ას-597-1250-04 28 ივლისი, 2004 წ., ქ. თბილისი

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა პალატა

შემადგენლობა: მ. გოგიშვილი (თავმჯდომარე),

მ. წიქვაძე,

რ. ნადირიანი

დავის საგანი: ჯიხურის პირვანდელ მდგომარეობაში აღდგენა, განაცდურის დაკისრება და მორალური ზიანის ანაზღაურება.

აღწერილობითი ნაწილი:

2001წ. 22 თებერვალს ა. ა.-მა შპს „ბ.-ის“ დირექტორის _ ნ. წ.-ის მიმართ სარჩელით მიმართა ქ.თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონულ სასამართლოს.

მოსარჩელემ მიუთითა, რომ ქ. თბილისში, ...-ს ქ.¹43-ში არსებულ საბურთალოს ბაზრის ტერიტორიაზე განთავსებულია თავისი კუთვნილი ჯიხური. ბაზრის დირექტორი ნ.წ.-ი სხვა ჯიხურებთან ერთად ამ ჯიხურის დანგრევასაც აპირებს.

მოსარჩელემ მოითხოვა ნ.წ.-ისათვის ამ მოქმედების აკრძალვის დაკისრება.

2001წ. 26 თებერვალს მოსარჩელემ განცხადებით მიმართა სასამართლოს და მიუთითა, რომ ბაზრის დირექტორმა მისი ჯიხურის კარები, მისი ნების საწინააღმდეგოდ, ელექტრო შემდუღებლით შეადუღა და არ აძლევს ჯიხურით სარგებლობის საშუალებს, ამიტომ მოითხოვა ნორმალური ფუნქციონირებისთვის ხელშეშლის აღკვეთა.

2001წ. 23 მარტს მოსარჩელემ დამატებითი სარჩელით მიმართა სასამართლოს, როგორც ნ. წ.-ის, ისე გაზეთ „ა.-ისა“ და გაზეთ „ი.-ის“ წინააღმდეგ.

მოსარჩელემ მიუთითა, რომ ქ.თბილისის საბურთალოს რაიონის სასამართლოს 1996წ. 25 ნოემბრის გადაწყვეტილებით იგი ცნობილია საბურთალოს ბაზრის ტერიტორიაზე მდებარე 14 კვ.მ ჯიხურის მესაკუთრედ, მაგრამ ბაზრის დირექტორი ამ ჯიხურში ვაჭრობის უფლებას არ აძლევს, რითაც აყენებს მატერიალურ და მორალურ ზიანს. გარდა ამისა, ბაზრის დირექტორმა ნ.წ.-მა გაზეთებს _ „ი.-სა“ და “ა.-ს“ მის წინააღმდეგ მიაწოდა ცილისმწამებლური ინფორმაცია, რითაც შეილახა მისი პატივი და ღირსება, კერძოდ, მოპასუხე „ა.-ის“ რედაქიამ 2000წ. 14-20 თებერვლის ნომერში გამოაქვეყნა სტატია სათაურით „ს.-ის დირექტორი თავს დღესაც პატიმრად თვლის“, რომელშიც მას „დანოსჩიკი“ და „სულით ავადმყოფი“ უწოდა. გაზეთ „ი.-ის“ რედაქციამ კი 1999წ. 1 დეკემბრის ¹... ნომერში მას უწოდა „ჯაშუში“.

მოსარჩელემ ამჯერად მოითხოვა ნ.წ.-ის მხრიდან მის კუთვნილ სავაჭრო ჯიხურში მუშაობის ხელშეშლის აღკვეთა, მატერიალური და მორალური ზიანის ანაზღაურების მიზნით 10000 ლარის დაკისრება. მორალური ზიანის ანაზღაურების მიზნით გაზეთ „ი.-ისა“ და „ა.-ის“ რედაქციებისაგან მოითხოვა 10000_10000 ლარის ანაზღარება.

2001წ. 1 მაისს ა. ა.-მ სასამართლოს მიმართა დაზუსტებული სარჩელით და მოითხოვა ბაზრის პრივატიზების ხელშეკრულებიდან მისი კუთვნილი ჯიხურით დაკავებული 14 კვ.მ მიწის ფართობის ამორიცხვა და 2001წ. თებერვლიდან გადაწყვეტილების მიღებამდე მიუღებელი შემოსავლის ანაზღაურების ნ.წ.-ისათვის დაკისრება.

მითითებული უკანასკნელი სარჩელი 2001წ. 3 ოქტომბრის განჩინებით ცალკე წარმოებად გამოიყო ადმინისტრაციული სამართალწარმოების გზით განხილვის მიზნით, ხოლო 2001წ. 4 დეკემბრის განჩინებით ადმინისტრაციული სამართალწარმოების საქმე შეწყდა ა.-ის მიერ სარჩელზე უარის თქმის გამო.

ვაკე-საბურთალოს რაიონული სასამართლოს მიერ საქმის განხივლის პროცესში მოპასუხემ აიღო მოსარჩელის ჯიხური, ამიტომ მოსარჩელემ სხვა საკითხებთან ერთად მოითხოვა ჯიხურის იმავე ადგილზე აღდგენა.

მოპასუხე ნ.წ.-მა სარჩელი არ ცნო და განმარტა, რომ იგი ცნობს ა.ა.-ის საკუთრებას სადავო ჯიხურზე და თანახმაა, ეს ჯიხური გადაუტანოს მოსარჩელეს ბაზრის გარეთ მის მიერ მითითებულ ნებისმიერ ადგილზე, ვინაიდან ბაზრის ტერიტორია ბაზრის შრომით კოლექტივს აქვს პრივატიზებული. ა.ა.-ი არ არის შრომითი კოლექტივის წევრი და არავითარი უფლება არ გააჩნია ბაზრის ტერიტორიაზე. ამასთან, იგი წლების განმავლობაში არ იხდის საიჯარო ქირას და არც მომავალში აპირებს რაიმე თანხის გადახდას.

ნ.წ.-მა სარჩელი მორალური ზიანის ანაზღაურების ნაწილშიც არ ცნო და მიუთითა, რომ ა.ა.-ი ათეული წლების მანძილზე უჩივის მას სხვადასხვა ინსტანციაში და ავრცელებს ცილისმწამებლურ ინფორმაციას, თითქოს ბაზარში ადგილი ჰქონდეს დანაშაულებრივ დარღვევებს, სხვადასხვა შეურაცხმყოფელი გამონათქვამებით ლახავს მის პატივსა და ღირსებას, საგაზეთო სტატიაში ა.-ის მიმართ აღნიშნული გამონათქვამები განპირობებულია თვით ა.-ის მოქმედებით და ადეკვატური რეაქციაა მის შეურაცხმყოფელ გამონათქვამებზე.

მოპასუხე გაზეთ „ი.-ის“ რედაქციამ სარჩელი არ ცნო და განმარტა, რომ 1999წ. 1 დეკემბერს გამოქვეყნებულ სტატიაში „დრო იცვლება, არ იცვლება ავანსცენაზე მოქმედი გმირები“, აისახა ჟურნალისტური გამოძიების შედეგები ნ.წ.-ის საკითხზე. ამ პუბლიკაციის ტექსტში ნახმარი ფრაზა „ჯაშუშის სამარცხვინო იარლიყს ამოფარებულნი“, რაც ა.ა.-მა პატივისა და ღირსების შეურაცხმყოფილად მიიღო, გამოყენებულია როგორც სინონიმი, რომლის პრეცედენტი საგაზეთო პუბლიკაციაში ხშირია და ნახმარია აზრის გამოხატვის ერთგვარი ელფერის მისაცემად, რადგან თვით ა.ა.-ი არაერთგზის აღნიშნავს, რომ რამდენიმე წელი იმუშავა შსს და კგბ-ს სპეცსამსახურებში, სადაც ეწეოდა „ფარულ გასაიდუმლოებულ საქმიანობას“. სულხან-საბას ლექსიკონის მიხედვით, სიტყვა „ჯაშუში“ უცხო სიტყვაა და ქართულად ნიშნავს „მსტოვარს“, რაც შეურაცხმყოფელი არ უნდა იყოს.

ვაკე-საბურთალოს რაიონული სასამართლოს 2002წ. 17 აპრილის გადაწყვეტილებით სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

თბილისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა პალატის 2002წ. 2 ივლისის გადაწყვეტილებით შეიცვალა რაიონული სასამართლოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილება და კვლავ არ დაკმაყოფილდა ა.ა.-ის სარჩელი.

საქართელოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა პალატის 2002წ. 13 დეკემბრის განჩინებით გაუქმდა მოცემულ საქმეზე სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება და საქმე ხელახალი განხილვისათვის დაუბრუნდა იმავე სასამართლოს შესაბამის პალატას.

საკასაციო სასამართლომ მიუთითა, რომ მოპასუხეებმა ა.ა.-ს უწოდეს „დანოსჩიკი“, „სულით ავადმყოფი“, „ჯაშუში“. სააპელაციო სასამართლოს დადგენილი არ ჰქონდა ამგვარ ფაქტს ჰქონდა ადგილი თუ არა. თუკი ასეთ ფაქტს ჰქონდა ადგილი, მაშინ სააპელაციო სასამართლომ უნდა მიუთითოს, თუ რატომ არ დასტურდებოდა მოპასუხეთა მხრიდან მოსარჩელის პატივისაG და ღირსების ხელყოფის ფაქტი. სააპელაციო სასამართლოს ასევე უნდა დაეზუსტებინა აპელანტის მოთხოვნა და მისი საფუძვლები.

თბილისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა პალატის 2003წ. 3 ივლისის გადაწყვეტილებით გაუქმდა თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონული სასამართლოს 2002წ. 17 აპრილის გადაწყვეტილება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელი კვლავ არ დაკმაყოფილდა.

სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია ფქტობრივი გარემოებები იმის შესახებ, რომ 1996წ. 4 ივნისის ხელშეკრულებით, სახელმწიფო ქონების მართვის თბილისის სამმართველომ თბილისის საბურთალოს ბაზრის შრომით კოლექტივის მიერ შექმნილ დროებით ამხანაგობას იჯარით, 10 წლის ვადით, შემდგომი გამოსყიდვის უფლებით, გადასცა ამ ბაზრის უძრავ-მოძრავი ქონება.

ამ ხელშეკრულების 3.3.3 მუხლით, მოიჯარეს უფლება მიეცა, მოეთხოვა ნებისმიერი უკანონო მფლობელისაგან იჯარით აღებული ქონების დაბრუნება, ამ ქონების უკანონო სარგებლობის აკრძალვა და მიყენებული ზიანის ანაზღაურება.

ამ ხელშეკრულების 4.4 მუხლით, მოიჯარის უფლებები ხელშეკრულებით აღებულ ქონებაზე დაცული იყო მესაკუთრის ტოლფასი უფლებით.

1997წ. 7 თებერვალს შედგა შპს „ბ.-ის“ დამფუძნებელთა კრება და 18 თებერვალს იგი გატარდა რეგისტრაციაში.

ბაზრის ტერმიტორიაზე 1987 წლიდან ა.ა.-ს თვითნებურად ჰქონდა ჩადგმული ჯიხური, რომელიც გაქირავებული ჰქონდა, მაგრამ, თავის მხრივ, იგი ქირას არ უხდიდა ბაზარს.

აღნიშნულის გამო ბაზრის დირექტორსა და ა.ა.-ს შორის წარმოიშვა კონფლიქტი, რის გამოც ა.ა.-მა ნ.წ.-ს უჩივლა სხვადასხვა ინსტანციებში, სადაც იგი ნ.წ.-ს სხვადასხვა შეურაცხმყოფელი სიტყვებით მოიხსენიებდა. მაგალითად, 1999წ. 8 ივლისს საქართველოს პრეზიდენტისადმი გაგზავნილ საჩივარში მან ნ.წ.-ს უწოდა „შანტაჟისტი“, „ყოველივე არაადამიანურის მკადრებელი“, „უთოფო ყაჩაღი“, „მექრთამე, რომელიც იმიტომ იქნა რეაბილიტირებული, რომ უზენაეს სასამართლოში ქრთამი მიიტანა“. გენერალური პროკურორის სახელზე გაგზავნილ განცხადება _ საჩივარში კი ნ.წ.-ი მოიხსენია „ბოროტების ბუდედ“ და „სადიზმის განსახიერებად, რომელმაც ა.ა.-ს არაერთგზის, მოტყუებით დააწერინა უსახელო წერილები სხვადასხვა პირების მიმართ“. იგი ამ წერილში მიუთითებდა ნ.წ.-ის კრიმინალურ საქმიანობაზე, ბაზრის უკანონო პრივატიზაციაზე, გადასახადებისაგან თავის არიდებაზე და ა.შ. (საჩივრებთან დაკავშირებით 2000წ. 10 იანვრის დადგენილებით რაიონულ პროკურატურას გამოტანილი აქვს სისხლის სამართლის საქმის აღძვრაზე უარის თქმის დადგენილება).

1999წ. 1 დეკემბერს გაზეთ „ი.-ში“ ა.ა.-ისა და ნ.წ.-ის დავასთან დაკავშირებით გამოქვეყნდა ამ გაზეთის რედაქტორის ც. სანადირაძის სტატია „დრო იცვლება, არ იცვლებიან ავანსცენაზე მოქმედი გმირები...“ ამ სტატიაში გაზეთის რედაქტორმა მას უწოდა „ჯაშუში“, ხოლო 2000წ. 14-20 თებერვალს გაზეთ „ასავალ-დასავალში“ გამოქვეყნებულ სტატიაში _ „საბურთალოს ბაზრის დირექტორი თავს დღესაც პატიმრად თვლის“ _ ნ.წ.-მა ა.ა.-ს უწოდა „დანოსჩიკი“ და „სულით ავადვმყოფი“.

სამოქალაქო დავის სასამართლოში განხილვის პროცესში ნ. წ.-მა ა.ა.-ის ჯიხური დაშალა და დაშლილ მდგომარეობაში განათავსა ბაზრის სხვა ტერიტორიაზე.

სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა, რომ ა.ა.-ი არ წარმოადგენდა საბურთალოს ბაზარში განთავსებული ჯიხურის ქვეშ მდებარე 14 კვ.მ მიწის მესაკუთრეს. მითითებული ნაკვეთი, სხვა ნაკვეთთან ერთად, შპს „ბ.-ის“ საკუთრებას წარმოადგენდა. მას ეს ფართობი 1996წ. 4 ივნისის ხელშეკრულებით 10 წლიანი იჯარა _ გამოსყიდვის უფლებით ჰქონდა დამაგრებული და სარგებლობდა მესაკუთრის უფლებებით.

რაც შეეხება საგაზეთო სტატიებში ა.-ის მიმართ ნ.წ.-ის გამონათქვამებს, იგი განპირობებული და პროვოცირებული იყო თვით ა.ა.-ის მიერ, ამიტომ ასეთ ვითარებაში სტატიის ავტორის ბრალეულობა გამორიცხული იყო, რაც მორალური ზიანის ანაზღაურებაზე უარის თქმის საფუძველს წარმოადგენდა.

2003წ. 14 აგვისტოს ა.ა.-მა საკასაციო საჩივრით მიმართა საქართველოს უზენაეს სასამართლოს.

კასატორმა მოითხოვა მოცემულ საქმეზე მიღებული გადაწყვეტილების გაუქმება და სარჩელის დაკმაყოფილება შემდეგი საფუძვლით:

კასატორს მიაჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლომ და მოსარჩელემ დაარღვიეს მისი კონსტიტუციური უფლება, კერძოდ, სკ-ის 150-ე მუხლით დაცული უფლება საკუთრების შესახებ და „არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწების კერძო საკუთრებაში გადაცემის შესახებ“ კანონის მოთხოვნები. ამასთან, მოპასუხე საგაზეთო სტატიებით მას აყენებდა შეურაცხყოფას.

საკასაციო საჩივრის საქართველოს უზენაეს სასამართლოში განხილვამდე კასატორი გარდაიცვალა.

მის უფლებამონაცვლედ საქმეში ჩაება მისი მემკვიდრე ი. ქემოკლიძე.

სამოტივაციო ნაწილი:

საკასაციო სასამართლო საქმის ზეპირი განხილვის გარეშე, საკასაციო საჩივრის ფარგლებში, გაეცნო საქმის მასალებს და მიაჩნია, რომ საკასაციო საჩივარი არ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგგ გარემოებათა გამო:

დადგენილია, რომ 14 კვ.მ ჯიხური, რომელიც ჩადგმული იყო საბურთალოს ბაზრის ტერიტორიაზე, წარმოადგენდა ა.ა.-ის საკუთრებას. მიწა, რომელზეც ჯიხური იდგა, არასდროს წარმოადგენდა ა.ა.-ის საკუთრებას და არც სხვა რაიმე წესით გადასცემია იგი მას დროებით მფლობელობაში.

დადგენილია, რომ ზემოთმითითებული მიწის ნაკვეთი ბაზრის სხვა მიწის ნაკვეთთან ერთად 1996 წელს 10 წლიანი იჯარა _ გამოსყიდვის ხელშეკრულებით გადაეცა საბურთალოს ბაზრის შრომით კოლექტივს, ხოლო შემდეგ კი შრომითი კოლექტივის ბაზაზე შექმნილ შპს-ს და ეს მიწის ნაკვეთი ბაზრის სხვა უძრავ-მოძრავ ქონებასთან ერთად ამჟამად გამოსყიდვის პროცესშია.

ამ ხელშეკრულების შესაბამისად, მოიჯარეს მინიჭებული აქვს მესაკუთრის ტოლფასი უფლებები ნივთის უკანონო მფლობელობიდან გამოთხოვისა და უკანონო ხელშეშლის აღკვეთის მიზნით ანუ მითითებული ბაზრის ტერიტორია სადავო 14 კვ.მ მიწის ნაკვეთთან ერთად შპს „ბ.-ის“ მართლზომიერ მფლობელობაშია.

სკ-ის 159-ე მუხლის შესაბამისად, კეთილსინდისიერია მფლობელი, რომელიც ნივთს მართლზომიერად ფლობს ან, რომელიც უფლებამოსილ პირად შეიძლება იქნეს მიჩნეული საქმიან ურთიერთობაში საჭირო გულმოდგინე შემოწმების საფუძველზე.

მოცემულ შემთხვევაში შპს „ბ.-ი“ 1996წ. 4 ივნისის საიჯარო ხელშეკრულების საფუძველზე ამ მიწის ნაკვეთის კეთილსინდისიერი მფლობელია.

სკ-ის 161-ე მუხლის პირველი წინადადების შესაბამისად, თუ კეთილსინდისიერ მფლობელს არ ჩამოერთმევა ნივთი, მაგრამ სხვაგვარად შეეშლება ხელი მისი მფლობელობის განხორციელებაში, მაშინ მას, მსგავსად მესაკუთრისა, შეუძლია, მოითხოვოს ხელის შეშლის აღკვეთა.

ამ ნორმის შინაარსიდან გამომდინარე, შპს „ბ.-ი“ უფლებამოსილი იყო, მოეთხოვა ა.ა.-ისათვის ბაზრის ტერიტორიაზე ჩადგმული ჯიხურის აღება, ხოლო ამავე კოდექსის 164-ე მუხლის მოთხოვნათა შესაბამისად, ა.ა.-ი ვალდებული იყო, დაეცალა მის მიერ დაკავებული ბაზრის ტერიტორია.

არასწორია კასატორის მითითება იმის შესახებ, რომ თითქოს ბაზარში მის მიერ დაკავებული ტერიტორია მასზეა დაკანონებული საბურთალოს რაიონული სასამართლოს 1996წ. 1 აგვისტოს გადაწყვეტილებით.

საქმეში წარმოდგენილია საბურთალოს რაიონის სასამართლოს 1996წ. 1 აგვისტოს დადგენილება ა.ა.-ის ინდივიდიალურ მეწარმედ რეგისტრაციის შესახებ. ამ დოკუმენტში, მართალია, ინდივიდუალური მეწარმის იურიდიულ მისამართად მითითებულია ქ.თბილისი, ..., საბურთალოს ბაზრის ტერიტორია, მაგრამ ეს არ წარმოადგენს ბაზარში მის მიერ დაკავებულ მიწის ნაკვეთის საკუთრების დამადასტურებელ ან საკუთრებაში გადაცემის დამადასტურებელ დოკუმენტს. დადგენილებაში მითითებული ბაზრის ტერიტორია წარმოადგენს ინდივიდუალური მეწარმის იურიდიულ მისამართსა და არა მიწის საკუთრებას. იურიდიულ მისამართად შეიძლება მიეთითოს, როგორც საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთი, ასევე იჯარით, აღნაგობით, ქირით და ა.შ. აღებული ადგილი, რაც არ წარმოშობს ამ ნაკვეთზე საკუთრების უფლებას.

არასწორია კასატორის მითითება იმის შესახებ, რომ თითქოს მის მიმართ დაირღვა სკ-ის 150-ე მუხლით დაცული უფლებები.

ამ ნორმის შესაბამისად, დარეგულირებულია, თუ რა შემთხვევაში შეიძლება ნივთის შემადგენელი ნაწილი იქცეს ცალკე უფლების ობიექტად. ასევე, თუ რა განეკუთვნება მიწის არსებით შემადგენელ ნაწილს.

მოცემულ შემთხვევაში ა.ა.-ის კუთვნილი სადავო ჯიხური არც იმ კატეგორიის ნივთს განეკუთვნება, რომელიც ცალკე უფლების ობიექტად შეიძლება იქნეს განხილული და არც მიწის არსებით შემადგენელ ნაწილს განეკუთვნება. მოპასუხის განმარტებით, იგი ამჟამად დაშლილია, მოცილებულია სადავო მიწისგან და განთავსებულია ბაზრის სხვა ტერიტორიაზე, რომლის გატანაც ყოველთვის შეუძლია მის მესაკუთრეს.

უსაფუძვლოა კასატორის მოთხოვნა მორალური ზიანის ანაზღაურების ნაწილშიც.

სკ-ის მე-18 მუხლის მე-6 ნაწილის შესაბამისად, ამ მუხლით გათვალისწინებული საკითხის დაცვა ხორციელდება, მიუხედავად ხელმყოფის ბრალისა, ხოლო, თუ დარღვევა გამოწვვეულია ბრალეული მოქმედებით პირს შეუძლია, მოითხოვოს ზიანის (ზარალის) ანაზღაურება.

დადგენილია, რომ მოსარჩელეს მისი პატივისა და ღირსების შემლახველად მიჩნეული ცნობების უარყოფა არ მოუთხოვია. რაც შეეხება მის მოთხოვნას ზიანის ანაზღაურების შესახებ, შეიძლება, დაკმაყოფილდეს მხოლოდ მოპასუხის მხრივ ბრალეული მოქმედების დადასტურების შემთხვევაში.

მოცემულ შემთხვევაში სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილია ფაქტობრივი გარემოება იმის შესახებ, რომ ნ.წ.-ის მხრივ საგაზეთო პუბლიკაციებში ა.ა.-ის მოხსენიება „დანოსჩიკად“, „სულით ავადმყოფად“ და „ჯაშუშად“, განაპირობა უფრო ადრე ა.ა.-ის მხრიდან გამოთქმულმა შეურაცხმყოფილმა ფრაზებმა, კერძოდ: ნ. წ.-ის „შანტაჟისტად“, ყოველივე არაადამიანურის მკადრებლად“, „უთოფო ყაჩაღად“, „მექრთამედ“, „სადიზმის განსახიერებად, რომელმაც ა.-ს მოტყუებით არაერთგზის დააწერინა უსახელო წერილები სხვადასხვა პირების მიმართ“.

სსკ-ის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, საოლქო სასამართლოს კოლეგიის ან პალატის მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დამატებითი და დასაბუთებული საკასაციო პრეტენზია.

საკასაციო საჩივარში მითითებული გარემოება, რომ ნ.წ.-მა და მის მიერ დასახელებულმა გაზეთებმა აუნაზღაურონ მორალური ზიანის სახით 5000-5000 ლარი, არ წარმოადგენს არც დამატებით და არც დასაბუთებულ საკასაციო პრეტენზიას.

მორალური ზიანისათვის ქონებრივი ზიანის ანაზღაურების უფლებას წარმოშობს ხელმყოფი პირის ბრალეულობა. ეს უკანასკნელი თავის მოქმედებით მიზნად უნდა ისახავდეს უფლების მატარებელი სუბიექტის პიროვნების კომპრომეტაციას, მაგრამ მისი მოქმედება თუკი მოსარჩელის უკანონო თავდასხმის მოსაგერიებლადაა განხორციელებული ან პროვოცირებულია თვით მოსარჩელის შეურაცხმყოფელი გამონათქვამებით, ბრალეულობა გამორიცხულია.

მოცემულ შემთხვევაში მოსარჩელის მხრივ მართლაც ამგვარ მოქმედებას ჰქონდა ადგილი და მისი მოთხოვნა ამ ნაწილში სწორად არ დააკმაყოფილა სააპელაციო სასამართლომ.

გარდა ამისა, აღსანიშნავია ის გარემოება, რომ თუნდაც მორალური ზიანის მიყენების ფაქტი დადასტურებულიყო, დღეის მდგომარეობით ზიანის ქონებრივი ანაზღაურება მაინც არ მოხდებოდა, ვინაიდან სკ-ის მე-19 მუხლის ბოლო წინადადების შესაბამისად, მორალური ზიანის ქონებრივი ანაზღაურების მოთხოვნა სიკვდილის შემდეგ დაუშვებელია.

სარეზოლუციო ნაწილი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა სსკ-ის 410-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

საკასაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს.

უცვლელად დარჩეს მოცემულ საქმეზე თბილისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა პალატის 2003წ. 3 ივლისის გადაწყვეტილება.

განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.