ას-552-521-2011 19 სექტემბერი, 2011 წელი

თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

პაატა ქათამაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

ვასილ როინიშვილი, ბესარიონ ალავიძე

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი განხილვის გარეშე

საკასაციო საჩივრის ავტორები _ 1. საქართველოს ფინანსთა სამინისტრო;

2. თ. ჯ-ი, ე.

ქ-ი

მესამე პირი _ ქ.ბათუმის მერია

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება _ ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 9 თებერვლის გადაწყვეტილება

საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საკასაციო საჩივრის მოთხოვნა _ გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

თ. ჯ-ის და ე. ქ-ის საკასაციო საჩივრის მოთხოვნა – გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება სააპელაციო საჩივრის დაუკმაყოფილებელ ნაწილში და აღნიშნულ ნაწილში საქმის ხელახლა განსახილველად დაბრუნება

დავის საგანი _ საცხოვრებელი სადგომით მოსარგებლისათვის კომპენსაციის გადახდა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2004 წლის 8 ნოემბერს ბათუმის საქალაქო სასამართლოს სარჩელით მიმართეს ე. ქ-მა და თ. ჯ-მა მოპასუხე ქ.ბათუმის მერიის მიმართ. მოსარჩელეებმა მოითხოვეს, რომ მოპასუხეს დაკისრებოდა მათთვის საცხოვრებელი ფართის გამოყოფა ან ფულადი კომპენსაციის გადახდა მათ მიერ საცხოვრებელი ბინის შესაძენად (ს.ფ. 2-4).

ბათუმის საქალაქო სასამართლოს 2006 წლის 4 აპრილის განჩინებით აჭარის ა/რ-ის ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტრო აღნიშნულ საქმეში ჩაება მესამე პირად დამოუკიდებელი სასარჩელო მოთხოვნის გარეშე (ს.ფ. 39).

ამავე სასამართლოს 2009 წლის 4 თებერვლის საოქმო განჩინებით საქმეში მოპასუხედ ჩაება საქართველოს ფინანსთა სამინისტრო, ხოლო მესამე პირად _ ქ.ბათუმის მერია (ს.ფ. 105-108).

საბოლოოდ, მოსარჩელეების მოთხოვნას წარმოადგენდა ის, რომ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს დაკისრებოდა მათ მიერ დაკავებული საცხოვრებელი სადგომის საბაზრო ღირებულების ფულადი თანხების გადახდა (ს.ფ. 117-124).

ბათუმის საქალაქო სასამართლოს 2010 წლის 10 მარტის გადაწყვეტილებით თ. ჯ-ისა და ე. ქ-ის სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს დაეკისრა მოსარჩელეებისათვის აენაზღაურებინა საცხოვრებელი ბინის კომპენსაცია 25547 ლარის ოდენობით. გადაწყვეტილებით მოსარჩელეებს სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ სოლიდარულად დაეკისრათ სახელმწიფო ბაჟის გადახდა 3000 ლარის ოდენობით.

საქალაქო სასამართლომ საქმეზე დადგენილად ცნო შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

1960 წელს აჭარის ა/რ-ის საბინაო სამმართველოს კომუნალური მეურნეობის ბათუმის დეპუტატთა საბჭოს მიერ გაცემული ¹1422, ¹008032 და ¹002778 ორდერებით ქალაქ ბათუმში, ე-სა და თ-ის ქუჩაზე მდებარე ¹4/29 ბინა საცხოვრებლად გადაეცა მოსარჩელეების ოჯახს;

ორდერის გადაცემის დროს ბინა ირიცხებოდა სახელმწიფო საბინაო ფონდში;

1995 წლის 4 მაისის სასამართლო გადაწყვეტილებით, ჯ. ვ-ეს, ჰ. ვ-ეს, მ. ვ-ეს, ზ. ვ-ეს და ლ. ვ-ეს გაუგრძელდათ სამკვიდრო ქონების მისაღები ვადა და საკუთრების უფლებით დაუბრუნდათ ქ.ბათუმში, ე-სა და თ-ის ქ.¹4/29-ში არსებული სახლი, მათ შორის ის ბინაც, რომელიც სარგებლობის უფლებით ორდერით გადაცემული იყო მოსარჩელეთა ოჯახზე;

ზ. ვ-ემ და სხვა მესაკუთრეებმა სარჩელი აღძრეს სასამართლოში და მოითხოვეს თ. ჯ-ისა და ე. ქ-ის ბინიდან გამოსახლება იმ მოტივით, რომ იყვნენ მესაკუთრეები და მოპასუხეთა მხრიდან ხელი ეშლებოდათ საკუთრების უფლების რეალიზებაში;

აჭარის ა/რ უმაღლესი სასამართლოს 2005 წლის 26 სექტემბრის გადაწყვეტილებით სარჩელი არ დაკმაყოფილდა. გადაწყვეტილების მიღებისას სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ დავის მოწესრიგებისას გამოყენებული უნდა ყოფილიყო “საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობის შესახებ” საქართველოს კანონის ნორმები. სასამართლომ არ გაიზიარა მოსარჩელეთა მოსაზრება, რომ მხარეთა შორის ქირავნობის ურთიერთობა არსებობდა და მიუთითა, რომ ე. ქ-ს საცხოვრებელ ფართში ყოფნის უფლება წარმოეშვა ადმინისტრაციული აქტის საფუძველზე. კერძო საცხოვრებელ სადგომში შესახლებულ პირსა და მესაკუთრეს შორის წარმოშობილ ურთიერთობებს არეგულირებდა “საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობის შესახებ” საქართველოს კანონი, რომლის მე-2 მუხლის მე-8 პუნქტით იმ მესაკუთრეს, რომლის საცხოვრებელ სადგომშიც ადმინისტრაციული აქტით შესახლებულია მოსარგებლე, შეუძლია მოსარგებლეს მოსთხოვოს ნივთზე მფლობელობის შეწყვეტა მხოლოდ მას შემდეგ, რაც მოსარგებლეს სახელმწიფო აუნაზღაურებს დაკავებული საცხოვრებელი სახლის საბაზრო ღირებულებას. სასამართლომ მიიჩნია, რომ კონკრეტულ შემთხვევაში მესაკუთრეს არ ჰქონდა უფლება მოეთხოვა მობინადრეთა გამოსახლება, მანამდე, ვიდრე არ გადაწყდებოდა საცხოვრებელი სადგომის საბაზრო ღირებულების ანაზღაურების საკითხი. აღნიშნული გარემოებების გათვალისწინებით მიღებული იქნა გადაწყვეტილება, რომლითაც არ დაკმაყოფილდა ზ.ვ-ისა და სხვათა სარჩელი მოპასუხეთა გამოსახლების შესახებ;

აჭარის ა/რ უმაღლესი სასამართლოს 2005 წლის 26 სექტემბრის გადაწყვეტილება უცვლელად დარჩა საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2006 წლის 3 მაისის განჩინებით და იგი შევიდა კანონიერ ძალაში;

საქმეში წარდგენილი სსიპ ლევან სამხარაულის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს აჭარის რეგიონალური ექსპერტიზის სამსახურის 2009 წლის 5 ოქტომბრის ექსპერტიზის ¹2217/5 დასკვნით დადგინდა, რომ, დასკვნის შედგენის დროისათვის, მოსარჩელეების 57 კვ.მ საცხოვრებელი ბინის საბაზრო ღირებულება შეადგენდა 25547 ლარს.

დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების სამართლებრივი შეფასებისას, საქალაქო სასამართლომ განმარტა შემდეგი:

მოსარჩელის მოთხოვნა გამომდინარეობს “საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობის შესახებ” საქართველოს კანონის მე-2 მუხლის მე-8 ნაწილის საფუძვლიდან. ამ მუხლის თანახმად, იმ მესაკუთრეს, რომლის საცხოვრებელ სადგომშიც ადმინისტრაციული აქტით შესახლებულ იქნა მოსარგებლე, შეუძლია მოსარგებლეს მოსთხოვოს ნივთზე მფლობელობის შეწყვეტა მხოლოდ მას შემდეგ, რაც მოსარგებლეს სახელმწიფო აუნაზღაურებს დაკავებული საცხოვრებელი სადგომის საბაზრო ღირებულებას.

სასამართლოს განმარტებით, იმისათვის, რომ სახელმწიფომ საცხოვრებელი სადგომის მოსარგებლეს აუნაზღაუროს დაკავებული საცხოვრებელი სადგომის საბაზრო ღირებულება, სავალდებულოა ერთდროულად არსებობდეს რამოდენიმე გარემოება, კერძოდ: 1. სუბიექტი საცხოვრებელ სადგომში უნდა ცხოვრობდეს ადმინისტრაციული აქტის საფუძველზე, 2. მესაკუთრე უნდა ითხოვდეს მოსარგებლის მიერ სადგომით სარგებლობის შეწყვეტას, 3. გარდა ამისა საკითხი უნდა რეგულირდებოდეს “საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობის შესახებ” საქართველოს კანონით.

საქალაქო სასამართლომ მიიჩნია, რომ განსახილველ შემთხვევაში სამივე პირობა სახეზე იყო. დავის გადაწყვეტისას გამოყენებული უნდა ყოფილიყო “საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობის შესახებ” საქართველოს კანონი, რომელიც აწესრიგებს საცხოვრებელი სადგომის მესაკუთრესა და მოსარგებლეს შორის 1921 წლის 25 თებერვლიდან 1996 წლის 27 ივნისამდე წარმოშობილ იმ ურთიერთობებს, რომლებიც სპეციალურ სამართლებრივ მოწესრიგებას მოითხოვს. ამ კანონის მიზნებისათვის მნიშვნელოვანია ამავე კანონის მე-1¹ მუხლში გამოყენებულ ტერმინთა განმარტება, ესენია:

ა. მოსარგებლე – პირი, რომელიც კანონის მიღების მომენტისთვის კეთილსინდისიერად, ფაქტობრივად ფლობს საცხოვრებელ სადგომს მესაკუთრესთან სანოტარო ფორმის დაცვის გარეშე დადებული წერილობითი ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე, ან მფლობელობის უფლება მიღებული აქვს საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობის უფლების დათმობის შესახებ გარიგებით, ან ადმინისტრაციული აქტით;

ბ. რეგისტრაცია – “საქართველოს მოქალაქეთა და საქართველოში მცხოვრებ უცხოელთა რეგისტრაციის, პირადობის (ბინადრობის) მოწმობისა და საქართველოს მოქალაქის პასპორტის გაცემის წესის შესახებ” საქართველოს 1996 წლის 27 ივნისის ¹323 კანონის (პარლამენტის უწყებანი, 30.07.96, გვ. 28) მიღებამდე არსებული წესით საცხოვრებელ ფართში რეგისტრაცია (ჩაწერა).

საქალაქო სასამართლომ აღნიშნა, რომ რადგანაც მოსარჩელეებმა, სადავო საცხოვრებელი ფართით სარგებლობის უფლება მოიპოვეს 1960 წელს აჭარის ა/რ-ის საბინაო სამმართველოს კომუნალური მეურნეობის ბათუმის დეპუტატთა საბჭოს მიერ გაცემული ¹1522, ¹008032 და ¹002778 ორდერის საფუძველზე და “საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობის შესახებ” საქართველოს კანონის ამოქმედების მომენტისათვის საცხოვრებელ სადგომს ფლობდნენ ადმინისტრაციული აქტის საფუძველზე, ისინი წარმოადგენდნენ ქ.ბათუმში, ე-სა და თ-ის ქ.¹4/29-ში მდებარე სახლის მოსარგებლეებს.

“საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ” საქართველოს კანონის მე-2 მუხლის მე-8 ნაწილით, იმ მესაკუთრეს, რომლის საცხოვრებელ სადგომშიც ადმინისტრაციული აქტით შესახლებულ იქნა მოსარგებლე, შეუძლია მოსარგებლეს მოსთხოვოს ნივთზე მფლობელობის შეწყვეტა მხოლოდ მას შემდეგ, რაც მოსარგებლეს სახელმწიფო აუნაზღაურებს დაკავებული საცხოვრებელი სადგომის საბაზრო ღირებულებას.

მოცემულ შემთხვევაში დგინდებოდა და უდავო იყო ის გარემოება, რომ მოსარჩელის ოჯახი ადმინისტრაციული აქტით შესახლდა სახელმწიფო საკუთრებაში, ქ.ბათუმის მერიის (ყოფილი საქალაქო საბჭოს აღმასკომის) კომუნალურ საკუთრებაში რიცხულ სახლში, რომელიც საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 1995 წლის 4 მაისის გადაწყვეტილების შესაბამისად უკანონოდ ჩამოერთვათ მ., ჰ., ჯ., ზ. და ლ. ვ-ეების წინაპარს, ი. ვ-ეს. საქალაქო სასამართლოს მითითებით, მართალია, მოსარჩელე შესახლებულ იქნა სახელმწიფოს საკუთრებაში არსებულ საცხოვრებელ ფართში, მაგრამ საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 1995 წლის 4 მაისის გადაწყვეტილების საფუძველზე სადავო სახლის მესაკუთრე _ სახელმწიფო შეიცვალა კერძო პირით. ამ დროისთვის მოსარჩელეები, უკვე ცხოვრობდნენ სახლის გარკვეულ ნაწილში _ 57 კვ.მ ფართში და სარგებლობდნენ ამ ფართით. ახალმა მესაკუთრემ კი სარჩელი აღძრა სასამართლოში და მოითხოვა ქ.ქ-ისა და თ.ჯ-ის მიერ მფლობელობის შეწყვეტა.

საქალაქო სასამართლომ მიიჩნია, რომ მოსარჩელეთა გამოსახლება დაუშვებელი იყო, ვიდრე სახელმწიფო არ გადაუხდიდა საცხოვრებელი სადგომის საბაზრო ღირებულებას კომპენსაციის სახით. შესაბამისად სარჩელის მოთხოვნა სრულად შეესაბამებოდა “საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობის შესახებ” საქართველოს კანონის მე-2 მუხლის მე-8 ნაწილის მოთხოვნებს და საფუძვლიანი იყო.

კომპენსაციის ოდენობის დადგენასთან დაკავშირებით საქალაქო სასამართლომ აღნიშნა, რომ 1კვ.მ ფართის ღირებულებად 2400 აშშ დოლარზე მითითება არ გამომდინარეობდა კონკრეტული მტკიცებულებიდან. მოსარჩელემ 1კვ.მ ფართის 2400 აშშ დოლარად ღირებულების დასამტკიცებლად წარადგინა საპრივატიზაციო ობიექტების ნუსხა, სადაც აჭარის ა/რ ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტრომ რიგი ქონება, არასაცხოვრებელი ფართები შეიტანა საპრივატიზაციო ობიექტთა სიაში და მიუთითა მათი ღირებულება, თუმცა ასეთი დოკუმეტი არ იყო უტყუარი საბუთი და არ შეიძლებოდა საცხოვრებელი ფართის ღირებულების განმსაზღვრელად გამომდგარიყო.

საქალაქო სასამართლომ მიუთითა, რომ საქმეში წარდგენილი ექსპერტიზის დასკვნა, რომლითაც მოსარჩელეთა 57კვ.მ საცხოვრებელი ბინის ღირებულება განისაზღვრა 25547 ლარით, შედგენილი იყო კონკრეტული ფართის ღირებულების საექსპერტო კვლევის შედეგად. აღნიშნული შეფასება სასამართლომ მიიჩნია სარწმუნოდ და მოსარჩელის მოთხოვნა დააკმაყოფილა დასკვნაში ასახული გაანგარიშების შესაბამისად (ს.ფ. 185-192).

პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს თ. ჯ-მა და ე. ქ-მა, რომლებმაც მოითხოვეს მისი გაუქმება და საცხოვრებელი ბინის კომპენსაციის ანაზღაურების მოპასუხისათვის დაკისრება საბაზრო ღირებულების შესაბამისად, აგრეთვე, დასაკისრებელი სახელმწიფო ბაჟის ოდენობის განსაზღვრა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 39-ე მუხლის 1¹ ნაწილის მოთხოვნის გათვალისწინებით (ს.ფ. 199-209).

საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილებაზე სააპელაციო საჩივარი შეიტანა ასევე საქართველოს ფინანსთა სამინისტრომ, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა (ს.ფ. 222-233).

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 9 თებერვლის გადაწყვეტილებით საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, ამავე გადაწყვეტილებით ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა თ. ჯ-ისა და ე. ქ-ის სააპელაციო საჩივარი, გაუქმდა ბათუმის საქალაქო სასამართლოს 2010 წლის 10 მარტის გადაწყვეტილება მოსარჩელეებისათვის სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ 3000 ლარის ოდენობით სახელმწიფო ბაჟის დაკისრების ნაწილში და ამ ნაწილში მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება: თ. ჯ-სა და ე. ქ-ს სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ დაეკისრათ სარჩელთან დაკავშირებით, პირველი ინსტანციის სასამართლო წარმოებისათვის განსაზღვრული სახელმწიფო ბაჟის _ 100 ლარის გადახდა; დანარჩენ ნაწილში გადაწყვეტილება უცვლელად დარჩა.

სააპელაციო სასამართლომ სრულად გაიზიარა სარჩელის მოთხოვნასთან დაკავშირებით პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები, მათი სამართლებრივი შეფასებები და დამატებით განმარტა შემდეგი:

სააპელაციო სასამართლოს მთავარ სხდომაზე დაკითხული, სსიპ ლევან სამხარაულის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს აჭარის რეგიონალური ექსპერტიზის სამსახურის 2009 წლის 5 ოქტომბრის ექსპერტიზის ¹2217/5 დასკვნის შემდგენი ექსპერტის ჩვენებით ირკვევა, რომ მოსარჩელეთა 57კვ.მ საცხოვრებელი ბინა არის იტალიური ტიპის ეზოში განთავსებული საცხოვრებელი სახლის მეორე სართულზე ორი ოთახი. მისი საბაზრო ღირებულების განსაზღვრის მიზნით, ექსპერტიზის წარმოებისათვის არსებული დებულების შესაბამისად იხელმძღვანელა ინტერნეტ საიტებითა და უძრავი ქონების გასხვისებაზე შუამავალი პირების (მაკლერი) გამოკითხვით და დაადგინა, რომ დასკვნის შედგენის დროისათვის ბინის საბაზრო ღირებულება შეადგენდა 25547 ლარს;

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, საქმის გარემოებები, რომლებიც კანონის თანახმად უნდა დადასტურდეს გარკვეული სახის მტკიცებულებებით, არ შეიძლება დადასტურდეს სხვა სახის მტკიცებულებებით. ამავე კანონის მე-4 მუხლისა და 103-ე მუხლის თანახმად, მხარეები სარგებლობენ თანაბარი უფლებებითა და შესაძლებლობებით, დაასაბუთონ თავიანთი მოთხოვნები, უარყონ ან გააქარწყლონ მეორე მხარის მიერ წამოყენებული მოთხოვნები, მოსაზრებები თუ მტკიცებულებები. მხარეები თვითონვე განსაზღვრავენ თუ რომელი ფაქტები უნდა დაედოს საფუძვლად მათ მოთხოვნებს, ან რომელი მტკიცებულებით უნდა იქნას დადასტურებული ეს ფაქტები და მტკიცებულებებს წარუდგენენ სასამართლოს;

ზემოაღნიშნული ნორმების შინაარსიდან გამომდინარე მოქმედებს პრინციპი, რომ იმ მხარემ, რომელიც მტკიცებულებად იყენებს რაიმე დოკუმენტს, უნდა დაამტკიცოს ამ დოკუმენტში დაფიქსირებული ფაქტების ნამდვილობა, თუ აღნიშნული გახდება სადავო;

იმის გათვალისწინებით, რომ მოსარჩელეებს სასამართლოსათვის არ წარუდგენიათ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის შესაბამისად სათანადო მტკიცებულება, რაც დაადასტურებდა, რომ მათი საცხოვრებელი ბინის 1კვ.მ ფართის საბაზრო ღირებულება შეადგენდა 2400 აშშ დოლარს, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ სარჩელის მოთხოვნა ამ ფასის გათვალისწინებით 57კვ.მ ფართის საცხოვრებელი ბინის ანაზღაურების თაობაზე დაუსაბუთებელი იყო.

სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა აპელანტების _ თ. ჯ-ისა და ე. ქ-ის მოსაზრება სსიპ ლევან სამხარაულის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს აჭარის რეგიონალური ექსპერტიზის სამსახურის 2009 წლის 5 ოქტომბრის ექსპერტიზის ¹2217/5 დასკვნის უსწორობის თაობაზე, ვინაიდან ამ დასკვნის უარყოფის მიზნით წარდგენილი წერილობითი მტკიცებულებით, “ორბი-ანაგის” სარეკლამო განცხადებით ირკვევა, თუ რას შეადგენდა ქ.ბათუმში, 2010 წლის ივლისის მდგომარეობით ახლადაშენებული საცხოვრებელი ბინის ფასი, იგი არ შეიცავდა მონაცემს ექსპერტიზის დასკვნის შედგენის დროისათვის სადავო საცხოვრებელი ბინის ანალოგიური უძრავი ქონების ფასების შესახებ.

სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა აპელანტის, საქართველოს ფინანთა სამინისტროს სააპელაციო საჩივარში ასახული მოსაზრებები და მიიჩნია, რომ არ არსებობდა აღნიშნული სააპელაციო საჩივრის დაკმაყოფილების საფუძვლები.

საქმეზე დგინდებოდა, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილებით მოსარჩელეებს სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ სოლიდარულად დაეკისრათ სახელმწიფო ბაჟის გადახდა 3000 ლარის ოდენობით. ამასთან დაკავშირებით, სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 39-ე მუხლის 1¹ ნაწილზე, რომლის მიხედვით, “საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ” საქართველოს კანონიდან გამომდინარე მოთხოვნის თაობაზე საქმეზე სახელმწიფო ბაჟის ოდენობა შეადგენს 100 ლარს. ვინაიდან საქალაქო სასამართლომ არასწორად გამოიყენა კანონი და ნაცვლად 100 ლარისა სახელმწიფო ბაჟის ოდენობა 3000 ლარით განსაზღვრა, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ ამ ნაწილში გადაწყვეტილება გამოტანილი იყო საპროცესო ნორმების მოთხოვნათა დარღვევით, რაც სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 385-ე მუხლისა და 393-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, მისი გაუქმების საფუძველს წარმოადგენდა (ს.ფ. 295-308).

სააპელაციო სასამართლოს დასახელებული გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ორივე მხარემ.

საქართველოს ფინანსთა სამინისტრო მოითხოვს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმებას და ახალი გადაწყვეტილებით მოსარჩელეებისათვის სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმას.

აღნიშნული საკასაციო საჩივარი შემდეგ არგუმენტებზეა დაფუძნებული:

სააპელაციო სასამართლომ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს მოსარჩელეების სასარგებლოდ სადავო ბინის საკომპენსაციო თანხის გადახდა დააკისრა იმ მოტივით, რომ “საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ” საქართველოს კანონის მე-2 მუხლის მე-8 პუნქტით ადმინისტრაციული აქტის საფუძველზე შესახლებული მოსარგებლისათვის კომპენსაციის გადახდა (აქტით განსაზღვრული სადგომის საბაზრო ღირებულების ოდენობით) სახელმწიფოს ვალდებულებაა. კასატორს მიაჩნია, რომ აღნიშნული გადაწყვეტილება კანონსაწინააღმდეგოა და იგი უნდა გაუქმდეს;

მართალია, ზ. ვ-ის სარჩელით აღძრული საქმის განხილვისას საქართველოს უზენაესმა სასამართლომ განმარტა, რომ დავა უნდა მოწესრიგებულიყო “საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ” საქართველოს კანონით, რის შესაბამისადაც კომპენსაციის ანაზღაურებაზე ვალდებულება წარმოეშობოდა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს, მაგრამ უზენაესი სასამართლოს აღნიშნული მითითება არის მის მიერ საქმის გარემოებების სამართლებრივი შეფასება, რომელიც გასათვალისწინებელია პროცესში მონაწილე მხარეებისთვის. საქმის განხილვისას საქართველოს ფინანსთა სამინისტრო, როგორც სახელმწიფოს წარმომადგენელი არ მონაწილეობდა მხარედ. შესაბამისად, მას წაერთვა შესაძლებლობა, გამოეყენებინა თავისი საპროცესო უფლებები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 83-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის თანახმად. აქედან გამომდინარე, ფინანსთა სამინისტროს დავალდებულება კომპენსაციის ანაზღაურების თაობაზე, საფუძველს მოკლებულია;

კასატორის მოსაზრებით, დავის სწორად გადასაწყვეტად სასამართლომ ყურადღება უნდა გაამახვილოს შემდეგ გარემოებებზე:

საქმეში წარმოდგენილია აჭარის ა/რ-ის საბინაო სამმართველოს კომუნალური მეურნეობის ბათუმის დეპუტატთა საბჭოს მიერ 1960 წელს გაცემული ¹1522, ¹008032 და ¹002778 ორდერების ასლი. მასში მითითებულია, რომ ტ. კ-ე თავის სამ სულიან ოჯახთან ერთად შესახლებულ იქნა ვინმე ბ-ის, ც-ის და სავარაუდოდ კ-ის ყოფილ ბინაში. მოსარჩელეს არ წარუდგენია მტკიცებულება იმის შესახებ, რომ 1960 წლისათვის ანუ იმ პერიოდისათვის, როდესაც ორდერი გაიცა, ორდერში აღნიშნულ მისამართზე მდებარე სახლი იყო ვ-ეების ან მათი მამკვიდრებლის სკუთრებაში. ამასთან “საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ” საქართველოს კანონით მე-2 მუხლის მე-8 პუნქტის თანახმად: იმ მესაკუთრეს რომლის საცხოვრებელ სადგომშიც ადმინისტრაციული აქტით შესახლებულ იქნა მოსარგებლე, შეუძლია მოსარგებლეს მოსთხოვოს ნივთზე მფლობელობის შეწყვეტა მას შემდეგ, რაც მოსარგებლეს სახელმწიფო აუნაზღაურებს დაკავებული საცხოვრებელი სადგომის საბაზრო ღირებულებას. Aაღნიშნული მუხლი შეეხება მხოლოდ მესაკუთრეს, რომელსაც საკუთრებაში აქვს უძრავი ქონება. მოსარჩელის მიერ წარდგენილი არც ერთი მტკიცებულებით არ დასტურდება ვ-ეების ან მათი მამკვიდრებლის საკუთრების უფლება აღნიშნულ სახლზე;

გარდა ამისა, ყურადსაღებია აჭარის ა/რ-ის საბინაო სამმართველოს კომუნალური მეურნეობის ბათუმის დეპუტატთა საბჭოს მიერ 1960 წელს გაცემული ¹1522, ¹008032 და ¹ 002778 ორდერების სამართლებრივი ბუნება. კერძოდ, საბინაო კოდექსის 52-ე მუხლის თანახმად, სახალხო დეპუტატთა ადგილობრივი საბჭოების საბინაო ფონდის სახლებში საცხოვრებელ სადგომებს მოქალაქეებს აძლევს სახალხო დეპუტატთა რაიონული, საქალაქო, ქალაქის რაიონული, სადაბო, სასოფლო საბჭოს აღმასრულებელი კომიტეტი საბჭოების დეპუტატთაგან, საზოგადოებრივი ორგანიზაციების, შრომითი კოლექტივების საზოგადოებრივი კომისიის მონაწილეობით. ამავე კოდექსის 57-ე მუხლის თანახმად, სახელმწიფო ან საბინაო ფონდის სახლებში საცხოვრებელი სადგომის მიცემის გადაწყვეტილების საფუძველზე სახალხო დეპუტატთა რაიონული, საქალაქო, ქალაქის რაიონული, სადაბო, სასოფლო საბჭოს აღმასრულებელი კომიტეტი მოქალაქეს აძლევს ორდერს, რომელიც მოცემულ საცხოვრებელ სადგომში შესახლების ერთადერთი საფუძველია. აღნიშნული ნორმის ანალიზი ცხადყოფს, რომ ორდერით მოქალაქის შესახლება ხდებოდა მხოლოდ სახელმწიფო ან საბინაო ფონდის საკუთრებაში არსებულ სახლებში და არა ფიზიკური პირის საკუთრებაში არსებულ სახლებში. ზემოაღნიშნულ მსჯელობას განამტკიცებს 1938 წლის “ახალი საბინაო კანონის” 23-ე პუნქტი, რომლის თანახმად, ადგილობრივი საბჭოების სახლების თავისუფალი საცხოვრებელი სადგომები ეძლევათ სასარგებლოდ მოქალაქეებს მხოლოდ ადგილობრივი საბჭოს კომუნალური მეურნეობის განყოფილების საბინაო სამმართველოს განკარგულებების (ორდერების) მიხედვით. აღსანიშნავია თბილისის მშრომელთა დეპუტატების საქალაქო საბჭოს 1976 წლის 25 მარტის გადაწყვეტილებით დამტკიცებული დებულება, რომლის ზოგადი დებულებების მე-10 პუნქტის თანახმად, მოქალაქეთა გასვლის შემდეგ გათავისუფლებული ბინები, როგორც წესი, რჩება შესაბამისი რაიაღმასკომის განკარგულებაში აღრიცხვაზე მყოფი ოჯახების დასაკმაყოფილებლად. ზემოაღნიშნული ნორმების ანალიზი ცხადყოფს, რომ კერძო საკუთრების სახლებში ადმინისტრაციული აქტით შესახლებულ პირებზე ორდერი არ გაიცემოდა იმ შემთხვევების გარდა, როცა ფართი აღნიშნულ ორდერში ეკუთვნოდა სახელმწიფო ან საუწყებო ფონდს. 1960 წელს ¹1522, ¹008032 და ¹ 002778 ორდერებზე გაკეთებული მინიშნება იმაზე მიუთითებს, რომ ტ. კ-ე თავის სამსულიან ოჯახთან ერთად შესახლებულ იქნა ვინმე ბ-ის, ც-ის და სავარაუდოდ კ-ის ყოფილ ბინაში. აღნიშნული მინიშნება კიდევ ერთხელ ხაზს უსვამს იმ გარემოებას, რომ მოცემული ბინა მითითებული მოქალაქეების მიერ იქნა გათავისუფლებული და შემდეგ მოხდა ტ. კ-ის ოჯახთან ერთად სახელმწიფოს საკუთრებაში არსებულ საცხოვრებელ ფართში შესახლება;

“საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ” საქართველოს კანონის მე-2 მუხლში ნათლად არის ჩამოყალიბებული, რომ კანონით განსაზღვრული ურთიერთობები შესაძლოა ჩამოყალიბდეს მესაკუთრესა და მოსარგებლეს ან თავდაპირველი მოსარგებლის უფლებამონაცვლეს შორის. კანონის არც ერთი მუხლი არ შეიცავს მითითებას მესაკუთრის უფლებამონაცვლეზე ამ კანონის მოქმედების გავრცელების შესახებ, მაშინ როცა კანონი პირდაპირ განსაზღვრავს, რომ შესაძლოა კანონით გათვალისწინებული სამართალურთიერთობის მონაწილე გახდეს თავდაპირველი მოსარგებლის უფლებამონაცვლე;

Aამდენად, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს მიაჩნია, რომ სასამართლომ არ გამოიყენა კანონი რომელიც უნდა გამოეყენებინა, გადაწყვეტილება არ არის იურიდიულად საკმარისად დასაბუთებული, რაც სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 394-ე მუხლის “ე” ქვეპუნქტის თანახმად, წარმოადგენს გადაწყვეტილების გაუქმების აბსოლუტურ საფუძველს (ს.ფ. 313-322).

თ. ჯ-ისა და ე. ქ-ის საკასაციო საჩივრის მოთხოვნაა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება მათი სააპელაციო საჩივრის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის ნაწილში და მოცემულ ნაწილში საქმის ხელახლა განსახილველად დაბრუნება, შემდეგი საფუძვლებით:

სასამართლომ ექსპერტიზის დასკვნის შეფასებისას დაარღვია სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 170-ე მუხლის მოთხოვნა, რომლის თანახმად, ექპერტიზის დასკვნა უნდა შეიცავდეს წარმოებული გამოკვლევის წერილობით აღწერას, გამოკვლევის შედეგად მიღებულ დასკვნებსა და დასაბუთებულ პასუხებს სასამართლოს კითხვებზე. ამასთან, სასამართლომ არ გამოიყენა ამავე კოდექსის 172-ე მუხლი, რომლის მიხედვით, ექსპერტის დასკვნა სასამართლოსათვის სავალდებულო არ არის, მისი შეფასება ხდება 105-ე მუხლის თანახმად შინაგანი რწმენით, რომელიც უნდა ემყარებოდეს მათ ყოველმხრივ, სრულ და ობიექტურ განხილვას, რაც უნდა აისახოს გადაწყვეტილებაში. მოცემულ შემთხვევაში სასამართლო არ უნდა დაყრდნობოდა ექსპერტიზის დასკვნას, ვინაიდან იგი იყო დაუსაბუთებელი. ასეთ ვითარებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 173-ე მუხლის მე-2 ნაწილის საფუძველზე, სასამართლოს თავისი ინიციატივით უნდა დაენიშნა განმეორებითი სასამართლო ექსპერტიზა. დღეს, ნებისმიერი მოქალაქისათვის შესაძლებელია საცხოვრებელი ფართის საბაზრო ღირებულების დადგენა. მოსარჩელეების ოროთახიანი, იზოლირებული საცხოვრებელი ბინა შეფასდა იმდენად მიზერულ და არარეალურ ფასად, რომ ამ თანხით შეუძლებელია ერთოთახიანი ბინის შეძენაც კი, ისიც ბათუმის გარეუბანში;

სასამართლო, ფაქტობრივი გარემოებების შეფასებისას დაეყრდნო მხოლოდ სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს აჭარის რეგიონალური ექსპერტიზის სამსახურის მიერ ჩატარებული ექსპერტიზის დასკვნას, რომლითაც საცხოვრებელი ფართის ღირებულება განისაზღვრა 25547 ლარის ოდენობით (1კვ.მ ფართის ღირებულება 448 ლარი), მაშინ როდესაც ქ.ბათუმის ცენტრალურ ზონაში მდებარე საცხოვრებელი ფართის საბაზრო ღირებულება გაცილებით მაღალია მისი ადგილმდებარეობის, პრესტიჟულობისა და კეთილმოწყობის გათვალისწინებით. ექსპერტიზის დასკვნის დაუსაბუთებლობაზე მეტყველებს ის ფაქტიც, რომ მასში მითითებული არ არის, თუ რა ლიტერატურა ან რომელი სამართლებრივი ნორმა გამოიყენა ექსპერტმა შეფასებისას. ექსპერტიზის დასკვნაში აღნიშნულია, რომ საბაზრო ღირებულება დადგენილია შედარების მეთოდით, რაც დაფუძნებულია შესაფასებელი ობიექტის მსგავსი გაყიდული ობიექტის ფასის შედარებაზე და ანალოგიური საქონლის ყიდვა-გაყიდვის საბაზრო ინფორმაციაზე, თუმცა აღნიშნული შედარების დამადასტურებელი არანაირი მტკიცებულება ექსპერტის დასკვნას არ ახლავს. ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს მიერ დაკითხულ იქნა ექსპერტი მ.მუჯირი, რომელმაც სასამართლოს განუმარტა, რომ შეფასების განსაზღვრისას გამოკითხა ხუთი მაკლერი, ნახა ინტერნეტსაიტები და ისე განსაზღვრა საექსპერტო ობიექტის ღირებულება, თუმცა მას არ გააჩნია არც მაკლერთა გამოკითხვის დამადასტურებელი და არც რაიმე სხვა სახის მტკიცებულება. აქვე აღსანიშნავია ექსპერტის ვარაუდი იმასთან დაკავშირებით, რომ შესაძლებელია შესაფასებელი ობიექტის საბაზრო ღირებულება გაცილებით მეტი იყოს, ვიდრე ექსპერტიზის დასკვნის მომზადების დროისათვის;

კასატორების მოსაზრებით, ექსპერტთა მიკერძოებულობისა და სუბიექტურობის ეჭვის საფუძველს იძლევა შემდეგი გარემოება: სასამართლო ექსპერტიზის დანიშვნის შემდეგ ექსპერტიზის ბიურომ ექსპერტიზის ჩასატარებლად მოითხოვა 400 ლარის გადახდა სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს აჭარის რეგიონალური სამსახურის 2009 წლის 16 აპრილის ¹2504 კორესპონდენციაში მითითებული საფუძვლით, კერძოდ, საქართველოს მთავრობის 2009 წლის 16 მარტის ¹47 დადგენილების შესაბამისად. აღნიშნული დადგენილების დანართის 70-ე მუხლით საექსპერტო ობიექტის საბაზრო ღირებულების განსაზღვრისას, მომსახურების ტარიფი 400 ლარი დგინდება 100000-300000 ლარის ღირებულების დადგენისას. აქედან გამომდინარე, ექსპერტიზის ობიექტი მოცემულ შემთხვევაში ექსპერტებმა შეაფასეს 100000 ლარის ზემოთ ღირებულ ფართად, რის შესაბამისადაც მოსარჩელეებმა გადაიხადეს 400 ლარი;

საცხოვრებელი ბინის კომპენსაციის ოდენობის 25547 ლარით განსაზღვრისას სასამართლომ სარწმუნოდ მიიჩნია მხოლოდ ექსპერტის დასკვნა და არ გაითვალისწინა ის გარემოება, რომ მოსარჩელეებს მტკიცებულების სახით წარდგენილი ჰქონდათ აჭარის ა/რ-ის ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტროს მიერ საპრივატიზაციო ობიექტების 1კვ.მ ფართის ღირებულების ნუსხა, რომელთანაც შედარებისას აშკარად სჩანს 1კვ.მ საცხოვრებელი ფართის ღირებულება ბათუმის იმ უბანში, სადაც სადავო საცხოვრებელი სახლი მდებარეობს. სასამართლომ არ გაიზიარა მოსარჩელეების მოსაზრება და წარდგენილი სარეკლამო ბუკლეტები, რომლითაც დასტურდება, რომ ქ.ბათუმში, ხ-ის ქუჩაზე მდებარე საცხოვრებელი ბინის “შავი კარკასის” 1კვ.მ ფართის ღირებულება იწყება 800 აშშ დოლარიდან, ხოლო შესაფასებელი ობიექტი მდებარეობს ბათუმის ცენტრალურ უბანში, გაცილებით უკეთეს და პრესტიჟულ ადგილას. სასამართლოს არ დაუდგენია, თუ რომელ კომპეტენტურ ორგანოზე დაყრდნობით უნდა მოხდეს სადავო ბინის საბაზრო ღირებულების დადგენა, მაშინ როდესაც ექსპერტიც კი მიუთითებს, რომ უძრავი ქონების საბაზრო ღირებულება ცვალებადია;

სასამართლო გადაწყვეტილების გამოტანის შემდეგ მოსარჩელეებმა წერილობით მიმართეს საქართველოს სტატისტიკის ეროვნულ სამსახურს და მოითხოვეს ინფორმაცია ქ.ბათუმში, საცხოვრებელი ბინის 1კვ.მ გაყიდვის საბაზრო ღირებულების მონაცემების შესახებ, რაზეც 2011 წლის 22 თებერვლის წერილით ეცნობათ, რომ ქ.ბათუმში საცხოვრებელი ბინის საშუალო საბაზრო ღირებულება 1კვ.მ-ზე 2009 წლის ოქტომბერში შეადგენდა 1292.50 ლარს, ხოლო 2011 წლის იანვარში _ 1855.33 ლარს. ცნობაში მითითებულია, რომ ეს ინფორმაცია ზოგადი ხასიათისაა და არ ასახავს კონკრეტულ უბანში არსებული საცხოვრებელი ფართის ღირებულებას ანუ შესაძლებელია სადავო ბინის ადგილმდებარეობის პრესტიჟულობის გათვალისწინებით ღირებულება გაცილებით მაღალი იყოს;

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 31 მაისის განჩინებებით ზემომითითებული კასატორების საკასაციო საჩივრები მიღებულ იქნა წარმოებაში სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს, აგრეთვე, თ. ჯ-ისა და ე. ქ-ის საკასაციო საჩივრები არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივრებს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს, ასევე თ. ჯ-ისა და ე. ქ-ის საკასაციო საჩივრები, რის გამოც საკასაციო საჩივრებს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401.4 მუხლის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. მოცემულ შემთხვევაში, ვინაიდან თ. ჯ-ისა და ე. ქ-ის საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნა მიჩნეული, დასახელებულ კასატორებს უნდა დაუბრუნდეთ საკასაციო საჩივარზე თ. ჯ-ის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (100 ლარი) 70% _ 70 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. თ. ჯ-ისა და ე. ქ-ის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

3. კასატორებს _ თ. ჯ-სა და ე. ქ-ს დაუბრუნდეთ საკასაციო საჩივარზე თ. ჯ-ის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (100 ლარი) 70% _ 70 ლარი.

4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.