ას-838-889-2011 19 სექტემბერი, 2011 წელი
ქ.თბილისი
სამოქალაქო საქმეთა პალატა
შემადგენლობა:
ბესარიონ ალავიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)
ვასილ როინიშვილი, მაია სულხანიშვილი
საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე
კასატორები _ დ. მ-ი, შ. მ-ი, მ. ს-ე, დ. ქ-ე (მოსარჩელე)
მოწინააღმდეგე მხარე _ სსიპ “ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი” (მოპასუხე)
გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 24 მარტის განჩინება
კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება
დავის საგანი _ სამუშაოდან გათავისუფლების შესახებ ბრძანების ბათილად ცნობა, სამუშაოზე აღდგენა, იძულებითი განაცდურის ანაზღაურება
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:
დ. ქ-ემ, მ. ს-ემ, ნ. გ-ლმა, ლ. ა-ლმა, ი. დ-ნმა, ნ. მ-ემ, ე. მ-ლმა, ლ. კ-ლმა, გ. მ-ლმა, მ. ა-ლმა, მ. კ-ემ, ქ. მ-ლმა, ნ. ჯ-ემ, ლ. ც-ლმა, გ. ძ-ლმა, გ. მ-ხმა, ნ. გ-ემ, მ. ბ-ლმა, მ. კ-ემ, ნ. კ-ემ, დ. მ-მა, ე. ჯ-ლმა, ჯ. ჯ-ლმა, შ. მ-მა და ც. ს-ლმა სარჩელი აღძრეს სასამართლოში ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის მიმართ სამუშაოდან მოსარჩელეების დათხოვნის თაობაზე თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის რექტორის მოვალეობის შემსრულებლის 2006 წლის 1 დეკემბრის ბრძანების მათ ნაწილში ბათილად ცნობის, სამუშაოზე აღდგენისა და იძულებითი განაცდურის ანაზღაურების მოთხოვნით შემდეგ გარემოებათა გამო:
მოსარჩელეები იყვნენ სსიპ “ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის” თანამშრომლები. რექტორის მოვალეობის შემსრულებლის 2006 წლის 1 დეკემბრის ¹... ბრძანებით მოსარჩელეები გათავისუფლდნენ თანამდებობებიდან. აღნიშნული ბრძანებით უსაფუძვლოდ იქნა შეწყვეტილი მოსარჩელეებსა და მოპასუხეს შორის არსებული უვადო შრომითი ურთიერთობა. სადავო ბრძანება, სამოქალაქო კოდექსის 50-ე მუხლის მიხედვით, წარმოადგენს ცალმხრივ გარიგებას, რომელიც მიმართულია სამართლებრივი ურთიერთობის შეწყვეტისკენ. მოსარჩელეებმა მიუთითეს ამავე კოდექსის 54-ე მუხლზე და განმარტეს, რომ ბრძანება არ ეყრდნობა კანონს, შრომის კოდექსის 37-ე მუხლს. მასში არ არის მითითებული ამ მუხლით გათვალისწინებული რომელიმე საფუძველი. ბრძანებაში შრომის კოდექსის 38-ე მუხლის პირველი და მესამე პუნქტების აღნიშვნა ამ გარემოებას ვერ შეცვლის, რადგან 38-ე მუხლი მიუთითებს მხოლოდ შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტის ერთ-ერთი საფუძვლის _ ერთ-ერთი მხარის ინიციატივით შრომითი ხელშეკრულების მოშლის წესსა და პროცედურაზე და არა თავად საფუძველზე. სამოქალაქო და შრომითი ურთიერთობები და, შესაბამისად, ამ ურთიერთობებიდან გამომდინარე მოქმედებები უნდა ემყარებოდეს კანონს (სამოქალაქო კოდექსის მე-9 მუხლი, შრომის კოდექსის პირველი მუხლი). სადავო ბრძანება არ ემყარება შრომითი ურთიერთობების შეწყვეტის მომწესრიგებელ ნორმას _ შრომის კოდექსის 37-ე მუხლს და, შესაბამისად, ის ბათილად უნდა იქნეს ცნობილი სამოქალაქო კოდექსის 52-ე მუხლის საფუძველზე. შრომითი ურთიერთობების უსაფუძვლო, დაუსაბუთებელი შეწყვეტა ეწინააღმდეგება საქართველოს კონსტიტუციის 30-ე მუხლის იმგვარ განმარტებას, რაც მოცემულია საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს 1998 წლის 3 ნოემბრის ¹2/80-9 გადაწყვეტილებასა და 2007 წლის 26 ოქტომბრის ¹2/2-389 გადაწყვეტილებაში.
მოსარჩელეთა განმარტებით, სადავო ბრძანებით მათ მიმართ ასევე დარღვეულია ევროპის სოციალური ქარტიის ფუნდამენტური დებულებები, კერძოდ, პირველი ნაწილის პირველი, მე-2, 24-ე, 26-ე, 30-ე მუხლები, მე-2 ნაწილის 1.2, მე-20 მუხლები. მოთხოვნის სამართლებრივ საფუძვლად მოსარჩელეებმა ასევე მიუთითეს სამოქალაქო კოდექსის 316-ე მუხლზე, 399-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, 399-ე მუხლის მე-5 ნაწილზე, 407-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, 408-ე და 411-ე მუხლებზე.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2008 წლის 13 მაისის გადაწყვეტილებით დ.ქ-ის, მ.ს-ის, ლ.ა-ლის, ი.დ-ნის, ნ.მ-ის, ე.მ-ლის, გ.მ-ლის, მ.ა-ლის, მ.კ-ის, ქ.მ-ლის, ნ.ჯ-ის, ლ.ც-ლის, გ.ძ-ლის, გ.მ-ხის, ნ.გ-ის, მ.ბ-ლის, მ.კ-ის, ნ.კ-ის, დ.მ-ის, მ.მ-იას, ო.ჯ-ნის, თ.ქ-ძის, შ.მ-ის, ჯ.ჯ-ლისა და ც.ს-ლის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა, რაც სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს დ. ქ-ემ, მ. ს-ემ, ლ. ა-ლმა, ი. დ-ნმა, ნ. მ-ემ, გ. მ-ლმა, მ. ა-ლმა, მ. კ-ემ, ქ. მ-ლმა, ნ. ჯ-ემ, ლ. ც-ლმა, გ. ძ-ლმა, მ. ბ-ლმა, მ. კ-ემ, ნ. კ-ემ, დ. მ-მა, ჯ. ჯ-ლმა, ც. ს-ლმა, მ. მ-იამ, ო. ჯ-ნმა, თ. ქ-ძემ და შ. მ-მა.
აღნიშნული საქმე არაერთხელ იქნა განხილული ზემდგომი ინსტანციის სასამართლოების მიერ (საქმის საკასაციო წესით განხილვისას, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 2 ივნისის განჩინებით ნ. კ-ის, მ. კ-ის, ო. ჯ-ნის, თ. ქ-ძის, გ. მ-ლის, მ. ბ-ლის, გ. ძ-ლისა და ნ. ჯ-ის საკასაციო საჩივარი თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2009 წლის 8 ოქტომბრის განჩინებაზე ბრძანების ბათილად ცნობისა და სამუშაოზე აღდგენის მოთხოვნის ნაწილში განუხილველად იქნა დატოვებული, ხოლო ამავე წლის 7 ივნისის განჩინებით მათი საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნა მიჩნეული, ამდენად ნ. კ-ის, მ. კ-ის, ო. ჯ-ნის, თ. ქ-ძის, გ. მ-ლის, მ. ბ-ლის, გ. ძ-ლისა და ნ. ჯ-ის მოთხოვნის ნაწილში საქმის წარმოება არ გაგრძელებულა).
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 24 მარტის განჩინებით დ. ქ-ის, შ. მ-ის, დ. მ-ის, მ. ს-ის სააპელაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, გაუქმდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2008 წლის 13 მაისის გადაწყვეტილება და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდა იმავე სასამართლოს შემდეგ გარემოებათა გამო:
სააპელაციო პალატამ გაიზიარა გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით დადგენილი გარემოება, რომ მოსარჩელეები მოპასუხე სსიპ “ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტთან” შრომით ურთიერთობაში იმყოფებოდნენ განუსაზღვრელი ვადით. საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროსა და სსიპ “ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტს” შორის 2005 წლის 13 ივლისს 2005 წლის “სახელმწიფო ბიუჯეტის შესახებ” საქართველოს კანონით გათვალისწინებული “სამეცნიერო-კვლევითი სამუშაოების ხელშეწყობის პროგრამის” დაფინანსების შესახებ გაფორმებული ხელშეკრულების შესრულების მიზნით, სსიპ “ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტსა” და მოსარჩელეებს შორის ივლისი-აგვისტო-სექტემბრის თვეში გაფორმდა ხელშეკრულებები 2005 წლის “სახელმწიფო ბიუჯეტის შესახებ” საქართველოს კანონით გათვალისწინებული “სამეცნიერო-კვლევითი სამუშაოების ხელშეწყობის პროგრამის” ფარგლებში კონკურსში გამარჯვებული ¹63 პროექტის _ “აქტუალურ პერსპექტიულ მასალებსა და მათ ბაზაზე შექმნილ ელემენტებსა და სტრუქტურებში ფიზიკური მოვლენების გამოკვლევის” თაობაზე. სსიპ “ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის” რექტორის მოვალეობის შემსრულებლის 2006 წლის 1 დეკემბრის ¹01-02/636 ბრძანებით შრომითი ურთიერთობა მოსარჩელეებთან შეწყდა 2006 წლის 1 დეკემბრიდან.
სააპელაციო სასამართლომ უდავოდ დადგენილად მიიჩნია, რომ მოსარჩელეებს სსიპ “ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში” ეკავათ შემდეგი თანამდებობები: დ. ქ-ეს – უფროსი მეცნიერ თანამშრომლის თანამდებობა (0.5 შტ), დ. მ-ს _ უფროსი მეცნიერ თანამშრომლის თანამდებობა, მ. ს-ეს _ მეცნიერ თანამშრომლის თანამდებობა (0.5 შტ), შ. მ-ს _ ლაბორატორიის გამგის თანამდებობა. აღნიშნული თანამდებობები უნივერსიტეტში დღესაც არსებობს. აპელანტების ყოველთვიური თანამდებობრივი სარგოები განისაზღვრებოდა შემდეგი ოდენობით: დ. ქ-ის – 39.98 ლარი, დ. მ-ის – 79.95 ლარი, მ. ს-ის _ 38.02 ლარი, შ. მ-ის _ 94.77 ლარი.
სააპელაციო პალატამ მიუთითა შრომის კოდექსის 38-ე მუხლის პირველ ნაწილზე და გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს დასკვნა, რომ შრომის კოდექსის 38-ე მუხლის პირველი და მესამე ნაწილების საფუძველზე მოსარჩელეებთან შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტას ამავე კოდექსის 37-ე მუხლით გათვალისწინებული საფუძვლებიდან შეესაბამება შრომის კოდექსის 37-ე მუხლის “დ” ქვეპუნქტი _ შრომითი ხელშეკრულების მოშლა. სასამართლომ ასევე მიუთითა საქართველოს კონსტიტუციის 30-ე მუხლით აღიარებული პირის სოციალურ უფლებაზე _ შრომის უფლებაზე და განმარტა, რომ ამ ნორმით ასევე უზრუნველყოფილია შრომის თავისუფლება. შრომის კონსტიტუციური უფლება გარანტირებულს ხდის პირის თავისუფლებას შრომითი საქმიანობის არჩევანსა და მის განხორციელებაში, ამასთან, აწესებს სახელმწიფოს ვალდებულებას დასაქმებული მოქალაქის შრომითი უფლებების დასაცავად, რაც უზრუნველყოფილია სათანადო კანონით _ შრომის კოდექსით. შრომის კონსტიტუციური უფლების ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი კომპონენტია დასაქმების დაცვის უფლება, რაც გულისხმობს დასაქმებულ პირთა დასაცავად გარკვეული სამართლებრივი მექანიზმების არსებობას _ შრომის კოდექსსა თუ შრომის ურთიერთობის მომწესრიგებელ აქტებში დასაქმებულთა უფლების დაცვის მარეგულირებელი საერთაშორისო ნორმების ასახვას. სასამართლოს განმარტებით, ამ მხრივ უმნიშვნელოვანესია საერთაშორისო აქტები, რომლებიც იცავს დასაქმებულს სამუშაოდან წინასწარი შეტყობინებისა და ყოველგვარი დასაბუთების გარეშე გათავისუფლებისაგან. პალატამ მიუთითა ევროპის სოციალური ქარტიის 4.4 მუხლზე (რატიფიცირებულია საქართველოს პარლამენტის 2005 წლის 1 ივლისის ¹1876-რს დადგენილებით), ეკონომიკური, სოციალური და კულტურული უფლებების შესახებ საერთაშორისო პაქტის მე-6 მუხლზე (საქართველოში ძალაშია 1994 წლის 3 აგვისტოდან), 1948 წლის 10 დეკემბრის ადამიანის უფლებათა საყოველთაო დეკლარაციის 22-ე მუხლზე (ძალაშია საქართველოს უზენაესი საბჭოს 1991 წლის 15 სექტემბრის დადგენილებით) და განმარტა, რომ შრომის თავისუფლება ფართო გაგებით პირდაპირ კავშირშია ადამიანის ღირსებასა და თავისუფალ განვითარებასთან. ზემოაღნიშნული საერთაშორისო ნორმები იძლევა დასკვნის საშუალებას დასაქმებულთა შრომის უფლების მინიმალური სტანდარტებით დაცვაზე სახელმწიფოს ვალდებულებასა და მიზანზე. საქართველოს კონსტიტუციის პრეამბულით აღიარებული სოციალური სახელმწიფოს დამკვიდრების სახელმწიფოებრივი ნება პირდაპირ და უშუალო კავშირშია შრომის უფლების დაცვასთან, რაც მოიცავს დასაქმებულის უფლების დაცვას. საგულისხმოა, რომ ევროპის სოციალური ქარტია 24-ე მუხლის “ა” ქვეპუნქტით ავალდებულებს მხარეებს, აღიარონ ყველა მუშაკის უფლება, უარი თქვას დასაქმების შეწყვეტაზე საპატიო მიზეზის გარეშე, რომელიც უნდა გამომდინარეობდეს მისი პროფესიული შესაძლებლობებიდან ან მოქცევიდან, ასევე საწარმოს შინაგანაწესიდან. აღნიშნულიდან გამომდინარე, მოქმედი შრომის კოდექსის 37-ე მუხლის პირველი ნაწილის “დ” ქვეპუნქტი არ შეიძლება განმარტებულ იქნეს, როგორც დამქირავებლისათვის ცალმხრივი უფლების მიმნიჭებელი, ყოველგვარი საფუძვლის გარეშე გაათავისუფლოს დასაქმებული. შრომის კოდექსის 37-ე მუხლის “დ” ქვეპუნქტი განსაზღვრავს შრომის ხელშეკრულების მოშლის საფუძველს, ანუ ეს ნორმა შრომის ხელშეკრულების მხარეებს ანიჭებს უფლებამოსილებას, შეწყვიტონ მათ შორის არსებული სამართლებრივი ურთიერთობა ხელშეკრულების მოშლის გზით, თუმცა, პალატის განმარტებით, მითითებული ნორმით მხარეთათვის მინიჭებული ხელშეკრულების მოშლის უფლება არ არის შეუზღუდავი, ვინაიდან არ არსებობს აბსოლუტური, შეუზღუდავი სამოქალაქო უფლება. იგი ყოველთვის შემოფარგლულია მისი განხორციელების მართლზომიერებით. სასამართლომ, სამოქალაქო კოდექსის 115-ე მუხლის საფუძველზე, ასევე განმარტა, რომ სასამართლოს უპირველესი ამოცანაც სამოქალაქო უფლების მართლზომიერად განხორციელების უზრუნველყოფაში მდგომარეობს. ნებისმიერი დავის განხილვისას სასამართლო ამოწმებს უფლების გამოყენებისა და ვალდებულების შესრულების მართლზომიერების საკითხს და მის საფუძველზე აფასებს მხარეთა მიერ სასამართლოს წინაშე დაყენებულ მოთხოვნათა მართებულობას. წინააღმდეგ შემთხვევაში სასამართლოსთვის მიმართვის უფლება თავის მნიშვნელობას კარგავს. უფლების გამოყენების მართლზომიერების შესაფასებლად კი აუცილებელია მისი გამოყენების განმაპირობებელ გარემოებათა მართლზომიერების შეფასება. პალატის განმარეტბით, შრომითი დავის განხილვისას სასამართლომ უნდა შეაფასოს, დაირღვა თუ არა მხარეთა უფლებები ამა თუ იმ სამართლებრივი აქტის თუ მოქმედების განხორციელების შედეგად, უნდა დადგინდეს, დარღვეულია თუ არა მხარეთა თანასწორობის პრინციპი, ადგილი ხომ არ ჰქონია დისკრიმინაციის ფაქტს და ა.შ. ამ ამოცანის შესრულება კი შეუძლებელია, თუ სასამართლოსთვის უცნობია ხელშეკრულების მოშლის მიზეზი. პალატამ ჩათვალა, რომ განსახილველ საქმეზე არ არის დადგენილი და გამოკვლეული, თუ რა საფუძვლით მოშალა მოპასუხემ მოსარჩელეებთან განუსაზღვრელი ვადით დადებული შრომითი ხელშეკრულება, არსებობდა თუ არა საერთოდ ასეთი საფუძველი. აღნიშნული გარემოებების დადგენის გარეშე შეუძლებელია შეფასდეს მხარეთა შორის გარიგების მოშლის მართლზომიერება, თანახმად შრომის კოდექსის მე-2 მუხლის მე-2 და მე-3 ნაწილებისა. პალატამ მიუთითა, რომ შრომითი დავების გადაწყვეტისას დაცულ უნდა იქნეს როგორც მითითებული, ასევე კონსტიტუციით და სხვა ნორმატიული აქტებით რეგულირებული ადამიანის უფლებანი და თავისუფლებანი, ხოლო ამ უფლებათა დარღვევის შეფასება შეუძლებელია ხელშეკრულების მოშლის საფუძვლების არცოდნის პირობებში.
სასამართლომ იხელმძღვანელა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 377-ე მუხლის პირველი ნაწილით და ვინაიდან სააპელაციო სასამართლოს უფლებამოსილების ფარგლები არ მოიცავს გადაწყვეტილი დავის ხელახალი განხილვის შესაძლებლობას, ჩათვალა, რომ გამოსარკვევი საკითხების დადგენა უნდა მოხდეს საქმის პირველი ინსტანციის სასამართლოში განხილვის დროს, რაც მიზანშეწონილს ხდის საქმის თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიაში განსახილველად დაბრუნებას.
სააპელაციო პალატის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს დ. მ-მა, შ. მ-მა, მ. ს-ემ და დ. ქ-ემ, მოითხოვეს გასაჩივრებული განჩინების იმ ნაწილში გაუქმება, რომლითაც საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდა პირველი ინსტანციის სასამართლოს და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება შემდეგი საფუძვლებით:
სააპელაციო სასამართლომ გასაჩივრებული განჩინების გამოტანისას დაარღვია სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 412-ე მუხლის დანაწესი, რადგანაც, მართალია, მან საკასაციო სასამართლოს განჩინების მითითებები უმთავრესად შეასრულა და გამოიკვლია საქმის რიგი ფაქტობრივი გარემოებები და სწორად განმარტა შრომის კოდექსის 37-ე და 38-ე მუხლები, სწორად მიუთითა საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს 2009 წლის 7 აპრილის გადაწყვეტილების განმარტებებზე, თუმცა სასამართლომ შეფასება არ მისცა სამუშაოდან გათავისუფლების თაობაზე დასაქმებულთა წინასწარ გაფრთიხილების არარსებობის ფაქტს, რომელიც თავის მხრივ მხარეთა შორის სადავოს არ წარმოადგენდა, ასევე არ გამოიკვლია სამუშაოდან გათავისუფლების კანონიერების ფაქტი და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნა პირველი ინსტანციის სასამართლოს, რითაც დაარღვია სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 385-ე მუხლის მე-2 ნაწილი. დადგენილი პრაქტიკის, პროცესუალური ეკონომიის, საქმის განხილვის გაჭიანურების თავიდან აცილებისა და სასამართლო წესით უფლების ეფექტურად დაცვის პრინციპების გათვალისწინებით, სააპელაციო სასამართლოს თავად უნდა გამოეკვლია და დაედგინა ზემოაღნიშნული ფაქტები. გასაჩივრებული განჩინება ასევე ეწინააღმდგება “ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა ევროპული კონვენციის” მე-13 მუხლს, ვინაიდან კასატორები ხანგრძლივი დროის განმავლობაში არიან უმუშევრები, 5 წელია, რაც მოცემულ დავას აწარმოებენ სასამართლოში, რის გამოც მოკლებული არიან პროფესიულ თვითრეალიზაციასა და სტაბილური შემოსავლის მიღების შესაძლებლობას. საქმის განხილვის გაჭიანურების თვალსაზრისით, გასაჩივრებული განჩინება ეწინააღმდეგება ასევე ევროპის სასამართლო პრაქტიკას და საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კანონმდებლობასაც, რადგანაც ამ უკანასკნელმა დაადგინა, რომ შრომითი დავა განხილულ უნდა იქნას 1 თვის ვადაში.
სააპელაციო სასამართლოს საქმეში არსებული მტკიცებულებებისა და მოწინააღმდეგე მხარის პოზიციის გათვალისწინებით, შეეძლო თავად დაედგინა სამუშაოდან დათხოვნის შესახებ წინასწარ ინფორმირების არარსებობა, ასევე დათხოვნის მიზეზის არსებობა-არარსებობის ფაქტი, ვინაიდან უნივერსიტეტის პოზიცია ამ მიმართებით მხოლოდ შრომის კოდექსის 37-ე და 38-ე მუხლებს ეყრდნობოდა და მხარე თვლიდა, რომ დამსაქმებელს უფლება ჰქონდა, უმოტივოდ გაეთავისუფლებინა დასაქმებული თანამდებობიდან. საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმის ხელახლა განსახილველად დაბრუნების შემდგომ მოწინააღმდეგე მხარეს მითითებული პოზიცია არ შეუცვლია და არც რაიმე მტკიცებულება წარმოუდგენია, მაშინ, როდესაც სააპელაციო პალატას უფლება ჰქონდა, მიეღო ასეთი მტკიცებულებები.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 24 ივნისის განჩინებით დ. მ-ის, შ. მ-ისა და დ. ქ-ის საკასაციო პრეტენზიის ნაწილში მოცემული საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად, ამავე სასამართლოს 2011 წლის 28 ივლისის განჩინებით მ. ს-ის საკასაციო საჩივარი იძულებითი განაცდურის ანაზღაურების მოთხოვნის ნაწილში მიღებულ იქნა განსახილველად და ბრძანების ბათილად ცნობისა და სამუშაოზე აღდგენის მოთხოვნის ნაწილში დარჩა განუხილველად სასამართლოს მიერ დადგენილ ვადაში ხარვეზის გამოუსწორებლობის გამო.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა დ. მ-ის, შ. მ-ის, მ. ს-ისა და დ. ქ-ის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და თვლის, რომ იგი დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლ.დ დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემომითითებული საფუძვლით.
სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.
ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას დ. მ-ის, შ. მ-ის, მ. ს-ისა და დ. ქ-ის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც მას უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მესამე ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. ამდენად, საკასაციო პალატა თვლის, რომ კასატორებს: დ. მ-ს, შ. მ-სა და დ. ქ-ეს უნდა დაუბრუნდეთ სახელმწიფო ბაჟის სახით მათ მიერ მიერ გადახდილი 300-300 ლარის 70% _ 210-210 ლარი.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა:
დ. მ-ის, შ. მ-ის, მ. ს-ისა და დ. ქ-ის საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო. კასატორ დ. მ-ს (პირადი ¹...) დაუბრუნდეს შემდეგ ანგარიშზე: თბილისის არასაგადასახადო შემოსულობების ¹200122900, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი _ ¹220101222, საბიუჯეტო შემოსულობების სახაზინო კოდი _ ¹300773150, დანიშნულება _ “სახელმწიფო ბაჟი საქართველოს უზენაეს სასამართლოში განსახილველ საქმეებზე” მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟიდან _ 210 ლარი. კასატორ შ. მ-ს (პირადი ¹...) დაუბრუნდეს შემდეგ ანგარიშზე: თბილისის არასაგადასახადო შემოსულობების ¹200122900, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი _ ¹220101222, საბიუჯეტო შემოსულობების სახაზინო კოდი _ ¹300773150, დანიშნულება _ “სახელმწიფო ბაჟი საქართველოს უზენაეს სასამართლოში განსახილველ საქმეებზე” მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟიდან _ 210 ლარი. კასატორ დ. ქ-ეს (პირადი ¹...) დაუბრუნდეს შემდეგ ანგარიშზე: თბილისის არასაგადასახადო შემოსულობების ¹200122900, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი _ ¹220101222, საბიუჯეტო შემოსულობების სახაზინო კოდი _ ¹300773150, დანიშნულება _ “სახელმწიფო ბაჟი საქართველოს უზენაეს სასამართლოში განსახილველ საქმეებზე” მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟიდან _ 210 ლარი. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.