულისა, მოსარჩელე სასამართლოსგან ითხოვს გ. ხ-იას მიერ მშენებლობის ხელმძღვანელობით გაწეული მომსახურების გათვალისწინებას, ვინაიდან მისი უშუალო ზედამხედველობითა და ხელმძღვანელობით ჩატარდა შენობის საძირკვლის სამუშაოები და აშენდა კორპუსი თავისი მიწისზედა და ოთხი სართულის ჩათვლით. 1999 წლის 25 თებერვალს ვაკის რაიონის გამგეობის ¹... გადაწყვეტილებით დ. მ-შვილი გაირიცხა ამხანაგობა “... 17”-დან. მოსარჩელემ აღნიშნული ადმინისტრაციული აქტი გაასაჩივრა ვაკე-საბურთალოს რაიონულ სასამართლოში. 2000 წლის 8 დეკემბრის ¹... გადაწყვეტილებით მისი სარჩელი დაკმაყოფილდა და დ. მ-შვილი აღდგენილ იქნა ამხანაგობის წევრად ხუთოთახიან ბინაზე. ვაკის რაიონული გამგეობის სააპელაციო საჩივრის საფუძველზე, საქმის წარმოება გაგრძელდა თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ და საგადასახადო საქმეთა პალატაში. 2003 წლის 28 ნოემბერს ამხანაგობა “... 17”-სა და დ. მ-შვილს შორის გაფორმდა მორიგების ხელშეკრულება, რომელიც დამტკიცდა ¹... განჩინებით. მორიგების პირობების თანახმად, ამხანაგობა “... 17”-მა იკისრა ვალდებულება, დ. მ-შვილისთვის გადაეცა მე-4 სართულზე განთავსებული 4-ოთახიანი 150 მ2 ფართობის მქონე ბინიდან 100-105 მ2 ფართობის ბინა. აღნიშნული ვალდებულება ამხანაგობის წევრების მიერ არ შესრულებულა, რისი მიზეზიც, მოსარჩელის თქმით, გახდა ამხანაგობის წევრების მიერ ზედმეტი ფართის დარეგისტრირება თავიანთ საკუთრებაში და თავისუფალი ფართის უქონლობა. ვინაიდან ამჟამინდელი მდგომარეობით შეუძლებელია პირვანდელი მდგომარეობის აღდგენა და დ. მ-შვილისთვის კუთვნილი ბინის გადაცემა, იგი ითხოვს, ზიანის ანაზღაურების სახით დაეკისროთ მოპასუხეებს იმ თანხის გადახდა, რაც სასამართლოს გადაწყვეტილების კანონიერ ძალაში შესვლის მომენტისთვის იქნება ...ს ქ. ¹17-ში მდებარე საცხოვრებელ კორპუსში 100-105 მ2 ბინის ღირებულება. მოსარჩელის მითითებით, 1998 წლის 28 ოქტომბერს მიღებულ კანონზე “ფიზიკური პირებისა და კერძო სამართლის იურიდიული პირების სარგებლობაში არსებული არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის კერძო საკუთრებად გამოცხადების შესახებ”, რომლის მე-3 მუხლის მე-6 პუნქტის შესაბამისად, ქ. თბილისში, ...ს ქ. ¹17-ში მდებარე მიწის ნაკვეთის თანამესაკუთრედ დ. მ-შვილი კანონმა გამოაცხადა, რაც არ იყო სხვა წევრების ნებაზე დამოკიდებული. სამოქალაქო კოდექსის ამოქმედების შემდეგ 1513-ე მუხლის საფუძველზე მიწის ნაკვეთი არ გამხდარა არავის საკუთრება, ხოლო ზემოთ დასახელებული კანონის მიღების შემდეგ დ. მ-შვილმა, როგორც ამხანაგობის წევრმა, შეიძინა მითითებულ მიწის ნაკვეთზე თანამესაკუთრის სტატუსი ამხანაგობის სხვა წევრებთან ერთად. ამხანაგობიდან გარიცხვა კი არის უკანონო ქმედება და ასეთ ინსტიტუტს სამოქალაქო კოდექსის 930-ე-940-ე მუხლები არ იცნობს.
მოპასუხეთა წარმომადგენელმა პ. კ-ძემ შესაგებლით სარჩელი არ ცნო უსაფუძვლობის გამო.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 13 აპრილის გადაწყვეტილებით დ. მ-შვილის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა. ამავე გადაწყვეტილებით გაუქმდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2008 წლის 08 ივლისის განჩინებით გამოყენებული სარჩელის უზრუნველყოფის ღონისძიება.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს დასახელებული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა დ. მ-შვილმა, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 15 მარტის გადაწყვეტილებით დ. მ-შვილის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა, თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 13 აპრილის გადაწყვეტილების შეცვლით მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება, დ. მ-შვილის სარჩელი დაკმაყოფილდა, თ. კ-ძეს, ნ. ვ-ძეს, კ. კ-ძეს, ნ. ს-ძეს, ნ. პ-ძეს, თ. გ-შვილს, თ. კ-ძეს, დ. ც-ძეს, ლ. (...) ნ-უას, მ. ე-იას, ნ. მ-ძეს, თ. ს-ძეს, ლ. წ-ძეს, მ. ს-ავას, გ. მ-შვილს დ. მ-შვილის სასარგებლოდ დაეკისრათ 89 250 (ოთხმოცდაცხრა ათას ორას ორმოცდაათი) აშშ დოლარის შესაბამისი ლარის გადახდა. თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2008 წლის 08 ივლისის განჩინებით გამოყენებული სარჩელის უზრუნველყოფის ღონისძიება დარჩა უცვლელად; დ. მ-შვილს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დაუბრუნდა მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟი 1050 (ათასორმოცდაათი) ლარის ოდენობით. თ. კ-ძეს, ნ. ვ-ძეს, კ. კ-ძეს, ნ. ს-ძეს, ნ. პ-ძეს, თ. გ-შვილს, თ. კ-ძეს, დ. ც-ძეს, ლ. (...) ნ-უას, მ. ე-იას, ნ. მ-ძეს, თ. ს-ძეს, ლ. წ-ძეს, მ. ს-ავას, გ. მ-შვილს დაეკისრათ თბილისის საქალაქო სასამართლოში და თბილისის სააპელაციო სასამართლოში საქმის წარმოებისათვის სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ სახელმწიფო ბაჟის გადახდა 8 000 (რვაათასი) ლარის ოდენობით.
სააპელაციო სასამართლომ საქმეზე დადგენილად მიიჩნია შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:
1989 წლის 04 მაისს თბილისის სახალხო დეპუტატთა საქალაქო საბჭოს აღმასრულებელი კომიტეტის ¹.... გადაწყვეტილებით საბინაო პირობების გაუმჯობესების აღრიცხვაზე მყოფ მოქალაქეთა საინიციატივო ჯგუფს მიენიჭა უფლება, ქ. თბილისში, ...ს ქ. ¹17-ში მდებარე კერძო საკუთრების სახლის ადგილზე საცხოვრებელი მრავალბინიანი სახლის აშენებაზე ინდივიდუალური ბინათმენაშენეებისათვის (ტ. I ს.ფ. 32);
ქ. თბილისის მერიის ადგილობრივი მმართველობის ვაკის რაიონის 1996 წლის 06 სექტემბრის ¹... განკარგულებით, დ. მ-შვილი გაწევრიანდა ინდივიდუალური ბინათმშენებლობის ამხანაგობაში “...ს 17” ხუთ - ოთახიან ბინაზე (ტ. I ს.ფ. 21);
1999 წლის 25 თებერვალს ვაკის რაიონის გამგეობის ¹... გადაწყვეტილებით დამტკიცდა ინდივიდუალურ მენაშენეთა ამხანაგობის “... 17” გამგეობის საერთო კრების 1999 წლის 17 თებერვლის გადაწყვეტილება, რომლითაც დ. მ-შვილი გაირიცხა ამხანაგობა “... 17”-დან, ვინაიდან მის მიერ არ იქნა წარდგენილი შესატანის გადახდის დამადასტურებელი ქვითრები (ტ. I 73-77).
2000 წლის 08 დეკემბერს ვაკე-საბურთალოს რაიონული სასამართლოს ¹... გადაწყვეტილებით დ. მ-შვილის სარჩელი დაკმაყოფილდა, ბათილად იქნა ცნობილი თბილისის ვაკის რაიონის გამგეობის 1999 წლის 25 თებერვლის გადაწყვეტილება და დ. მ-შვილი აღდგენილი იქნა ამხანაგობის წევრად ხუთოთახიან ბინაზე (ს.ფ. 27-28).
აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო საჩივრით გაასაჩივრა ვაკის რაიონულმა გამგეობამ.
თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ და საგადასახადო საქმეთა პალატის 2003 წლის 28 ნოემბრის ¹... განჩინებით დამტკიცდა ამხანაგობა “... 17”-სა და დ. მ-შვილს შორის გაფორმებული მორიგება შემდეგი პირობებით: “თბილისის ინდივიდულაურ მენაშენეთა ამხანაგობა “... 17” დ.მ-შვილს აღადგენს წევრად 5 ოთახიან ბინაზე ამხანაგობა “... 17-ში” ნაცვლად 5 ოთახიანი ბინისა მე-4 სართულზე გამონთავისუფლებული 4 ოთახიანი 150 კვ.მ. ფართობი ბინიდან 100-105 კვ.მ. ბინის საცხოვრებელი ფართის მიცემით, თავის მხრივ, დ. მ-შვილი თანახმაა სადავო 5 ოთახიანი ბინის ნაცვლად მიიღოს ამხანაგობის მიერ შეთავაზებული ბინის საცხოვრებელი ფართობი” (ტ I. ს.ფ. 30).
განჩინება შევიდა კანონიერ ძალაში და მასზე სააღსრულებო ფურცელი გაიცა 2005 წლის 14 ნოემბერს (ტ I. ს.ფ. 31).
ინდივიდუალურ მენაშენეთა ამხანაგობის “... 17” 2003 წლის 15 თებერვლის საერთო კრებაზე გადაწყდა ამხანაგობის თითოეული წევრისათვის საცხოვრებელი ფართის გამოყოფის საკითხი, რის შედეგადაც ამხანაგობის წევრებს შორის განაწილდა საცხოვრებელი კორპუსის ყველა საცხოვრებელი ბინა და საერთო სასარგებლო ფართი, გარდა მე-4 სართულზე მდებარე ორი ¹10 და ¹11 ბინისა, რომელიც სადავო ქონებას წარმოადგენდა (ტ. I ს.ფ. 79-92).
ინდივიდუალურ მენაშენეთა ამხანაგობის “... 17” 2003 წლის 21 დეკემბრის კრებაზე უარი ეთქვათ მ. ქ-ძეს და ს. და თ. ჯ-ძეებს ქ. თბილისში, ...ს ქ. ¹17 მდებარე საცხოვრებელი სახლის მეოთხე სართულზე არსებულ ¹10 და ¹11 ბინების მიკუთვნებაზე და გამოყვანილი იქნენ ისინი ამხანაგობის წევრობიდან. ამავე კრების ოქმით დ. მ-შვილი აღდგენილ იქნა ამხანაგობა “... 17”-ის წევრად და მას საკუთრებაში გადაეცა საცხოვრებელი სახლის მე-4 სართულზე მდებარე ¹10 და ¹11 ბინები.
ამავე ოქმით ამხანაგობის გამგეობას დაევალა კრების ოქმის ერთი ეგზემპლარის გადაგზავნა საჯარო რეესტრში დასარეგისტრირებლად (ს.ფ. ტ. I ს.ფ. 93-95).
სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა, რომ დ. მ-შვილის სარჩელის მოთხოვნა ემყარებოდა ძირითადად ორ საფუძველს: 1. დ. მ-შვილი წარმოადგენს ამხანაგობა “... 17”-ის წევრს და მას მისი მეუღლის გ. ხ-იას მეშვეობით შესატანის სახით საცხოვრებელი კორპუსის მშენებლობისათვის სხვადასხვა დროს 1993-95 წლებში გადახდილი ჰქონდა 29 970 აშშ დოლარი; აღნიშნულს მხარე დადასტურებულად მიიჩნევს საქმის მასალებით, კერძოდ, სასარჩელო განცხადებაზე დართული “თბილქალაქმშენის” სმკ-3 “მაღლივმშენის” 1994 წლის @12-17ა ცნობით, (ამ ცნობის მიხედვით, გ. ხ-იამ 1993 წლის 11 ნოემბერს ქ. თბილისში, ...ს ქუჩაზე მდებარე მშენებარე საცხოვრებელი სახლის მშენებლობის დებიტორული დავალიანების დასაფარად და ასევე სამშენებლო მასალების შესაძენად ორგანიზაციის სალაროში შეიტანა 20 000 აშშ დოლარის ექვივალენტი თანხა კუპონებში; ტ. I ს.ფ. 22); ასევე სარჩელზე დართული ხელწერილებით (ხელწერილების მიხედვით დ. მ-შვილის მეუღლეს _ გ. ხ-იას, სამუშაოთა მწარმოებელი ხელმძღვანელი პირის ვ.ლ-შვილისთვის, სამუშაოთა საწრმოებლად სხვა და სხვა დროს გადახდილი აქვს სხვა და სხვა თანხები; ტ. I ს.ფ. 23-26).
ხელწერილების შინაარსიდან სასამართლომ გამოარკვია, რომ 1995 წლის 18 აგვისტოს ვ.ლ-შვილს გ. ხ-იასგან მიღებული ჰქონდა საცხოვრებელი სახლის მშენებლობისათვის 2970 აშშ დოლარი, 25 სექტემბერს _ 3000 აშშ დოლარი, 09 ნოემბერს _ 2 300 აშშ დოლარი, 12 დეკემბერს _ 1500 აშშ დოლარი და 1200 ლარი.
საქმეში წარმოდგენილია თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ და საგადასახადო საქმეთა პალატის 2003 წლის 28 ნოემბრის ¹... განჩინება ამხანაგობა “... 17”-სა და დ. მ-შვილს შორის მორიგების დამტკიცების შესახებ (ტ I. ს.ფ. 30). განჩინება შევიდა კანონიერ ძალაში და მასზე სააღსრულებო ფურცელი გაიცა 2005 წლის 14 ნოემბერს (ტ I. ს.ფ. 31).
ამხანაგობის მიერ საოლქო სასამართლოს 2003 წლის 28 ნოემბრის ¹... განჩინების აღსრულების მიზნით 2003 წლის 21 დეკემბერს მოწვეულ იქნა ამხანაგობის კრება; იმის გათვალისწინებით, რომ იმავე ამხანაგობის 2003 წლის 15 თებერვლის საერთო კრებაზე უკვე გადაწყვეტილი იყო ამხანაგობის თითოეული წევრისათვის საცხოვრებელი ფართის გამოყოფის საკითხი, რის შედეგადაც ამხანაგობის წევრებს შორის განაწილდა საცხოვრებელი კორპუსის ყველა საცხოვრებელი ბინა და საერთო სასარგებლო ფართი, გარდა მე-4 სართულზე მდებარე ორი ¹10 და ¹11 ბინისა, რომელიც სადავო ქონებას წარმოადგენდა _ კრებაზე გადაწყდა, რომ მ. ქ-ძეს და ს. და თ. ჯ-ძეებს ქ. თბილისში, ...ს ქ. ¹17 მდებარე საცხოვრებელი სახლის მეოთხე სართულზე არსებულ ¹10 და ¹11 ბინების მიკუთვნებაზე ეთქვათ უარი და გამოყვანილი იქნენ ისინი ამხანაგობის წევრობიდან. ამავე კრების ოქმით დ. მ-შვილი აღდგენილი იქნა ამხანაგობა “... 17”-ის წევრად და საკუთრებაში გადაეცა საცხოვრებელი სახლის მე-4 სართულზე მდებარე ¹10 და ¹11 ბინები (ტ. I ს.ფ. 93-95).
საქმის მასალებით სასამართლომ ასევე დადასტურებულად მიიჩნია, რომ მ. ქ-ძემ და ს. და თ. ჯ-ძეებმა სარჩელით მიმართეს ქ. თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონულ სასამართლოს და მოითხოვეს ინდივიდუალურ მენაშენეთა ამხანაგობის “... 17” 2003 წლის 21 დეკემბრის კრების გადაწყვეტილების ბათილად ცნობა იმ ნაწილში, რომლითაც მათ უარი ეთქვათ ქ. თბილისში, ...ს ქ. ¹17 მდებარე საცხოვრებელი სახლის მეოთხე სართულზე არსებულ ¹10 და ¹11 ბინების მიკუთვნებაზე და რომლითაც ისინი გამოყვანილი იქნენ ამხანაგობის წევრობიდან, ხოლო დ. მ-შვილი აღდგენილი იქნა ამხანაგობა “... 17”-ის წევრად და საკუთრებაში გადაეცა საცხოვრებელი სახლის მე-4 სართულზე მდებარე ¹10 და ¹11 ბინები.
თბილსის ვაკე-საბურთალოს რაიონული სასამართლოს 2004 წლის 07 აპრილის ¹2/456 გადაწყვეტილებით სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა: ბათილად იქნა ცნობილი ინდივიდუალურ მენაშენეთა ამხანაგობის “... 17” 2003 წლის 21 დეკემბრის კრების გადაწყვეტილების ის პუნქტები, რომლებითაც ეთქვათ მ. ქ-ძეს და ს. და თ. ჯ-ძეებს ქ. თბილისში, ...ს ქ. ¹17 მდებარე საცხოვრებელი სახლის მეოთხე სართულზე არსებულ ¹10 და ¹11 ბინების მიკუთვნებაზე და გამოყვანილი იქნენ ისინი ამხანაგობის წევრობიდან. ასევე ის პუნქტი, რომლითაც დ. მ-შვილს საკუთრებაში გადაეცა საცხოვრებელი სახლის მე-4 სართულზე მდებარე ¹10 და ¹11 ბინები.
დ. მ-შვილის ამხანაგობის წევრად აღდგენის ნაწილში კრების გადაწყვეტილება არ გაბათილებულა.
ამხანაგობა “... 17”-ისა და დ. მ-შვილის შეგებებული სარჩელი მარინე ქ-ძის, ს. და თ. ჯ-ძეების ბინიდან გამოსახლებისა და უკანონო მფლობელობიდან ნივთის გამოთხოვის თაობაზე არ დაკმაყოფილდა (ტ. I ს.ფ. 271-279).
ზემოაღნიშნული გარემოებების გათვალისწინებით, სააპელაციო პალატამ დადგენილად მიიჩნია, რომ თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ და საგადასახადო საქმეთა პალატის 2003 წლის 28 ნოემბრის ¹... მორიგების განჩინებით დამტკიცებული შემდეგი პირობა _ ინდივიდუალურ მენაშენეთა ამხანაგობა “... 17” გადასცემდა დ. მ-შვილს, ნაცვლად 5 ოთახიანი ბინისა მე-4 სართულზე გამონთავისუფლებული 4 ოთახიანი 150 კვ.მ. ფართობის ბინიდან 100-105 კვ.მ. საცხოვრებელ ფართს, ამხანაგობის მხრიდან არ შესრულებულა.
საქმის მასალებით პალატამ დადგენილად მიიჩნია, რომ თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ და საგადასახადო საქმეთა პალატის 2003 წლის 28 ნოემბრის ¹... განჩინებით დადგენილი პირობებით მისი აღსრულება შეუძლებელია, ვინაიდან ინდივიდუალურ მენაშენეთა ამხანაგობის “... 17”-ის მიერ 2003 წლის 15 თებერვლის საერთო კრებაზე უკვე გადაწყვეტილი იყო ამხანაგობის თითოეული წევრისათვის საცხოვრებელი ფართის გამოყოფის საკითხი, გარდა მე-4 სართულზე მდებარე ორი ¹10 და ¹11 ბინისა, ხოლო ვაკე-საბურთალოს რაიონული სასამართლოს 2004 წლის 07 აპრილის ¹2/456 გადაწყვეტილებით საცხოვრებელი სახლის მე-4 სართულზე მდებარე ¹10 და ¹11 ბინები მიეკუთვნათ მ. ქ-ძეს, ს. და თ. ჯ-ძეებს; აქედან გამომდინარე, ამხანაგობას ფაქტობრივად აღარ გააჩნია საცხოვრებელი ფართი, რომლითაც იგი უზრუნველყოფს დ. მ-შვილის წინაშე ნაკისრი ვალდებლების შესრულებას.
სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით დადგენილი ფაქტობრივი გარემოება იმის თაობაზე, რომ მხარეებს, ამხანაგობა “...ს 17”-სა და დ. მ-შვილს შორის მორიგება, დამტკიცებული თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ და საგადასახადო საქმეთა პალატის 2003 წლის 28 ნოემბრის ¹... განჩინებით, წარმოადგენდა პირობადადებულ გარიგებას და სადაც გარიგებით გათვალისწინებული შედეგის დადგომა უკავშირდებოდა სამომავლო უცნობი მოვლენის დადგომას.
აღნიშნულთან დაკავშირებით სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 90-ე მუხლზე, რომლის თანახმად, პირობითად ითვლება გარიგება, როდესაც იგი დამოკიდებულია სამომავლო და უცნობ მოვლენაზე იმით, რომ ან გარიგების შესრულების გადადება ხდება მის დადგომამდე, ანდა გარიგების შეწყვეტა - ამ მოვლენის დადგომისთანავე. სასამართლომ აღნიშნა, რომ თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ და საგადასახადო საქმეთა პალატის 2003 წლის 28 ნოემბრის ¹... განჩინებით არ დამტკიცებულა მხარეთა შორის პირობით დადებული გარიგება; დასახელებულ განჩინებაში ნათლად არის ჩამოყალიბებული, რომ თბილისის ინდივიდულაურ მენაშენეთა ამხანაგობა “... 17” დ. მ-შვილს გადასცემდა მე-4 სართულზე გამონთავისუფლებული 4 ოთახიანი 150 კვ.მ. ფართობი ბინიდან 100-105 კვ.მ. ბინის საცხოვრებელ ფართს, თავის მხრივ დ. მ-შვილი თანახმა იყო სადავო 5 ოთახიანი ბინის ნაცვლად მიეღო ამხანაგობის მიერ შეთავაზებული ბინის საცხოვრებელი ფართობი (ტ I. ს.ფ. 30). განჩინების ტექსტში რაიმე პირობა, რომლის შესრულება დამოკიდებულია სამომავლო და უცნობ მოვლენაზე ასევე ის, რომ გათვალისწინებული იყოს მისი შესრულების გადადება რაიმე მოვლანის დადგომამდე, მითითებული არ ყოფილა.
სასამართლოს განმარტებით, მორიგების აქტი წარმოადგენს მხარეთა ნების გამოვლენას, გარიგებას, რომლითაც დადგენილია, რომ მოპასუხემ _ ამხანაგობამ “... 17”, მორიგების აქტით იკისრა მოსარჩელის _ დ. მ-შვილის ბინით დაკმაყოფილების ვალდებულება; იმ დადგენილი გარემოების გათვალისწინებით, რომ ამხანაგობამ “... 17” არ შეასრულა ნაკისრი ვალდებულება და ვინაიდან აღნიშნული ვადლებულების შესრულება განჩინებით დადგენილი პირობების დაცვით, _ ნატურით გადაცემით შეუძლებელია, შესაბამისად, პალატამ მიიჩნია, რომ მოსარჩელეს უნდა აუნაზღაურებოდა მიყენებული ზიანი.
საქმეში წარმოდგენილი ლ. სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს 2009 წლის 15 მაისის ¹19-1841 დასკვნით, სააპელაციო პალატამ დადასტურებუილად მიიჩნია, რომ თბილისში, ...ს ქ. ¹17-ში მდებარე ცხრასართულიანი კორპუსის მე-4, მე-5, მე-6 და მე-7 სართულზე მდებარე საცხოვრებელი ფართის (ე.წ. “შავი კარკასული” ტიპის) I კვ.მ. საორიენტაციო საბაზრო ღირებულება 2009 წლის მაისის თვის მდგომარეობით შეადგენდა 850 აშშ დოლარს; შესაბამისად, 105 კვ.მ. ფართის საორიენტაციო საბაზრო ღირებულება 2009 წლის მაისის თვის მდგომარეობით განისაზღვრებოდა 89 250 (ოთხმოცდაცხრა ათას ორას ორმოცდაათი) აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარით.
სასამართლომ მიუთითა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-4 და 102-ე, 105.2-ე მუხლებზე, და აღნიშნა, რომ ზემოაღნიშნული გარემოების საპირისპირო მტკიცებულება მითითებული მუხლების შესაბამისად, მოპასუხეთა მხრიდან სასამართლოში წარდგენილი არ ყოფილა; ამდენად, სააპელაციო პალატამ გაიზიარა ექსპერტიზის დასკვნით განსაზღვრული სადავო ქონების ღირებულების გათვალისწინებით, მოპასუხეთა მხრიდან აპელანტისათვის მიყენებული ზიანის ოდენობა, აღნიშნულ დასკვნაში მითითებული მოცულობით.
სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ მოპასუხეები პირველი ინსტანციის სასამართლოში მიუთითებდნენ და ასევე სააპელაციო სასამართლოში მოწინააღმდეგე მხარე აღნიშნავდა, რომ დ. მ-შვილს ამხანაგობაში შენატანი არ განუხორციელებია; სარჩელზე დართული მტკიცებულებებით გ. ხ-იას მიერ თანხების შეტანა განხორციელდა სამუშაოთა წარმოებისათვის უფრო ადრე ვიდრე, თავად დ. მ-შვილი გაწევრიანდებოდა ამხანაგობაში. სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, ამ გარემოებათა დადგენას მოცემული საქმის განხილვა-გადაწყვეტისთვის არ გააჩნია არსებითი მნიშვნელობა იმის გამო, რომ ბინათმენაშენეთა ამხანაგობამ “... 17” მორიგების აქტითა და შესაბამისად, მისი პირობების სასამართლოს განჩინებით დამტკიცებით, აღიარა დ. მ-შვილის წინაშე საცხოვრებელი ფართის 105 კვ.მ. ოდენობით გადაცემის ვალდებულება, ამ უკანასკნელის მხრიდან ყოველგვარი საპირისპირო შენატანისა და რაიმე სხვა სახის სანაცვლო ვალდებულების შესრულების გარეშე. იმის გამო, რომ მორიგების განჩინება კანონიერ ძალაშია შესული და არ აღსრულებულა, იგი უნდა შესრულებულიყო. ხოლო იმის გათვალისწინებით, რომ მორიგების განჩინებით ნაკისრი ვალდებულების შესრულება შეუძლებელი იყო, სასამართლომ მიიჩნია, რომ დ. მ-შვილს უნდა მისცემოდა შესაბამისი ფულადი ანაზღაურება.
სააპელაციო სასამართლო არ დაეთანხმა მოწინააღმდეგე მხარის წარმომადგენლის პ. კ-ძის მოსაზრებას სასამართლოს მიერ დამტკიცებული მორიგების ბათილობის თაობაზე.
სააპელაციო სასამართლომ ამ თვალსაზრისით სრულად გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს დასკვნა, რომ საქმე ეხებოდა სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული განჩინებით დამტკიცებულ მორიგების აქტს; შესაბამისად, ამ აქტის იურიდიული ძალის საკითხი ვერ გახდებოდა მოცემულ დავაში მსჯელობის საგანი.
ამასთან, მოწინააღმდეგე მხარის ზემოაღნიშნულ არგუმენტთან დაკავშირებით, სასამართლო ასევე დაეთანხმა პირველი ინსტანციის სასამართლოს განმარტებას, რომ საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 934-ე მუხლის მე-3 ნაწილი ადგენს გამონაკლისს ამავე მუხლის პირველი ნაწილით დადგენილი წესიდან. კერძოდ, როდესაც ხელშეკრულებით ამხანაგობის საქმეების გაძღოლა დაკისრებული აქვს ერთ-ერთ მონაწილეს, საეჭვოობისას ის წარმოადგენს ამხანაგობას მესამე პირებთან ურთიერთობაში და მის მიერ დადებული გარიგებები ნამდვილია. განსახილველ შემთხვევაში სასამართლომ აღნიშნა, რომ ამხანაგობა “... 17”-ის სახელით დ. მ-შვილთან მორიგების აქტზე, რომელიც დამტკიცდა თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ და საგადასახადო საქმეთა პალატის 2003 წლის 28 ნოემბრის ¹... განჩინებით, ხელი მოწერილი აქვს ამხანაგობის წევრს ნ. მ-ძეს, რომელიც პირველი ინსტანციის სასამართლოში საქმის წარმოების დროისათვის ამხანაგობის თავმჯდომარე იყო და მას ჰქონდა მინიჭებული უფლებამოსილება, ამხანაგობის სახელით გამოსულიყო სასამართლოში. იგი საქმის განხილვის დასრულებამდე დარჩა ამხანაგობის წარმომადგენლად და შესაბამისად, ამხანაგობის სახელით მან მოაწერა ხელი მორიგების აქტზე. ამხანაგობის წევრებს სადაოდ არ გაუხდიათ ნ. მ-ძის უფლებამოსილების საკითხი. ამხანაგობის წევრთათვის ცნობილი იყო აღნიშნული გარიგების გაფორმების თაობაზე; აღნიშნულს მოწმობს ინდივიდუალურ მენაშენეთა ამხანაგობის “... 17” 2003 წლის 21 დეკემბრის კრების გადაწყვეტილება. იგი კრებამ მიიღო სასამართლოს განჩინებით დამტკიცებული მორიგების პირობების აღსრულების მიზნით; დ. მ-შვილი აღდგენილი იქნა ამხანაგობა “... 17”-ის წევრად და საკუთრებაში გადაეცა საცხოვრებელი სახლის მე-4 სართულზე მდებარე ¹10 და ¹11 ბინები.
სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 992-ე მუხლზე, რომლის თანახმად, პირი, რომელიც სხვა პირს მართლსაწინააღმდეგო, განზრახი ან გაუფრთხილებელი მოქმედებით მიაყენებს ზიანს, ვალდებულია აუნაზღაუროს მას ეს ზიანი. აქედან გამომდინარე, სააპელაციო პალატამ აღნიშნა, რომ მოწინააღმდგე მხარის (მოპასუხეების) ქმედების მართლწინააღმდეგობა (სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული განჩინების აღუსრულებლობა) და ბრალის განზრახი ან გაუფრთხილებელი ფორმა წარმოადგენს ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნის სამართლებრივ წინაპირობას, რაც კონკრეტულ შემთხვევაში სახეზეა. კერძოდ, სასამართლოს განმარტებით, ბინათმენაშენეთა ამხანაგობამ “... 17” მორიგების აქტითა და მისი პირობების თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ და საგადასახადო საქმეთა პალატის 2003 წლის 28 ნოემბრის ¹... განჩინებით დამტკიცებით, აღიარა აპელანტ დ. მ-შვილის წინაშე საცხოვრებელი ფართის _ 105 კვ.მ. გადაცემის ვალდებულება, ყოველგვარი საპირისპირო შენატანისა და დ. მ-შვილის მხრიდან რაიმე სხვა სახის სანაცვლო ვალდებულების შესრულების გარეშე. მხარეთა შორის მორიგების დამტკიცების თაობაზე სასამართლოს ზემოაღნიშნული განჩინება კანონიერ ძალაშია შესული და იგი ამხანაგობის მიერ არ აღსრულებულა;
იმის გათვალისწინებით, რომ დ. მ-შვილის წინაშე ნაკისრი ვალდებულების შესრულება ამხანაგობამ ვერ უზრუნველყო და ამჟამად ფართის არარსებობის გამო ვადლებულების შესრულება განჩინებით დადგენილი პირობების დაცვით _ მოსარჩელისათვის 105 კვ.მ. ფართის ნატურით გადაცემით შეუძლებელია, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ დ. მ-შვილის სასარგებლოდ მოწინააღმდეგე მხარეს (მოპასუხეებს) უნდა დაკისრებოდათ 89 250 აშშ დოლარის ეროვნულ ვალუტაში გადახდა.
სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ მითითებულ გარემოებათა საპირისპირო მტკიცებულება, რომელიც უარყოფდა ამ ფაქტობრივ გარემოებებს, მოპასუხეთა მხრიდან სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-4 და 102-ე მუხლების შესაბამისად, სასამართლოში დავის განხილვის არც ერთ ეტაპზე არ ყოფილა წარდგენილი.
სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა, რომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილება არ იყოდასაბუთებული, რის გამოც მიიჩნია, რომ სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილებას ექვემდებარებოდა.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 15 მარტის გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს თ. კ-ძემ, ნ. ვ-ძემ, კ. კ-ძემ, ნ. ს-ძემ, ნ. პ-ძემ, თ. გ-შვილმა, დ. ც-ძემ, ლ. ნ-უამ, ნ. მ-ძემ, თ. ს-ძემ, ლ. წ-ძემ, მ. ს-ავამ, გ. მ-შვილმა და თ. კ-ძემ.
თ. კ-ძემ, ნ. ვ-ძემ, კ. კ-ძემ, ნ. ს-ძემ, ნ. პ-ძემ, თ. გ-შვილმა, დ. ც-ძემ, ლ. ნ-უამ, ნ. მ-ძემ, თ. ს-ძემ, ლ. წ-ძემ, მ. ს-ავამ, გ. მ-შვილმა საკასაციო საჩივრით მოითხოვეს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა შემდეგი საფუძვლებით:
კასატორთა განმარტებით, სასამართლომ გადაწყვეტილების გამოტანისას არასწორად მიიჩნია, რომ სახეზე იყო დელიქტი, ვინაიდან დ. მ-შვილს ამხანაგობის ბრალით ზიანი არ მიუღია, შესაბამისად, სასამართლომ გამოიყენა კანონი, რომელიც არ უნდა გამოეყენებინა, კერძოდ, სამოქალაქო კოდექსის 992-ე მუხლი, რის გამოც საქმეზე არასწორი გადაწყვეტილება იქნა მიღებული.
კასატორთა აზრით არამართებული იყო სააპელაციო სასამართლოს დასკვნა მასზე, რომ თითქოს ამხანაგობამ მოწინააღმდეგე მხარის მიმართ იკისრა ...ს ¹17-ში არსებული მრავალბინიანი სახლის მე-4 სართულზე 100-105 კვ.მ ფართის გადაცემის უპირობო ვალდებულება. აღნიშნულთან დაკავშირებით, პალატას საერთოდ არ დაუსაბუთებია, თუ რა ნიშნით მიიჩნია არასწორად მორიგების აქტში გამოხატული ნების გამოვლენის ის განმარტება, რაც განახორციელა პირველი ინსტანციის სასამართლომ.
კასატორთა განმარტებით, სააპელაციო სასამართლო გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ფაქტობრივი დასაბუთების ნაწილში უარყოფს კასატორთა შესაგებელს მორიგების აქტის, როგორც გარიგების ბათილობის შესახებ და აღნიშნულის დასასაბუთებლად უთითებს ფაქტობრივად და სამართლებრივად უსაფუძვლო გარემოებებს;
კასატორთა მოსაზრებით, უსაფუძვლოა სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრება მასზე, თითქოსდა კასატორებისათვის ცნობილი იყო 2003 წლის 28 ნოემბრის მორიგების აქტის თაობაზე და თითქოს იგი მოიწონეს კიდეც 2003 წლის 21 დეკემბრის საერთო კრების ოქმით, აღნიშნულის საწინააღმდეგოდ კასატორიები აღნიშნავენ, რომ 2003 წლის 21 დეკემბრის საერთო კრების ოქმში საერთოდ არ არის მითითებული 2003 წლის 28 ნოემბრის მორიგების აქტის გაფორმების ფაქტი, ამასთან, არც მორიგების აქტის და სააპელაციო სასამართლოს შესაბამისი განჩინების შინაარსია გადმოცემული.
კასატორთა განმარტებით, სააპელაციო სასამართლომ საქმეზე ისე გამოიტანა გადაწყვეტილება, რომ სათანადოდ არ გამოიკვლია საქმის მონაწილე პირთა, კერძოდ, კასატორთა სტატუსი; ამასთან, კასატორთა აზრით, სასამართლო არ იყო უფლებამოსილი მათთვის პასუხისმგებლობა სოლიდარულად დაეკისრებინა, ვინაიდან, თუნდაც უდავო ყოფილიყო კასატორთა პასუხისმგებლობა დ. მ-შვილის მიმართ, სააპელაციო სასამართლოს უნდა დაედგინა თითოეული კასატორის წილი ერთობლივ საქმიანობაში და ამის შესაბამისად, ცალ-ცალკე განესზღვრა თითოეული მათგანის მიერ გადასახდელი თანხის ოდენობა.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 17 ივნისის განჩინებით თ. კ-ძის, ნ. ვ-ძის, კ. კ-ძის, ნ. ს-ძის, ნ. პ-ძის, თ. გ-შვილის, დ. ც-ძის, ლ. ნ-უას, ნ. მ-ძის, თ. ს-ძის, ლ. წ-ძის, მ. ს-ავას, გ. მ-შვილის და თ. კ-ძის საკასაციო საჩივრები მიღებულ იქნა წარმოებაში სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მიხედვით დასაშვებობის შესამოწმებლად.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ თ. კ-ძის, ნ. ვ-ძის, კ. კ-ძის, ნ. ს-ძის, ნ. პ-ძის, თ. გ-შვილის, დ. ც-ძის, ლ. ნ-უას, ნ. მ-ძის, თ. ს-ძის, ლ. წ-ძის, მ. ს-ავას, გ. მ-შვილის და თ. კ-ძის საკასაციო საჩივრები არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემომითითებული საფუძვლით.
სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორები მიუთითებენ რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივრებს არა აქვთ წარმატების პერსპექტივა.
საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.
ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას თ. კ-ძის, ნ. ვ-ძის, კ. კ-ძის, ნ. ს-ძის, ნ. პ-ძის, თ. გ-შვილის, დ. ც-ძის, ლ. ნ-უას, ნ. მ-ძის, თ. ს-ძის, ლ. წ-ძის, მ. ს-ავას, გ. მ-შვილის და თ. კ-ძის საკასაციო საჩივრები, რის გამოც საკასაციო საჩივრებს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. მოცემულ შემთხვევაში, ვინაიდან საკასაციო საჩივარები დაუშვებლად იქნა მიჩნეული, კასატორებს: თ. კ-ძეს, ნ. ვ-ძეს, კ. კ-ძეს, ნ. ს-ძეს, ნ. პ-ძეს, თ. გ-შვილს, დ. ც-ძეს, ლ. ნ-უას, ნ. მ-ძეს, თ. ს-ძეს, ლ. წ-ძეს, მ. ს-ავასა, გ. მ-შვილს უნდა დაუბრუნდეთ საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (6000 ლარი) 70% _ 4200 ლარი, ხოლო კასატორ თ. კ-ძეს უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (500 ლარი) 70% _ 350 ლარი.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა :
1. თ. კ-ძის, ნ. ვ-ძის, კ. კ-ძის, ნ. ს-ძის, ნ. პ-ძის, თ. გ-შვილის, დ. ც-ძის, ლ. ნ-უას, ნ. მ-ძის, თ. ს-ძის, ლ. წ-ძის, მ. ს-ავას, გ. მ-შვილის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;
2. თ. კ-ძის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;
3. კასატორებს: ნ. პ-ძეს, თ. გ-შვილს, დ. ც-ძეს, ლ. ნ-უას, ნ. მ-ძეს, თ. ს-ძეს, ლ. წ-ძეს, მ. ს-ავასა, გ. მ-შვილს დაუბრუნდეთ ნ. ვ-ძის მიერ საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (6000 ლარი) 70% _ 4200 ლარი;
4. კასატორ თ. კ-ძეს დაუბრუნდეს ნ. ბ-ძის მიერ საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (500 ლარი) 70% _ 350 ლარი;
5. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.