ას-243-542-04 9 ივნისი, 2004 წ., ქ. თბილისი

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა პალატა

შემადგენლობა: მ. გოგიშვილი (თავმჯდომარე),

ლ. გოჩელაშვილი,

მ. წიქვაძე

დავის საგანი: ბინიდან გამოსახლება და ნივთების დაბრუნება.

აღწერილობითი ნაწილი:

2003წ. 3 თებერვალს თ. ო-მა სარჩელი აღძრა სასამართლოში მოპასუხე ც. გ-ის წინააღმდეგ და მოითხოვა ყვარლის რაიონის სოფ. შილდაში მდებარე სახლის მოპასუხის მფლობელობიდან გამოთხოვა და ნივთების დაბრუნება.

მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო, შეგებებული სარჩელით მიმართა სასამართლოს და მოითხოვა სამემკვიდრეო აქტის ბათილად ცნობა და აწგარდაცვლილი ს. ო-ის საცხოვრებელ ბინაზე თანამესაკუთრედ ცნობა

ყვარლის რაიონის სასამართლოს 2003წ. 22 ივლისის გადაწყვეტილებით თ.ო-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ: ც.გ-ი გამოსახლდა თ.ო-ის სახელზე რიცხული საცხოვრებელი ბინიდან, ხოლო ნივთების დაბრუნების ნაწილში მის სარჩელს ეთქვა უარი. ც.გ-ის შეგებებული სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ც.გ-მა და მოითხოვა მისი გაუქმება შემდეგი გარემოებების გამო:

აპელანტმა აღნიშნა, რომ პირველი ინსტანციის სამართლომ არ გაიზიარა მოწმეთა ჩვენებები, რომ თვითონ და მოსარჩელის ბიძა _ ს. ო-ი იყვნენ ფაქტობრივი მეუღლეები. ერთად ცხოვრების პერიოდში მათ შეიძინეს სახლი და გაარემონტეს. ამდენად, აპელანტმა მიიჩნია, რომ იგი წარმოადგენს სადავო ბინის თანამესაკუთრეს და ნოტარიუსს თ.ო-ზე მემკვიდრეობის გაცემის უფლება მთლიან სახლზე არ ჰქონდა.

თბილისის საოლქო სასამართლოს 2003წ. 30 ოქტომბრის განჩინებით ც.გ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.

სააპელაციო პალატამ დადგენილად მიიჩნია, რომ ყვარლის რაიონის სოფ. შილდაში მდებარე სახლი, საკუთრების უფლებით ირიცხებოდა ს. ო-ზე.

ც.გ-ი და ს.ო-ი ფაქტობრივ ცოლ-ქმრულ ურთიერთობაში იმყოფებოდნენ 1991 წლიდან.

ს.ო-ის გარდაცვალების შემდეგ მის მემკვიდრედ და ქონების მესაკუთრედ, 2001წ. 29 ოქტომბრის სამკვიდრო მოწმობის საფუძველზე ცნობილ იქნა მისი ძმისშვილი _ თ. ო-ი.

სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ რაიონულმა სასამართლომ სწორად არ დააკმაყოფილა ც.გ-ის შეგებებული სარჩელი ქონების თანამესაკუთრედ ცნობის თაობაზე, რადგან სკ-ის 1151-ე მუხლის შესაბამისად, მეუღლეთა უფლება-მოვალეობის წარმოშობს მხოლოდ რეგისტრირებული ქორწინება და ამავე კოდექსის 173-ე მუხლის თანახმად, არ არსებობს გათვალისწინებული საერთო საკუთრების წარმოშობის არც ერთი საფუძველი.

სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ რაიონულმა სასამართლომ სარჩელის დაკმაყოფილებისას სწორად გამოიყენა სკ-ის 168-ე მუხლი, რადგან მესაკუთრეს აქვს დასაბუთებული პრეტენზია მართლზომიერი მფლობელის მიმართ, კერძოდ, საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებებით დასტურდება, რომ მხარეთა შორის ურთიერთობა გამწვავებულია, რის გამოც შეუძლებელია მათი ერთ ბინაში ცხოვრება.

საოლქო სასამართლოს განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ც.გ-მა და მოითხოვა მისი გაუქმება შემდეგი საფუძვლებით:

კასატორის განმარტებით, სააპელაციო სასამართლოს განჩინება იურიდიულად დაუსაბუთებელია, კასატორმა აღნიშნა, რომ 10 წლის განმავლობაში ფაქტობრივ ქორწინებაში იმყოფებოდა ს. ო-თან. ერთად ცხოვრების პერიოდში მათ საერთო თანხით შეიძინეს სადავო ბინა, კაპიტალურად გაარემონტეს და ააშენეს სამზარეულო და აბანო.

კასატორმა მიუთითა, რომ მან გაყიდა პირადი ავტომანქანა 1400 მანეთად იმისათვის, რომ მიეცა ს.ო-ისათვის სადავო ბინის ღირებულების ნახევრის დასაფარად.

საკასაციო საჩივრის ავტორმა აღნიშნა, რომ მას არა აქვს პრეტენზია ს.ო-ის საკუთრების თანამესაკუთრედ ცნობაზე, რადგან არ იმყოფებოდა მასთან რეგისტრირებულ ქორწინებაში. ც.გ-ს მიაჩნია, რომ მას აქვს უფლება, მოითხოვოს ბინის საერთო ღირებულების ნახევარი _ 1250 ლარი.

სამოტივაციო ნაწილი:

პალატა გაეცნო საქმის მასალებს, მოისმინა მხარეთა ახსნა-განმარტებანი და თვლის, რომ საკასაციო საჩივარი არ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგი გარემოების გამო:

პალატა არ იზიარებს კასატორის მოსაზრებას იმის თაობაზე, რომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილება იურიდიულად დაუსაბუთებელია. სასამართლომ გადაწყვეტილების გამოტანისას დაიცვა სსკ-ის 249-ე მუხლის მე-4 ნაწილის მოთხოვნები, დაადგინა საქმის ფაქტობრივი გარემოებები და გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა.

დადგენილია, რომ მოპასუხე არარეგისტრირებულ ქორწინებაში იმყოფებოდა სამკვიდროს დამტოვებელთან, რის გამოც იგი არც ერთად ცხოვრების პერიოდში შეძენილი ქონების თანამესაკუთრეა და არც კანონიერი მემკვიდრე. ამდენად, გასაჩივრებულ განჩინებას საფუძვლად არ უდევს კანონის მითითებული დარღვევა, რის გამოც იგი უცვლელად უნდა დარჩეს.

რაც შეეხება კასატორის მოთხოვნას თ.ო-ზე 1250 ლარის დაკისრების თაობაზე, იგი დაუშვებელია შემდეგი გარემოების გამო:

შეგებებული სარჩელით ც.გ-ი მოითხოვდა სამკვიდრო აქტის ბათილად ცნობას და აწ გარდაცვლილი ს.ო-ის სახელზე რიცხული საცხოვრებელ სახლზე თანამესაკუთრედ ცნობას. საკასაციო სასამართლოში კი ც. გ-მა გაზარდა მოთხოვნა და მოითხოვა მოპასუხეზე (შეგებებულ სარჩელზე) თანხის დაკისრება. სსკ-ის 406-ე მუხლით დავის საგნის შეცვლა ან გადადება საკასაციო სასამართლოზე დაუშვებელია. აქედან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო ვერ განიხილავს კასატორის ამ მოთხოვნას. მას შეუძლია, ახალი სარჩელით იდავოს ამ მოთხოვნის საფუძვლიანობაზე.

სარეზოლუციო ნაწილი:

პალატამ იხელმძღვანელა სსკ-ის 410-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

ც. გ-ის საკასაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს.

უცვლელად დარჩეს თბილისის საოლქო სასამართლოს სამოქალქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა სააპელაციო პალატის 2003წ. 30 ოქტომბრის განჩინება.

განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.