ას-1086-1115-2011 21 ივლისი, 2011 წელი

ქ.თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

მაია სულხანიშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

ბესარიონ ალავიძე, თეიმურაზ თოდრია

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი მოსმენის გარეშე

კერძო საჩივრის ავტორი _ ა. ღ-შვილი

მოწინააღმდეგე მხარე _ სს “თ-ი”

გასაჩივრებული განჩინებები – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 20 ივნისის განჩინებები

განმცხადებლის მოთხოვნა _ გასაჩივრებული განჩინებების გაუქმება

დავის საგანი _ რეორგანიზაციის საფუძველზე სამუშაოდან გათავისუფლების დღეს შრომის წიგნაკის გაუცემლობის გამო სამი თვის საშუალო ხელფასის ანაზღაურება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 10 თებერვლის განჩინებით ა. ღ-შვილის განცხადება თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 24 დეკემბრის განჩინების ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო გაუქმებისა და საქმის წარმოების განახლების შესახებ დარჩა განუხილველად.

სააპელაციო სასამართლოს განჩინება ა. ღ-შვილმა გაასაჩივრა კერძო საჩივრით.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 11 აპრილის განჩინებით ა. ღ-შვილის კერძო საჩივარი დარჩა განუხილველი.

2011 წლის 16 მაისს ა. ღ-შვილმა განცხადებით მიმართა სააპელაციო სასამართლოს ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო 2011 წლის 10 თებერვლის განჩინების გაუქმებისა და საქმის წარმოების განახლების მოთხოვნით.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 20 ივნისის განჩინებებით ა. ღ-შვილის შუამდგომლობა მოსამართლე თ. ზ-ძის აცილების თაობაზე არ დაკმაყოფილდა, ხოლო მისი განცხადება ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო 2011 წლის 10 თებერვლის განჩინების გაუქმებისა და საქმის წარმოების განახლების შესახებ დარჩა განუხილველად შემდეგ გარემოებათა გამო:

2011 წლის 1 ივნისის განჩინებითYა. ღ-შვილს განცხადებაზე დაუდგინდა ხარვეზი და კანონით დადგენილი წესით განემარტა, რომ ხარვეზის შეუვსებლობის შემთხვევაში განცხადება დარჩებოდა განუხილველად.

2011 წლის 13 ივნისს ა. ღ-შვილმა განცხადებით მიმართა სააპელაციო სასამართლოს, თუმცა სახელმწიფო ბაჟის გადახდის დამადასტურებელი დოკუმენტი არ წარმოუდგენია.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 429-ე მუხლის თანახმად, პალატამ მიიჩნია, რომ ა. ღ-შვილის განცხადება უნდა დარჩეს განუხილველად.

სააპელაციო სასამართლოს განჩინებებზე ა. ღ-შვილმა შეიტანა კერძო საჩივარი შემდეგი საფუძვლებით:

გასაჩივრებული განჩინების შესავალი ნაწილი არ შეიცავს მითითებას მოწინააღმდეგე მხარეზე და დავის საგნად არასწორადაა დაფიქსირებული ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო საქმის წარმოების განახლება. სააპელაციო პალატის განჩინებები შედგენილია სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 285-ე მუხლის “გ” და “დ” ქვეპუნქტების დარღვევით.

მოსამართლეთა აცილებაზე უარის თქმის განჩინებაში სასამართლომ არასწორად მიუთითა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მეოთხე ნაწილზე, რის შემდეგაც სასამართლომ არასწორად განმარტა სააპელაციო საჩივრის წარმოებაში მიღების წესი. მომხსენებელმა მოსამართლე თ.ზ-ძემ აცილების საკითხი ერთპიროვნულად უკანონოდ გადაწყვიტა იმ მოტივით, რომ აცილება დაყენებულ იქნა საქმის წარმოების განახლების შესახებ განცხადების დასაშვებობის ეტაპზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 373-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, სააპელაციო პალატის მომხსენებელი მოსამართლე უფლებამოსილია, ერთპიროვნულად მიიღოს საქმე წარმოებაში, ასევე დაადგინოს ხარვეზი, თუმცა მას არ შეუძლია ერთპიროვნულად დატოვოს საქმე განუხილველად. ამდენად, სააპელაციო პალატის 2011 წლის 20 ივნისის განჩინება მოსამართლის აცილებაზე უარის თქმის შესახებ უნდა გაუქმდეს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 393-ე მუხლის მეორე ნაწილის “ვ” ქვეპუნქტის შესაბამისად, რადგან სასამართლომ არასწორად განმარტა ამავე კოდექსის 373-ე მუხლის დანაწესი და ასევე არასწორად გამოიყენა 33-ე მუხლი.

სააპელაციო პალატის 2011 წლის 1 ივნისის განჩინებით ხარვეზის დადგენის თაობაზე მოსამართლეს უფლება არ ჰქონდა, ერთპიროვნულად ემსჯელა “სახელმწიფო ბაჟის შესახებ” საქართველოს კანონის მე-5 მუხლის პირველი ნაწილის “ა” ქვეპუნქტის საფუძველზე სახელმწიფო ბაჟის გადახდისაგან გათავისუფლებაზე და უარი ეთქვა აღნიშნული შუამდგომლობის დაკმაყოფილებაზე. ამასთან, სააპელაციო პალატა დაეყრდნო ამავე საკითხზე საკასაციო სასამართლოს არასწორ პრაქტიკას.

სააპელაციო სასამართლომ 2011 წლის 20 ივნისის საბოლოო განჩინებით უკანონოდ დატოვა განუხილველად ა. ღ-შვილის 2011 წლის 16 მაისის განცხადება.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ შეისწავლა საქმის მასალები, შეამოწმა გასაჩივრებული განჩინებების იურიდიული დასაბუთება და მიიჩნევს, რომ ა. ღ-შვილის კერძო საჩივარი არ უნდა დაკმაყოფილდეს, ხოლო აღნიშნულ საქმეზე ა.ღ-შვილის მიერ სასამართლოში სამომავლოდ შემოტანილი ყველა განცხადება თუ საჩივარი უნდა დარჩეს რეაგირების გარეშე შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-2 მუხლი ადგენს სამოქალაქო საპროცესო კანონმდებლობის ერთ-ერთ ყველაზე ფუნდამენტურ პრინციპს პირის მიერ უფლების სასამართლო წესით დაცვის შესახებ. აღნიშნული ნორმის მიხედვით, ყოველი პირისათვის უზრუნველყოფილია უფლების სასამართლო წესით დაცვა. საქმის განხილვას სასამართლო შეუდგება იმ პირის განცხადებით, რომელიც მიმართავს მას თავისი უფლების ან კანონით გათვალისწინებული ინტერესების დასაცავად.

კანონის დასახელებული დანაწესი გულისხმობს პირის უფლებას, დაიცვას თავისი კანონიერი ინტერესები სასამართლოს მეშვეობით. ამასთან, მნიშვნელოვანია, რომ მხარემ მართლზომიერად გამოიყენოს აღნიშნული უფლება, იდავოს ისეთ საკითხებზე, რომელთა გადაწყვეტაც უზრუნველყოფს მისი დარღვეული უფლების აღდგენას და ამ მიზნით გაასაჩივროს სასამართლო გადაწყვეტილებები ზემდგომ ინსტანციაში.

მხარის მიერ სასამართლოსათვის მიმართვის უფლების რეალიზებისას სასამართლო თანაბარწილად იცავს ორივე მოდავე მხარის კანონიერ ინტერესებს. ერთი მხარის მიერ უფლების გადამეტება (ბოროტად გამოყენება) პირდაპირ ხელყოფს მეორე მხარის უფლებებს, თუნდაც დავის გაჭიანურების თვალსაზრისით. სასამართლო ვალდებულია, გონივრულ ვადაში გადაწყვიტოს დაწყებული დავა და დაუსვას მას საბოლოო წერტილი. მოცემულ შემთხვევაში კი მხარის დაუსრულებელი განცხადებებით, თუ საჩივრებით ამ შედეგის მიღწევა სცილდება სასამართლოს შესაძლებლობებს. შესაბამისად, ილახება მეორე მხარის ინტერესები.

ზემოაღნიშნულის გამო ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრაქტიკაც კი (ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს 2005 წლის 30 ნოემბრის გადაწყვეტილება საქმეზე _ იედემსკი და იედემსკა პოლონეთის წინააღმდეგ), დასაშვებად მიიჩნევს, გარკვეულ შემთხვევაში პირის სასამართლოსათვის მიმართვის უფლების შეზღუდვის შესაძლებლობას.

სასამართლოს განმარტებით, დასაშვებია გამონაკლისი “ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციის” მე-6 მუხლის პირველი ნაწილით გარანტირებული სამოქალაქო უფლებებისა და ვალდებულებების დასაცავად მომჩივანი მხარის სასამართლოს ხელმისაწვდომობის ეფექტური უფლების გამოყენებისას. სასამართლოსათვის მიმართვის უფლების შეზღუდვა შეესაბამება კონვენციის მე-6 მუხლის პირველ ნაწილს, თუ ის ისახავს კანონიერ მიზანს და არსებობს გონივრული თანაფარდობა ამ საშუალებების გამოყენებასა და კანონიერ მიზანს შორის.

მოცემულ შემთხვევაში ა. ღ-შვილმა სრულად ისარგებლა სასამართლოსათვის მიმართვის უფლებით, კერძოდ, თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2007 წლის 26 თებერვლის კანონიერ ძალაში შესული განჩინებით განუხილველად დარჩა ა. ღ-შვილის სარჩელი სს “თ-ის” მიმართ. აღნიშნულის შემდგომ მოსარჩელე განუწყვეტლივ მიმართავდა სასამართლოს საქმის წარმოების განახლების მოთხოვნით.

2007 წლიდან დღემდე ა.ღ-შვილმა არა ერთი განცხადება შეიტანა მოცემული საქმის წარმოების განახლების შესახებ. სასამართლოს მიერ სხვადასხვა სამართლებრივი საფუძვლით მისი განცხადებების განუხილველად დატოვების შემდეგ მხარე მიმართავდა სასამართლოს კერძო საჩივრებით, რომელთა დაუკმაყოფილებლობის თაობაზე სასამართლო განჩინებებს ა.ღ-შვილი კვლავ ასაჩივრებდა ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო საქმის წარმოების განახლების შესახებ განცხადებების შეტანის გზით.

განსახილველი კერძო საჩივარიც ეხება სწორედ სააპელაციო სასამართლოს 2011 წლის 20 ივნისის განჩინებებს, რომელთა მეშვეობითაც მხარეს უარი ეთქვა მოსამართლის აცილებაზე და ახლად აღმოჩნეილ გარემოებათა გამო საქმის წარმოების განახილების შესახებ მისი განცხადება დარჩა განუხილველად.

ა. ღ-შვილის ასეთი სახის მოქმედებები ემსახურება არა მართლმსაჯულების განხორციელების ამოცანას, არამედ იგი მიმართულია მისი მოწინააღმდეგე მხარისა და სასამართლო ორგანოების მიმართ აგრესიული დამოკიდებულების წარმოსაჩენად. ამასთან, სასამართლოსათვის მიმართული მისი განცხადებები შინაარსობრივად ერთგვაროვანია და თითოეული მათგანი წარმოადგენს მხოლოდ და მხოლოდ დავის გაგრძელებისა და საქმის სასამართლოს წარმოებაში ყოფნის გახანგრძლივების მცდელობას. აღნიშნული კი, როგორც ზემოთ უკვე აღვნიშნეთ, სცილდება მართლმსაჯულების და მითუმეტეს, სწრაფი მართლმსაჯულების განხორციელების ფარგლებს.

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ ა. ღ-შვილი ბოროტად იყენებს სასამართლოსათვის მიმართვის უფლებას, რადგან მისი განცხადებები და საჩივრები, როგორც ზემოთ უკვე აღვნიშნეთ, მიზნად არ ისახავს მხარის კანონიერი უფლების დაცვას და ლახავს მოწინააღმდეგე მხარის ინტერესებს. საკასაციო სასამართლო ითვალისწინებს იმ გარემოებასაც, რომ ა. ღ-შვილი აწარმოებს არა ერთ დავას სასამართლოში, სადაც ანალოგიურად მიმართავს სხვადასხვა ინსტანციის სასამართლოს საქმის წარმოების განახლების თაობაზე. ამდენად, მოცემულ შემთხვევაში მიზანშეწონილი და მართებულია ა. ღ-შვილის მიმართ განსახილველ საქმეზე სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-2 მუხლით მინიჭებული უფლების შეზღუდვა. აღნიშნული კი იმაში გამოიხატება, რომ ა. ღ-შვილის მიერ სასამართლოში მოცემულ დავაზე შეტანილი ნებისმიერი სახის კორესპოდენცია (განცხადება, საჩივარი) დარჩება რეაგირების გარეშე.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 430-ე, მე-2 მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

ა. ღ-შვილის კერძო საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს.

ა. ღ-შვილის მიერ სასამართლოში შეტანილი ნებისმიერი სახის კორესპოდენცია (განცხადება, საჩივარი) მოცემულ სამოქალაქო საქმეზე _ ა. ღ-შვილის სარჩელის გამო სს “თ-ის” მიმართ რეორგანიზაციის საფუძველზე სამუშაოდან გათავისუფლების დღეს შრომის წიგნაკის გაუცემლობის გამო სამი თვის საშუალო ხელფასის ანაზღაურების შესახებ დარჩეს რეაგირების გარეშე.

საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.