ას-823-845-2011 26 ივლისი, 2011 წელი,
ქ.თბილისი
სამოქალაქო საქმეთა პალატის შემადგენლობა
ნ. კვანტალიანი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),
პ. ქათამაძე, ბ. ალავიძე
საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი მოსმენის გარეშე
კასატორი _ ნ. მ-შვილი
მოწინააღმდეგე მხარე _ შ. მ-ძე
გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 24 აპრილის გადაწყვეტილება
კასატორის მოთხოვნა _ გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება
დავის საგანი – სამკვიდრო ქონებაზე მემკვიდრედ და მესაკუთრედ ცნობა
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:
შ. მ-ძემ სარჩელი აღძრა ნ. მ-შვილის მიმართ და მოითხოვა ნ. მ-შვილის ერთადერთ მემკვიდრედ აღიარება და სამკვიდრო ქონების მიკუთვნება საკუთრების უფლებით შემდეგი დასაბუთებით: მოსარჩელის განმარტებით, იგი ცხოვრობს ახმეტის რაიონის სოფელ ...-ში. მის მშობლებს, გ. მ-ძესა და ნ. მ-შვილს, ჰყავდათ ორი შვილი: თვითონ მოსარჩელე შ. მ-ძე და ზ. მ-ძე, რომელიც ამჟამად გარდაცვლილია. მამამისი სამამულო ომიდან არ დაბრუნებულა. მას შემდეგ დედამისი ნ. მ-შვილი არარეგისტრირებულ ქორწინებაში იმყოფებოდა ვინმე ვ-სთან, რომლის გვარიც დღემდე არ იცის, ჰყავდათ ერთი შვილი ვ. მ-შვილი, რომელიც ჯერ თელავში, ხოლო შემდეგ გარდაცვალებამდე ცხოვრობდა რუსეთის ფედერაციაში, სადაც გარდაიცვალა 2007 წელს და დაკრძალულია იქვე.
ახმეტის რაიონულ არქივში არსებული საკომლო ჩანაწერების მიხედვით ნ. მ-შვილის ოჯახი სოფელ ...-ში წარმოადგენდა საკოლმეურნეო კომლს, რომელსაც სიცოცხლის უკანასკნელ წლებში კომლში არავინ ჩაუწერია და გარდაცვალებამდე ის იყო კომლის უფროსი და ერთადერთი წევრი. მისი გარდაცვალების შემდეგ 1992 წლის 9 ივნისიდან კომლი აღარ არსებობს. ნ. მ-შვილი გარდაიცვალა საქართველოში მიწების პრივატიზაციამდე, რის გამოც, ახმეტის არქივში არსებული საკომლო ჩანაწერების მიხედვით, მასზე ირიცხება მხოლოდ სახლთან არსებული საკარმიდამო მიწის ფართობი, ხოლო ამავე 0,25 ჰა ფართობში მდებარეობს საცხოვრებელი ბინა, რომლის ტექნიკური პასპორტიც ნ. მ-შვილის სახელზე შედგენილია 1988 წლის 21 მაისს ახმეტის საჯარო რეესტრში. სახლი Aაშენდა 1930 წელს. გარდაცვალებამდე უკანასკნელი ორი წლის მანძილზე ნ. მ-შვილს მძიმე ავადმყოფობის გამო თავის მოვლა-პატრონობა არ შეეძლო და მას ყოველგვარ ყურადღებას მოსარჩელე და მისი ოჯახის წევრები აქცევდნენ. გარდაცვალების შემდეგ მისი დაკრძალვისა და “ორმოცის” ყველა ხარჯი მოსარჩელემ გაიღო. დედის გარდაცვალებიდან დღემდე მასზე რიცხულ ბინას, რომელიც მისი (მოსარჩელის) ბინის გაგრძელებაა (შუა კედელი საერთო აქვს მოსარჩელესთან) და მისი ეზოს პარალელურად მდებარე 0,25 ჰა მიწის ნაკვეთსაც მოსარჩელე ფლობს და განკარგავს.
აღნიშნულიდან გამომდინარე, 2009 წლის 9 თებერვალს, ახმეტის რაიონულმა სასამართლომ დააკმაყოფილა მისი განცხადების მოთხოვნა და დადგენილად ჩათვალა იურიდიული მნიშვნელობის მქონე ფაქტი იმის შესახებ, რომ 1992 წლის 9 ივნისიდან ფაქტობრივი დაუფლების გზით საკუთრების უფლებით მას მიღებული აქვს ნ. მ-შვილის სამკვიდრო ქონება სოფელ ...-ში. 2009 წლის 27 მარტს ახმეტის რაიონულ სასამართლოს განცხადებით მომართა ქ. თელავში მცხოვრებმა ნ. მ-შვილმა და მოითხოვა ახმეტის რაიონული სასამართლოს 2009 წლის 9 თებერვლის გადაწყვეტილების ბათილად ცნობა იმ მოტივით, რომ 9 თებერვლის სასამართლო სხდომაზე იგი მიწვეული არ იყო, როგორც დაინტერესებული პირი ვ. მ-შვილის შვილი, რომელმაც თითქოს სოფელ ოჟიოს საკრებულოს გადაწყვეტილებით მიიღო ნ. მ-შვილის დანაშთი სამკვიდრო ქონება. ახმეტის რაიონული სასამართლოს 2009 წლის 18 მაისის განჩინებით ნ. მ-შვილის მოთხოვნა დაკმაყოფილებულ იქნა.
მიუხედავად იმისა, რომ მას (მოსარჩელეს) არ გაუსაჩივრებია აღნიშნული განჩინება, ნ. მ-შვილს დღემდე არ შემოუტანია სარჩელი სასამართლოში და უფრო მეტიც, იგი ყალბი დოკუმენტებით ცდილობს ნ. მ-შვილის დანაშთი სამკვიდრო ქონების ერთპიროვნულად დაუფლებას. ამისათვის კი, მას არავითარი კანონიერი საფუძველი არ გააჩნია. დადგენილი ფაქტია, რომ ვ. მ-შვილი იყო რუსეთის ფედერაციის მოქალაქე, გარდაცვლილი და დაკრძალულია რუსეთში, რის გამოც მასზე სამკვიდრო მოწმობის გაცემა საქართველოში შეუძლებელია. ახმეტის არქივის ცნობით დასტურდება, რომ 1986-2006 წლებში სოფელ ...-ში ვ. მ-შვილის კომლი არ არსებობდა და იგი არც ნ. მ-შვილის კომლის წევრი არ ყოფილა. ახმეტის არქივის ცნობით დასტურდება ის ფაქტიც, რომ არ არსებობს სოფელ ...-ს საკრებულოს გადაწყვეტილება, რომლითაც ნ. მ-შვილის გარდაცვალების შემდეგ მისი საცხოვრებელი ბინა და 0,25 ჰა საკარმიდამო მიწის ნაკვეთი გადაეცა ვ. მ-შვილს და ბოლოს ახმეტის რაიონის საკრებულოს გამგეობის 1992 წლის ¹... გადაწყვეტილებით დასტურდება, რომ ...-ს საკრებულოს მიწის რეფორმის კომისიის მიერ გაცემული მიწის მიღება-ჩაბარების აქტი დ. (ვ.) მ-შვილის სახელზე უსაფუძვლოა და იგი წარმოადგენს ყალბ დოკუმენტს.
მოპასუხემ, ნ. მ-შვილმა სარჩელს არ ცნო შემდეგი დასაბუთებით: მიწის რეფორმის დროს ახმეტის რაიონში მიწები დარიგდა იმგვარად, რომ ყოველ ოჯახს ჰქონოდა არანაკლებ 1,25 ჰა, სადაც შევიდოდა როგორც საკარმიდამო ნაკვეთი, ისე სახნავ-სათესი მიწაც. 1997 წელს, ახმეტის რაიონის სოფელ ...-ის მიწის რეფორმის კომისიამ შეადგინა მიღება-ჩაბარების აქტი და ვ. მ-შვილს (მოპასუხის მამას) საკუთრებაში გადაეცა 1,25 ჰა მიწა ორ ნაკვეთად, კერძოდ, 0,25 ჰა მიწის ნაკვეთი, როგორც “რეფორმამდე არსებული” საკარმიდამო ფართობი და 1 ჰა სახნავ-სათესი ფართობი, “დამატებით გამოყოფილი”. ის, რომ ვ. მ-შვილი ნამდვილად ფლობდა 1 ჰა მიწის ნაკვეთს 2006 წლის მაისამდე, დასტურდება შემდეგი მტკიცებულებებით: 2006 წლის 27 მაისს ნოტარიუს გ. ბ-შვილის სანოტარო ბიუროში ვ. მ-შვილმა გაუფორმა მინდობილობა თავის ვაჟს, ნ. მ-შვილს, რომლის ძალითაც ის მას უფლებას ანიჭებდა, რომ მისი სახელით შეესრულებინა ყოველგვარი მოქმედება, რათა გაეყიდა მასზე რიცხული სასაოფლო-სამეურნეო მიწის ნაკვეთი მდებარე ახმეტის რაიონის სოფელ ...-ში, ფართით 9901,47 კვ.მ. მოპასუხემ შეასრულა ეს მინდობილობა და გაყიდა ნაკვეთი, აღებული ფული კი გადასცა მამას. ვ. მ-შვილს ეს მიწა მიღებული ჰქონდა, როგორც ახმეტის რაიონის სოფელ ...-ში მცხოვრებ მოქალაქეს და გარდაცვლილი დედის- ნ. მ-შვილის პირველი რიგის მემკვიდრეს.
თელავის რაიონული სასამართლოს 2010 წლის 21 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით შ. მ-ძის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა, რაც სააპელაციო წესით გაასაჩივრა შ. მ-ძემ.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2011 წლის 24 მარტის გადაწყვეტილებით შ. მ-ძის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ, გაუქმდა პირველი ინსტანციის გადაწყვეტილება და მიღებულ იქნა ახალი, შ. მ-ძე ცნობილ იქნა ნ. მ-შვილის სამკვიდროს 1/2 ნაწილის მესაკუთრედ. პალატამ დადგენილად სცნო შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები, მამკვიდრებელი ნ. მ-შვილი გარდაიცვალა 09.06.1992 წელს. (ტ.I, ს.ფ. 15). უდავოა, რომ ნ. მ-შვილის გარდაცვალებით გაიხსნა სამკვიდრო მის დანაშთ სამკვიდრო ქონებაზე _ საცხოვრებელი სახლსა და 0,25 ჰა საკარმიდამო მიწის ნაკვეთზე, ახმეტის რაიონის სოფელ ...-ში. მხარეები არ დავობენ, რომ მოსარჩელე შ. მ-ძე წარმოადგენს ნ. მ-შვილის პირველი რიგის მემკვიდრეს – შვილს, ხოლო მოპასუხე ნ. მ-შვილი არის ნ. მ-შვილის პირველი რიგის მემკვიდრის-ვ. მ-შვილის შვილი.
ახმეტის რაიონის საკრებულოს გამგეობის გადაწყვეტილებით დადგინდა, რომ ახმეტის რაიონის სოფლებში მუდმივად მცხოვრებ ყველა კატეგორიის მუშა-მოსამსახურეებს უნდა შევსებოდათ საკარმიდამო მიწა სოფლის კომისიების მიერ დადგენილი ზღვრული ნორმით, მაგრამ არა უმეტეს 1,25 ჰექტრისა. ახმეტის რაიონის საკრებულოს გამგეობის აღნიშნული გადაწყვეტილების საფუძველზე 1997 წელს მიღება-ჩაბარების აქტით ვ. (დ.) მ-შვილს მიწის რეფორმამდე არსებულ სოფელ ...-ში მდებარე 0.25 ჰა მიწის ნაკვეთის გარდა, სახელმწიფოსაგან გადაეცა 1 ჰა მიწის ფართობი. საქმის მასალებით დასტურდება, რომ ვ. მ-შვილი გარდაიცვალა 2007 წლის 10 იანვარს.
შ. მ-ძე სარჩელით ითხოვს ცნობილი იქნეს დედის, ნ. მ-შვილის, ერთადერთ მემკვიდრედ და სამკვიდრო ქონების _ საცხოვრებელი სახლისა და 0,25 ჰა საკარმიდამო მიწის ნაკვეთის მესაკუთრედ. მხარეები არ დავობენ, რომ ნ. მ-შვილის სამკვიდრო ქონებას შეადგენდა საცხოვრებელი სახლი 0,25 ჰა საკარმიდამო მიწის ნაკვეთთან ერთად, რაც დღესაც გარდაცვლილის სახელზე ირიცხება. აღნიშნული გარემოება დასტურდება ასევე საქართველოს ეროვნული არქივის ცნობით, რომლის თანახმად საკომლო წიგნების შესაბამისად ნ. მ-შვილის კომლს აწერია 0,25 ჰა მიწის ნაკვეთი და საცხოვრებელი სახლის ტექნიკური პასპორტით. მოსარჩელე სარჩელის საფუძვლად უთითებს იმ გარემოებას, რომ მას დედის სამკვიდრო მიღებული აქვს ფაქტობრივი ფლობით. მოსარჩელის აღნიშნული პოზიციის საწინააღმდეგოდ მოპასუხე უთითებს, რომ სამკვიდრო ქონება ფაქტობრივი ფლობით მიღებული აქვს არა მოსარჩელე შ. მ-ძეს, არამედ მის მამას, მამკვიდრებლის პირველი რიგის მეკვიდრეს – ვ. მ-შვილს.
სააპელაციო პალატამ არ გაიზიარა გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით დადგენილი ფაქტობრივი გარემოება იმის შესახებ, რომ შ. მ-ძეს მამკვიდრებლის გარდაცვალებიდან ექვსი თვის განმავლობაში ფაქტობრივი დაუფლებით არ მიუღია სამკვიდრო და მიიჩნევს, რომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით დადგენილი გარემოება, მასზე, რომ შ. მ-ძე კანონით დადგენილ ვადაში არ დაუფლებია სამკვიდროს, ემყარება მოწმეთა ჩვენებებისა და საქმის მასალების არასწორად შეფასებას. სააპელაციო პალატამ საქმეზე მოწმეებად დაკითხული ს. შ-შვილის, ბ. ბ-შვილის, კ. კ-შვილისა და მ. გ-შვილის ჩვენებების საფუძველზე მიიჩნია, რომ შ. მ-ძე არ წარმოადგენს ნ. მ-შვილის ერთადერთ მემკვიდრეს და სამკვიდრო ფაქტობრივი ფლობით მიიღო ვ. მ-შვილმაც.
ამდენად, მოწმეთა ჩვენებებისა და საქმის მასალების ერთობლიობაში, შინაგანი რწმენით შეფასების საფუძველზე, სააპელაციო პალატამ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის პირველი და მე-2 ნაწილების Dდა 105-ე მუხლის საფუძველზე დადგენილად მიიჩნია, რომ ნ. მ-შვილის გარდაცვალების დღიდან მამკვიდრებლის ქონებას ფაქტობრივი ფლობით დაეუფლნენ როგორც შ. მ-ძე, ისე - ვ. მ-შვილი (მოპასუხე ნ. მ-შვილის მამა). ამდენად, მათ კანონით დადგენილ ექვსთვიან ვადაში მიიღეს სამკვიდრო.
სააპელაციო სასამართლომ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 393-ე მუხლის მე-2 და მე-3 პუნქტების თანახმად დაასკვნა, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლომ არასწორად დაადგინა საქმის ფაქტობრივი გარემოებები, შესაბამისად, დავის გადაწყვეტას არასწორი სამართლებრივი შეფასება დაედო საფუძვლად. სასამართლოს მიერ დარღვეულ იქნა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 105-ე მუხლის მოთხოვნა. ამდენად, არსებობს სსსკ-ის 393-ე მუხლის მე-2 ნაწილის “ა” და “ბ” ქვეპუნქტებით, ასევე ამავე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული გადაწყვეტილების გაუქმების საფუძველი. სააპელაციო პალატამ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 385-ე მუხლის მე-2 პუნქტისა და 386-ე მუხლით მიიჩნია, რომ სააპელაციო პალატის მიერ მიღებული უნდა იქნეს ახალი გადაწყვეტილება, რომლითაც უნდა დაკმაყოფილდეს შ. მ-ძის სარჩელი ნაწილობრივ და იგი ცნობილ იქნეს ნ. მ-შვილის სამკვიდროს 1/2 ნაწილის მესაკუთრედ.
მამკვიდრებლის, ნ. მ-შვილის, გარდაცვალების დროს მოქმედი საქართველოს სსრ-ის სამოქალაქო სამართლის კოდექსის 539-ე მუხლის თანახმად მემკვიდრეობის გადასვლა ხდება კანონით ან ანდერძით. მემკვიდრეობის კანონისმიერი წესი მოქმედებს ყოველთვის, თუ ანდერძით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული. მოცემულ შემთხვევაში, ანდერძის არსებობაზე მხარეები არ უთითებენ. საქართველოს სსრ-ის სამოქალაქო სამართლის კოდექსის 544-ე მუხლით, კანონისმიერი მემკვიდრეობის დროს თანასწორი წილის უფლებით პირველი რიგის მემკვიდრეებად ითვლებიან გარდაცვლილის შვილები (მათ შორის შვილობილები), მეუღლე და მშობლები (მშვილებლები) პირველი რიგის მემკვიდრეა, აგრეთვე, გარდაცვლილის შვილი, რომელიც მისი სიკვდილის შემდეგ დაიბადა. მხარეებს სადავოდ არ გაუხდიათ და უდავოდ დადგენილია, რომ მოსარჩელე შ. მ-ძე წარმოადგენს ნ. მ-შვილის პირველი რიგის მემკვიდრეს – შვილს, პირველი რიგის მემკვიდრეა ასევე მოპასუხის მამა _ ვ. მ-შვილი.
საქართველოს სსრ სამოქალაქო სამართლის კოდექსის 556-ე მუხლის თანახმად, იმისათვის, რომ სამკვიდრო მემკვიდრისა გახდეს, მან უნდა მიიღოს იგი. არ შეიძლება სამკვიდროს მიღება რაიმე პირობების წამოყენებით. იმავე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, სამკვიდრო მიღებულად ითვლება, თუ მემკვიდრე ფაქტობრივად შეუდგება სამკვიდრო ქონების ფლობას ან მართვას, აგრეთვე, როდესაც იგი შეიტანს სანოტარო მოქმედებათა შემსრულებელ ორგანოში სამკვიდროს გახსნის ადგილას განცხადებას სამკვიდროს მიღების შესახებ. ამ მუხლის მეორე ნაწილში აღნიშნული მოქმედებები შესრულებული უნდა იქნეს ექვსი თვის განმავლობაში სამკვიდროს გახსნის დღიდან. იმავე კოდექსის 540-ე მუხლის თანახმად, სამკვიდროს გახსნის დროდ ითვლება სამკვიდროს დამტოვებლის გარდაცვალების დღე, ხოლო გარდაცვლილად გამოცხადების შემთხვევაში, ამ კოდექსის მე-20 მუხლში მითითებული დღე.
მოცემულ შემთხვევაში დადგენილია, რომ მამკვიდრებელი, ნ. მ-შვილი გარდაიცვალა 09.06.1992 წელს, შესაბამისად, ამავე დღიდან გაიხსნა სამკვიდრო. სამკვიდროს გახსნიდან ექვსი თვის განმავლობაში შ. მ-ძემ გამოავლინა სამკვიდროს მიღების ნება _ დაეუფლა სამკვიდრო ქონებას. აღნიშნულიდან გამომდინარე, მან ფაქტობრივი დაუფლებით მიიღო დედის სამკვიდრო. დედის სამკვიდრო ფაქტობრივი ფლობით მიღებული აქვს ასევე ვ. მ-შვილს. საქართველოს სსრ სამოქალაქო სამართლის კოდექსის 556-ე-ე მუხლის თანახმად, მიღებული სამკვიდრო ითვლება მემკვიდრის საკუთრებად მემკვიდრეობის გახსნის დღიდან. აღნიშნული მუხლის დანაწესით, შ. მ-ძეს სხვა მემკვიდრესთან - ვ. მ-შვილთან ერთად გააჩნდა თანასწორი წილის უფლება ნ. მ-შვილის სამკვიდრო ქონებაზე, ამდენად, სასარჩელო მოთხოვნა უნდა დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ და შ. მ-ძე ცნობილ იქნეს ნ. მ-შვილის მემკვიდრედ სამკვიდრო ქონების 1/2 ნაწილზე.
სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილებაზე საკასაციო საჩივარი შეიტანა ნ. მ-შვილმა და მიუთითა, რომ გადაწყვეტილება იურიდიულად არ არის საკმარისად დასაბუთებული, კერძოდ, სააპელაციო სასამართლომ არ გამოიყენა: საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 1507-ე მუხლის მე-2 პუნქტი და ამავე კოდექსის 1323-ე მუხლი. კასატორმა მიუთითა, რომ, როგორც პირველმა ინსტანციამ, ისე სააპელაციო სასამართლომ დაადგინა ვ. მ-შვილის მხრიდან სამკვიდროს მიღების ფაქტი ფაქტობრივი დაუფლების გზით. კასატორის აზრით, სააპელაციო სასამართლოს უნდა ემსჯელა სამოქალაქო კოდექსის 1323-ე მუხლით დადგენილ საკომლო საკუთრების უწყვეტობის პრინციპზე, რადგან ნ. მ-შვილის ქონებაზე სამკვიდრო არ გახსნილა, ვინაიდან მისი გარდაცვალების შემდეგ მის ქონებას დაეუფლა ვ. მ-შვილი (კასატორის მამა), ხოლო ამ უკანასკნელის გარდაცვალების შემდეგ _ კასატორი. გამომდინარე იქიდან, რომ კომლის უკანასკნელი წევრი (კასატორი) ცოცხალია, დაუშვებელია მის ქონებაზე სამკვიდროს გახსნა. კასატორი თვლის, რომ სააპელაციო სასამართლომ ზერელედ განიხილა საქმე და ეს იმით დასტურდება, რომ სასამართლომ მას დააკისრა სახელმწიფო ბაჟი 150 ლარი, მიუხედავად იმისა, რომ იგი (კასატორი) რეგისტრირებულია სოციალურად დაუცველი მოსახლეობის მონაცემთა ერთიან ბაზაში და იღებს საარსებო შემწეობას. სააპელაციო სასამართლომ საერთოდ არ იმსჯელა ისეთ მნიშვნელოვან ფაქტობრივ გარემოებაზე, როგორიცაა ის ფაქტი, რომ სადავო ქონება (ე. სახლი და 0.25 ჰა საკარმიდამო ნაკვეთი) ნ. მ-შვილის გარდაცვალების შემდეგ ახმეტის რაიონის სოფ. ოჟიოს საკრებულოს გამგეობის გადაწყვეტილებით გადაეცა ვ. მ-შვილს (კასატორის მამას), რის თაობაზეც სოფ. ...-ის მიწის რეფორმის კომისის მიერ გაცემულ იქნა მიღება-ჩაბარების აქტი ¹.... სააპელაციო სასამართლომ ასევე არ მიაქცია ყურადღება იმ ფაქტს, რომ ზემოხსენებული მიღება-ჩაბარების აქტის გაცემის შემდეგ დაახლოებით 12 წლის განმავლობაში მოსარჩელე შ. მ-ძეს არ გახსენებია ედავა როგორც შესაბამის ორგანოებთან, ისე Uუშუალოდ ვ. მ-შვილთან ამ აქტის კანონიერებასთან დაკავშირებით.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ნ. მ-შვილის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად შემდეგ გარემოებათა გამო:
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის მიხედვით, საკასაციო საჩივარი სხვა ქონებრივ და არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგებზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.
სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა. კასატორის მითითება სახელმწიფო ბაჟის არაკანონიერად დაკისრების თაობაზე სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 53-ე მუხლის პირველი პუნქტის შესაბამისად დაუსაბუთებელია.
საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.
მოცემული დავის საგანია სამკვიდრო ქონებაზე მემკვიდრედ და სამკვიდრო ქონების მესაკუთრედ ცნობა. კასატორი სადავოდ მიიჩნევს სააპელაციო სასამართლოს მიერ სამოქალაქო კოდექსის 1507-ე და 1323-ე მუხლების გამოუყენლობის კანონიერებას. აღნიშნულ საკითხზე არსებობს სასამართლოს პრაქტიკა, რაც ასახულია სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებულ გადაწყვეტილებაში.
ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, ნ. მ-შვილის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, უნდა დარჩეს განუხილველი.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა:
ნ. მ-შვილის საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო.
საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.
ას-823-875-2011 16 სექტემბერი, 2011 წელი,
ქ.თბილისი
სამოქალაქო საქმეთა პალატის შემადგენლობა
ნუნუ კვანტალიანი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),
პაატა ქათამაძე, ბესარიონ ალავიძე
საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი მოსმენის გარეშე
კასატორი _ ნ. მ-ი
მოწინააღმდეგე მხარე _ შ. მ-ე
გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 24 აპრილის გადაწყვეტილება
კასატორის მოთხოვნა _ გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება
დავის საგანი – სამკვიდრო ქონებაზე მემკვიდრედ და მესაკუთრედ ცნობა
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:
შ. მ-ემ სარჩელი აღძრა სასამართლოში ნ. მ-ის მიმართ მემკვიდრედ და სამკვიდრო ქონების მესაკუთრედ ცნობის შესახებ.
თელავის რაიონული სასამართლოს 2011 წლის 24 მარტის გადაწყვეტილებით შ. მ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა, რაც სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მოსარჩელემ.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 24 მარტის გადაწყვეტილებით შ. მ-ის სააპელაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, გაუქმდა გასაჩივრებული გადაწყვეტილება.
სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ნ. მ-მა.
უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 26 ივლისის განჩინებით ნ. მ-ის საკასაციო საჩივარი დარჩა განუხილველი დაუშვებლობის გამო.
საკასაციო პალატის 2011 წლის 26 ივლისის განჩინების შესავალ ნაწილში დაშვებულია უსწორობა, კერძოდ, ,,¹ას-823-875-ის” ნაცვლად მითითებულია ,,¹ას-823-845”
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 260-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად სასამართლოს შეუძლია მხარეთა თხოვნით ან თავისი ინიციატივით გაასწოროს გადაწყვეტილებაში დაშვებული უსწორობანი ან აშკარა არითმეტიკული შეცდომები. თუ სასამართლოს მიზანშეწონილად მიაჩნია, შესწორებათა შეტანის საკითხი შეიძლება გადაწყდეს სასამართლო სხდომაზე.
მოცემულ შემთხვევაში საკასაციო სასამართლოს მიზანშეწონილად არ მიაჩნია სასამართლო განჩინებაში დაშვებული უსწორობის გასწორების საკითხის გადაწყვეტა სასამართლო სხდომაზე.
ზემოხსენებული ნორმის შინაარსიდან გამომდინარეობს, რომ სასამართლო უფლებამოსილია, როგორც მხარეთა მოთხოვნით, ისე საკუთარი ინიციატივით გაასწოროს სასამართლო გადაწყვეტილებასა თუ განჩინებაში დაშვებული შეცდომები.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ ზემოთმითითებული უსწორობა სასამართლოს ინიციატივით ექვემდებარება გასწორებას, შესაბამისად უნდა შესწორდეს აღნიშნულ განჩინებაში დაშვებული უსწორობა და განჩინების შესავალ ნაწილში ნაცვლად ,,¹ას-823-845-ის” მიეთითოს ,,¹ას-823-875.”
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო პალატამ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 260-ე, 284-ე მუხლებით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა :
გასწორდეს საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო პალატის 2011 წლის 26 ივლისის განჩინების შესავალ ნაწილში დაშვებული უსწორობა და ნაცვლად ,,¹ას-823-845” მიეთითოს ,,¹ას-823-875”.
საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.
