გ ა ნ ჩ ი ნ ე ბ ა

¹ ბს-1318-894(კ-05) 16 თებერვალი, 2006 წ., ქ. თბილისი

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატამ შემდეგი შემადგენლობით:

ნ. წკეპლაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ლ. ლაზარაშვილი,

თ. თოდრია

დავის საგანი: პრივატიზების ბათილად ცნობა.

საკასაციო სასამართლომ საქმის მასალების გაცნობის შედეგად

გ ა მ ო ა რ კ ვ ი ა:

2002წ. 11 ივლისს გ. ს-მა და ც. მ-მა სარჩელი აღძრეს თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონულ სასამართლოში მ. ჯ-ის, თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონის გამგეობისა და დიდუბე-ჩუღურეთის ¹46 საბინაო-საექსპლუატაციო უბნის უფროსის – რ. ს-ის მიმართ, რომლითაც სკ-ის 173-ე, 54-ე, 59-ე, 208-ე, 212-ე, 213.2, 220-ე, 959-ე და ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 67-ე მუხლების საფუძველზე მოითხოვეს 2001წ. 26 სექტემბერს მ. ჯ-სა და თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონის გამგეობას შორის დადებული პრივატიზების ხელშეკრულების ბათილად ცნობა, თავდაპირველი მდგომარეობის აღდგენა და საჯარო რეესტრის ჩანაწერის შესწორება, კერძოდ, მ. ჯ-ის სახელზე რეგისტრირებული 23,2 კვ.მ-ის ქ. თბილისში, ... მდებარე 23,2 კვ.მ ბინის მესაკუთრეთა საერთო საკუთრებად აღრიცხვა შემდეგი საფუძვლით:

2001წ. 26 სექტემბერს მ. ჯ-სა და თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონის გამგეობას შორის დამხმარე ფართის თაობაზე პრივატიზების ხელშეკრულება დაიდო კანონის მოთხოვნათა დარღვევით, პრივატიზების განხორციელებით უხეშად შეილახა საქართველოს კონსტიტუციის 21-ე მუხლით განმტკიცებული მესაკუთრეთა უფლება, რადგან პრივატიზებული ფართი წარმოადგენს ქ. თბილისში, ... მობინადრეთა საერთო საკუთრებას, კერძოდ, ქ. თბილისში, ... მობინადრეებს პრივატიზებული აქვთ საცხოვრებელი ფართი, რის გამოც, აღნიშნული სახლი გახდა ბინის მეპატრონეთა საკუთრება, სახელმწიფომ კი, სკ-ის 208-ე მუხლის თანახმად, დაკარგა მასზე საკუთრების უფლება. შესაბამისად, დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონის გამგეობა არ იყო უფლებამოსილი, განეკარგა სხვისი საკუთრება. მესაკუთრეთა უფლება ასევე დაირღვა ქ. თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონის ¹46 საბინაო-საექსპლუატაციო უბნის მიერ, რადგან ამ უკანასკნელის მიერ არასწორი ინფორმაციის მიწოდება უკანონო პრივატიზების განხორციელების საფუძველი გახდა.

მოსარჩელეთა მოსაზრებით, პრივატიზებული ფართი სახელმწიფო საკუთრებაც რომ ყოფილიყო, პრივატიზება შესაძლებელი იქნებოდა მხოლოდ ბინის მესაკუთრეთა ნებართვით.

გარდა აღნიშნულისა, პრივატიზებულ ფართში მოჰყვა გ. ს-ის შიდა კიბის ქვეშ მდებარე ფართი, სადაც მ. ჯ-ს უკანონოდ აქვს მოწყობილი 3 კვ.მ საპირფარეშო. აღნიშნული ფართიდან მოსარჩელის სახლში შედის ორთქლი და ნესტი, რაც აზიანებს კიბეებს. ამასთან, აღნიშნულ ფართს კავშირი არა აქვს მოპასუხის ფართთან, გარდა სათავსიდან უკანონოდ გამონგრეული საყრდენი კედლისა, საიდანაც მოპასუხემ გაიკეთა სახლში მეორე შესასვლელი (ს.ფ. 2-4).

მოპასუხე მ. ჯ-მ არ ცნო გ. ს-ისა და ც. მ-ის სარჩელი და მოითხოვა მის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა შემდეგი საფუძვლით:

პრივატიზებული ფართი წლების მანძილზე დაკავებული ჰქონდა მ. ჯ-ის ოჯახს, რის გამოც «საქართველოს რესპუბლიკაში ბინების პრივატიზაციის (უსასყიდლოდ გადაცემის) შესახებ» საქართველოს მინისტრთა კაბინეტის 1992წ. 1 თებერვლის ¹107 დადგენილების პირველი მუხლის თანახმად, ექვემდებარებოდა უსასყიდლო გადაცემას, ხოლო ამავე დადგენილების მე-2 მუხლის შესაბამისად, სადავო პრივატიზების განხორციელებისას საჭირო არ იყო მეზობლების თანხმობა.

მოპასუხემ 1992წ. 1 თებერვლის ¹107 დადგენილების მე-6 მუხლის გათვალისწინებით, არ გაიზიარა მოსარჩელის მოსაზრება დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონის გამგეობის არაუფლებამოსილ ორგანოდ მიჩნევის შესახებ.

თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონის სასამართლოს 2002წ. 11 სექტემბრის განჩინებით ყადაღა დაედო ქ. თბილისში, ... მდებარე, მ. ჯ-ის სახელზე რიცხულ სახლს.

გ. ს-მა დააზუსტა და გაზარდა სასარჩელო მოთხოვნა, კერძოდ, თავდაპირველ სასარჩელო მოთხოვნებთან ერთად, სკ-ის 211-ე და 219-ე მუხლების საფუძველზე, მოითხოვა მ. ჯ-ის დავალდებულება სამშენებლო ნორმების შესაბამისად, მოპასუხის სამზარეულოს მხრიდან სადარბაზოსკენ გამონგრეული საყრდენი კედლის გამაგრებისა და ამოშენების თაობაზე.

მოსარჩელეთა განმარტებით, სადავო ხელშეკრულების დადებისას დაირღვა სკ-ის 208-ე, 170-ე, 212-ე და 220-ე მუხლები, ასევე ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-5 მუხლი.

ამასთან, პრივატიზებულ ფართში მოჰყვა გ. და ე. ს-ების შიდა კიბის ქვეშ მდებარე სადარბაზოს ფართი, რომელშიც მოწყობილია საპირფარეშო. აღნიშნული ფართით სარგებლობდნენ მოსარჩელეები. საპირფარეშოს ჭერი არის გ. ს-ის ბინის იატაკი, ამასთან, ფართი შეკრულია ფიცრებით და იგი ვერ ჩაითვლება საპრივატიზებო ობიექტად.

გარდა აღნიშნულისა, მოსარჩელეთა აზრით, პრივატიზების ხელშეკრულება ბათილად უნდა იქნეს ცნობილი ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 67-ე მუხლის მე-2 ნაწილის საფუძველზეც, რადგან აღნიშნული ნორმის თანახმად, ადმინისტრაციული ორგანო ვალდებული იყო ადმინისტრაციული გარიგების დადებამდე ეცნობებინა ამის შესახებ მესამე პირებისათვის, რომელთა ინტერესებსაც ეხებოდა გარიგება.

მოსარჩელეთა მითითებით, სადავო ხელშეკრულების საფუძვლად არასწორად არის მითითებული მინისტრთა კაბინეტის ¹107 დადგენილება, რომელიც ეხება საცხოვრებელი ბინების პრივატიზებას, კონკრეტულ შემთხვევაში კი პრივატიზებულ იქნა არასაცხოვრებელი ფართი, რის გამოც პრივატიზება უნდა მომხდარიყო საქართველოს რესპუბლიკის მთავრობის 1992წ. 11 აგვისტოს ¹825 დადგენილებით დამტკიცებული დებულების შესაბამისად.

გ. და ე. ს-ებმა სასამართლოს მიმართეს განცხადებით სასარჩელო მოთხოვნის გაზრდის შესახებ და მოითხოვეს სადავო ფართის საჯარო რეესტრში მ. ჯ-ის, გ. და ე. ს-ების საერთო საკუთრებად აღრიცხვა და მათთვის ამ ფართით სარგებლობის უფლების მინიჭება.

თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონული სასამართლოს 2003წ. 10 აპრილის განჩინებით საქმეზე დაინიშნა საინჟინრო-ტექნიკური ექსპერტიზა, რომელსაც დაევალა საკითხის გადაწყვეტა იმის თაობაზე, თუ რამდენად უსაფრთხო იყო ქ. თბილისში, ... მდებარე სახლის მდგომარეობის გათვალისწინებით, ფართის ღიობის მოწყობა მ. ჯ-ის ბინის სამზარეულოდან სადარბაზოს მიმართულებით.

თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონული სასამართლოს 2003წ. 28 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით გ. და ე. ს-ების სარჩელი დაკმაყოფილდა; გაუქმდა 2001წ. 26 სექტემბრის პრივატიზების ხელშეკრულება; ქ. თბილისში, ... მდებარე სახლის პირველ სართულზე არსებული 13 კვ.მ დამხმარე ფართი, 7,2 კვ.მ სარდაფი და 3 კვ.მ საპირფარეშო დარჩა მობინადრეთა საერთო საკუთრებაში და მოპასუხე მ. ჯ-ს დაევალა სადარბაზოში, სამზარეულოდან მოწყობილი 7 კვ.მ ფართის გამოთავისუფლება და თავისივე ხარჯებით პირვანდელ მდგომარეობაში აღდგენა, რაც რაიონულმა სასამართლომ დაასაბუთა შემდეგნაირად:

რაიონულმა სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ 2001წ. 26 სექტემბერს მ. ჯ-ის მიერ პრივატიზებული დამხმარე 13 კვ.მ, 7,2 კვ.მ სარდაფი და 3 კვ.მ საპირფარეშო არის ბინის მესაკუთრეთა საერთო საკუთრება. ... მცხოვრებ ბინის მესაკუთრეებს პრივატიზებული აქვთ ბინები. პრივატიზების შემდეგ იგი გახდა ბინის მესაკუთრეთა საერთო საკუთრება. შესაბამისად, დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონის გამგეობამ განკარგა ბინის მესაკუთრეთა საერთო საკუთრება.

რაიონული სასამართლოს დასკვნით, 2001წ. 26 სექტემბერს მ. ჯ-სა და დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონის გამგეობას შორის პრივატიზების ხელშეკრულება დაიდო კანონის მოთხოვნათა, კერძოდ, ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 65-ე მუხლის II ნაწილის, 66-ე მუხლის პირველი ნაწილისა და 67-ე მუხლის დარღვევით.

სასამართლომ ჩათვალა, რომ მ. ჯ-ის მიერ სამზარეულოდ გადაკეთებული 7 კვ.მ ფართი არ შედის არც მ. ჯ-ის და არც მოსარჩელეთა ინდივიდუალურ საკუთრებაში და მ. ჯ-ი აღნიშნულ ფართს ფლობს თვითნებურად. ასევე მოპასუხეს თვითნებურად აქვს ამოშენებული ქუჩის მხრიდან არსებული ფართის შესასვლელი, რაც დასტურდება ტექაღრიცხვის სამსახურის მიერ გაცემული გეგმით. ამდენად, რაიონულმა სასამართლომ მიიჩნია, რომ მ. ჯ-ის მიერ ფართის უკანონო დაკავებით ილახება მოსარჩელეთა, როგორც თანამესაკუთრეთა, უფლება ისარგებლონ აღნიშნული ფართით.

სასამართლომ ასევე დადგენილად ცნო, რომ სამზარეულოდან საყრდენი კედელი გამონგრეულია უნებართვოდ, ექსპერტიზის დასკვნის გათვალისწინებით, მიიჩნია, რომ ზემოაღნიშნული ღიობი სამშენებლო ნორმების გათვალისწინებით უნდა იქნეს ამოშენებულ.

რაიონული სასამართლოს 2003წ. 28 ოქტომბრის განჩინებით შესწორება შევიდა რაიონული სასამართლოს 2003წ. 28 ოქტომბრის გადაწყვეტილებაში და გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილით მოპასუხეს დაევალა სადარბაზოში სამზარეულოდ მოწყობილი 7 კვ.მ-ის გამოთავისუფლება და თავისივე ხარჯებით პირვანდელ მდგომარეობაში აღდგენა.

რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მ. ჯ-მ და მოითხოვა თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონული სასამართლოს 2003წ. 28 ოქტომბრის გადაწყვეტილების ნაწილობრივ გაუქმება პრივატიზების ხელშეკრულების გაუქმებისა და სადავო ობიექტის ბინის მცხოვრებთა საერთო საკუთრებაში დატოვების ნაწილში და ახალი გადაწყვეტილებით მოსარჩელეთა სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა, შემდეგი მოტივით:

სასამართლოს გადაწყვეტილებით გაუქმდა 2001წ. 26 სექტემბრის პრივატიზაციის ხელშეკრულება, რომელიც დადებული იყო მ. ჯ-სა და საბინაო-საექსპლუატაციო უბანს შორის, მაშინ, როცა ასეთი ხელშეკრულება აპელანტს არ გაუფორმებია. მის მიერ 2001წ. 26 სექტემბერს გაფორმებული პრივატიზაციის ხელშეკრულების მხარეს წარმოადგენდა დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონის გამგეობა. ბინის პრივატიზება რეგულირდება «საქართველოს რესპუბლიკაში ბინების პრივატიზაციის (უსასყიდლოდ გადაცემის) შესახებ» საქართველოს მინისტრთა კაბინეტის 1992წ. 1 თებერვლის ¹@107 დადგენილებით, რომლის მე-6 მუხლის თანახმად, ხელშეკრულება საცხოვრებელი სახლის უსასყიდლოდ გადაცემის შესახებ ფორმდება ადგილობრივი მმართველობის ორგანოს სახელით, ე.ი. ხელშეკრულების მხარე უნდა ყოფილიყო დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონის გამგეობა, რაც სახეზეა. 1992წ. 11 აგვისტოს საქართველოს მთავრობის ¹825 დადგენილებით დამტკიცებული დროებითი დებულების მე-14 პუნქტის შესაბამისად, ხელშეკრულების ხელმომწერი მხარე უნდა ყოფილიყო სწორედ გამგეობა. ამავე დებულების მე-5 პუნქტის თანახმად, სადავო ფართები სახელმწიფო საკუთრებას წარმოადგენს და მათი პრივატიზება უნდა განეხორციელებინა გამგეობას, ხოლო პრივატიზაციის ხელშეკრულების გაფორმებისას საჭირო არ იყო მეზობელთა თანხმობა, რადგან სადავო ფართი მიშენებული იყო სწორედ აპელანტის საკუთრებაში არსებული საცხოვრებელი ბინის პირვანდელი მესაკუთრეების ხარჯებით და განკუთვნილი იყო აპელანტისათვის.

რაიონულმა სასამართლომ არასწორად დაადგინა შემდეგი ფაქტობრივი გარემოება, ვინაიდან ტუალეტი მდებარეობდა მოსარჩელეთა კიბის ქვეშ, იგი ვერ ჩაითვლებოდა იზოლირებულად, რადგან პრივატიზება შესაძლებელი იყო მხოლოდ იმ ფართისა, რომელიც იზოლირებულია. აპელანტის მოსაზრებით, აღნიშნული მსჯელობა არასწორია, ვინაიდან ტუალეტი მთლიანად იზოლირებულია, მას აქვს თავისი ჭერი, კედლები და შესასვლელი კარები, ხოლო, რაც შეეხება კიბეს, ის ნამდვილად წარმოადგენდა მოსარჩელეთა საკუთრებას.

რაიონულმა სასამართლომ ისე მიიჩნია ბინის მესაკუთრეთა საერთო საკუთრებად სამზარეულოდ გადაკეთებული 7 კვ.მ, რომ არ დაასაბუთა, თუ რას ემყარებოდა სასამართლოს ამგვარი დასკვნა, მაშინ, როცა სასამართლოში წარდგენილი იყო 1997წ. 22 მარტის ხელშეკრულება, რომლითაც დასტურდება, რომ აპელანტმა შეიძინა რ. ჩ-ისაგან მთლიანი საცხოვრებელი ბინა, რომლის შემადგენელ ნაწილსაც წარმოადგენდა სადავო ფართი, მოსარჩელეებს კი მითითებული ხელშეკრულება სადავოდ არ გაუხდიათ, ამასთან მოსარჩელე მოითხოვს იმ ღიობის ამოშენებას, რომლის 7 კვ.მ-დან აპელანტი უკავშირდება სადარბაზოს, ღიობის ამოშენების შემთხვევაში ეს ფართი მთლიანად რჩება იზოლირებული სხვა საერთო სარგებლობის ფართობისაგან და რჩება აპელანტის საცხოვრებელი სახლის განუყოფელ ნაწილად.

თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2005წ. 15 ივნისის განჩინებით მ. ჯ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა და უცვლელად დარჩა თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონული სასამართლოს 2003წ. 28 ოქტომბრის გადაწყვეტილება, რაც სააპელაციო სასამართლომ დაასაბუთა შემდეგნაირად:

სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ 2001წ. 26 სექტემბერს დადებული პრივატიზების ხელშეკრულების ობიექტს წარმოადგენდა არასაცხოვრებელი ფართი _ 13 კვ.მ ჰოლი, 7,2 კვ.მ სარდაფი და 3 კვ.მ აბაზანა-საპირფარეშო, რომელთა არასაცხოვრებელი დანიშნულება და დამხმარე ფართის სტატუსი ეჭვს არ იწვევს. საქართველოს რესპუბლიკის მთავრობის 1992წ. 11 აგვისტოს ¹825 დადგენილებით დამტკიცებული «საქართველოს რესპუბლიკაში პრივატიზებული საბინაო ფონდის ტექნიკური მომსახურებისა და რემონტის ჩატარების ორგანიზაციისა და გაწეული დანახარჯების დაფარვის შესახებ» დებულების მე-2 მუხლის მე-2 აბზაცის მიხედვით, ზემოაღნიშნული დანიშნულების სათავსები პრივატიზებული ბინების მესაკუთრეთა საერთო სარგებლობაში რჩება. შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ სადავო ხელშეკრულების დადებით, დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონის გამგეობამ განკარგა, ერთი მხრივ, ქონება, რომელიც არ შეიძლებოდა პრივატიზების ობიექტი ყოფილიყო, ხოლო, მეორე მხრივ, მისი განკარგვის უფლებამოსილება არ გააჩნდა, რადგან იგი ბინის მესაკუთრეთა თანასაკუთრებას წარმოადგენდა.

სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილება თვითნებურად მითვისებული 7 კვ.მ ფართის გამოთავისუფლებისა და გამონგრეული კედლის აღდგენის მოპასუხისათვის დავალების შესახებ და აღნიშნა, რომ მითითებული ფართი, როგორც სადარბაზოს ნაწილი, სახლის მობინადრეთა საერთო სარგებლობაში მყოფი მათი თანასაკუთრების ნაწილი იყო და მ. ჯ-ი არ იყო უფლებამოსილი, სხვა თანამესაკუთრეთა თანხმობის გარეშე მიეთვისებინა იგი.

სააპელაციო სასამართლოს განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა მ. ჯ-მ და მოითხოვა თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2005წ. 15 ივნისის განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით გ. და ე. ს-ების სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა, შემდეგი მოტივით:

სააპელაციო სასამართლომ არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა, არასწორად განმარტა იგი, გადაწყვეტილება არ არის დასაბუთებული, კერძოდ, სააპელაციო სასამართლომ არ იმსჯელა იმ გარემოებაზე, რომ რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილებით გაუქმდა მ. ჯ-სა და საბინაო-საექსპლუატაციო უბანს შორის 2001წ. 26 სექტემბერს დადებული პრივატიზაციის ხელშეკრულება, ასეთი ხელშეკრულება კი მ. ჯ-ს არ დაუდია. 2001წ. 26 სექტემბერს მ. ჯ-მ პრივატიზაციის ხელშეკრულება გააფორმა დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონის გამგეობასთან. სააპელაციო სასამართლომ დაარღვია სსკ-ის 248-ე მუხლის მოთხოვნები, რადგან მას რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილების გაუქმებით უნდა მიეღო ახალი გადაწყვეტილება, რაც სსკ-ის 393-ე მუხლის მე-2 ნაწილის «ა» ქვეპუნქტის შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლოს განჩინების გაუქმების საფუძველია.

სააპელაციო სასამართლომ არ შეისწავლა და არ გამოიკვლია საქმის გარემოებები, კერძოდ, პრივატიზების ხელშეკრულების ობიექტია დამხმარე ფართი _ 13 კვ.მ ჰოლი და 7,2 კვ.მ სარდაფი, ხოლო 3 კვ.მ საპირფარეშო-აბაზანა, ანუ 13 კვ.მ ჰოლი კი არ არის, არამედ დამხმარე ფართი, ხოლო ჰოლი და სარდაფი ერთად შეადგენს 7,2 კვ.მ-ს. სააპელაციო სასამართლოს არ გამოუკვლევია მ. ჯ-ის საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონების რომელი ნაწილი წარმოადგენს დამხმარე ფართს და რომელი ნაწილი _ ჰოლს. ამასთან, პრივატიზებულია არა სადარბაზო, არამედ ჰოლი სარდაფთან ერთად, რაც შეადგენს 7,2 კვ.მ-ს. სააპელაციო სასამართლომ ისე მიიჩნია ბინის მესაკუთრეთა საერთო საკუთრებად სამზარეულოდ გადაკეთებული ფართი, რომ არ უმსჯელია აღნიშნულ გარემოებაზე. სასამართლოში წარდგენილი 1997წ. 22 მარტის ხელშეკრულებით კი დასტურდება, რომ მ. ჯ-მ რ. ჩ-ისაგან შეიძინა მთლიანი საცხოვრებელი ბინა, რომლის შემადგენელ ნაწილსაც წარმოადგენდა სადავო ფართი.

სააპელაციო სასამართლოს ასევე არ უმსჯელია სადავო საპირფარეშოს შესახებ. რაიონულმა სასამართლომ კი მიიჩნია, რომ აღნიშნული ფართი მდებარეობს მოსარჩელეთა კიბის ქვეშ და ვერ ჩაითვლება იზოლირებულად, რაც, კასატორის მითითებით, არასწორია, რადგან მითითებული ფართი იზოლირებულია, აქვს თავისი ჭერი, კედლები და შესასვლელი კარები.

სამოტივაციო ნაწილი:

საკასაციო სასამართლო საქმის მასალების გაცნობის, საკასაციო საჩივრის მოტივების საფუძვლიანობის, გასაჩივრებული განჩინების კანონიერება-დასაბუთებულობის შემოწმებისა და საქმის სასამართლო სხდომაზე განხილვის შედეგად მივიდა იმ დასკვნამდე, რომ მ. ჯ-ის საკასაციო საჩივარი არ უნდა დაკმაყოფილდეს და უცვლელად დარჩეს თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2005წ. 15 ივნისის განჩინება შემდეგ გარემოებათა გამო:

გასაჩივრებული განჩინების მიღებისას სააპელაციო სასამართლოს მიერ დარღვეული არ არის მატერიალური და საპროცესო სამართლის ნორმები, სასამართლომ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა, სწორი შეფასება მისცა საქმის მასალებს, გადაწყვეტილება იურიდიული თვალსაზრისით დასაბუთებელია და დავა გადაწყვეტილია მოქმედი კანონმდებლობის შესაბამისად.

საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ კონკრეტულ შემთხვევაში სსკ-ის 407.2. მუხლის შესაბამისად არ არის წარმოდგენილი დასაბუთებული და დამატებითი საკასაციო პრეტენზია, რამდენადაც დადგენილია, რომ 2001წ. 26 სექტემბრის პრივატიზაციის ხელშეკრულების კონტრაჰენტებს წარმოად-გენდნენ, ერთი მხრივ, მ. ჯ-ი და, მეორე მხრივ დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონის გამგეობა, ხოლო პრივატიზაციის ობიექტს წარმოადგენდა ... მდებარე სახლის არასაცხოვრებელი ფართი, ჰოლი 13კვ.მ, სარდაფი 7,2კვ.მ და აბაზანა-ტუალეტი 3კვ.მ. ხელშეკრულების დადების სამართლებრივ საფუძველს წარმოადგენდა საქართველოს მინისტრთა კაბინეტის 1992წ. 1 თებერვლის ¹107 დადგენილება, რომლითაც მოწესრიგებულია საქართველოს რესპუბლიკაში ბინის პრივატიზაციის (უსასყიდლოდ გადაცემის) განხორციელების პირობები.

საქართველოს რესპუბლიკის მთავრობის 1992წ. 11 აგვისტოს ¹825 დადგენილებით დამტკიცებული «საქართველოს რესპუბლიკაში პრივატიზებული საბინაო ფონდის ტექნიკური მომსახურების და რემონტის ჩატარების ორგანიზაციისა და გაწეული დანახარჯების დაფარვის შესახებ» დროებითი დებულების მე-2 მუხლის თანახმად, პრივატიზების ობიექტს შეიძლება წარმოადგენდეს კეთილმოუწყობელი ბინები, რომლებსაც გააჩნიათ საერთო სარგებლობის დამხმარე სათავსოები (სამზარეულო, სანიტარული კვანძები, დერეფანი, აივანი და სხვ) მათი საერთო სარგებლობაში დატოვების პირობით.

საკასაციო სასამართლო მითითებული ნორმის საფუძველზე განმარტავს, რომ აღნიშნული დებულებით პრივატიზაციის ხელშეკრულების ობიექტს იმ პირობით შესაძლებელია წარმოადგენდეს იზოლირებული ფართი, ბინა, რომ დამხმარე სათავსოები, ექვემდებარება მხოლოდ მათი საერთო სარგებლობაში დატოვებას, ანუ ბინის მესაკუთრეთა საერთო საკუთრებაში.

საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 2. «ზ” პუნქტის მიხედვით (კანონის 2000წ. რედაქცია) ადმინისტრაციული გარიგება არის ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ ფიზიკურ ან იურიდიულ პირთან დადებული სამოქალაქო სამართლებრივი გარიგება, რომელზეც ვრცელდება ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 65.2., 70.1. მუხლების შესაბამისად სკ-ის შესაბამისი ნორმები.

საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონის გამგეობის მიერ განიკარგა ... მდენარე სახლის მესაკუთრეთა თანასაკუთრება, რომლის განკარგვის უფლებაც ამ უკანასკნელს არ გააჩნდა, რამდენადაც სკ-ის 208.3. მუხლის თანახმად, ის ფართი რომელიც არ წარმოადგენს ინდივიდუალურ საკუთრებას, ბინის მესაკურეთა საერთო სარგებლობაში რჩება, ხოლო ის გარემოება, რომ საპირფარეშო და სამზარეულოდ გადაკეთებული 7 კვ.მ ფართი არ შედის არც კასატორის და არც მოწინააღმდეგე მხარეთა ინდივიდუალურ საკუთრებაში არსებული ბინების ფართში, დასტურდება საქმეში არსებული თბილისის მერიის ტექნიკური აღრიცხვის სამსახურის მიერ გაცემული საინვენტარიზაციო გეგმით.

საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ სააპელაციო სასამართლომ მართებულად გაიზიარა რაიონული სასამართლოს დასკვნას იმის შესახებ, რომ კასატორი ვალდებულია, გამოათავისუფლოს მის მიერ თვითნებურად მითვისებული 7კვ.მ ფართი და აღადგინოს ჩამონგრეული კედელი, რამდენადაც სკ-ის 211-ე მუხლის თანახმად ინდივიდუალური საკუთრების საგანი არის მხოლოდ განსაზღვრული ფართი, ასევე ამ ფართის ის შემადგენელი ნაწილები, რომლებიც შეიძლება გადაკეთდეს, მოსცილდეს ანდა დაემატოს ფართს ისე, რომ ამით გაუმართლებლად არ შელახოს საერთო საკუთრება ან ინდივიდუალურ საკუთრებაზე დაფუძნებული სხვა რომელიმე ბინის მესაკუთრის უფლება ანდა არ შეიცვალოს შენობის გარეგნული სახე, მოცემულ შემთხვევაში მითითებული 7კვ.მ ფართობი წარმოადგენს სადარბაზოს ნაწილს, რომელზედაც მობინადრეებს გააჩნიათ სააერთო საკუთრების უფლება, სკ-ის 219.1. «ა» მუხლის თანახმად კი ბინის მესაკუთრე ვალდებულია ისეთ მდგომარეობაში შეინარჩუნოს და იმგვარად გამოიყენოს ინდივიდუალურ საკუთრებაში არსებული შენობის ნაწილები, აგრეთვე საერთო საკუთრება, რომ ამით არ შელახოს მესაკუთრეთა ერთად ცხოვრების წესები და მათ არ მიადგეთ ზიანი, რაც მოცემულ შემთხვევაში კასატორ მ. ჯ-ის მიერ უგულვებელყოფილია.

საკასაციო სასამართლო დაუსაბუთებლობის გამო ვერ გაიზიარებს კასაციის მოტივს იმის თაობაზე, რომ სააპელაციო სასამართლოს მიერ გასაჩივრებული განჩინების გამოტანისას დაარღვია სსკ-ის 248-ე მუხლის მოთხოვნები, რადგან რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილებით გაუქმდა მ. ჯ-სა და საბინაო-საექსპლუატაციო უბანს შორის 2001წ. 26 სექტემბერს დადებული პრივატიზაციის ხელშეკრულება, ასეთი ხელშეკრულება კი მ. ჯ-ს არ დაუდია. მ. ჯ-ის მიერ 2001წ. 26 სექტემბერს პრივატიზაციის ხელშეკრულება გაფორმდა დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონის გამგეობასთან, რაც წარმოადგენდა საფუძველს, რომ სსკ-ის 248-ე მუხლის თანახმად საოლქო სასამართლოს რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილების გაუქმებით მიეღო ახალი გადაწყვეტილება, შემდეგ გარემოებათა გამო:

საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ სსკ-ის 248-ე მუხლით დადგენილია სასამართლოს გადაწყვეტილების ფარგლები, კერძოდ, სასამართლოს უფლება არა აქვს, თავისი გადაწყვეტილებით მხარეს მიაკუთვნოს ის, რაც მას არ უთხოვია ან იმაზე მეტი, ვიდრე ის მოითხოვდა, ხოლო მოცემულ შემთხვევაში სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა რაიონული სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები, მიჩნეულ იქნა ის სრულყოფილად და ობიექტურად გამოკვლეულად, შესაბამისად სააპელაციო სასამართლოს განჩინებით უცველად დარჩა რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილება.

საქართველოს რესპუბლიკის მთავრობის 1992წ. 11 აგვისტოს ¹825 დადგენილებით დამტკიცებული «საქართველოს რესპუბლიკაში პრივატიზებული საბინაო ფონდის ტექნიკური მომსახურების და რემონტის ჩატარების ორგანიზაციისა და გაწეული დანახარჯების დაფარვის შესახებ» დროებითი დებულების მე-14 მუხლის თანახმად, ხელშეკრულება საცხოვრებელი სახლის, ბინის უსასყიდლოდ მოქალაქის საკუთრებაში გადაცემის შესახებ იდება კუთვნილებისამებრ, ადგილობრივი მმართველობის ორგანოს სახელით საბინაო-საექსპლუატაციო ორგანიზაციასა და მოქალაქეს შორის; ხოლო, ადგილობრივი მმართველობის ორგანო, საწარმო-დაწესებულება და ორგანიზაცია (განკარგულებით, გადაწყვეტილებით დადგენილებით) აძლევენ სათანადო რწმუნებას თავიანთ წარმომადგენლებს მოახდინოს ამ ხელშეკრულებათა გაფორმება.

საკასაციო სასამართლო მითითებული ნორმის საფუძველზე განმარტავს, სადავო პრივატიზაციის ხელშკრულება დაიდო დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონის გამგეობის სახელით საბინაო-საექსპლუატაციო ორგანიზაციის წარმომადგენელს ნ. ს-ს (რომელსაც 2004წ. 14 მარტს გაცემული ¹1-1/2001 მინდობილობით დელეგირებული ჰქონდა უფლებამოსილება გამგეობის მიერ) და მ. ჯ-ს შორის, ანუ რაიონული სასამართლოს მიერ სწორად იქნა მითითებული პრივატიზაციის ხელშეკრულების მონაწილე ერთ-ერთ მხარედ _ საბინაო-საექსპლუატაციო უბანი, ვინაიდან ეს უკანსკნელი დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონის გამგეობის დელეგირების საფუძველზე წარმოადგენდა სადავო პრივატიზაციის ხელშეკრულების მხარეს, ამდენად მოცემულ შემთხვევაში არ არსებობდა სააპელაციო სასამართლოს მიერ სსკ-ის 243-ე მუხლის გამოყენების და რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილების გაუქმების წინაპირობა.

საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ სააპელაციო სასამართლომ გასაჩივრებული განჩინების მიღებისას სწორად გამოიყენა კანონი, სწორად შეუფარდა იგი სადავო სამართალურთიერთობას და დავა არსებითად სწორად გადაწყვიტა.

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ შეიცავს დასაბუთებულ არგუმენტაციას გასაჩივრებული განჩინების კანონშეუსაბამობის თაობაზე, შესაბამისად, საკასაციო პალატა თვლის, რომ სსკ-ის 410-ე მუხლის შესაბამისად, არ არსებობს მ. ჯ-ის საკასაციო საჩივრის და სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინების გაუქმების სამართლებრივი საფუძვლები, რის გამოც სააპელაციო სასამართლოს განჩინება, როგორც არსებითად სწორი, უნდა დარჩეს უცვლელად.

საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ სსკ-ის 53.1. მუხლის საფუძველზე, მ. ჯ-ს სახელმწიფო ბაჟის სახით სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ უნდა დაეკისროს 100 ლარის გადახდა;

სარეზოლუციო ნაწილი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 1.2, სსკ-ის 53.1, 372-ე, 390-ე, 399-ე, 410-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. მ. ჯ-ის საკასაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2005წ. 15 ივნისის განჩინება;

3. მ. ჯ-ს სახელმწიფო ბაჟის სახით სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ დაეკისროს 100 ლარის გადახდა;

4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.