ბს-1290-1089-კ-04 9 მარტი, 2005 წ., ქ. თბილისი

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატა

შემადგენლობა: ბ. კობერიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მ. ვაჩაძე,

ნ. ქადაგიძე

სარჩელის საგანი: ზიანის ანაზღაურება.

აღწერილობითი ნაწილი:

2003წ. 8 დეკემბერს ც. ჯ.-მ და გ. ჯ.-მ სარჩელი აღძრეს თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა კოლეგიაში მოპასუხის ეკონომიკის, მრეწველობისა და ვაჭრობის სამინისტროს მიმართ.

სარჩელში აღნიშნული იყო, რომ საქართველოს პრეზიდენტის 1997წ. 27 ივნისის ¹328 ბრძანებულებით დამტკიცდა იმ სააქციო საზოგადოებების სია, რომელთა აქციებიც ნულოვანი საწყისი ფასით უნდა გაყიდულიყო. აღნიშნული ბრძანებულების შესაბამისად, სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტრომ 1997წ. 31 აგვისტოს ჩაატარა აუქციონი, რომლის ორგანიზებისთვის გამოიცა 1997წ. 30 ივნისის ¹1-3/422 ბრძანება.

მოსარჩელეთა განმარტებით, სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტროს 1997წ. 9 სექტემბრის ¹2-3/550 ბრძანებით დამტკიცდა ჩატარებული ნულოვანი აუქციონის შედეგები, რომლის მიხედვით მოხდა სს “მ.-ის” აქციათა პრივატიზება. აღნიშნულ აუქციონზე სულ პრივატიზებულ იქნა 70946 აქცია, ხოლო გადახდილმა თანხამ შეადგინა 26685 ლარი. აუქციონის შედეგების დამტკიცების შემდეგ სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტრომ 1997წ. 13 ნოემბრის ¹06/397 წერილით საწარმოს გენერალურ დირექტორს დაავალა შესაბამისი სერტიფიკატების გაცემა აქციათა შემძენ პირებზე.

მოსარჩელეებმა სარჩელში მიუთითეს, რომ გორის რაიონულმა სასამართლომ 1998წ. 11 თებერვალს ცვლილებები შეიტანა სს “მ.-ის” სამეწარმეო რეესტრში, კერძოდ, შეიცვალნენ აქციონერები და საწარმოს შეეცვალა საფირმო სახელწოდება _ ეწოდა სს “ს.-ე”.

მოსარჩელეებმა სარჩელში აღნიშნეს, რომ საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს 1999წ. 27 ივლისის გადაწყვეტილებით სს “მ.-ის” ნულოვან აუქციონზე გასაყიდ ობიექტთა სიაში შეტანა ჩაითვალა არაკონსტიტუციურად. აღნიშნული გადაწყვეტილების საფუძველზე სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტრომ 2000წ. 27 სექტემბერს მიიღო ¹1-3/622 ბრძანება, რომლითაც ბათილად იქნა ცნობილი სს “მ.-ის” აქციათა პრივატიზება ნულოვან აუქციონზე.

სარჩელში აღნიშნული იყო, რომ გორის რაიონულმა სასამართლომ 2001წ. 11 იანვარს რეგისტრაციაში გაატარა სს “მ.-ი”. ახლად დაფუძნებული სააქციო საზოგადოების საწესდებო კაპიტალმა შეადგინა 119447 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარი, ხოლო აქციათა 100%-ის მესაკუთრედ დაფიქსირდა სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტრო.

მოსარჩელეთა განმარტებით, მათ მონაწილეობა მიიღეს აღნიშნულ აუქციონში და ცალ-ცალკე შეიძინეს სს “მ.-ის” 10636-10636 ცალი აქცია, რაშიც თითოეულმა მათგანმა გადაიხადა 4000 ლარი. შესაბამისად, მოსარჩელეთა წილმა აღნიშნულ საწარმოში შეადგინა 31%.

მოსარჩელეებმა სარჩელში აღნიშნეს, რომ სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტროს 1997წ. 9 სექტემბრის ¹1-3/550 ბრძანებით დამტკიცდა სპეციალიზებულ აუქციონზე სს “მ.-ის” აქციათა ნულოვანი საწყისი ფასით გაყიდვის შედეგები, რითაც მოსარჩელეთა მიერ შეძენილ აქციებზე დადასტურდა საკუთრების უფლება, მოპასუხეს კი საკუთრების კანონიერების საკითხი სადავოდ არ გაუხდია, პირიქით, თავისი ქმედებით დაადასტურა მოსარჩელეთა აქციებზე მათი მესაკუთრეობა.

მოსარჩელეთა განმარტებით, მას შემდეგ, რაც დადასტურდა მოსარჩელეთა საკუთრების უფლება შეძენილ აქციებზე, 1997წ. 27 სექტემბერს გ. ჯ.-მ ხელშეკრულება გააფორმა შპს “ა.-თან”, რომელმაც გამოხატა ნება გ. ჯ.-ისგან ქ. გორში, ... მდებარე, 45000 ლარად ღირებული 6500 კვ.მ მიწის ნაკვეთისა და 1800 კვ.მ შენობა-ნაგებობების შეძენის თაობაზე. შპს “ა.-მ” ანალოგიური ხელშეკრულება გააფორმა ც. ჯ.-თან. აღნიშნული ხელშეკრულებითაც, გადასაცემი ქონების ღირებულებამ შეადგინა 45000 ლარი. ხსენებულ ხელშეკრულებებში მითითებული იყო, რომ გასაყიდი ქონება წარმოადგენდა სს “მ.-ის” საკუთრებას და ხელშეკრულებების პირობები ძალაში შევიდოდა მას შემდეგ, რაც საწარმოდან გამოიყოფოდა მოსარჩელეთა რეალური წილი. ც. ჯ.-მ და გ. ჯ.-მ საწარმოდან მათი წილების გამოყოფის თაობაზე მიმართეს სს “მ.-ის” ხელმძღვანელობას, რომელმაც აცნობა, რომ აღნიშნული საკითხი გადაიდებოდა საკონსტიტუციო სასამართლოში სს “მ.-ის” აქციათა პრივატიზების არაკონსტიტუციურად ცნობის თაობაზე საწარმოს შრომითი კოლექტივის კონსტიტუციური სარჩელის განხილვამდე. საკონსტიტუციო სასამართლოს ზემოაღნიშნული გადაწყვეტილებისა და სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტროს მიერ აქციათა პრივატიზების ბათილად ცნობის შემდეგ, 2001წ. 11 იანვარს დაფუძნებულ ახალ სააქციო საზოგადოებაში მოსარჩელეთა ინტერესი გათვალისწინებული არ იქნა, რადგანაც საწარმო დაფუძნდა ასპროცენტიანი სახელმწიფო წილით.

მოსარჩელეთა განმარტებით, ზემოაღნიშნული გარემოებებიდან გამომდინარე, მათ მიადგათ მატერიალური ზიანი, რომელიც აუდიტორული დასკვნით შეფასდა 384266 ლარად. აუდიტორმა აღნიშნული თანხა გამოიყვანა იმის გათვალისწინებით, რომ შპს “ა.-სთან” გაფორმებული ხელშეკრულების შეუსრულებლობის გამო, მოსარჩელეებმა ვერ მიიღეს ქონების ნასყიდობის შედეგად მისაღები თანხები, ხოლო აღნიშნული თანხების დროულად მიღებისა და ბანკში ვადიან დეპოზიტზე დროულად შეტანის შემთხვევაში, 2003წ. 15 ნოემბრისთვის თითოეული მოსარჩელე მიიღებდა 146733 ლარს.

მოსარჩელეებმა მიუთითეს, რომ ხელშეკრულების ბათილად ცნობის შემთხვევაში, მხარეებს ნატურით უბრუნდებათ ყველაფერი, რაც მიიღეს ხელშეკრულებით. მოპასუხემ სრულად მიიღო სს “მ.-ის” აქციათა 100%, მათ შორის, მოსარჩელეთა წილი, ხოლო მოსარჩელეებს ყოველდღიურად ადგებოდათ ზიანი. მოსარჩელეთა განმარტებით, მოპასუხის მიერ ვალდებულების შეუსრულებლობით მათთვის მიყენებულმა ზიანმა შეადგინა 200000 ლარი. მოსარჩელეებმა სარჩელით სულ ითხოვეს 584266 ლარის მოპასუხისთვის დაკისრება.

მოსარჩელეებმა აღნიშნული მოთხოვნები დააფუძნეს სკ-ის 361-ე, 394-ე, 408-ე, 508-ე, 992-ე მუხლებზე, აგრეთვე, ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-60 მუხლის მე-6 და მე-8 ნაწილებზე.

მოცემულ სარჩელზე თბილისის საოლქო სასამართლოში შესაგებელი შეიტანა სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტროს უფლებამონაცვლემ ეკონომიკის სამინისტრომ.

შესაგებლის ავტორის განმარტებით, იმისათვის, რომ ზიანი ანაზღაურებულიყო, აუცილებლობას წარმოადგენდა ზიანი მიყენებული ყოფილიყო მხარის მართლსაწინააღმდეგო მოქმედებით, მოსარჩელეებმა კი ვერ დაასაბუთეს სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტროს მიერ განხორციელებული მართლსაწინააღმდეგო მოქმედების არსებობა. ამასთან, ზიანი უნდა ყოფილიყო რეალური და არა სავარაუდო.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, ეკონომიკის სამინისტრომ შესაგებლით ითხოვა სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა კოლეგიის 2004წ. 11 მაისის განჩინებით, ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, მოცემულ საქმეში მესამე პირებად ჩაებნენ ფინანსთა სამინისტრო და ამავე სამინისტროს სახაზინო სამსახური, ხოლო 2004წ. 6 ივლისის განჩინებით აღნიშნული სუბიექტები საქმეში ჩაებნენ მოპასუხეებად.

2004წ. 16 ივლისს თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა კოლეგიამ განიხილა მოცემული საქმე და გამოიტანა გადაწყვეტილება, რომლითაც სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; მოპასუხეებს _ ეკონომიკის, მრეწველობისა და ვაჭრობის სამინისტროს, ფინანსთა სამინისტროსა და ამავე სამინისტროს სახაზინო სამსახურს მოსარჩელეთა სასარგებლოდ სოლიდარულად დაეკისრათ 4000-4000 ლარი ც. ჯ.-ისა და გ. ჯ.-ის სასარგებლოდ. სულ მოპასუხეებს მოსარჩელეთა სასარგებლოდ სოლიდარულად დაეკისრათ 8000 ლარი.

აღნიშნული გადაწყვეტილება საკასაციო წესით ცალ-ცალკე გაასაჩივრეს, როგორც ც. ჯ.-მ და გ. ჯ.-მ, აგრეთვე, ფინანსთა სამინისტრომ.

კასატორთა _ ალ. ჯ.-ისა და გ. ჯ.-ის განმარტებით, სასამართლომ სწორად მიიჩნია ის გარემოება, რომ ფიზიკურ პირებს _ ც. ჯ.-სა და გ. ჯ.-ს და სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტროს შორის არსებობდა ადმინისტრაციული გარიგება აქციების შეძენის თაობაზე, თუმცა არასწორად განმარტა ამ გარიგების ბათილობის შედეგები, რადგან მხარეებს ბათილობის შედეგად დაუბრუნა მათ მიერ შეტანილი თანხები _ 4000-4000 ლარი. სასამართლოს არ უმსჯელია იმის თაობაზე, რომ მოცემული თანხის გადახდით მოსარჩელეებმა შეიძინეს გაცილებით დიდი ოდენობის ქონება. რადგან აუქციონი იყო ნულოვანი, ასეთი ქმედების განხორციელების საშუალებას მოსარჩელეებს აძლევდა იმ დროს მოქმედი კანონმდებლობა და თვით ნულოვანი აუქციონის სამართლებრივი ბუნება. სს “მ.-ის” აქციათა პრივატიზების დროს სააქციო საზოგადოების საწესდებო კაპიტალი შეადგენდა 119447 აშშ დოლარის ეკვივალენტ ლარს, ხოლო მოსარჩელეების მიერ შეძენილი აქციების რაოდენობამ შეადგინა სს “მ.-ის” 10636-10636 ცალი აქცია, ანუ საწესდებო კაპიტალის 31%. მოცემული საწესდებო კაპიტალის ფორმირება მოხდა თვით სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტროს მიერ. მან განკარგა საწესდებო კაპიტალში 119447 აშშ დოლარის ღირებულების ქონება, რის გამოც მოსარჩელეები გახდნენ 31%-ის აქციების (ქონება) მესაკუთრეები, რაც ნამდვილად არ შეადგენს 8000 ლარს. კასატორები მიუთითებენ იმ გარემოებაზე, რომ ნულოვან აუქციონზე მოსარჩელეების მონაწილეობის მიზანი იყო დაბალ ფასში შეეძინათ ის ქონება, რომელიც გამოტანილი იყო აუქციონზე და შემდგომ ამ ქონების შეძენით მიეღოთ მოგება, რაც ვერ განხორციელდა იმის გამო, რომ აუქციონის შედეგები ბათილად იქნა ცნობილი. კასატორთა აზრით, რადგან ისინი გახდნენ 31%-ის მფლობელი აქციონერები, მათმა წილმა ფულად გამოხატულებაში შეადგინა 37000 აშშ დოლარი. თუ სახელმწიფომ მის საკუთრებაში არსებული ქონება გაყიდა უფრო იაფად, ვიდრე ის რეალურად ღირდა, ამ ქმედების განხორციელებას არავინ უკრძალავდა გამყიდველს და აღნიშნულ ქმედებაში მოსარჩელეების დადანაშაულება არასწორია. სამოქალაქო ბრუნვისა და ხელშეკრულების დადების თავისუფლების პრინციპიდან (სკ-ის 319-ე მუხლი) გამომდინარე, ასეთი გარიგების დადება კანონიერი იყო, უფრო მეტიც, ნულოვანი აუქციონის პრინციპიდან გამომდინარე, იმისთვის, რომ მომხდარიყო მოცემული ქონების გაყიდვა და კერძო პირებისთვის მისი გადაცემა, აუცილებელი იყო ქონების გაყიდვა დაბალი, სიმბოლური ფასით, რათა რეალურად მომხდარიყო ამ ქონების განსახელმწიფოებრიობა. მიუხედავად ამისა, საოლქო სასამართლომ საერთოდ არ იმსჯელა მოცემულ საკითხზე.

კასატორთა განმარტებით, სასამართლომ არ გამოიყენა სკ-ის 508-ე მუხლი, რომლის მიხედვითაც, ყოველი მხარე ვალდებულია, დაუბრუნოს ერთმანეთს ის, რაც ხელშეკრულებით მიიღეს. ამის საწინააღმდეგო ხელშეკრულება ბათილია. მოცემულ შემთხვევაში, როდესაც მოსარჩელეებმა დაკარგეს საკუთრების უფლება აქციებზე, მათ წარმოეშვათ მათ მიერ შეძენილი ქონების ღირებულების უკან დაბრუნების, ვალდებულების შეუსრულებლობით გამოწვეული ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნის, ანუ რესტიტუციის უფლება. სახელმწიფოს მოსარჩელეებისგან დაუბრუნდა 31%-ის აქციები, რომელთა ღირებულებაც, თვით სახელმწიფოს შეფასებით, შეადგენდა 37000 აშშ დოლარს. მოსარჩელეებს საკუთრების უფლება წარმოეშვათ 37000 აშშ დოლარის ქონებაზე, მიუხედავად იმისა, რომ მათ ეს ქონება შეიძინეს 8000 ლარად, რის გამოც, ზემოაღნიშნული მუხლის საფუძველზე, ორმხრივი რესტიტუციის შედეგად მოსარჩელეებს უნდა დაბრუნებოდათ 37000 აშშ დოლარი და არა 8000 ლარი.

კასატორები არ ეთანხმებიან საოლქო სასამართლოს მსჯელობას იმის თაობაზე, რომ თითქოს სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტრო აუქციონის შედეგების ბათილად ცნობის დროს მოქმედებდა მართლზომიერად, რის გამოც გამორიცხულია ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნა. სასამართლომ არ გამოიყენა სკ-ის 395-ე მუხლის პირველი ნაწილი, რომლის მიხედვითაც მოვალეს პასუხისმგებლობა ეკისრება მხოლოდ განზრახი ან გაუფრთხილებელი მოქმედებით მიყენებული ზიანისთვის, თუ სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული და ვალდებულების არსიდანაც სხვა რამ არ გამომდინარეობს. ის ფაქტი, რომ სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტრო მოქმედებდა მართლზომიერად, არ ათავისუფლებს მას ზიანის ანაზღაურების ვალდებულებისგან. სასამართლომ ვერ მიუთითა კონკრეტული ნორმა, რომლის საფუძველზეც გამომდინარეობს მართლზომიერი ქმედების გამო ზიანის ანაზღაურების პასუხისმგებლობისგან გათავისუფლება. პირიქით, ზემოაღნიშნული ნორმის არსიდან გამომდინარე, ზიანის ანაზღაურებისგან გათავისუფლება დაუშვებელია და მოვალე პასუხისმგებელია გაუფრთხილებლობით მიყენებული ზიანისთვისაც. კასატორები აღნიშნავენ, რომ საოლქო სასამართლომ არ გამოიყენა სკ-ის 992-ე მუხლიც, რომელშიც აღნიშნულია, რომ პირი, რომელიც სხვა პირს მართლსაწინააღმდეგო, განზრახი ან გაუფრთხილებელი მოქმედებით მიაყენებს ზიანს, ვალდებულია აუნაზღაუროს მას ეს ზიანი. ზიანის ანაზღაურებისთვის პასუხისმგებლობისგან გათავისუფლების საფუძველი ვერ იქნება ზიანის მიმყენებელი პირის მართლზომიერი ქმედება. მოცემულ შემთხვევაში, სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტრო, მართალია, მოქმედებდა საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების საფუძველზე, მაგრამ თუ ეს აქტი შემდგომ არაკონსტიტუციურად იქნა ცნობილი და მაშასადამე, უკანონოა, რადგან ყველა ნორმატიული აქტი უნდა შეესაბამებოდეს საქართველოს კონსტიტუციას და მის საფუძველზე უნდა იქნეს გამოცემული, ამ ქმედებით არ უნდა დაზარალდეს სხვა პირი, რომელსაც ჰქონდა კანონიერი ნდობა სახელმწიფოს მიერ გამოცემული აქტების მიმართ და მას უნდა აუნაზღაურდეს მიყენებული ზიანი.

კასატორები საკასაციო საჩივარში აღნიშნავენ, რომ სასამართლომ არასწორად გამოიყენა სკ-ის 72-ე მუხლი, 73-ე მუხლის “გ” პუნქტი, 79-ე მუხლი, რომლებიც ეხება შეცდომით დადებულ გარიგებას. კასატორთა განმარტებით, აქციების ნასყიდობის გარიგება არ ყოფილა შეცდომით დადებული და მისი სამართლებრივი ბუნება არ შეესაბამება შეცდომით დადებული გარიგების შინაარსს. გარიგების დადებისას და შემდგომ, არანაირ შეცდომას ადგილი არ ჰქონია. ნორმატიული აქტის არაკონსტიტუციურად ცნობის გამო სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტრომ ისე მოახდინა გარიგების ბათილად ცნობა, რომ არ გაითვალისწინა ბათილობის სამართლებრივი შედეგები და არც მიუთითებია იმ გარემოებაზე, რომ გარიგება დადებული იყო შეცდომით. გარდა ამისა, სასამართლო წინააღმდეგობაში მოვიდა, როდესაც, ერთი მხრივ, ნაწილობრივ დააკმაყოფილა სარჩელი და მოპასუხეებს დააკისრა 8000 ლარი, ხოლო, მეორე მხრივ, დაასაბუთა ის გარემოება, რომ სარჩელი იყო ხანდაზმული სკ-ის 79-ე მუხლის შესაბამისად. ამასთან, სასამართლო გადაწყვეტილებაში არ არის მითითებული სარჩელის ნაწილობრივ დაკმაყოფილების სამართლებრივ საფუძვლებზე, თუ რა გარემოებებზე დაყრდნობით დააკმაყოფილა სასამართლომ სარჩელი ნაწილობრივ.

კასატორები კასაციის საფუძვლად მიუთითებენ, აგრეთვე, იმ გარემოებაზე, რომ სასამართლომ თავისი ინიციატივით იმსჯელა კასატორთა მიერ შპს “ა.-სთან” გაფორმებული ხელშეკრულებების კანონიერებაზე და ბათილად მიიჩნია ისინი, თუმცა სასარჩელო მოთხოვნა მათი კანონიერების თაობაზე არც ერთ მხარეს არ დაუყენებია.

კასატორთა განმარტებით, სასამართლომ არ გამოიყენა ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-60 მუხლის მე-6 ნაწილი, რომლის მიხედვითაც, თუ აღმჭურველი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი, რომელიც არღვევს სახელმწიფო, საზოგადოებრივ ან სხვა პირის უფლებებს, ან კანონიერ ინტერესებს, ბათილად გამოცხადდა, დაინტერესებულ მხარეს, კერძო და საჯარო ინტერესების ურთიერთგაწონასწორების საფუძველზე, უნდა აუნაზღაურდეს ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად გამოცხადებით მიყენებული ქონებრივი ზიანი. აღნიშნული მუხლის მე-8 ნაწილის შესაბამისად, მოსარჩლეებს უფლება აქვთ, მოითხოვონ სახელმწიფოს სასარგებლოდ გადახდილი თანხა ან მიყენებული ზიანის ანაზღაურება. კასატორები მიუთითებენ, რომ მოქმედი ადმინისტრაციული კანონმდებლობა პირდაპირ ითვალისწინებს მოსარჩლეების უფლებას, გადახდილი თანხებისა და თანხის გადაუხდელობით გამოწვეული ზიანის ანაზღაურებაზე. მიუხედავად იმისა, რომ სარჩელის დაკმაყოფილების ერთ-ერთ საფუძვლად მითითებული იყო მოცემული ნორმა, სასამართლოს საერთოდ არ უმსჯელია მასზე, რაც კასაციის კიდევ ერთი აბსოლუტური საფუძველია.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, კასატორებმა ითხოვეს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება იმ ნაწილში, რომლითაც მოსარჩელეებს უარი ეთქვათ სარჩელის სრულად დაკმაყოფილებაზე და ამ ნაწილში ახალი გადაწყვეტილების გამოტანა, რომლითაც სრულად დაკმაყოფილდება სარჩელი.

მეორე კასატორმა _ ფინანსთა სამინისტრომ თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა კოლეგიის 2004წ. 16 ივლისის გადაწყვეტილება გაასაჩივრა მისთვის და მისი სახაზინო სამსახურისთვის სოლიდარულად 8000 ლარის დაკისრების ნაწილში.

კასატორის განმარტებით, სასამართლო კოლეგიამ არ გაითვალისწინა ის გარემოება, რომ არც ფინანსთა სამინისტრო და არც ამ სამინისტროს სახაზინო სამსახური არ წარმოადგენდნენ გარიგების მხარეებს და შესაბამისად, მოსარჩელეების მიმართ მათ არ წარმოშობიათ რაიმე ვალდებულება.

გარდა ამისა, მეორე კასატორი აღნიშნავს, რომ სასამართლო კოლეგიამ არ მიუთითა ფინანსთა სამინისტროსა და მისი სახაზინო სამსახურისთვის თანხის დაკისრების სამართლებრივ საფუძველზე, რის გამოც გადაწყვეტილება ამ ნაწილში სამართლებრივად დაუსაბუთებელია.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, კასატორმა _ ფინანსთა სამინისტრომ საკასაციო საჩივრით ითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების იმ ნაწილის გაუქმება, რომლითაც ფინანსთა სამინისტროსა და მის სახაზინო სამსახურს, ეკონომიკური განვითარების სამინისტროსთან ერთად, სოლიდარულად დაეკისრათ 8000 ლარი და ამ ნაწილში ახალი გადაწყვეტილებით ფინანსთა სამინისტროსა და მისი სახაზინო სამსახურის მიმართ სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

სამოტივაციო ნაწილი:

საკასაციო სასამართლო გაეცნო საქმის მასალებს, მოისმინა მხარეთა განმარტებები, შეამოწმა საკასაციო საჩივრებისა და გასაჩივრებული გადაწყვეტილების სამართლებრივი საფუძვლები, რის შემდეგაც მივიდა დასკვნამდე, რომ საკასაციო საჩივრები უნდა დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ, გაუქმდეს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს.

საკასაციო სასამართლო იზიარებს კასატორების _ ც. ჯ.-ისა და გ. ჯ.-ის მოსაზრებას, რომ თბილისის საოლქო სასამართლომ არასწორად გამოიყენა სკ-ის 72-ე მუხლი, 73-ე მუხლის “გ” ქვეპუნქტი და 79-ე მუხლი. საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ მოცემულ შემთხვევაში აქციების ნასყიდობის შესახებ გარიგება არ ყოფილა შეცდომით დადებული, ნების გამოვლენა არ მომხდარა არსებითი შეცდომის საფუძველზე, რის გამოც აღნიშნული გარიგება არ შეიძლება დარეგულირდეს სკ-ის ზემოაღნიშნული მუხლებით. საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტრომ აქციების ნასყიდობის შესახებ გარიგება ბათილად ცნო საკონსტიტუციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საფუძველზე, რომლითაც სს “მ.-ის” აქციების ნულოვან აუქციონზე გასაყიდ ობიექტთა სიაში შეტანა და მისი ამ ფორმით გაყიდვა ჩაითვალა არაკონსტიტუციურად.

შესაბამისად, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ თბილისის საოლქო სასამართლომ არასწორად ჩათვალა მოსარჩელეთა სარჩელი სკ-ის 79-ე მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებული ერთთვიანი ხანდაზმულობის ვადის დარღვევით აღძრულად. ამასთან, თუკი სასამართლო სარჩელს მიიჩნევდა ხანდაზმულად, მისი ნაწილობრივ დაკმაყოფილების სამართლებრივი საფუძველი აღარ იარსებებდა და სარჩელს მთლიანად უნდა თქმოდა უარი დაკმაყოფილებაზე.

საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ თბილისის საოლქო სასამართლომ სამართლებრივად სრულყოფილად ვერ დაასაბუთა სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტროს ბრალის საკითხი მოსარჩელეთათვის ზიანის მიყენებაში.

საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ არასწორია სასამართლო კოლეგიის მიერ შპს “ა.-სთან” მოსარჩელეთა მიერ დადებული ხელშეკრულებების მიჩნევა დადებისთანავე ბათილ გარიგებებად, რადგანაც აღნიშნული ხელშეკრულებების კანონიერების საკითხის გარკვევა არც ერთ მხარეს არ მოუთხოვია და შესაბამისად, არ წარმოადგენდა სასარჩელო მოთხოვნას. სასამართლო კოლეგიამ კი თავისი ინიციატივით იმსჯელა და მიიჩნია ისინი დადებისთანავე ბათილ გარიგებებად, რისი უფლებაც, სსკ-ის 248-ე მუხლის თანახმად, მას არ ჰქონდა.

რაც შეეხება ფინანსთა სამინისტროს საკასაციო საჩივრის საფუძველს, საკასაციო სასამართლო იზიარებს, რომ ფინანსთა სამინისტრო და მისი სახაზინო სამსახური არ წარმოადგენენ აქციათა პრივატიზების შესახებ გარიგების მხარეებს ც. ჯ.-თან, გ. ჯ.-თან და სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტროსთან ერთად. საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ ფინანსთა სამინისტროსა და მისი სახაზინო სამსახურის მოცემულ საქმეში მოპასუხეებად ჩაბმის კანონიერებაზე და მათ სათანადოობაზე კიდევ ერთხელ უნდა იმსჯელოს საოლქო სასამართლომ.

ამასთან, საკასაციო სასამართლო იზიარებს ფინანსთა სამინისტროს საკასაციო საჩივრის საფუძველს, რომ მისთვის და მისი სახაზინო სამსახურისთვის, ეკონომიკური განვითარების სამინისტროსთან ერთად, სოლიდარულად 8000 ლარის დაკისრება სამართლებრივად დაუსაბუთებელია.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილება სამართლებრივად არასრულყოფილად არის დასაბუთებული, რის გამოც მისი იურიდიული საფუძვლიანობის შემოწმება შეუძლებელია. აღნიშნული საფუძველი კი, სსკ-ის 394-ე მუხლის “ე” პუნქტის თანახმად, კასაციის აბსოლუტურ საფუძველს წარმოადგენს.

საკასაციო სასამართლო თვითონ ვერ გამოიტანს ახალ გადაწყვეტილებას, რის გამოც მოცემული საქმე ხელახლა განსახილველად უნდა დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს.

სარეზოლუციო ნაწილი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილით, სსკ-ის 412-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. ც. ჯ.-ის, გ. ჯ.-ისა და ფინანსთა სამინისტროს საკასაციო საჩივრები დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ;

2. გაუქმდეს თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა კოლეგიის 2004წ. 16 ივლისის გადაწყვეტილება და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს;

3. სახელმწიფო ბაჟის მხარეთათვის დაკისრების საკითხი გადაწყდეს საქმეზე საბოლოო გადაწყვეტილების მიღებისას;

4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.