ას-971-1007-2011 11 ივლისი, 2011 წელი,

ქ.თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატის

შემადგენლობა

ნუნუ კვანტალიანი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

პაატა ქათამაძე, ბესარიონ ალავიძე

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი განხილვის გარეშე

კერძო საჩივრის ავტორი _ ვ. ჭ-ძე

მოწინააღმდეგე მხარე _ ნ. კ-ძე, თ. ჯ-ძე

გასაჩივრებული განჩინება _ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 16 მაისის განჩინება

კერძო საჩივრის ავტორის მოთხოვნა _ გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება

დავის საგანი – ნასყიდობის ხელშეკრულების ბათილად ცნობა, ზიანის ანაზღაურება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

2010 წლის 28 ოქტომბერს ვ. ჭ-ძემ სარჩელი აღძრა სასამართლოში ნ. კ-ძისა და თ. ჯ-ძის მიმართ და მოითხოვა ვ. ჭ-ძესა და ნ. კ-ძეს, ასევე ნ. კ-ძესა და თ. ჯ-ძეს შორის დადებული ნასყიდობის ხელშეკრულებების ბათილად ცნობა და ზიანის ანაზღაურება შემდეგი დასაბუთებით: მოსარჩელე მხარეს სურდა სამისდღეშიო რჩენის ხელშეკრულების დადება მოწინააღმდეგე მხარე ნ. კ-ძესთან. ამ მიზნით 2006 წლის 26 სექტემბერს ვ. ჭ-ძემ და ნ. კ-ძემ მიმართეს თბილისში არსებულ სანოტარო ბიუროს, სადაც, ნაცვლად სამისდღეშიო რჩენის ხელშეკრულებისა, მხარეებს შორის გაფორმდა ნასყიდობის ხელშეკრულება უძრავ ქონებაზე, მდებარე ქ. თბილისი, ... ქ. კორპ. ¹2, ბ¹30. მოსარჩელე მხარე ხელშეკრულების შინაარს არ გასცნობია, რადგან ის ნ. კ-ძეს ენდობოდა. მხარეები სადავო სახლში ერთად ცხოვრობდნენ, ხოლო ერთწლიანი თანაცხოვრების შემდეგ მათ შორის ურთიერთობა დაიძაბა და ხშირად კამათობდნენ, მოპასუხე ვ. ჭ-ძეზე აღარ ზრუნავდა. 2009 წლის 12 იანვარს სახლში მისულს კი კარები არ გაუღეს. 2008 წლის 26 აგვისტოს მოპასუხე მხარე – ნ. კ-ძესა და თ. ჯ-ძეს შორის დაიდო ქ. თბილისში, ... ქ. კორპ. ¹2, ბ¹30-ში მდებარე სადავო ბინაზე ნასყიდობის ხელშეკრულება, რაც წარმოადგენს მოჩვენებით გარიგებას, რადგან ნ. კ-ძე დღემდე აგრძელებს სადავო სახლში ცხოვრებას. აქედან გამომდინარე, ვ. ჭ-ძის მოთხოვნას წარმოადგენს 2006 წლის 26 სექტემბრისა და 2008 წლის 26 აგვისტოს ხელშეკრულებების ბათილად ცნობა და ზიანის ანაზღაურება.

მოპასუხეებმა წარმოდგენილი შესაგებლით სარჩელი არ ცნეს და მიუთითეს, რომ ვ. ჭ-ძესა და ნ. კ-ძეს შორის ნასყიდობის ხელშეკრულება გაფორმდა კანონის მოთხოვნათა დაცვით, არ არსებობს მისი ბათილად ცნობის საფუძველი, ნ. კ-ძეს არავინ მოუტყუებია, თ. ჯ-ძე წარმოადგენს კეთილსინდისიერ შემძენს და არ არსებობს ნ. კ-ძესა და თ. ჯ-ძეს შორის გაფორმებული სადავო ბინის ნასყიდობის ხელეშეკრულების ბათილად ცნობის საფუძველი. რაც შეეხება მოსარჩელის მოთხოვნას ზიანის ანაზღაურების შესახებ, არის უსაფუძვლო, რადგან გაუგებარია, რა ზიანი მიადგა მას.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2011 წლის 28 თებერვლის გადაწყვეტილებით ვ. ჭ-ძის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა, რაც სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მოსარჩელე ვ. ჭ-ძემ. 2011 წლის 16 მაისის განჩინებით ვ. ჭ-ძის სააპელაციო საჩივარი დარჩა განუხილველი იმ საფუძვლით, რომ თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2011 წლის 28 თებერვლის გადაწყვეტილება მოსარჩელე ვ. ჭ-ძის წარმომადგენელ ნ. ო-ძეს ჩაჰბარდა 2011 წლის 13 აპრილს. ამასთან. მითითებული გადაწყვეტილება მოსარჩელე ვ. ჭ-ძის წარმომადგენელს _ ზ. ქ-შვილს ჩაჰბარდა 2011 წლის 15 აპრილს.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2011 წლის 28 თებერვლის გადაწყვეტილება მოსარჩელე ვ. ჭ-ძისათვის ჩაბარებულად ითვლება 2011 წლის 13 აპრილს. შესაბამისად, გადაწყვეტილების გასაჩივრების 14-დღიანი ვადის დენა დაიწყო გადაწყვეტილების გადაცემის მომდევნო დღიდან, ე.ი 2011 წლის 14 აპრილიდან და ამოიწურა 2011 წლის 27 აპრილს, რომელიც იყო სამუშაო დღე _ ოთხშაბათი. შესაბამისად, მოსარჩელეს სააპელაციო საჩივარი უნდა შემოეტანა 2011 წლის 27 აპრილის ჩათვლით. საქმის მასალებით კი ირკვევა, რომ სააპელაციო საჩივარი შედგენილია 2011 წლის 28 აპრილს და ამავე დღეს წარდგენილია ფოსტაში. სამოქალაქო კოდექის, 59-ე, მე-60 მუხლის მეორე ნაწილის, 61-ე მუხლის მესამე ნაწილის, 63-ე მუხლისა და ამავე კოდექის 369-ე მუხლის თანახმად, ვ. ჭ-ძის სააპელაციო საჩივარი დარჩა განუხილველი.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 16 მაისის განჩინება კერძო საჩივრით გაასაჩივრა ვ. ჭ-ძის წარმომადგენელმა ზ. ქ-შვილმა და მოითხოვა მისი გაუქმება შემდეგი დასაბუთებით: სასამართლოს მიერ დადგენილია, რომ 28 თებერვლის გადაწყვეტილება, წარმომადგენელ ზ. ქ-შვილს ჩაჰბარდა 2011 წლის 15 აპრილს. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსში არ მოიძებნება ისეთი ნორმა, რომელიც განსაზღვრავს თუ როგორ უნდა გადაწყდეს დავა მაშინ, როდესაც საქმეში არის ორი წარმომადგენელი და ორივეს ჰბარდება სასამართლოს გადაწყვეტილება. ნორმის დონეზე არ არის დადგენილი, თუ როდიდან აითვლება მისი გასაჩივრების ვადა. რამდენიმე წარმომადგენლის ყოფნისას ერთ-ერთი წარმომადგენლისათვის პირველი ჩაბარებიდან თუ იმავე საქმეზე სხვა წარმომადგენლისათვის ბოლო ჩაბარებიდან.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს მხარის მიერ გასაჩივრებულ განჩინებაში მითითებული არ აქვს არც კანონი და არც სხვა რაიმე გადაწყვეტილება, შესაბამისად, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 61-ე მუხლზე მსჯელობისას სწორად იქნა განმარტებული ვადის ათვლის ზოგადი პრინციპი, მაგრამ არ იქნა და ვერ იქნებოდა მითითებული ვადის ათვლის დასაწყისის დადგენისათვის კანონისმიერი საფუძვლები. რაც შეეხება, გასაჩივრებული განჩინების მე-2 გვერდის პირველ აბზაცს, იქ სასამართლო მიუთითებს 369-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, რომელიც დასაბუთებული გადაწყვეტილების გადაცემის მომენტად მიიჩნევს 70-78-ე მუხლების შესაბამისად გადაწყვეტილების ჩაბარებას, მაგრამ იგივე 70-ე მუხლის განმარტებისას უწყება, ამ შემთხვევაში, გადაწყვეტილება, ჩაბარებულად მიიჩნევა თუ იგი ჩაჰბარდება ერთ-ერთ მათგანს, ანუ მხარეს ან მის წარმომადგენელს. შესაბამისად, სააპელაციო წესით გასაჩივრებული გადაწყვეტილება, რომ ჩაჰბარებოდა მხარეს, ანუ ვ. ჭ-ძეს ან მის ერთ-ერთ წარმომადგენელ ნ. ო-ძეს, მაშინ სასამართლოს განმარტება დროის ათვლის თვალსაზრისით სწორი იქნებოდა და გადაწყვეტილებაც კანონიერი, მაგრამ მოცემულ შემთხვევაში გადაწყვეტილება ჩაჰბარდა არა მხარესა ან მის წარმომადგენელს, არამედ მხოლოდ წარმომადგენლებს. შესაბამისად, წარმოიშვა ის ურთიერთობა, რაც კანონმდებლობის არც ერთი ნორმით დარეგულირებული არ არის, აქედან გამომდინარე, კერძო საჩივრის ავტორს მიაჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლოს განჩინება, როგორც უსაფუძვლო, უნდა გაუქმდეს.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო კერძო საჩივრის საფუძვლების შესწავლისა და გასაჩივრებული განჩინების იურიდიული დასაბუთების შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ვ. ჭ-ძის წარმომადგენელ ზ. ქ-შვილის კერძო საჩივარი არ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:

მოცემულ საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებით დასტურდება, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება ვ. ჭ-ძის წარმომადგენლებს, ნ. ო-ძეს ჩაჰბარდა 2011 წლის 13 აპრილს, ხოლო ზ. ქ-შვილს _ ამავე წლის 15 აპრილს.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 70-ე მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, მხარეს ან მის წარმომადგენელს ეცნობება სასამართლო სხდომის ან ცალკეული საპროცესო მოქმედების შესრულების დრო და ადგილი. უწყება მხარისათვის და მისი წარმომადგენლისათვის ჩაბარებულად ჩაითვლება, თუ იგი ჩაჰბარდება ერთ-ერთ მათგანს ან ამ კოდექსის 74-ე მუხლით გათვალისწინებულ სუბიექტებს. წარმომადგენელი ვალდებულია, უწყების ჩაბარების შესახებ აცნობოს მხარეს. აღნიშნული ნორმის ანალიზი ცხადჰყოფს, რომ სასამართლო უწყების ერთ-ერთი პირისათვის – მხარისათვის ან მისი წარმომადგენლისათვის ჩაბარების შემთხვევაში, ითვლება, რომ მხარე კანონის მოთხოვნათა დაცვითაა გაფრთხილებული.

საკასაციო სასამართლო ვერ გაიზიარებს კერძო საჩივრის ავტორის მოსაზრებას, რომ სააპელაციო წესით გასაჩივრებული გადაწყვეტილება, რომ ჩაჰბარებოდა მხარეს ანუ ვ. ჭ-ძეს ან მის ერთ-ერთ წარმომადგენელს ნ. ო-ძეს, მაშინ სასამართლოს განმარტება დროის ათვლის თვალსაზრისით სწორი იქნებოდა და გადაწყვეტილებაც კანონიერი, მაგრამ, ვინაიდან, გადაწყვეტილება ჩაჰბარდა არა მხარეს ან მის წარმომადგენელს, არამედ მხოლოდ წარმომადგენლებს, წარმოიშვა ის ურთიერთობა, რაც კანონმდებლობის არც ერთი ნორმით დარეგულირებული არ არის.

საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ პირს, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 93-ე მუხლის მეორე პუნქტის თანახმად, გარანტირებული აქვს უფლება რომ საქმე აწარმოოს სასამართლოში წარმომადგენლის მეშვეობით. ამასთან, კანონი საპროცესო წარმომადგენელთა რაოდენობაზე შეზღუდვას არ ადგენს. ამავდროულად, კანონი (სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 70-ე მუხლის პირველი პუნქტი) ავალდებულებს სასამართლოს, საპროცესო მოქმედებების თაობაზე გააფრთხილოს პროცესში მონაწილე სუბიექტთაგან ერთ-ერთი მათგანი: ან მხარე ან უფლებამოსილი წარმომადგენელი, რის შედეგადაც ამ მხარეზე მონაწილე ყველა პირი(მათ შორის წარმომადგენელთა სიმრავლისას, ყველა წარმომადგენელი) განსახორციელებელ საპროცესო მოქმედების თაობაზე, გაფრთხილებულად ჩაითვლება.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 369-ე მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, სააპელაციო საჩივრის შეტანის ვადა შეადგენს 14 დღეს. ამ ვადის გაგრძელება და აღდგენა დაუშვებელია და იგი იწყება მხარისათვის დასაბუთებული გადაწყვეტილების გადაცემის მომენტიდან. დასაბუთებული გადაწყვეტილების გადაცემის მომენტად ითვლება დასაბუთებული გადაწყვეტილების ასლის მხარისათვის ჩაბარება ამ კოდექსის 70-ე_78-ე მუხლების ან 259¹ მუხლის შესაბამისად, ასევე 259¹-ე მუხლის პირველი ნაწილით დადგენილი ვადის გასვლის შემდეგ. მითითებული ნორმის შინაარსიდან გამომდინარეობს, რომ სააპელაციო საჩივარი შეტანილ უნდა იქნეს პირველი ინსტანციის სასამართლოს დასაბუთებული გადაწყვეტილების ასლის მხარისათვის გადაცემის მომენტიდან 14 დღის განმავლობაში. მითითებული ვადის დასაწყისი იმპერატიულადაა დადგენილი და კანონი მისი სხვაგვარი განმარტების შესაძლებლობას არ იძლევა.

აღნიშნული ნორმების დანაწესებიდან გამომდინარე, სასამართლო გადაწყვეტილების გასაჩივრების ვადის ათვლა დაიწყება მხარისათვის (ან მისი წარმომადგენლისათვის) გადაწყვეტილების ჩაბარებიდან და ამ ვადის ათვლაზე გავლენას ვერ მოახდენს მოგვიანებით ამ მხარეზე მყოფი რომელიმე პირისათვის ან წარმომადგენელთა სიმრავლისას, მხარის სხვა წარმომადგენლისათვის იგივე საპროცესო მოქმედებაზე სასამართლო უწყების ჩაბარება.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ სააპელაციო პალატამ სააპელაციო საჩივრის შეტანის კანონით დადგენილი 14-დღიანი ვადა 2011 წლის 13 აპრილიდან სავსებით სწორად აითვალა და მართებულად ჩათვალა, რომ სააპელაციო საჩივრის 2011 წლის 28 აპრილს შეტანით ზემოხსენებული ვადა დაირღვა, რაც სააპელაციო საჩივრის განუხილველად დატოვების, ხოლო კერძო საჩივრის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის საფუძველს წარმოადგენს.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო პალატამ იხელმძღვანელა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 419-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

ვ. ჭ-ძის კერძო საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 16 მაისის განჩინება დარჩეს უცვლელად.

საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.