ას-901-941-2011 9 სექტემბერი, 2011 წელი
ქ. თბილისი
სამოქალაქო საქმეთა პალატა
შემადგენლობა:
თეიმურაზ თოდრია (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),
ვასილ როინიშვილი, მაია სულხანიშვილი
საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე
კასატორი – ნ. თ-ი
მოწინააღმდეგე მხარე _ კ. თ-ი
გასაჩივრებული განჩინება – ქუთაისის ააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 21 მარტის განჩინება
საკასაციო საჩივრის ავტორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა
დავის საგანი – გარიგების ბათილად ცნობა, თანამესაკუთრედ აღიარება
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:
კ. თ-მა სარჩელი აღძრა სასამართლოში მ. ტ-ის მიმართ და მოითხოვა მოპასუხესთან განქორწინება, მ. ტ-ესა და ნ. თ-ს შორის 2010 წლის 6 აპრილის ჩუქების ხელშეკრულების ბათილად ცნობა ქონების ნახევარზე, ასევე მისი საკუთრების უფლების აღიარება უძრავი ქონების 50% წილზე.
შეგებებული სარჩელით მ. ტ-ემ მოითხოვა კ. თ-ისათვის არასრულწლოვანი შვილის _ ნ. თ-ის სასარგებლოდ, ყოველთვიურად ალიმენტის გადახდა მის სრულწლოვანებამდე.
ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილებით კ. თ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა. შეწყდა კ. თ-სა და მ. ტ-ეს შორის 1991 წლის 12 ოქტომბერს ქუთაისის ¹2 მმრ განყოფილების ¹1120 სააქტო ჩანაწერით რეგისტრირებული ქორწინება. ნაწილობრივ ბათილად იქნა ცნობილი 2010 წლის 6 აპრილს მ. ტ-ესა და ნ. თ-ს შორის დადებული ხელშეკრულება (ქონების 50%) და ქ. ქუთაისში ს-ს გამზირი ¹46/22-ში მდებარე უძრავი ქონების 50%-ზე აღიარებულ იქნა კ. თ-ის საკუთრების უფლება.
მ. ტ-ის შეგებებული სარჩელი დაკმაყოფილდა და მოპასუხე კ. თ-ს დაეკისრა შვილის _ ნ. თ-ის რჩენისათვის ალიმენტი ყოველთვიურად 100 ლარის ოდენობით გადახდა დაწყებული 2010 წლის 20 აგვისტოდან ბავშვის სრულწლოვანებამდე.
ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს დასახელებული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს მ. ტ-ემ და ნ. თ-მა, მოითხოვეს მისი ნაწილობრივ გაუქმება და კ. თ-ის სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.
ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 21 მარტის განჩინებით ნ. თ-ისა და მ. ტ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.
სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა საქალაქო სასამართლოს მიერ საქმეზე დადგენილი შემდეგი ფაქტოებრივი გარემოებები:
1991 წლის 12 ოქტომბრიდან კ. თ-ი რეგისტრირებულ ქორწინებაში იმყოფებოდა მ. ტ-ესთან. თანაცხოვრების პერიოდში შეეძინათ შვილი - ნ. თ-ი, დაბადებული 1992 წლის 03 დეკემბერს;
1996 წლის 28 მაისს მათ შეიძინეს საცხოვრებელი ბინა ქ. ქუთაისში, ს-ს გამზირი (ყოფილი ...) ¹46/22, რომელიც აღირიცხა მოპასუხე მ. ტ-ის სახელზე;
2010 წლის 06 აპრილს უძრავის ქონების ჩუქების ხელშეკრულების საფუძველზე საცხოვრებელი ბინა, მდებარე ქ. ქუთაისში, ს-ს გამზირი (ყოფილი ...) ¹46/22 - მ. ტ-ემ აჩუქა თავის არასრულწლოვან შვილს ნ. თ-ს;
სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ საქალაქო სასამართლომ სწორი სამართლებრივი შეფასება მისცა დადგენილ ფაქტებს და გადაწყვეტილების მიღებისას მართებულად გამოიყენა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 1158.1-ე, 1159-ე, 1160.1-ე მუხლები და აღნიშნა, რომ მ. ტ-ემ სადავო ქონება განკარგა მოწინააღმდეგე მხარის თანხმობის გარეშე, რის გამოც საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 54-ე მუხლის თანახმად, აღნიშნული გარიგება ბათილია.
სააპელაციო პალატა არ დაეთანხმა აპელანტს, რომ საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 1160-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, ამ სახის გარიგების ბათილად ცნობა დაუშვებელია და მიუთითა, რომ აღნიშნული ნორმა არ შეიძლება განიმარტოს სამოქალაქო კოდექსის სხვა ნორმათაგან დამოუკიდებლად, ვინაიდან ასეთ შემთხვევაში იგი წინააღმდეგობაში მოვა იმავე მუხლის პირველ ნაწილთან და 1159-ე მუხლთან.
სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით, თუ, ერთ-ერთი მეუღლის მიერ საერთო ქონებაზე დადებული გარიგება, ნებისმიერ შემთხვევაში, ნამდვილი იქნება, აზრს დაკარგავს კანონის მოთხოვნა იმის თაობაზე, რომ ამ ქონების განკარგვა უნდა განხორციელდეს ურთიერთშეთანხმებით, შესაბამისად, ზემოხსენებული ნორმა პალატამ მიიჩნია, რომ უნდა განმარტებულიყო სამოქალაქო კოდექსის 185-ე და 187-ე მუხლებთან ერთობლიობით.
სააპელაციო პალატამ მიაჩნია, რომ საქალაქო სასამართლომ მართებულად არ მიიჩნია ნ. თ-ი კეთილსინდისიერ შემძენად. სასამართლომ აღნიშნა, რომ ნ. თ-ი მართალია არასრულწლოვანია, მაგრამ იგი მ. ტ-ისა და კ. თ-ის ბიოლოგიური შვილია და მისთვის უდავოდ იყო ცნობილი ის ფაქტი, რომ სადავო ქონება შეძენილი იქნა მეუღლეთა თანაცხოვრების პერიოდში. მითუმეტეს, რომ სადავო გარიგება საკუთარ თავთან დადებული გარიგებაა – მ. ტ-ემ, როგორც ნ. თ-ის წარმომადგენელმა იგი საკუთარ თავთან დადო.
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო პალატამ სააპელაციო საჩივარი, როგორც უსაფუძვლო, არ დააკმაყოფილა.
ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 21 მარტის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ნ. თ-მა, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა შემდეგი საფუძვლებით:
კასატორის განმარტებით, სააპელაციო სასამართლომ არასწორად განმარტა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 1160.2-ე მუხლი. ამასთან, არასწორად დაადგინა საქმის ფაქტობრივი გარემოებები. კასატორის აზრით, არასწორია სასამართლოს მსჯელობა მაზე, თითქოს ჩუქების გარიგება მ. ტ-ის მიერ საკუთარ თავთან დადებული გარიგებაა.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 4 ივლისის განჩინებით ნ. თ-ის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მიხედვით დასაშვებობის შესამოწმებლად.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ნ. თ-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემომითითებული საფუძვლით.
სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.
საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.
ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას ნ. თ-ის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. მოცემულ შემთხვევაში, ვინაიდან საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნა მიჩნეული, კასატორს უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (300 ლარი) 70% _ 210 ლარი.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა :
1. ნ. თ-ის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;
2. კასატორს დაუბრუნდეს მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (300 ლარი) 70% _ 210 ლარი.
3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.