ას-985-1019-2011 19 სექტემბერი, 2011 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

თეიმურაზ თოდრია (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ვასილ როინიშვილი, მაია სულხანიშვილი

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი – რ. მ-ი, რბ. მ-ი

მოწინააღმდეგე მხარე _ ს. ხ-ის წარმომადგენელი ლ. ხ-ე

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 5 მაისის განჩინება

საკასაციო საჩივრის ავტორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება

დავის საგანი – სამკვიდროს მიღების გაშვებული ვადის საპატიოდ ჩათვლა და ვადის აღდგენა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

2010 წლის 02 თებერვალს თბილისის საქალაქო სასამართლოს სასარჩელო განცხადებით მომართა რ. და რბ. მ-ების წარმომადგენელმა ლ. კ-ემ ეკონომიკური განვითარების სამინისტროს მიმართ, სამკვიდროს მიღების ვადის გაგრძელების თაობაზე, აღნიშნულ საკითხზე სასამართლოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილება ბათილად იქნა ცნობილი და განახლდა საქმის წარმოება, არასათანადო მოპასუხე შეიცალა სათანადო მოპასუხით. მოსარჩელეები მოითხოვენ სამკვიდროს მიღების გაშვებული ვადის საპატიოდ ჩათვლას და ვადის აღდგენას.

მოპასუხემ სასარჩელო მოთხოვნა არ ცნო უსაფუძვლობის გამო და მოითხოვა მის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2011 წლის 21 იანვრის გადაწყვეტილებით რ. მ-ისა და რბ. მ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

საქალაქო სასამართლოს დასახელებული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს რ. და რბ. მ-ებმა, მოითხოვეს მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 5 მაისის განჩინებით რ. და რბ. მ-ების სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.

სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ საქმეზე დადგენილი შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

2005 წლის 8 აპრილს გარადაიცვალა მამკვიდრებელი ა. მ-ი, რომლის საკუთრებაშიც გარდაცვალების დროისათვის ირიცხებოდა ქ.თბილისში, დ-ის გას.¹6-ში მდებარე საცხოვრებელი სახლი და 373 კვ.მ მიწის ნაკვეთი;

აბდულ მ-ის პირველი რიგის მემკვიდრეები არიან რ. მ-ი, რბ. მ-ი და ალბერტ მ-ი.

ალბერტ მ-ს ფაქტობრივი ფლობით მიღებული ჰქონდა სამკვიდრო, რომელიც გარდაიცვალა 2009 წლის 23 ნოემბერს და მისი პირველი რიგის მემკვიდრეს წარმოადგენს ს. ხ-ე, რაც მხარეებს სადავოდ არ გაუხდიათ;

ერთიანი სატრანსპორტო ადმინისტრაციის 2010 წლის 11 ნოემბრის წერილის თანახმად, საქართველოსა და რუსეთს შორის რეგულარული საჰაერო მიმოსვლა შეწყდა 2006 წლის ოქტომბერში. 2008 წლის მარტიდან ფრენები განახლდა, ხოლო 2008 წლის აგვისტოში საჰაერო მიმოსვლა ისევ შეწყდა. ამ პერიოდში საჰაერო გადაყვანა-გადაზიდვები საქართველოსა და რუსეთს შორის ხორციელდებოდა არარეგულარული რეისებით;

აპელანტის მოსაზრება მასზე, რომ სასამართლომ უნდა გაითვალისწინოს ერთიანი სატრანსპორტო ადმინისტრაციის 2010 წლის 11 ნოემბრის წერილი, რომლშიც მითითებულია, რომ საქართველოსა და რუსეთს შორის რეგულარული საჰაერო მიმოსვლა შეწყდა 2006 წლის ოქტომბერში, 2008 წლის მარტიდან განახლდა, ხოლო 2008 წლის აგვისტოში საჰაერო მიმოსვლა ისევ შეწყდა, ამ პერიოდში საჰაერო გადაყვანა-გადაზიდვები საქართველოსა და რუსეთს შორის ხორციელდებოდა არარეგულარული რეისებით. აღნიშნული დოკუმენტი აპელანტების მითითებით ადასტურებს სამკვიდროს მიღების ვადის გაშვების საპატიოობას, სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა.

პალატამ დადგენილად მიიჩნია, რომ მოსარჩელეები ცხოვრობენ რუსეთში, თუმცა მამის ა. მ-ის გარდაცვალების თაობაზე მათთვის ცნობილი იყო, რადგან ამ პერიოდში იმყოფებოდნენ საქართველოში, ასევე ცნობილი იყო, რომ მამის სამკვიდროს ფლობდა მათი ძმა ალბერტ მ-ი, რომელიც გარდაიცვალა 2009 წლის 23 ნოემბერს.

სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ აპელანტების მამის ა. მ-ის გარდაცვალებით 2005 წლის 8 აპრილს გაიხსნა სამკვიდრო, რომელიც აპელანტებს არ მიუღიათ საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 1421-ე მუხლით დადგენილი წესით და ამავე კოდექსის 1424-ე მუხლით გათვალისწინებულ, სამკვიდროს გახსნიდან 6 თვიან ვადაში.

პალატამ სრულად გაიზიარა საქალაქო სასამართლოს მსჯელობა და ჩათვალა, რომ სამკვიდროს გახსნის შედეგად მემკვიდრეობის მიღებისათვის მხოლოდ მემკვიდრეობის უფლების ქონა საკმარისი არ არის, ანუ მხოლოდ უფლების არსებობა არ წარმოშობს იურიდიულ შედეგს. აღნიშნული უფლების სარეალიზაციოდ აუცილებელია კონკრეტული მოქმედების განხორციელება _ მემკვიდრეობის მიღება.

სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ აპელანტების: რ. და რბ. მ-ებისათვის მამკვიდრებელ ა. მ-ის გარდაცვალების შესახებ ცნობილი იყო, ისინი იმყოფებოდნენ საქართველოში მამის დაკრძალვაზე, ასევე ცნობილი იყო ის გარემოება, რომ ალბერტ მ-ს სამკვიდრო მიღებული ქონდა ფაქტობრივი ფლობით, თუმცა მათ, როგორც მემკვიდრეებს უფლების რეალიზაციისათვის რაიმე კონკრეტული მოქმედება არ განუხორციელებიათ.

აპელანტების მოსაზრება სამკვიდროს მიღების ვადის საპატიო მიზეზით გაშვების თაობაზე, სააპელაციო პალატამ არ გაიზიარა და აღნიშნა, რომ მამკვიდრებელი ა. მ-ი გარდაიცვალა 2005 წლის 08 აპრილს, რა დროსაც გაიხსნა სამკვიდრო, ხოლო საქართველოსა და რუსეთს შორის რეგულარული საჰაერო მიმოსვლა შეწყდა 2006 წლის ოქტომბერში, 2008 წლის მარტიდან ფრენები განახლდა, თუმცა ამ პერიოდში საჰაერო გადაყვანა-გადაზიდვები საქართველოსა და რუსეთს შორის ხორციელდებოდა არარეგულარული რეისებით, მოსარჩელეებმა კი სასამრთლოს მიმართეს 2010 წლის 02 თებერვალს.

ამდენად, სააპელაციო პალატამ ჩათვალა, რომ აპელანტებმა ვერ მიუთითეს ისეთ ფაქტობრივ გარემოებებზე, რასაც სასამართლო მიიჩნევდა საპატიო მიზეზად და დააკმაყოფილებდა მათ სააპელაციო საჩივარს.

რაც შეეხება ლ. ხ-ის ქმედებებს შვილის ს. ხ-ის სახელზე სამკვიდრო მოწმობის აღების თაობაზე, პალატამ აღნიშნა, რომ აღნიშნულ ფაქტობრივ გარემოებებზე მითითება სცდებოდა სააპელაციო სასამართლოს წარმოებაში არსებულ დავის საგანს, რის გამო სასამართლო აღნიშნულთან დაკავშირებით ვერ იმსჯელებდა.

სააპელაციო სასამართლომ, ყოველივე ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით ჩათვალა, რომ რ. და რბ. მ-ების სააპელაციო საჩივარი უსაფუძვლო იყო და დაკმაყოფილებას არ ექვემდებარებოდა.

განჩინების სამართლებრივ საფუძვლად სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა სამოქალაქო კოდექსის 1421-ე, 1424-ე და 1426-ე მუხლები.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 5 მაისის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს რ. და რბ. მ-ებმა, მოითხოვეს მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება შემდეგი საფუძვლებით:

კასატორის განმარტებით, სასამართლომ არასწორად დაადგინა საქმის ფაქტობრივი გარემოებები და არასწორი სამართლებრივი შეფასება მისცა მათ. კასატორის მოსაზრებით, სასამართლომ არასწორად შეაფასა ის გარემოება, რომ მოსარჩელეები მართალია ცხოვრობენ რუსეთის ფედერაციაში, მაგრამ მათ არასაპატიო მიზეზით გაუშვეს სამკვიდროს მიღების ვადა და არ გაითვალისწინა ის გარემოება, რომ საქართველოსა და რუსეთს შორის გამოწვეულმა გართულებულმა სავიზო რეჟიმმა მათ ხელი შეუშალათ კანონით დადგენილი წესით ქონების გადაფორმებაში.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 5 აგვისტოს განჩინებით რ. მ-ისა და რბ. მ-ის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მიხედვით დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ რ. მ-ისა და რბ. მ-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას რ. მ-ისა და რბ. მ-ის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. მოცემულ შემთხვევაში, ვინაიდან საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნა მიჩნეული, კასატორს უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (2269.27 ლარი) 70% _ 1868.49 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. რ. მ-ისა და რბ. მ-ის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. კასატორებს დაუბრუნდეთ ლ. კ-ის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (2269.27 ლარი) 70% _ 1868.49 ლარი.

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.