ას-544-1206-03 26 თებერვალი, 2004 წ., ქ. თბილისი

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა პალატა

შემადგენლობა: მ. გოგიშვილი (თავმჯდომარე),

რ. ნადირიანი,

თ. კობახიძე

სარჩელის საგანი: საერთო სარგებლობის მიწის ნაკვეთიდან წილის გამოყოფა.

აღწერილობითი ნაწილი:

შპს “მ-ის” დირექტორმა სარჩელი აღძრა სასამართლოში მ. ხ-ისა და ნ. თ-ის მიმართ და აღნიშნა, რომ ქ. ქუთაისში, ... არსებულ ¹3 მიწის ნაკვეთზე განლაგებულია ორი ნაგებობა. მათ შორის ერთი საცხოვრებელი სახლი ორი მესამედის უფლებით ეკუთვნის მოპასუხე თ-ეს, ხოლო ერთი მესამედის უფლებით – მოპასუხე ხ-ეს. მეორე ნაგებობა ეკუთვნის შპს “მ-ს”. 1564 კვ.მ მიწის ნაკვეთი საერთო სარგებლობისა, ტექაღრიცხვის ბიუროს მონაცემებით, ფაქტობრივად მიწის ნაკვეთის ფართი შეადგენს 1691 კვ.მ-ს. მოპასუხეები საერთო სარგებლობის მიწის ნაკვეთზე მათთან შეუთანხმებლად, აწარმოებენ უნებართვო მინაშენებისა და სათავსების აგებას, ასევე იყენებენ სამეწარმეო საქმიანობისათვის, რამაც მხარეთა შორის დავა წარმოშვა მიწის პრივატიზების საკითხის გადაწყვეტისას.

მოსარჩელემ მოითხოვა მათი კუთვნილი შენობის მიერ დაკავებული ფართის პროპორციულად მიწის რეალურად გამოყოფა დამოუკიდებელი სარგებლობისათვის.

მოპასუხეებმა სარჩელი არ ცნეს და განმარტეს, რომ შპს “მ-ი” არ არის სადავო მიწის ნაკვეთის თანამოსარგებლე.

ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს 2002წ. პირველი ნოემბრის გადაწყვეტილებით სარჩელი არ დაკმაყოფილდა. საქალაქო სასამართლომ დადგენილად ცნო, რომ სადავო მიწის ნაკვეთი არის საერთო სარგებლობისა და საქმეზე ჩატარებული ექსპერტიზის დასკვნების თანახმად, მიწის ნაკვეთის პროპორციულად გაყოფა შეუძლებელია, ხოლო ამავე ექსპერტიზის დასკვნებით შემოთავაზებულ გაყოფის ვარიანტებს მოპასუხეები არ ეთანხმებიან, რადგან ირღვევა მათი უფლებები და მიწის ნაკვეთით სარგებლობის პირობები უარესდება.

ეს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა შპს “მ-ის” დირექტორმა.

სააპელაციო პალატამ დადგენილად ცნო, რომ ქ. ქუთაისში, ...... არსებულ ¹3 მიწის ნაკვეთზე არის ორი შენობა, ერთი ეკუთვნით მ. ხ-ესა და ნ. თ-ეს, ხოლო მეორე შენობის მესაკუთრეა შპს “მ-ი”. ქუთაისის მერიის ტექაღრიცხვის ბიუროს 2002წ. 13 მარტის ცნობის, მიწის ნაკვეთისა და შენობის გეგმა-ნახაზებით, ტექნიკური აღრიცხვის ბარათის, ტექაღრიცხვის ბიუროს წარმომადგენლის განმარტების საფუძველზე სააპელაციო პალატამ დადგენილად ცნო, რომ მიწის ნაკვეთი მხარეების საერთო სარგებლობისაა.

სააპელაციო პალატამ ექსპერტიზების დასკვნების საფუძველზე მიიჩნია, რომ შესაძლებელია საერთო სარგებლობის ნაკვეთიდან მოსარჩელეს გამოეყოს რეალური წილი, მაგრამ მისი მოთხოვნა უნდა დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ, კერძოდ, გამოეყოს მიწის ნაკვეთი არა მოსარჩელის შენობის მიერ დაკავებული ფართობის პროპორციულად, არამედ სპეციალურ გამოკვლევათა ცენტრის ექსპერტის დასკვნის შესაბამისად. ექსპერტის ორი დასკვნიდან, სასამართლომ აირჩია სპეციალურ გამოკვლეთა ცენტრის დასკვნა იმ საფუძვლით, რომ წილის გამოყოფის შემდეგ, საერთო სარგებლობაში დარჩენილი მიწის ნაკვეთი იმაზე მეტია, ვიდრე მეორე დასკვნის შემთხვევაში. ასევე მოპასუხეებს რჩებად იმაზე მეტი თავისუფალი მიწის ნაკვეთი სარგებლობაში, ვიდრე მათ საკუთრებაში არსებული შენობით დაკავებული ფართის პროპორციულად მოუწევდათ. ამასთან, მოსარჩელემ განაცხადა თანხმობა ნებისმიერი ექსპერტის დასკვნის საფუძველზე წილის გამოყოფაზე, რაც პალატამ მიიჩნია მოსარჩელის მიერ სასარჩელო მოთხოვნის შემცირებად. აღნიშნული ექსპერტიზის დასკვნის თანახმად, დაკანონებული მიწის ნაკვეთი შეადგენს 1564 კვ.მ-ს, ხოლო მთლიანი 1691 კვ.მ-დან განაშენიანებულია – 951 კვ.მ.-ს, თავისუფალი მიწის ნაკვეთი შეადგენს 740 კვ.მ, საიდანაც შპს “მ-ის” შენობას დაკავებული აქვს მიწის ნაკვეთი ფართით 589 კვ.მ. დაკანონებული ფართი შეადგენს 798,25 კვ.მ-ს, ხოლო მოპასუხეების შენობას დაკავებული აქვს 226 კვ.მ. დაკანონებული სასარგებლო ფართი შეადგენს 369,19 კვ.მ-ს. აქედან გამომდინარე, სასამართლომ მიიჩნია, რომ დასკვნის თანახმად, მხარეებს შორის საერთო სარგებლობაში დარჩება 252 კვ.მ მოსარჩელეს გამოეყოფა თავისუფალი მიწის ნაკვეთი 293 კვ.მ შენობის ჩათვლით – 882 კვ.მ. ხოლო მოპასუხეებს სარგებლობაში დარჩებათ თავისუფალი მიწის ნაკვეთი 204 კვ.მ, შენობის ჩათვლით 430 კვ.მ.

სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ აღნიშნული დასკვნის შესაბამისად, მოსარჩელისათვის მიწის ნაკვეთიდან რეალური წილის გამოყოფით არ ილახება მოპასუხეების კანონით დადგენილი უფლებები. სასამართლომ სამართლებრივ საფუძვლად გამოიყენა სკ-ის 953-ე, 955-ე, 961-ე მუხლები და 2003წ. 29 მაისის გადაწყვეტილებით გააუქმა ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება. შპს “მ-ის” სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ. ქ. ქუთაისში, ... მდებარე საერთო სარგებლობის მიწის ნაკვეთზე არსებულ შენობა-ნაგებობათა მესაკუთრეებს შორის მიწის ¹3 ნაკვეთის დამოუკიდებელი სარგებლობისათვის გამოყოფა დადგინდა იუსტიციის სამინისტროს ექსპერტიზისა და სპეციალურ გამოკვლევათა ცენტრის ექსპერტის დასკვნის შესაბამისად, კერძოდ, შპს “მ-ს” გამოეყო თავისუფალი მიწის ნაკვეთი 293 კვ.მ, ხოლო შენობა-ნაგებობის ჩათვლით – 882 კვ.მ.

მოპასუხეებს სარგებლობაში დარჩათ 204 კვ.მ თავისუფალი მიწის ნაკვეთი, ხოლო შენობა-ნაგებობის ჩათვლით 430 კვ.მ.

თავისუფალი 252 კვ.მ მიწის ნაკვეთი მხარეებს დარჩათ საერთო სარგებლობაში.

აღნიშნული გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს ნ. თ-ემ და მ. ხ-ემ, რომლებიც მოითხოვენ გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმებას და საქმის ხელახლა განსახილველად დაბრუნებას.

კასატორის მოსაზრებით, სასამართლომ დაარღვია სსკ-ის 102-ე, 103-ე, 105-ე მუხლის მე-4 ნაწილი, რის შედეგადაც საქმეზე მიიღო არასწორი გადაწყვეტილება. კასატორი თვლის, რომ გადაწყვეტილება იურიდიულად არ არის დასაბუთებული და მისი სამართლებრივი საფუძვლიანობის შემოწმება შეუძლებელია. სრულყოფილად არ არის დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები, კერძოდ, _ შპს “მ-ის” უფლება სადავო მიწის ნაკვეთზე.

კასატორის მოსაზრებით, სასამართლოს არ უნდა გამოეყენებინა სკ-ის 953-ე მუხლი, უნდა გამოეყენებინა ამავე კოდექსის 173-ე მუხლი და “მიწის რეგისტრაციის შესახებ” კანონი, “ფიზიკური პირებისა და კერძო სამართლის იურიდიული პირების სარგებლობაში არსებული არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის კერძო საკუთრებად გამოცხადების შესახებ”.

სამოტივაციო ნაწილი:

საკასაციო პალატამ შეისწავლა საქმის მასალები და თვლის, რომ საკასაციო საჩივარი უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:

სსკ-ის 394-ე მუხლის “ე” პუნქტის თანახმად, გადაწყვეტილება ყოველთვის ჩაითვლება კანონის დარღვევით მიღებულად, თუ გადაწყვეტილება იურიდიულად არ არის საკმაოდ დასაბუთებული, ან დასაბუთება იმდენად არასრულია, რომ გადაწყვეტილების სამართლებრივი საფუძვლიანობის შემოწმება შეუძლებელია. საკასაციო პალატა თვლის, რომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილება იურიდიულად არ არის დასაბუთებული, რის გამოც იგი უნდა გაუქმდეს.

სსკ-ის 249-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, გადაწყვეტილების სამოტივაციო ნაწილში უნდა აღინიშნოს სასამართლოს მიერ დადგენილი გარემოებანი, მტკიცებულებანი, რომლებსაც ემყარება სასამართლო დასკვნები, მოსაზრებანი, რომლებითაც სასამართლო უარყოფს ამა თუ იმ მტკიცებულებას და კანონები, რომლებითაც სასამართლო ხელმძღვანელობდა.

სააპელაციო პალატამ დადგენილად ცნო, რომ სადავო მიწის ნაკვეთი მხარეებს ეკუთვნის საზიარო უფლებით და სკ-ის 961-ე მუხლის თანახმად, თითოეულ მონაწილეს ანიჭებს უფლებას, ნებისმიერ დროს მოითხოვოს საზიარო უფლების გაუქმება. სასამართლომ საერთო სარგებლობის მიწის ნაკვეთის ნაწილი დაყო მხარეთა შორის, ხოლო დანარჩენი ნაწილი დატოვა საერთო სარგებლობაში. ე.ი. საზიარო უფლება ნაწილობრივ გააუქმა.

გასაჩივრებული გადაწყვეტილების სამოტივაციო ნაწილში არ არის აღნიშნული მატერიალურ-სამართლებრივი ნორმა, რომლითაც სასამართლო ხელმძღვანელობდა საზიარო საგნის ამგვარი დაყოფისას. სასამართლომ მიიჩნია, რომ მოსარჩელისათვის რეალური წილის გამოყოფით არ ილახება მოპასუხეების კანონით დადგენილი უფლებები, ამასთან, გადაწყვეტილებაში არ არის აღნიშნული რას ემყარება სასამართლოს დასკვნა.

საქმის ხელახლა განმხილველმა სასამართლომ საქმეში არსებული მტკიცებულებების სრულად და ობიექტურად განხილვის შედეგად უნდა დაადგინოს ფაქტობრივი გარემოებები და გადაწყვეტილების სამოტივაციო ნაწილში უნდა აღნიშნოს კანონი, რომლითაც ხელმძღვანელობდა. ასევე, უნდა აღინიშნოს მტკიცებულებანი, რასაც სასამართლოს დასკვნები ემყარება.

სარეზოლუციო ნაწილი:

საკასაციო პალატამ იხელმძღვანელა სსკ-ის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, 410-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

ნ. თ-ისა და მ. ხ-ის საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდეს.

გაუქმდეს ამ საქმეზე ქუთაისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა პალატის 2003წ. 29 მაისის გადაწყვეტილება და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს.

განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.