ას-292-573-03 22 ივლისი, 2004 წ., ქ. თბილისი

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა პალატა

შემადგენლობა: მ. ახალაძე (თავმჯდომარე),

ქ. გაბელაია,

მ. ცისკაძე

კასატორის თხოვნა: გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

აღწერილობითი ნაწილი:

1997წ. 29 ნოემბერს, ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე, შპს “კ.-მ” გაყიდა, ხოლო შპს “შ.-მ” იყიდა საოფისე ფართი მდებარე თბილისში, .... ¹6-8-10-ში ხელშეკრულებით ნასყიდობის ფასი განისაზღვრა 70000 ლარის ოდენობით. უძრავი ქონება საჯარო რეესტრში აღირიცხა მყიდველის სახელზე.

თბილისის გლდანი-ნაძალადევის რაიონული სასამართლოს 1999წ. 1 ივნისის დადგენილებით სამეწარმეო რეესტრში განხორციელდა ცვლილება და შპს “შ.-ს” შეეცვალა სახელწოდება და იგი რეგისტრაციაში გატარდა როგორც შპს “კ.-სი”.

2000წ. 25 სექტემბერს შპს “კ.-ის” დირექტორმა დ. ნ.-მ სარჩელი აღძრა შპს “შ.-ისა” და შპს “კ.-ის” წინააღმდეგ და მოითხოვა 1997წ. 29 ნოემბრის ნასყიდობის ხელშეკრულების ბათილობა და პირვანდელი მდგომარეობის აღდგენა იმ საფუძვლით, რომ აღნიშნული ხელშეკრულება დადებულია მხოლოდ მოსაჩვენებლად და იმ განზრახვის გარეშე, რომ მას იურიდიული შედეგი მოჰყვეს.

მოსარჩელის განმარტებით ნასყიდობის ხელშეკრულების გაუქმების საფუძველია ის გარემოება, რომ შპს “შ.-ს” არასაცხოვრებელი ფართის ღირებულება არ გადაუხდია, გაყიდული ქონება მყიდველს არ გადასცემია და მას დღემდე მოსარჩელე ფლობს.

თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონული სასამართლოს 2002წ. 16 მაისის გადაწყვეტილებით სარჩელი დაკმაყოფილდა. ბათილად იქნა ცნობილი სადავო ხელშეკრულება და აღდგენილ იქნა პირვანდელი მდგომარეობა. შპს “კ.-ის” სახელზე აღირიცხა თბილისში, ... ¹6-8-10-ში მდებარე 125 კვ. მ. არასაცხოვრებელი ფართი. ... ¹6-8-10-ში მდებარე 58,42 კვ.მ. არასაცხოვრებელი ფართი აღირიცხა დ. ნ.-ს სახელზე.

სასამართლომ საქმეში არსებულ მტკიცებულებებზე მითითებით დადგენილად მიიჩნია შემდეგი: 1997წ. 29 ნოემბერს შპს “კ.-ის” დირექტორს დ. ნ.-სა და შპს “შ.-ა” შორის დაიდო არასაცხოვრებელი ფართის ნასყიდობის ხელშეკრულება კანონით დადგენილი წესით. არასაცხოვრებელ ფართს თბილისში, ... ¹6-8-10-ში დღემდე ფლობს და სარგებლობს მოსარჩელე.

სახელშეკრულებო ფასი მოპასუხეს არ გადაუხდია, მაგრამ ფართის რეკონსტრუქციისათვის გასწია ხარჯი, რაც სასამართლოს მოსაზრებით, მიუთითებს ერთობლივი კომერციული საქმიანობის განზრახვაზე, ხელშეკრულება კი შემდგომში შეწყდა.

სასამართლომ გადაწყვეტილების სამართლებრივ საფუძვლად მიუთითა სკ-ის 477-ე, 56-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, 81-82-ე მუხლებზე და მიიჩნია, რომ ხელშეკრულება მოტყუებით დაიდო.

აღნიშნული სამოქალაქო საქმე არაერთხელ იქნა განხილული სხვადასხვა სასამართლო ინსტანციების მიერ და ბოლოს თბილისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა სააპელაციო პალატის 2003წ. 18 დეკემბრის გადაწყვეტილებით გაუქმდა თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონული სასამართლოს 2002წ. 16 მაისის გადაწყვეტილება და მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება.

გაუქმდა შპს “კ.-ს” და შპს “შ.-ს” შორის თბილისში, ... ¹8-ში მდებარე 125 კვ.მ და ... ¹6-8-10-ში მდებარე 58,42 კვ.მ სულ 183,42 კვ.მ არასაცხოვრებელი ფართობის ნასყიდობის ხელშეკრულება.

თბილისში, ... ¹8 და ¹6-8-10-ში მდებარე 183,42 კვ.მ არასაცხოვრებელი ფართობი აღირიცხა შპს “კ.-ის” სახელზე. ტექინვენტარიზაციის ბიუროს და საჯარო რეესტრს დაევალა შესაბამისი ცვლილებების შეტანა ჩანაწერებში.

სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები: მხარეებს შორის 1997წ. 25 ნოემბერს დაიდო შპს “კ.-ის” კუთვნილი ... ¹8 და ¹6-8-10-ში მდებარე 183 კვ. მეტრი არასაცხოვრებელი ფართობის ნასყიდობის ხელშეკრულება, რომლის თანახმად, შპს “შ.-ს” გამყიდველი შპს “კ.-ის”-თვის უნდა გადაეცადა არასაცხოვრებელი ფართის ღირებულება 150000 აშშ დოლარი, შპს “კ.-ის” დირექტორი დ. ნ.-ა კისრულობდა შენობის გადაფორმებასთან დაკავშირებით ყველა ხარჯს და ყოველგვარი პრეტენზიის მოგვარებას. შპს “შ.-ი” ვალდებულებას კისრულობდა, რომ შენობის ფასის მოთხოვნისთანავე, შეყოვნების გარეშე გადაეხადა მათთვის ნასყიდობის საგნის ფასი. ეს ხელშეკრულება სანოტარო წესით არ გაფორმებულა.

შემდგომ იგივე მხარეებმა – შპს “კ.-მ” ერთის მხრივ დ. ნ.-ს სახით და ფირმა “შ.-მ” შ. შ.-ის სახით გამოხატეს თავისუფალი ნება და რადგან შენობის გადაფორმებასთან დაკავშირებით საკმაო ხარჯები იყო გადასახდელი, შეთანხმდნენ, რომ ზემოაღნიშნული არასაცხოვრებელი ფართობი ფართით 183 კვ.მ შპს “კ.-ს” მიეყიდა შპს “ჩ.-სათვის” 70000 ლარად და 1997წ. 29 ნოემბერს სანოტარო წესით გააფორმეს მითითებული არასაცხოვრებელი ფართის ნასყიდობის ხელშეკრულება.

არასაცხოვრებელი ფართობის ნასყიდობის ხელშეკრულების დადებისას და სანოტარო წესით გაფორმებისას მყიდველს ფართობის ღირებულება არ გადაუხდია.

მოქალაქე დ. ნ.-სა და შპს “კ.-სის” დირექტორ შ. შ.-ეს შორის 50000 აშშ დოლარის სესხის თაობაზე დადებული ხელშეკრულება, იყო რეალურად გაფორმებული სესხზე და მას არანაირი კავშირი არ ჰქონია მხარეთა შორის 1997წ. 29 ნოემბრის არასაცხოვრებელი ფართობის სადავო ნასყიდობის ხელშეკრულებასთან.

შპს “შ.-ის” დირექტორს შ. შ.-ესა და მეორე მხრივ ფირმა “კ.-ის” დირექტორს დ ნ.-ს შორის 1997წ. 1 დეკემბერს დადებული ხელშეკრულება 100000 აშშ დოლარის პროცენტის გათვალისწინებით სესხად გადაცემის შესახებ, ასევე ხელშეკრულება, რომლის თანახმად დ. ნ.-მ თავისი პირადი თანხა 100000 აშშ დოლარი 2%-იანი სარგებლით ასესხა შ. შ.-ეს წარმოადგენდა სესხს.

შპს “შ.-ს” 1997წ. 29 ნოემბერს დადებული ხელშეკრულების შესაბამისად, არ გადაუხდია არასაცხოვრებელი ფართობის ღირებულება შპს “კ.-ის” და მისი დირექტორ დ. ნ.-სათვის როგორც უნაღდო ანგარიშსწორების წესით, ასევე ნაღდი ანგარიშსწორებით. თავის მხრივ, ვერც შპს “შ.-ის” დირექტორმა შ. შ.-მ და ვერც “კ.-სმა” ვერ წარმოუდგინეს სასამართლოს მტკიცებულება იმისა, რომ მათ ჩაურიცხეს შპს “კ.-ს” არასაცხოვრებელი ფართობის ღირებულება 70000 ლარი.

სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ 1997წ. 29 ნოემბრის ნასყიდობის ხელშეკრულების თანახმად, გამყიდველმა შპს “კ.-მ” შეასრულა სკ-ის 479-ე მუხლის თანახმად ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულება, გააფორმა ნასყიდობის ხელშეკრულება, საკუთრების უფლების გადაცემა სანოტარო წესით დაამოწმა და საჯარო რეესტრში დაარეგისტრირა. მაგრამ მყიდველმა შპს “შ.-მ” და სახელწოდება შეცვლილმა “კ.-მ” კი, რომლებიც ერთსა და იმავე საზოგადოებას წარმოადგენენ, დაარღვიეს ყიდვა-გაყიდვის ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ვალდებულება და სკ-ის 477-ე მუხლის მეორე ნაწილის თანახმად, არ გადაუხადეს გამყიდველს შეთანხმებული ფასი.

სააპელაციო პალატამ იხელმძღვანელა სსკ-ის 352-ე, 405-ე მუხლებით და ჩათვალა, რომ, ვინაიდან შპს “შ.-მ” და სახელწოდების შეცვლის შემდეგ – შპს “კ.-მ” დაარღვია რა ორმხრივი ხელშეკრულება, არ გადაიხადა არასაცხოვრებელი ფართობის ღირებულება, ნივთის გამყიდველი შპს “კ.-ი” უფლებამოსილია უარი თქვას ხელშეკრულებაზე.

შპს “კ.-მ” საკასაციო საჩივარი შეიტანა სააპელაციო პალატის გადაწყვეტილებაზე და მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

საკასაციო საჩივარი ეფუძნება შემდეგ გარემოებებს: შპს “კ.-ს” და შპს “კ.-ის” შორის დავის საგანს წამოადგენს არასაცხოვრებელი ფართი და აღნიშნულ შემთხვევაში სააპელაციო სასამართლომ არასწორად გამოიყენა 379-ე მუხლი, რომელიც ეხება მოვალის პასუხისმგებლობას შესრულების საგნის სხვა პირისაგან მიღებისას. საქმეში საერთოდ არ არის მოხსენიებული, რომ შ.-ა” შესრულება მესამე პირისგან უნდა მიეღო.

სკ-ის 257-ე მუხლი ეხება კეთილსინდისიერი მოგირავნის უფლებებს. სადავო არასაცხოვრებელი ფართი ამჟამად არ არის დაქირავებული, რაც სასამართლოსთვისაც არის ცნობილი.

სასამართლომ არასწორად გამოიყენა სკ-ის 372-ე მუხლი, რომელიც ეხება კრედიტორის დაკმაყოფილებას მესამე პირის მიერ.

სასამართლომ ასევე არასწორად გამოიყენა სკ-ის 386-ე მუხლი, რომელიც ეხება ფულადი ვალდებულების შესრულების ადგილს. მხარეებს შორის ფულადი ვალდებულების შესრულების ადგილი სადავო, ან საეჭვო არასდროს გამხდარა. სასამართლომ გამოტანილი გადაწყვეტილებით გააუქმა 1997წ. 29 ნოემბრის ნასყიდობის ხელშეკრულება და აღადგინა თავდაპირველი მდგომარეობა, მას ფულადი ვალდებულების შესრულება კასატორისთვის არ დაუკისრებია, შესაბამისად უცნობია, რატომ გამოიყენა სასამართლომ სკ-ის 389-ე მუხლი, რომელიც ეხება ფულადი ვალდებულების გადახდას ფულადი ერთეულის კურსის შეცვლისას.

სასამართლომ არასწორად შეაფასა მხარეთა შორის 1998წ. 15 დეკემბერს გაფორმებული ხელშეკრულება, ასევე საქმეში არსებული სალაროს გასავლის ორდერები, რომლითაც დასტურდება შპს “კ.-ისათვის” თანხის გადახდის ფაქტი, არ გაითვალისწინა შპს “შ.-ში” ჩატარებული საბუღალტრო რევიზიის შედეგები. გადაწყვეტილება ისე გამოიტანა, რომ არ გამოურკვევია რეალურად ფუნქციონირებდა თუ არა “კ.-სი” აღნიშნულ ფართზე, ვინაიდან შპს “კ.-ის” დირექტორი გადაწყვეტილების გამოტანის დროისათვის იყო გარდაცვლილი, სასამართლოს ახალი დირექტორის დანიშვნამდე სხდომა არ უნდა ჩაეტარებინა, მოსარჩელე მოითხოვდა ხელშეკრულების ბათილობას და არა ხელშეკრულებიდან გასვლას.

სამოტივაციო ნაწილი:

პალატამ განიხილა საქმის მასალები, საკასაციო საჩივარი, შეამოწმა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების სამართლებრივი დასაბუთებულობა და თვლის, რომ საკასაციო საჩივარი არ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:

სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილია ფაქტობრივი გარემოებები, რომ შპს “შ.-ის” დირექტორს შ. შ.-ესა და შპს “კ.-ის” დირექტორს დ. ნ.-ს შორის 1997წ. 29 ნოემბერს გაფორმდა თბილისში ... ¹8-ში მდებარე შპს “კ.-ის” კუთვნილი არასაცხოვრებელი ფართის ნასყიდობის ხელშეკრულება. ხელშეკრულების თანახმად უძრავი ქონება გაიყიდა 70000 ლარად. შპს “კ.-ს” შპს “შ.-ისათვის” გაყიდული არასაცხოვრებელი ფართობი არ გადაუცია და თვით აგრძელებდა ფუნქციონირებას. არასაცხოვრებელი ფართის ღირებულება გადახდილი უნდა ყოფილიყო ხელშეკრულების სანოტარო წესით დამოწმების შემდეგ და ჩარიცხულიყო შპს “კ.-ის” ანგარიშზე.

სადავო არასაცხოვრებელი ფართი აღირიცხა მყიდველის შპს “შ.-ის”, ხოლო მოგვიანებით შპს “კ.-სის” სახელზე.

შპს “შ.-ის” ახალი პარტნიორი წილის დათმობის გზით გახდა შპს “კ.-ი”. თბილისის გლდანი-ნაძალადევის რაიონული სასამართლოს 1999წ. 1 ივნისის დადგენილებით განხორციელდა შპს “შ.-ის” რეგისტრაციაში ცვლილებები და საზოგადოებას ეწოდა “კ.-სი”, საზოგადოების დირექტორად შ. შ.-ის ნაცვლად დაინიშნა ა. ს.-იძე. თბილისის გლდანი-ნაძალადევის რაიონული სასამართლოს 2002წ. 15 აგვისტოს დადგენილებით კი პარტნიორმა შ. შ.-მ და მისმა შვილმა ლ. შ.-ემ თავისი წილი საწესდებო კაპიტალში, შესაბამისად 3% და 5% გაასხვისეს შპს “კ.-ზე” და ეს უკანასკნელი გახდა 100%-ის წილის მფლობელი.

სააპელაციო პალატამ ასევე დაადგინა, რომ შპს “შ.-ს” 1997წ. 29 ნოემბერს დადებული ხელშეკრულების შესაბამისად არ გადაუხდია არასაცხოვრებელი ფართობის ღირებულება შპს “კ.-ის” და მისი დირექტორის დ. ნ.-სათვის, როგორც უნაღდო ანგარიშსწორების წესით, ასევე ნაღდი ანგარიშსწორებით, ვერც შპს “შ.-ის” დირექტორმა შ. შ.-მ და ვერც “კ.-მ” ვერ წარუდგინეს სასამართლოს მტკიცებულება იმისა, რომ მათ ჩაურიცხეს შპს “კ.-ს” არასაცხოვრებელი ფართობის ღირებულება 70000 ლარი.

საქმის მასალებში არსებული მოქალაქე დ. ნ.-სა და შპს “კ.-ის” დირექტორ შ. შ.-ს შორის 50000 აშშ დოლარის სესხის თაობაზე 1999წ. 7 ივლისის ხელშეკრულება, ასევე 1997წ. 1 დეკემბრის ხელშეკრულება იმავე მხარეებს შორის ვერ იქნა მიჩნეული გამყიდველის შპს “კ.-ისათვის” ნასყიდობის ფასის გადახდის მტკიცებულებად, ვინაიდან ამ ხელშეკრულებების მხარეთა განმარტებით მათ ჰქონდათ სხვადასხვა ფულადი სასესხო ურთიერთობები, რაც კავშირში არ არის სადავო ნასყიდობის ხელშეკრულებასთან.

სსკ-ის 407-ე მუხლის მეორე ნაწილის მიხედვით საოლქო სასამართლოს სააპელაციო პალატის მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა სასამართლოსათვის თუ წამოყენებული არ არის დამატებითი და დასაბუთებული საკასაციო პრეტენზია. მოცემულ შემთხვევაში კი საოლქო სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების მიმართ კასატორის მიერ დამატებითი და დასაბუთებული საკასაციო პრეტენზია წამოყენებული არ არის.

პალატა ვერ გაიზიარებს კასატორის მოსაზრებას, რომ ნასყიდობის ღირებულების გადახდის ფაქტი მყიდველის მიერ დასტურდება შპს “შ.-ის” დირექტორისა და შპს “კ.-ის” დირექტორს შორის 1997წ. 15 დეკემბერს გაფორმებული ხელშეკრულებით, იმის თაობაზე, რომ შპს “შ.-მ” გადაუხადა შპს “კ.-ს” არასაცხოვრებელი ფართის ღირებულება 70 000 ლარი, რომელიც შპს “კ.-ის” დირექტორმა ასესხა პირადი სარგებლობისათვის შ. შ.-ს 1998წ. 31 დეკემბრამდე.

სსკ-ის 105-ე მუხლის პირველი და მეორე ნაწილის მიხედვით სასამართლოსათვის არავითარ მტკიცებულებას არა აქვს წინასწარ დადგენილი ძალა. სასამართლო აფასებს მტკიცებულებებს თავისი შინაგანი რწმენით, რომელიც უნდა ემყარებოდეს სასამართლო სხდომაზე მათ ყოველმხრივ, სრულ და ობიექტურ განხილვას, რის შედეგადაც მას გამოაქვს დასკვნა საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებების არსებობის ან არარსებობის შესახებ. მითითებულ ხელშეკრულებაზე ხელმომწერი პირი შ. შ.-ე ჩვენებაში ვერ განმარტავს ამ ხელშეკრულების შინაარსს, ვერ ამბობს ვინ შეადგინა ან რისთვის ეს ხელშეკრულება და არ ახსოვს ხელშეკრულებით დ. ნ.-მ გადასცა თუ არა ფული, რისთვის დაიდო ან დაიდო თუ არა ასეთი რამ. საკასაციო პალატას აღნიშნული მტკიცებულების შეფასებისას შინაგან რწმენას უქმნის ის გარემოება, რომ საქმის წარმოების განმავლობაში, როცა მოპასუხე სხვადასხვა მტკიცებულებებზე დაყრდნობით არაერთხელ მიუთითებდა, რომ დ. ნ.-ს აუნაზღაურა სადავო ფართის ღირებულება, არსად არ აღნიშნავდა, რომ გადაუხადა მას სესხის თანხა, რომელიც აიღო 1997წ. 15 დეკემბერს შინაურული ხელშეკრულებით, არასაცხოვრებელი ფართის ღირებულების გადახდის შემდეგ. პალატა ეთანხმება სააპელაციო სასამართლოს, რომლითაც 2000წ. 17 აპრილის გასავლის ორდერი, ¹481 რომლითაც შპს “კ.-ის” დირექტორს დ. ნ.-ს მიღებული აქვს შპს “კ.-სისაგან” 50100 ლარი, არ მიიჩნია სადავო არასაცხოვრებელი ფართის ღირებულების გადახდის დამადასტურებელ მტკიცებულებად. კასატორის არგუმენტები წინააღმდეგობრივია, ერთი მხრივ ის განმარტავს, რომ ნასყიდობის ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულება შეასრულა 1997წ. 15 დეკემბერს, ხოლო მეორე მხრივ მიუთითებს, რომ მოსარჩელემ თანხა მიიღო რამოდენიმეჯერ, სხვადასხვა დროს, რაც დასტურდება 1997-2000 წლებში გაცემული სალაროს გასავლის ორდერებით.

პალატას დაუსაბუთებლად და წინააღმდეგობრივად მიაჩნია კასატორის განმარტება, რომ არასაცხოვრებელი ფართის ღირებულების გადახდას ადასტურებს სალაროს გასვლის ორდერები, რომლითაც შპს “კ.-ის” დირექტორს დ. ნ.-ს შპს “შ.-ის” სალაროდან მიღებული აქვს სხვადასხვა რაოდენობის თანხა. მითითებულ სალაროს გასავლის ორდერებში აღნიშნულია, რომ დ. ნ.-ს თანხა მიღებული აქვს ხელშეკრულების თანახმად; თუმცა არ არის მითითებული რომელი ხელშეკრულების თანახმად, საერთო ჯამში მის მიერ ამ საფუძვლით შპს “შ.-ის” სალაროდან მიღებული თანხა ბევრად აღემატება სადავო ნასყიდობის ხელშეკრულების ღირებულებას.

კასატორის პოზიციის წინააღმდეგობრიობაზე მიუთითებს ის მოსაზრებაც, რომ მათ შეასრულეს საკრედიტო ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულება და გადაიხადეს 250 000 დოლარი, რომლის უზრუნველსაყოფად დატვირთული იყო სადავო ფართი, რითაც ფაქტიურად გამოისყიდეს იგი; სადავო ნასყიდობის ხელშეკრულება და საკრედიტო ხელშეკრულება დამოუკიდებელი ხელშეკრულებებია და ამ უკანასკნელით ნაკისრი ვალდებულების შესრულება არ შეიძლება ჩაითვალოს ნასყიდობის ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულების შესრულებად _ ხელშეკრულების ფასის გადახდად.

პალატა ასევე ვერ გაიზიარებს კასატორის მოსაზრებას, რომ გადახდის ფაქტს ადასტურებს შპს “შ.-ში” ჩატარებული საბუღალტრო რევიზია, ვინაიდან საქმის მასალების მიხედვით შინაგან საქმეთა სამინისტროს საექსპერტო-კრიმინალისტიკური მთავარი სამმართველოს უფროსი ზ. გ.-ი ასეთ ფაქტს უარყოფს.

საკასაციო პალატას მიაჩნია, რომ სამართლებრივად უსაფუძვლოა კასატორის მოტივაცია, რომ ვინაიდან შპს “კ.-ის” დირექტორი სარჩელით ითხოვდა სადავო გარიგების ბათილად ცნობას და არასაცხოვრებელი ფართის დაბრუნებას მას უარი არ უთქვამს ხელშეკრულებაზე, მხარემ შეცვალა დავის საგანი, რისი უფლებაც არ ჰქონდა.

პალატა თვლის, რომ ისევე როგორც შეცილება, ხელშეკრულებაზე უარის თქმაც წარმოადგენს მატერიალურ-სამართლებრივი აღმჭურველი უფლების განხორციელებას, შესაბამისი ნების გამოვლენა გამომდინარეობს კონკლუდენტურად მოსარჩელის მიერ შეცილების განხორციელებიდან. აღნიშნულით მოსარჩელეს სურს ნათლად გამოხატოს, რომ არ სურს ხელშეკრულების შენარჩუნება; სკ-ის 52-ე მუხლის შესაბამისად ამგვარი ნების გამოვლენა შესაძლოა განიმარტოს, როგორც ხელშეკრულებაზე უარის თქმა. ვინაიდან, მოსარჩელემ მოითხოვა სადავო არასაცხოვრებელი ფართის მოპასუხისაგან გამოთხოვა იმ საფუძვლით, რომ მყიდველმა არ შეასრულა სკ-ის 477-ე მუხლის მეორე ნაწილით გათვალისწინებული ვალდებულება, არ გადაიხადა ნასყიდობის ფასი, ამასთან შპს “კ.-მ” სააპელაციო სასამართლოში საქმის განხილვისას მოითხოვა ხელშეკრულებიდან გასვლა, ხელშეკრულების გაუქმება და პირვანდელი მდგომარეობის აღდგენა საკასაციო პალატა თვლის, რომ სააპელაციო სასამართლოს არ დაურღვევია სკ-ის 248-ე მუხლის მოთხოვნა და სწორად დააკვალიფიცირა სადავო ურთიერთობა სკ-ის 405-ე, 352-ე მუხლებით.

სკ-ის 352-ე მუხლის შესაბამისად თუ ხელშეკრულების ერთ-ერთი მხარე 405-ე მუხლით გათვალისწინებული პირობების არსებობისას უარს იტყვის ხელშეკრულებაზე, მაშინ მიღებული შესრულება და სარგებელი მხარეებს უბრუნდებათ. ამავე კოდექსის 405-ე მუხლის პირველი ნაწილის პირველი წინადადების შესაბამისად, თუ ხელშეკრულების ერთ-ერთი მხარე არღვევს ორმხრივი ხელშეკრულებიდან გამომდინარე ვალდებულებას, მაშინ ხელშეკრულების მეორე მხარეს შეუძლია უარი თქვას ხელშეკრულებაზე ვალდებულების შესრულებისათვის დამატებით განსაზღვრული ვადის უშედეგოდ გასვლის შემდეგ, ხოლო ამავე მუხლის “ა” პუნქტის შესაბამისად არ არის აუცილებელი დამატებითი ვადის დაწესება თუ აშკარაა, რომ მას არავითარი შედეგი არ მოჰყვება.

პალატა ასევე ვერ გაიზიარებს კასატორის პრეტენზიას, რომ ვინაიდან საქმის განხილვისას შპს “კ.-ის” დირექტორი დ. ნ.-ა გარდაიცვალა, სასამართლოს ახალი დირექტორის დანიშვნამდე სხდომა არ უნდა ჩაეტარებინა. საქმის მასალების მიხედვით სააპელაციო სასამართლომ 2004წ. 28 დეკემბრის საოქმო განჩინებით კანონიერად არ დააკმაყოფილა მოპასუხის შუამდგომლობები საქმის წარმოების შეწყვეტისა და შეჩერების შესახებ, საქმის წარმოების შეწყვეტისა და შეჩერების საპროცესო კანონმდებლობით გათვალისწინებული საფუძვლების არ არსებობის გამო.

საკასაციო პალატა ვერ გაიზიარებს კასატორის მოტივაციას, რომ სააპელაციო სასამართლომ არასწორად გამოიყენა სკ-ის 257-ე, 372-ე, 386-ე და 389-ე და 397-ე მუხლები, ვინაიდან აღნიშნული ნორმების შინაარსი არ ეხება განსახილველ დავას; სააპელაციო სასამართლომ გადაწყვეტილების დასაბუთებისას მართებულად მიუთითა არა სკ-ის, არამედ სსკ-ის ნორმებზე. ამდენად, მას სკ-ის მითითებული ნორმები არ გამოუყენებია.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, პალატას მიაჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება კანონიერია და არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დაკმაყოფილების სამართლებრივი საფუძველი.

სარეზოლუციო ნაწილი:

პალატამ იხელმძღვანელა სსკ-ის 410-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

შპს “კ.-ის” საკასაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს.

თბილისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა სააპელაციო პალატის 2003წ. 18 დეკემბრის გადაწყვეტილება დარჩეს უცვლელი.

გადახდეს კასატორს სახელმწიფო ბაჟი 2800 ლარის ოდენობით სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ.

განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.