ას-834-886-2011 7 ივლისი, 2011 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

მ. სულხანიშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

პ. ქათამაძე, თ. თოდრია

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი _ ვ. ხ-ვა (მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარე _ სს “ე-ი” (მოპასუხე)

გასაჩივრებული განჩინება – ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 28 მარტის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება

დავის საგანი _ გარიგების ბათილად ცნობა, ქონების მიკუთვნება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

ვ. ხ-ვამ სარჩელი აღძრა სასამართლოში სს “ე-ის” მიმართ მოპასუხესა და თ. ს-შვილს შორის დადებული გარიგების ბათილად ცნობის, ასევე სს “ე-ისათვის” ქ.ქუთაისში, ... ქ.¹10ა/13 ბინის მოსარჩელის საკუთრებაში გადაცემის დავალდებულების შესახებ.

მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო.

ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 7 დეკემბრის გადაწყვეტილებით სარჩელი არ დაკმაყოფილდა, რაც მოსარჩელემ გაასაჩივრა სააპელაციო წესით.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 28 მარტის განჩინებით სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, ხოლო გასაჩივრებული გადაწყვეტილება დარჩა უცვლელად შემდეგ გარემოებათა გამო: პალატამ ჩათვალა, რომ საქალაქო სასამართლომ არსებითად სწორი სამართლებრივი შეფასება მისცა დადგენილ ფაქტებს და მართებულად მიიჩნია, რომ სადავო გარიგებით ვ. ხ-ვას კანონიერი უფლებები არ დარღვეულა.

სასამართლოს მითითებით, სადავო გარიგება დაიდო 2007 წლის 13 ნოემბერს, როდესაც ვ. ხ-ვას სახელზე ორდერი გაცემული არ ყოფილა. იგი გაიცა 2008 წლის 24 ივნისს. ამ დროისათვის ვ.ხ-ვა არ იყო საზოგადოების აქციონერი და ასეთად გახდა 2008 წელს.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-2 მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, პალატამ მიიჩნია, რომ, რადგან გასაჩივრებული გარიგებით ვ. ხ-ვას კანონიერი უფლებები და ინტერესები არ დარღვეულა, მისი სარჩელი უსაფუძვლოა.

სასამართლო არ ეთანხმება აპელანტს, რომ მან გასხვისებულ ქონებაზე უფლებები მოიპოვა 1996 წლის 4 მარტის ¹10 ორდერის საფუძველზე, ვინიდან ეს ორდერი გაიცა ნ. ჩ-ძის და არა აპელანტის სახელზე. ასეც რომ არ იყოს, ე.ი. 1996 წლის 4 მარტის ¹10 ორდერი ვ. ხ-ვას სახელზე რომც გაცემულიყო და სადავო გარიგების დადების დროისათვის იგი საზოგადოების აქციონერი ყოფილიყო, მისი მოთხოვნა მაინც უსაფუძვლო იქნებოდა.

სააპელაციო პალატამ არ გაიზიარა საქალაქო სასამართლოს პოზიცია, რომ სადავო გარიგებით მოხდა უძრავი ქონების პრივატიზაცია.

სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის 1992 წლის 1 თებერვლის ¹107 დადგენილების “საქართველოს რესპუბლიკაში ბინების პრივატიზაციის (უსასყიდლოდ გადაცემის) შესახებ” მე-2 მუხლით, საქართველოს პრეზიდენტის საქართველოს პრეზიდენტის 2007 წლის 29 იანვრის ¹73 ბრძანებულებით დამტკიცებული “კანონიერი მოსარგებლეებისათვის გადასაცემი არაპრივატიზებული საცხოვრებელი და არასაცხოვრებელი (იზოლირებული და არაიზოლირებული) ფართობის ადგილობრივი თვითმმართველობის აღმასრულებელი ორგანოების მიერ კანონიერი მოსარგებლეებისათვის უსასყიდლოდ საკუთრებაში გადაცემის წესის” პირველი მუხლის პირველი პუნქტით და მიიჩნია, რომ კერძო სამართლის იურიდიული პირების საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონების განკარგვის წესი ამ ნორმატიული აქტებით არ დარეგულირებულა. კერძო სამართლის იურიდიული პირების საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონების გასხვისება ხორციელდება საქართველოს სამოქალაქო კოდექსით განსაზღვრული წესებით.

სამოქალაქო კოდექსის 524-ე მუხლის მიხედვით, პალატამ ჩათვალა, რომ 2007 წლის 13 ნოემბრის ხელშეკრულებით სს “ე-მა” თ. ს-შვილს უსასყიდლოდ საკუთრებაში გადასცა უძრავი ქონება, შესაბამისად, მათ შორის დაიდო ჩუქების ხელშეკრულება.

სადავო გარიგების დადებამდე უძრავი ქონება, რომელიც სს “ე-მა” განკარგა, წარმოადგენდა მის საკუთრებას და იგი სანივთო უფლებებით დატვირთული არ ყოფილა. ¹10 ორდერი უფლებას აძლევდა, ორდერში მითითებულ პირებს ესარგებლათ უძრავი ქონებით, მაგრამ ეს ორდერი არ ზღუდავდა მესაკუთრის უფლებას, გაესხვისებინა საკუთრებაში არსებული ქონება, მით უმეტეს, რომ ორდერში მითითებული პირები შემდგომში გასხვისებულ ქონებას არ დაუფლებიან და მას სადავო გარიგების დადებამდე ფლობდა თ. ს-შვილი.

სამოქალაქო კოდექსის 170-ე მუხლის პირველი ნაწილის საფუძველზე პალატამ აღნიშნა, რომ სააქციო საზოგადოების აქციონერთა უფლებებსა და მოვალეობებს განსაზღვრავს “მეწარმეთა შესახებ” საქართველოს კანონის 53-ე მუხლი. ამ მუხლის მე-5 პუნქტი, რომელიც უფლებას აძლევს აქციონერს იდავოს საკუთარი სახელით, ოღონდ საზოგადოების სასარგებლოდ, ეხება იმ შემთხვევას, როცა საზოგადოება არ ახორციელებს თავის მოთხოვნას მესამე პირის მიმართ. ეს ნორმა არ ანიჭებს აქციონერს უფლებას, აღძრას სარჩელი საზოგადოების მიერ დადებული გარიგებების ბათილად აღიარების მოთხოვნით. თუმცა, ასეც რომ არ იყოს, აპელანტს არ განუხორციელებია კანონით გათვალისწინებული პროცედურები, რაც საჭირო იყო მისი სათანადო მოსარჩელედ მიჩნევისათვის.

სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა აპელანტის პოზიცია, რომ სს “ე-მა” სადავო გარიგებით გასხვისებული ქონება “უკანონოდ გამოითხოვა მერიისაგან”. აღნიშნულის დამადასტურებელი მტკიცებულებები აპელანტს სასამართლოსათვის არ წარმოუდგენია და, ასეც რომ ყოფილიყო, ამ შემთხვევაში, მოთხოვნის უფლების მქონე პირი იქნებოდა ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანო და არა აპელანტი. ვ. ხ-ვას არ მოუპოვებია სადავო გარიგებით გასხვისებულ ქონებაზე საკუთრების უფლება და მისი მოთხოვნა მესაკუთრედ აღიარების თაობაზე პალატამ უსაფუძვლოდ ჩათვალა.

სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ საქალაქო სასამართლომ დავის გადაწყვეტისას შეცდომით გამოიყენა საქართველოს რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის 1992 წლის 1 თებერვლის ¹107 დადგენილება, თუმცა ამას შედეგად არასწორი გადაწყვეტილების მიღება არ მოჰყოლია. ამდენად, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 393-ე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, გადაწყვეტილების გაუქმების საფუძვლები არ არსებობს და იგი უცვლელი უნდა დარჩეს.

სააპელაციო სასამართლოს განჩინება ვ. ხ-ვამ გაასაჩივრა საკასაციო წესით, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება შემდეგი საფუძვლებით:

სააპელაციო პალატამ არასწორად გამოიყენა “მეწარმეთა შესახებ” საქართველოს კანონის 53-ე მუხლი და არ გამოიყენა ამავე კანონის 54-ე მუხლის “ლ” ქვეპუნქტი, ვინაიდან სააქციო საზოგადოების დირექტორს უფლება არ ჰქონდა, აქციონერთა კრების ნებართვის გარეშე სადავო ბინა გადაეცა თ. ს-შვილისათვის.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 21 ივნისის განჩინებით ვ. ხ-ვას საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 396-ე მუხლით და ამავე კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა ვ. ხ-ვას საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და თვლის, რომ იგი დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის მიხედვით, საკასაციო საჩივარი სხვა ქონებრივ და არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგებზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე.

ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძველით.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

ყოველივე აღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას მოცემული საკასაციო საჩივარი, რის გამოც კასატორს უარი უნდა ეთქვას საკასაციო საჩივრის განხილვაზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მესამე ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. ამდენად, საკასაციო პალატა თვლის, რომ კასატორ ვ. ხ-ვას უნდა დაუბრუნდეს სახელმწიფო ბაჟის სახით მის მიერ 2011 წლის 9 ივნისს გადახდილი 300 ლარის 70% _ 210 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

ვ. ხ-ვას საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო.

კასატორ ვ. ხ-ვას (პირადი ¹...) დაუბრუნდეს შემდეგ ანგარიშზე: თბილისის არასაგადასახადო შემოსულობების ¹200122900, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი _ ¹220101222, საბიუჯეტო შემოსულობების სახაზინო კოდი _ ¹300773150, დანიშნულება _ “სახელმწიფო ბაჟი საქართველოს უზენაეს სასამართლოში განსახილველ საქმეებზე” გადახდილი სახელმწიფო ბაჟი _ 210 ლარი.

საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.