ას-946-984-2011 29 ივლისი, 2011 წელი

თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

პაატა ქათამაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

მაია სულხანიშვილი, ბესარიონ ალავიძე

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი განხილვის გარეშე

საკასაციო საჩივრის ავტორი _ შპს “...” (წარმომადგენელი თ.რ-ე)

მოწინააღმდეგე მხარე _ შპს “...”

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება _ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 11 აპრილის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა _ გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება

დავის საგანი _ ზიანის ანაზღაურება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2010 წლის 14 ივლისს თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიას სარჩელით მიმართა შპს “...მ” მოპასუხე შპს “...ს” მიმართ. მოსარჩელემ მოითხოვა მოპასუხისაგან 50863 ლარის ანაზღაურება (ტომი I, ს.ფ. 1-12).

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 1 დეკემბრის გადაწყვეტილებით შპს “...ს” სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

საქალაქო სასამართლომ საქმეზე დაადგინა შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

შპს “...სა” და შპს “...ს” შორის 2008 წლის 29 მაისს გაფორმდა ხელშეკრულება, რომლის თანახმად შპს “...მ” შპს “...საგან” შეიძინა სხვადასხვა სახის მანქანა-დანადგარი;

2008 წლის 3 ივნისის თარიღით გამოიწერა ბბ-01 ¹... საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურა;

2008 წლის 3 ივნისს შპს “...ს” გადაეცა 2008 წლის 29 მაისის ხელშეკრულებით გათვალისწინებული მანქანა-მექანიზმი KOMAთშU: 1 ცალი ჭA320-5 (სერიული ნომრით ¹...);

გორის საგადასახადო ინსპექციის 2009 წლის 20 მარტის მოთხოვნის თანახმად, შპს “...ს” გაუუქმდა იმ საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურებით განხორციელებული ჩათვლები, რომელთა გამოწერის თარიღი ნაკლები იყო მათი საგადასახადო ინსპექციიდან გატანის თარიღზე. გაუქმებულ საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურათა შორის იყო შპს “...ს” მიერ 2008 წლის 3 ივნისს გამოწერილი ანგარიშ-ფაქტურა. აღნიშნული მოთხოვნა შპს “...მ” გაასაჩივრა, რაც საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის 2009 წლის 16 ივლისის ბრძანებით არ დაკმაყოფილდა;

საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურა სერია ბბ-01 ¹..., შპს “...ს” მიერ საგადასახადო ორგანოდან გატანილია 2008 წლის 6 ივნისს და გამოწერილია 2008 წლის 3 ივნისის თარიღით;

შპს “...ს” 2008 წლის 3 ივნისის სერია ბბ-01 ¹... ანგარიშ-ფაქტურის გაუქმებით მოპასუხის ბრალეულობით (მიზეზით) ზიანი არ მიდგომია.

საქალაქო სასამართლომ მიუთითა საგადასახადო კოდექსის 248-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, რომლის თანახმად, დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრირებული პირი ვალდებულია საქონლის/მომსახურების მოთხოვნისას, გარდა ამ კოდექსის 238-ე მუხლის მე-2 და მე-3 ნაწილებში აღნიშნული მიწოდებისა, მოთხოვნიდან არაუგვიანეს მეორე დღისა გამოწეროს საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურა და წარუდგინოს იგი მიმღებს, მიუხედავად იმისა, არის თუ არა მიმღები გადასახადის გადამხდელი. მოცემულ შემთხვევაში, დადგენილია, რომ საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურა გამოწერილია 2008 წლის 3 ივნისს, რეალურად კი გატანილია 2008 წლის 6 ივნისს. აღნიშნულთან დაკავშირებით თავის დროზე მოსარჩელე მხარეს პრეტენზია არ გამოუთქვამს და მოაწერა ხელი როგორც მიღება-ჩაბარების აქტს, ასევე საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურასაც. საქალაქო სასამართლომ ყურადსაღებად მიიჩნია ის გარემოებაც, რომ მოსარჩელეს არ გამოუყენებია კანონით გათვალისწინებული უფლება და არ გაუსაჩივრებია ფინანსთა სამინისტროს მიერ 2009 წლის 16 ივლისს მიღებული ბრძანება. გარდა ამისა, მოსარჩელე არის მეწარმე სუბიექტი და ხელშეკრულების გაფორმებისას უნდა გამოეჩინა უფრო მეტი წინდახედულება, რომ არ დამდგარი აღნიშნული რისკის ქვეშ.

საქალაქო სასამართლომ აღნიშნა, რომ განსახილველ შემთხვევაში, შპს “...” მოითხოვდა საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურის გაუქმების შედეგად მასზე მიყენებული ზიანის ანაზღაურებას. სადავო პერიოდში მოქმედი საგადასახადო კოდექსის 248-ე მუხლის თანახმად, დღგ-ს გადამხდელად რეგისტრირებული პირი ვალდებულია საქონლის/მომსახურების მიმღების მოთხოვნისას, გარდა ამ კოდექსის 238-ე მუხლის მე-2 და მე-3 ნაწილებში აღნიშნული საქონლის მიწოდებისა, დასაბეგრი ოპერაციის განხორციელებიდან არა უგვიანეს მე-2 დღისა გამოწეროს საგადასახადო ანგარიშფაქტურა და წარუდგინოს იგი მიმღებს, მიუხედავად იმისა, არის თუ არა ეს უკანასკნელი გადასახადის გადამხდელი. აღნიშნული დანაწესიდან გამომდინარე, პირველ რიგში უნდა ყოფილიყო მოსარჩელის მოთხოვნა, მხოლოდ ამის შემდეგ წარმოიშობოდა მოპასუხის ვალდებულება, რომ არაუგვიანეს მე-2 დღისა საქონლის მიწოდებიდან გამოეწერა ანგარიშ-ფაქტურა. საქმის მასალებიდან არ ჩანდა, რომ მოსარჩელე ამას მოითხოვდა, ამასთან საგადასახადო ორგანოდან დაგვიანებით გამოტანილ საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურაზე ხელმოწერის დროს მოსარჩელემ, არსებითად გაიზიარა ის რისკი, რომელიც შეიძლება მოჰყოლოდა ოპერაციის განხორციელების დღიდან 3 დღის შემდეგ გამოტანილი ანგარიშ-ფაქტურის სავარაუდო გაუქმებას.

საქალაქო სასამართლომ მიიჩნია, რომ მოსარჩელე წარმოადგენდა დღგ-ს გადამხდელ იურიდიულ პირს, რომლის ინტერსს შეადგენდა ნასყიდობის გარიგების დადების შემდეგ მომავალში მიეღო დამატებული ღირებულების თანხის საგადასახადო ჩათვლა. საქმეში წარმოდგენილი ხელშეკრულებით, რომლითაც განხორციელდა ნასყიდობა, მხარეები არაფერს აფიქსირებენ დღგ-ს ანგარიშფაქტურის გამოწერასთან დაკავშირებით, თუმცა წინდახედულების ნორმები მოითხოვდა, რომ მხარეებს, რომლებიც მეწარმეობით არიან დაკავებულნი, გამოეჩინათ მეტი შორსმჭვრეტელობა და აესახათ ხელშეკრულებაში ყველა ის პირობა, რაც მომავალში იმოქმედებდა მხარეთა უფლებებზე.

სამოქალაქო კოდექსის 992-ე მუხლის თანახმად, პირი, რომელიც სხვა პირს მართლსაწინააღმდეგოდ, განზრახი ან გაუფრთხილებელი მოქმედებით მიაყენებს ზიანს, ვალდებულია აუნაზღაუროს მას ეს ზიანი. საქალაქო სასამართლომ განმარტა, რომ აღნიშნული ნორმიდან გამომდინარე დელიქტით გამოწვეული ზიანის შემთხვევაში ზიანის ანაზღაურების ვალდებულების მოპასუხეზე დასაკისრებლად საჭიროა სახეზე იყოს ,,სამართალდარღვევის’’ შემადგენლობა, რომლის შემადგენელ ელემენტს წარმოადგენს მართლსაწინააღმდეგო ქმედება, ზიანი და მიზეზობრივი კავშირი ქმედებასა და დამდგარ შედეგს შორის.

საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებების საფუძველზე სასამართლომ დადასტურებულად მიიჩნია, რომ შპს “...ს” საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურის გაუქმებით გარკვეული ზიანი მიადგა, მაგრამ ამ ზიანის დადგომაში მისი ბრალეულობა იკვეთებოდა, ვინაიდან სათანადო თანამდებობის პირმა შეგნებულად მოაწერა ხელი როგორც მიღება-ჩაბარების აქტს, ასევე საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურასაც, მაშინ როდესაც ორივე დოკუმენტი შედგენილი იყი ერთი და იმავე თარიღით და ხელმოწერის დროს მხარეს ამაზე პრეტენზია არ გამოუთქვამს. ამასთან, მისთვის, როგორც მეწარმე სუბიექტისა და გადასახადის გადამხდელისათვის იმთავითვე ცნობილი იყო, რომ ანგარიშ-ფაქტურა 3 ნოემბრის თარიღით ვერ ამოიწერებოდა. შესაბამისად, მტკიცება იმისა, რომ საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურის გაუქმებით მას მოპასუხის ბრალეულობით მიადგა ზიანი, უსაფუძვლო იყო, რადგან შპს “...მ” თავის დროზე არ გამოიჩინა მეწარმისათვის ნავარაუდები წინდახედულება.

საქალაქო სასამართლომ ყურადღება გაამახვილა ასევე იმ გარემოებაზე, რომ მოსარჩელემ არ გამოიყენა შესაძლებლობა თავისი პოზიცია დაეცვა საგადასახადო და სასამართლო ორგანოების გამოყენებით. მას შეეძლო ედავა საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურით გათვალისწინებული დღგ-ს ჩათვლის გაუქმების ბათილობის მოთხოვნით. სასამართლომ სრულიად დაუსაბუთებლად მიიჩნია ის არგუმენტი, რომ თითქოსდა მხარე მოერიდა დამატებითი მატერიალური ხარჯების გაღებას სახელმწიფო ბაჟის სახით, მაშინ როცა ადმინისტრაციული საჩივარი გათავისუფლებულია სახელმწიფო ბაჟისაგან, ხოლო ადმინისტრაციული სამართალწარმოება ხორციელდება მინიმალური სახელმწიფო ბაჟის გადახდის პირობით.

ამდენად, საქალაქო სასამართლომ ჩათვალა, რომ საქმეში არსებული მასალებით, მოსარჩელის ახსნა-განმარტებითა და მის მიერ წარდგენილი მტკიცებულებებით ვერ დადასტურდა, რომ შპს “...ს” მოპასუხის ბრალეულობით მიადგა ზიანი (ტომი I, ს.ფ. 92-98).

პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება შპს “...მ” სააპელაციო წესით გაასაჩივრა, რომლითაც მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება (ტომი I, ს.ფ. 106-120).

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 11 აპრილის განჩინებით შპს “...ს” სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 1 დეკემბრის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლომ სრულად გაიზიარა ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოს მიერ საქმეზე დადგენილი შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

შპს “...სა” და შპს “...ს” შორის 2008 წლის 29 მაისს გაფორმდა ხელშეკრულება, რომლის თანახმად შპს “...მ” შპს “...საგან” შეიძინა სხვადასხვა სახის მანქანა-დანადგარი. ხელშეკრულების 3.1 პუნქტით, ნასყიდობის საერთო ფასი განისაზღვრა 407690 ევროს ეკვივალენტი ლარით (დღგ-ს ჩათვლით). ამდენად, დღგ-ს თანხა შედიოდა მხარეთა მიერ შეთანხმებულ ნასყიდობის ფასში;

2008 წლის 3 ივნისის თარიღით გამოიწერა ბბ-01 ¹... საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურა;

2008 წლის 3 ივნისს შპს “...ს” გადაეცა 2008 წლის 29 მაისის ხელშეკრულებით გათვალისწინებული მანქანა-მექანიზმი KOMAთშU: 1 ცალი ჭA320-5 (სერიული ნომრით ¹...);

გორის საგადასახადო ინსპექციის 2009 წლის 20 მარტის მოთხოვნის თანახმად, შპს “...ს” გაუუქმდა იმ საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურებით განხორციელებული ჩათვლები, რომელთა გამოწერის თარიღი ნაკლები იყო მათი საგადასახადო ინსპექციიდან გატანის თარიღზე. გაუქმებულ საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურათა შორის იყო შპს “...ს” მიერ 2008 წლის 3 ივნისს გამოწერილი ანგარიშ-ფაქტურა. აღნიშნული მოთხოვნა შპს “...მ” გაასაჩივრა, რაც საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის 2009 წლის 16 ივლისის ბრძანებით არ დაკმაყოფილდა;

საგადასახადო სამსახურის მიერ გამოცემული აქტები შპს “...ს” სასამართლოში არ გაუსაჩივრებია;

შემოსავლების სამსახურის გორის რეგიონული ცენტრის 2010 წლის 1 ნოემბრის ¹... წერილის შესაბამისად, საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურა სერია ბბ-01 ¹..., შპს “...ს” მიერ საგადასახადო ორგანოდან გატანილია 2008 წლის 6 ივნისს და გამოწერილია 2008 წლის 3 ივნისის თარიღით.

სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლომ სწორი სამართლებრივი შეფასება მისცა საქმეზე დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმას საფუძვლად დაუდო ნორმათა სწორი განმარტება.

სამოქალაქო კოდექსის 317-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, ვალდებულების წარმოშობისათვის აუცილებელია მონაწილეთა შორის ხელშეკრულება, გარდა იმ შემთხვევებისა, როცა ვალდებულება წარმოიშობა ზიანის მიყენების (დელიქტის), უსაფუძვლო გამდიდრების ან კანონით გათვალისწინებული სხვა საფუძვლებიდან. მოცემულ შემთხვევაში სადავო არ იყო ის გარემოება, რომ შპს “...სა” და შპს “...ს” შორის 2008 წლის 29 მაისს დადებული ნასყიდობის ხელშეკრულების პირობები შესრულდა ორივე მხარის მიერ: გამყიდველმა მყიდველს მიაწოდა ნასყიდობის საგანი, ხოლო მყიდველმა გადაიხადა ნასყიდობის ფასი, რომელიც ასევე მოიცავდა დღგ-ს თანხას. ამდენად, სააპელაციო სასამართლომ ჩათვალა, რომ ხელშეკრულების დარღვევის გამო ზიანის ანაზღაურების საფუძველი არ არსებობდა და ასეთ საფუძველზე არც მოსარჩელე მიუთითებდა.

სარჩელის საფუძვლად შპს “...” მიუთითებდა იმ გარემოებაზე, რომ მოპასუხის მიერ საგადასახადო კოდექსის 248-ე მუხლის მოთხოვნის დარღვევის გამო მას მიადგა ზიანი, რაც გამოიხატა ანგარიშ-ფაქტურის დაგვიანებით გამოწერაში, შედეგად კი, ამ ანგარიშ-ფაქტურით განხორციელებული დღგ-ს ჩათვლის გაუქმებაში. სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით, სამართლებრივი ურთიერთობის მომენტში მოქმედი საგადასახადო კოდექსის 248-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრირებული პირი ვალდებული იყო საქონლის/მომსახურების მოთხოვნისას, გარდა ამ კოდექსის 238-ე მუხლის მე-2 და მე-3 ნაწილებში აღნიშნული მიწოდებისა, დასაბეგრი ოპერაციის განხორციელებიდან არაუგვიანეს მეორე დღისა გამოეწერა საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურა და წარედგინა იგი მიმღებისათვის, მიუხედავად იმისა, იყო თუ არა მიმღები გადასახადის გადამხდელი. როგორც უკვე დადგინდა, საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურა გამოიწერა 2008 წლის 3 ივნისს, რეალურად კი საგადასახადო ორგანოდან გატანილ იქნა 2008 წლის 6 ივნისს. ზემოაღნიშნული ნორმიდან გამომდინარე, თბილისის საქალაქო სასამართლომ სწორად მიუთითა, რომ, პირველ რიგში, უნდა ყოფილიყო მოსარჩელის მოთხოვნა, რომლის შემდგომაც წარმოიშობოდა მოპასუხის ვალდებულება, რომ არაუგვიანეს მე-2 დღისა საქონლის მიწოდებიდან, გამოეწერა ანგარიშ-ფაქტურა. საქმის მასალებიდან არ ჩანდა, რომ მოსარჩელე ამას მოითხოვდა, ამასთან საგადასახადო ორგანოდან დაგვიანებით გამოტანილ საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურაზე ხელმოწერის დროს მოსარჩელემ გაიზიარა ის რისკი, რომელიც შეიძლებოდა მოჰყოლოდა დასაბეგრი ოპერაციის განხორციელების დღიდან 3 დღის შემდეგ გამოტანილი ანგარიშ-ფაქტურის სავარაუდო გაუქმებას.

სამოქალაქო კოდექსის 992-ე მუხლის თანახმად, პირი, რომელიც სხვა პირს მართლსაწინააღმდეგოდ, განზრახი ან გაუფრთხილებელი მოქმედებით მიაყენებს ზიანს, ვალდებულია აუნაზღაუროს მას ეს ზიანი. სააპელაციო სასამართლოს შეფასებით, საქალაქო სასამართლომ სწორად მიიჩნია დადასტურებულად ის გარემოება, რომ შპს “...ს” საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურის გაუქმებით დამდგარ ზიანში მოპასუხის ბრალეულობა არ იკვეთებოდა (ტომი II, ს.ფ. 46-57).

სააპელაციო სასამართლოს 2011 წლის 11 აპრილის განჩინება შპს “...მ” საკასაციო წესით გაასაჩივრა. კასატორი მოითხოვს გასაჩივრებული განჩინების გაუქმებას და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებას.

საკასაციო საჩივრის საფუძვლები შემდეგში მდგომარეობს:

კასატორს მიაჩნია, რომ სასამართლომ არასწორად განმარტა საგადასახადო კოდექსის 248-ე მუხლი. აღნიშნული მუხლის შინაარსიდან ჩანს, რომ საქონლის გამყიდველი (შპს “...”) მხოლოდ მაშინ იყო ვალდებული გამოეწერა საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურა, როდესაც ამას მოითხოვდა საქონლის/მომსახურების მიმღები (შპს “...”). ამდენად, შპს “...” ანგარიშ-ფაქტურას თავისი ინიციატივით არ გამოწერდა. აქედან ნათელია, რომ “...მა” ანგარიშ-ფაქტურა შპს “...ს” მოთხოვნით გამოწერა და სავალდებულო არ იყო აღნიშნული მოთხოვნა წერილობით ყოფილიყო წარდგენილი. საგულისხმოა ის გარემოება, რომ მოპასუხეს არც თავის შესაგებელში და არც სასამართლო პროცესების მიმდინარეობის დროს ეჭვქვეშ არ დაუყენებია ის საკითხი, რომ ანგარიშ-ფაქტურის გამოწერა მოხდა შპს “...ს” მოთხოვნით;

რაც შეეხება ანგარიშ-ფაქტურაზე მყიდველის ხელმოწერას, კასატორის განმარტებით, ანგარიშ-ფაქტურაზე ხელის მოწერით მყიდველი (ამ შემთხვევაში შპს “...”) მხოლოდ იმ ფაქტს ადასტურებს, რომ ანგარიშ-ფაქტურა მას ხელზე ჩაბარდა. დაუსაბუთებელია სასამართლოს მტკიცება იმასთან დაკავშირებით, რომ თითქოს ანგარიშ-ფაქტურაზე ხელის მოწერით მოსარჩელემ არსებითად გაიზიარა ანგარიშ-ფაქტურის გაუქმებასთან დაკავშირებული რისკი. საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურა არ იწერება ერთობლივად გამყიდველისა და მყიდველის მიერ. საგადასახადო კოდექსის 248-ე მუხლში მკაფიოდაა მითითებული, რომ ანგარიშ-ფაქტურა მყიდველს უნდა გამოუწეროს გამყიდველმა. ყურადსაღებია საგადასახადო კოდექსის 248-ე მუხლის მე-3 ნაწილი, რომლის თანახმად, დაუშვებელია საქონლის/მომსახურების მიმწოდებლის მიერ არასწორად შევსებული საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურის წარდგენა, შესაბამისად, ანგარიშ-ფაქტურის საგადასახადო ორგანოდან გამოტანაზე და მის სწორად შევსებაზე (გამოწერაზე) სრულად არის პასუხისმგებელი გამყიდველი მხარე, შპს “...” და ამ შემთხვევაში შპს “...ს” პასუხისმგებლობაზე საუბარი საფუძველს მოკლებულია;

საქმეში წარმოდგენილია 2008 წლის 29 მაისით დათარიღებული ხელშეკრულება, რომლის 3.1 პუნქტის თანახმად, ნასყიდობის ფასი შეადგენს 407690 ევროს ეკვივალენტ ლარს დღგ-ს ჩათვლით. ეს გულისხმობს იმას, რომ გამყიდველმა მყიდველს უნდა გადასცეს არა მხოლოდ ნივთი, არამედ უნდა გამოუწეროს საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურაც. კასატორი მიიჩნევს, რომ ანგარიშ-ფაქტურის გამოწერისათვის ხელშეკრულებაში აღნიშნულის გარდა რაიმე სხვა დათქმა საჭირო არ იყო. საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურის გამოწერის პროცედურას არ სჭირდება ნასყიდობის ხელშეკრულებაში ასახვა, იგი რეგულირებულია საქართველოს საგადასახადო კოდექსით;

სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია ის გარემოება, რომ საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურა გამოწერილია 2008 წლის 3 ივნისს, ხოლო რეალურად შპს “...ს” მიერ საგადასახადო ორგანოდან გატანილია 2008 წლის 6 ივნისს. ამდენად, სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია ის გარემოება, რომ მოპასუხემ დაარღვია საგადასახადო კოდექსის 248-ე მუხლის 1-ლი და მე-3 ნაწილების მოთხოვნები. ამავდროულად, სასამართლომ მოსარჩელეს დააკისრა ვალდებულება იმის გამო, რომ მან არ გამოთქვა პრეტენზია კანონდარღვევით გამოწერილ ანგარიშ-ფაქტურასთან დაკავშირებით. შპს “...მ” მიღება-ჩაბარების აქტზე ხელი იმიტომ მოაწერა, რომ ხელშეკრულებით გათვალისწინებული საქონელი ჩაიბარა და არანაირი უფლება არ ჰქონდა უარი ეთქვა აქტზე ხელის მოწერაზე;

კასატორი აღნიშნავს, რომ მან ფინანსთა სამინისტროს 2009 წლის 16 ივლისის ბრძანება 2009 წლის 29 ივლისს გაასაჩივრა საჩივრით ფინანსთა სამინისტროს დავების განხილვის საბჭოში, რაზეც პასუხი ამ დრომდე არ მიუღია. რაც შეეხება საკითხს იმის შესახებ, თუ რატომ არ გააგრძელა შპს “...მ” საგადასახადო ორგანოებთან დავა სასამართლოში, კასატორს მიაჩნია, რომ შპს “...ს” მხრიდან კანონდარღვევით იქნა გამოწერილი საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურა. შესაბამისად, არც დროის და არც სახსრების (სახელმწიფო ბაჟი, ადვოკატისათვის ასანაზღაურებელი თანხა) ხარჯვას აზრი არ ჰქონდა (ტომი II, ს.ფ. 59-69).

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 27 ივნისის განჩინებით შპს “...ს” საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ შპს “...ს” საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას შპს “...ს” საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401.4 მუხლის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. მოცემულ შემთხვევაში, ვინაიდან საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნა მიჩნეული, კასატორს უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (2543 ლარი) 70% _ 1780.1 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. შპს “...ს” საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. კასატორ შპს “...ს” დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (2543 ლარი) 70% _ 1780.1 ლარი;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.