ბს-1375-1124-კ-04 6 მაისი, 2005 წ., ქ. თბილისი

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატა

შემადგენლობა: ნ. სხირტლაძე (თავმჯდომარე),

გ. ქაჯაია (მომხსენებელი),

ნ. კლარჯეიშვილი

დავის საგანი: ადმინისტრაციული აქტების ნაწილობრივ ბათილად ცნობა.

აღწერილობითი ნაწილი:

1991წ. 1 იანვრიდან მუსიკალურ ფონდსა და კომბინატ “ჩ.” შორის გაფორმდა იჯარის ხელშეკრულება, რომლის მიხედვით, “ჩ.” მოიჯარეთა საბჭოს იჯარით გადაეცა კომბინატის უძრავ-მოძრავი ქონება შემდგომი გამოსყიდვის უფლებით საიჯარო ხელშეკრულების მოქმედების პერიოდში მოიჯარე კომბინატმა შესთავაზა მეიჯარე შპს “მ. ფ.” იჯარით აღებული ქონების გამოსყიდვა. ამ მიზნით 1999წ. 1 აპრილს მოწვეულ იქნა კომპოზიტორთა კავშირის წევრთა საერთო კრება, მაგრამ კვორუმის არარსებობის გამო იგი ვერ შედგა. კრება განმეორებით იქნა მოწვეული იმავეწ. 16 აპრილს. ხელმეორედ მოწვეულ კრებას 134 წევრიდან დაესწრო მხოლოდ 45 წევრი, ამიტომ კრების სხდომა დაფიქსირდა როგორც გამგეობის გაფართოებული სხდომა. კომპოზიტორთა კავშირის გამგეობის გაფართოებული სხდომის 1999წ. 16 აპრილის ¹5 (29) ოქმით გადაწყდა შპს “მ. ფ.” ბალანსზე რიცხული ქაღალდის კომბინატ “ჩ.” გაყიდვის საკითხი. 1999წ. 26 ნოემბერს ჩატარდა შპს “მ. ფ.” სამეთვალყურეო საბჭოს სხდომა, რომელმაც უფლება მისცა “მ. ფ.” გამგეობას, კომპოზიტორთა კავშირის ინტერესებისათვის მოეხდინა კომბინატ “ჩ.” გასხვისება. 1999წ. 2 დეკემბერს შედგა კომპოზიტორთა კავშირის გამგეობის სხდომა, რომელიც დაეთანხმა კომბინატ “ჩ.” გასხვისებას.

1999წ. 4 დეკემბერს, ერთი მხრივ, კომპოზიტორთა კავშირსა და მუსიკალურ ფონდს, ხოლო მეორე მხრივ, შპს “ჩ.” შორის დაიდო ხელშეკრულება კომბინატ “ჩ.” მოძრავი ქონების გასხვისების თაობაზე, რაც დამოწმებული იქნა სანოტარო წესით.

2000წ. 27 აპრილს კონტროლის პალატის სარევიზიო დეპარტამენტმა ჩაატარა კომპოზიტორთა კავშირისა და შპს “მ. ფ.” 1996-1999 წლების საქმიანობის თემატური შემოწმება. შემოწმების დროს კონტროლის პალატამ იხელმძღვანელა საგადასახადო კოდექსის 27-ე, მე-80 მუხლებით, ეკონომიკის სამინისტროს 1997წ. 18 სექტემბრის ¹71 ბრძანებით “საქონლის (სამუშაოს, მომსახურების) საბაზრო ფასის განსაზღვრის წესის დადგენის შესახებ” და მიიჩნია, რომ შპს “ჩ.” ქონების გასხვისების დროს არასწორად იქნა გაანგარიშებული ქონების ნარჩენი ღირებულება. რის გამოც კონტროლის პალატამ დღგ-ს შემცირებისათვის შპს “მ. ფ.” ბიუჯეტის სასარგებლოდ დააკისრა 120700 ლარის, ხოლო მოგების გადასახადის დამალვისათვის ფინანსური სანქციის სახით დააკისრა 13217 ლარის გადახდა.

შემოწმების ზემოაღნიშნულ აქტთან დაკავშირებით კონტროლის პალატის პრეზიდიუმმა 2000წ. 11 აგვისტოს მიიღო ¹6/2 სადავო დადგენილება, რომლითაც კომპოზიტორთა კავშირის საქმიანობა ჩაითვალა არადამაკმაყოფილებლად. კონტროლის პალატა დაეყრდნო “შემოქმედებით მუშაკთა და შემოქმედებითი კავშირების შესახებ” 1999წ. 8 ივნისის კანონს და მიიჩნია, რომ კომბინატ “ჩ.” გასხვისება მოხდა კანონის დარღვევით, ვინაიდან მითითებული კანონის მე-20 მუხლის მე-5 პუნქტის თანახმად, კავშირის ქონებასთან დაკავშირებულ საკითხებზე გადაწყვეტილებას იღებს საერთო კრება და არა გამგეობის გაფართოებული სხდომა. ამასთან, სკ-ის 41-ე მუხლის მე-2 ნაწილისა და კომპოზიტორთა კავშირის წესდების 4.3 პუნქტის დარღვევით კავშირის კრება ისე იყო მოწვეული, რომ ორი კვირით ადრე ამის შესახებ წერილობით არ იყვნენ გაფრთხილებულნი კავშირის წევრები. კონტროლის პალატის პრეზიდიუმის 2000წ. 11 აგვისტოს ¹6/2 დადგენილება ძალაში შევიდა კონტროლის პალატის თავმჯდომარის 2000წ. 11 აგვისტოს ¹53 ბრძანებით.

2000წ. 14 სექტემბერს კომპოზიტორთა კავშირმა და შპს “მ. ფ.” სარჩელით მიმართეს დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონულ სასამართლოს, რომლითაც მოითხოვეს კონტროლის პალატის პრეზიდიუმის 2000წ. 11 აგვისტოს ¹6/2 დადგენილებისა და შემოწმების აქტის ძალადაკარგულად ცნობა. მოსარჩელეებმა მიიჩნიეს, რომ კონტროლის პალატამ შპს “მ. ფ.” მიერ რეალიზებული ძირითადი საშუალებების მიმართ არასწორად გამოიყენა საგადასახადო კოდექსის მე-80 მუხლი, ვინაიდან ამავე მუხლის მე-3 პუნქტის მიხედვით, ამ მუხლის პირველი და მეორე ნაწილები არ გამოიყენება იმ აქტივების მიმართ, რომლებიც ექვემდებარება ამორტიზაციას ჯგუფური მეთოდით. შპს “ჩ.” რეალიზებული ყველა ძირითადი საშუალება, საგადასახადო კოდექსის 54-ე მუხლის მიხედვით, ექვემდებარებოდა ჯგუფურ ამორტიზაციას, რის გამოც მათზე დარიცხული 13217 ლარის ფინანსური სანქცია უსაფუძვლო იყო. მოსარჩელეები არ დაეთანხმნენ მათზე დღგ-ს ნაწილში 120700 ლარის დაკისრებას და მიუთითეს, რომ საგადასახადო კოდექსის 98.1 მუხლის მიხედვით, დასაბეგრი ოპერაციის თანხა განისაზღვრება დღგ-ის გადამხდელის მიერ, მიმღებისაგან მიღებული ან მისაღები კომპენსაციის თანხის მიხედვით და არა გადაცემული ქონების საბაზრო ფასით. მოსარჩელეებმა მიიჩნიეს, რომ კონტროლის პალატის რევიზორებმა საგადასახადო კოდექსის 27-ე მუხლისა და ეკონომიკის სამინისტროს ¹71 ბრძანების საფუძველზე არასწორად შპს “ჩ.” რეალიზებული მოძრავი ქონების საბაზრო ფასი. მოსარჩელეთა განმარტებით, კომბინატ “ჩ.” გასხვისება მოხდა კანონიერად. ქონების გასაყიდად არ იყო საჭირო კომპოზიტორთა კავშირის საერთო კრების თანხმობა, ვინაიდან “ჩ.” წარმოადგენდა კომპოზიტორთა კავშირისაგან განცალკევებულ, შპს “მ. ფ.” ქონებას და იმყოფებოდა მის ბალანსზე. გადაწყვეტილება კომბინატ “ჩ.” გასხვისებაზე “შემოქმედებითი კავშირის შესახებ” კანონის ძალაში შესვლამდე იქნა მიღებული და ამიტომ ამ კანონზე დაყრდნობა უმართებულო იყო.

კონტროლის პალატამ სარჩელი არ ცნო, უსაფუძვლობის გამო.

დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონული სასამართლოს 2001წ. 15 თებერვლის გადაწყვეტილებით სარჩელი დაკმაყოფილდა; ძალადაკარგულად იქნა ცნობილი კონტროლის პალატის პრეზიდიუმის 2000წ. 1 აგვისტოს ¹6/2 დადგენილება და შემოწმების აქტები. რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა კონტროლის პალატამ. თბილისის საოლქო სასამართლოს 2002წ. 14 ივნისის განჩინებით გაუქმდა რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილება და საქმე განსჯადობით გადაეცა თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინიტსრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა კოლეგიას.

თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა კოლეგიის 2002წ. 16 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით სარჩელი დაკმაყოფილდა; ძალადაკარგულად გამოცხადდა კონტროლის პალატის თავმჯდომარის 2000წ. 11 აგვისტოს ¹53 ბრძანება, კონტროლის პალატის პრეზიდიუმის 2000წ. 11 აგვისტოს ¹6/2 დადგენილება და შემოწმების აქტები შპს “მუსიკალური ფონდისათვის” მოგების გადასახადის შემცირებისათვის 13217 ლარის, დღგ-ის სახით 120700 ლარის დარიცხვისა და კომბინატ “ჩანგის” გასხვისების არაკანონიერების ნაწილში. საოლქო სასამართლო დაეყრდნო შემდეგ გარემოებებს:

1) სასამართლომ მიიჩნია, რომ კომბინატ “ჩ.” გასხვისება მოხდა კანონიერად, ვინაიდან შპს “მ. ფ.” წესდების 5.7 მუხლის შესაბამისად, უძრავი ქონებისა და უძრავი ქონებისათვის მსგავსი უფლებების შეძენა-გასხვისებაზე თანხმობის მიცემა სამეთვალყურეო საბჭოს და არა კომპოზიტორთა კავშირის საერთო კრების პრეროგატივა იყო. საოლქო სასამართლომ ასევე კანონიერად მიიჩნია 1999წ. 16 აპრილს ჩატარებული გამგეობის გაერთიანებული სხდომის შედეგები და მიუთითა, რომ გამგეობის სხდომა გადაწყვეტილებაუნარიანი იყო, ვინაიდან მის მუშაობაში მონაწილეობდა კავშირის აქტივის 26 წევრი და გამგეობის 19 წევრი. სასამართლოს განმარტებით, კომბინატ “ჩანგის” მოძრავი ქონების გასხვისება მოხდა კანონიერად, აღნიშნული ქონება შეფასებული იყო სააუდიტო დასკვნის შესაბამისად;

2) საოლქო სასამართლო არ დაეთანხმა კონტროლის პალატის მსჯელობას იმის შესახებ, რომ “ჩ.” გასხვისებისას ხელშეკრულების მხარეები წარმოადგენდნენ ურთიერთდამოკიდებულ პირებს და ამიტომ გასხვისების დროს არ უნდა ყოფილიყო გამოყენებული საგადასახადო კოდექსის 27-ე მუხლი. სასამართლოს მითითებით, შპს “მ. ფ.” მოძრავი ქონება გაასხვისა სააუდიტო დასკვნის საფუძველზე მითითებულ საბაზრო ფასებში. შპს “მ. ფ.” და შპს “ჩ.” ურთიერთდამოკიდებული პირებიც რომ ყოფილიყვნენ, სასამართლოს აზრით, საგადასახადო კოდექსის 27-ე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, საქონლის საბაზრო ფასის განსაზღვრისას ურთიერთდამოკიდებულ პირებს შორის გარიგებები მხედველობაში მიიღება იმ პირობით, თუ მათი ურთიერთდამოკიდებულება გავლენას ვერ მოახდენს გარიგების შედეგებზე. კონტროლის პალატის აქტში არ არის მითითებული, თუ რა გავლენა უნდა მოეხდინა გარიგებაზე მხარეების ურთიერთდამოკიდებულებას, კონტროლის პალატის რევიზორები ასევე ვერ მიუთითებენ შპს “მ. ფ.” მიერ გასხვისებული ქონების იდენტური, ანალოგიური ქონების მიწოდების ფაქტზე, ასეთ შემთხვევაში კი ხელშეკრულების მხარეებს შორის გამოიყენება თავისუფალი საბაზრო ფასი. “აუდიტორული საქმიანობის შესახებ” კანონის მე-2 მუხლის თანახმად, ექსპერტიზის უფლება დელეგირებულია დამოუკიდებელ აუდიტორზე. აქედან გამომდინარე, მოცემულ შემთხვევაში გასხვისებული ქონების საბაზარო ფასი ევროპული სტანდარტების შესაბამისად განსაზღვრული იყო სააუდიტო ფირმა “ბ-ი და სხვების” მიერ;

3) სასამართლოს მითითებით, კონტროლის პალატამ არასწორად გამოიყენა საგადასახადო კოდექსის მე-80 მუხლი და არასწორად დაარიცხა შპს “მ. ფ.” ფინანსური სანქცია 13217 ლარის ოდენობით. სასამართლოს განმარტებით, შპს “მ. ფ.” გაასხვისა ამორტიზირებული ქონება, რომელიც საგადასახადო კოდექსის 54-ე მუხლის მიხედვით ექვემდებარება ჯგუფურ ამორტიზაციას. ასეთ შემთხვევაში კი საგადასახადო კოდექსის მე-80 მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ამ მუხლის პირველი და მეორე ნაწილები არ გამოიყენება. საოლქო სასამართლომ სააუდიტო ფირმა “ბ. და ს.” დასკვნაზე დაყრდნობით არ გაიზიარა კონტროლის პალატის მოსაზრება იმის შესახებ, თითქოს გადაცემული მოძრავი ქონების ღირებულება ნაკლებია გაყიდვის ფასზე.

საოლქო სასამართლოს გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა კონტროლის პალატამ, რომელმაც შემდეგი მოტივით მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა:

1) კონტროლის პალატის მითითებით, შპს “მ. ფ.” მიერ კომბინატ “ჩ.” გასხვისება მოხდა უკანონოდ. კერძოდ, სკ-ის 41-ე მუხლის მე-2 ნაწილისა და კომპოზიტორთა კავშირის წესდების 4.3 პუნქტის დარღვევით, კომბინატ “ჩანგის” გაყიდვაზე გადაწყვეტილების მიღებისას 1999წ. 2 დეკემბერს, მოქმედებდა “შემოქმედებით მუშაკთა და შემოქმედებითი კავშირის შესახებ” 1999წ. 8 ივნისის კანონი, რომლის მე-20 მუხლის მე-5 პუნქტის თანახმად, კავშირის ქონებასთან დაკავშირებულ საკითხებზე გადაწყვეტილებას იღებს საერთო კრება, კავშირის სრული შემადგენლობის ხმების ორი მესამედის თანხმობით. ვინაიდან კომბინატი “ჩ.” წარმოადგენდა კომპოზიტორთა კავშირის ქონებას, ამიტომ მისი გასხვისებისათვის აუცილებელი იყო კავშირის წევრთა საერთო კრების თანხმობა, რასაც მოცემულ შემთხვევაში ადგილი არ ჰქონია;

2) კასატორის განმარტებით, კომბინატ “ჩ.” ქონების შეფასებისას დაუშვებელი იყო საგადასახადო კოდექსის 27-ე მუხლის 1-5 პუნქტების გამოყენება, რის გამოც კონტროლის პალატამ იხელმძღვანელა ამავე მუხლის მე-6 პუნქტით, სამომხმარებლო ფასების ინდექსების შესახებ. ვინაიდან “ჩანგის” ქონების ყიდვა-გაყიდვის ხელშეკრულებაზე ხელისმომწერი პირები ნამდვილად წარმოადგენენ ურთიერთდამოკიდებულ პირებს, ამიტომ მათ შორის დადებული გარიგებიდან მიღებული ინფორმაცია არ შეიძლება ჩაითვალოს სარწმუნო ინფორმაციად საბაზრო ფასის შესახებ, რასაც ადასტურებს ყიდვა-გაყიდვის ხელშეკრულებაში ჩამოთვლილი ძირითადი ქონების შეუსაბამოდ დაბალი ფასები. კასატორის მითითებით, მიუღებელია აუდიტორული ფირმა “ბ. და ს.” დასკვნა, ვინაიდან იქ საბაზრო ფასის დაანგარიშება არ მომხდარა;

3) საგადასახადო კოდექსის 223-ე მუხლის მე-3 პუნქტის შესაბამისად, ურთიერთდამოკიდებულ პირებს შორის გარიგებისას საგადასახადო ორგანო შემოსავლებსა და ხარჯებს ისევე ანაწილებს მათ შორის, როგორც დამოუკიდებელ პირებს შორის დადებული გარიგებისას. კასატორის განმარტებით, რეალიზებულია კომბინატ “ჩ.” მთელი საწარმო, უძრავ-მოძრავი ქონება, რომელიც არ აღირიცხებოდა არც კომპოზიტორთა კავშირში და არც შპს “მ. ფ.”. ისინი არ არიცხავდნენ მას ცვეთას და არც ქონების გადასახადის იხდიდნენ ბიუჯეტში და აქედან გამომდინარე, ვერც 54-ე მუხლის მიხედვით მოახდენდნენ მის რეალიზაციას, რომელიც, მათი აზრით, დასაბეგრი თანხის ნებისმიერად განსაზღვრის საშუალებას მისცემდა;

4) კასატორს უსაფუძვლოდ მიაჩნდა საოლქო სასამართლოს მსჯელობა იმის შესახებ, რომ შპს “მ. ფ.” და შპს “ჩ.”, საგადასახადო კოდექსის 24-ე მუხლის თანახმად, არ წარმოადგენენ ურთიერთდამოკიდებულ პირებს. კონტროლის პალატის განმარტებით, კომბინატი “ჩ.” აშენებული იყო “მ. ფ.” მიერ, რომლის დირექტორი ლ.მ-ი (შემდომში ნასყიდობის ხელშეკრულებაზე ხელმომწერი პირი) დანიშნული იყო “მ. ფ.” დირექტორის მიერ, ხოლო თავის მხრივ, მუსიკალური ფონდი ექვემდებარებოდა კომპოზიტორთა კავშირს, ანუ მათ შორის არსებობდა განსაკუთრებული ურთიერთობა, რამაც გამოიწვია “ჩ.” ქონების იჯარით გადაცემა ლ.მ-ზე შეუსაბამოდ დაბალ ფასად - 100 ლარად, მაშინ, როცა “ჩ.” განთავსებულია 2,5 ჰა მიწის ფართობზე და იჯარის ქირა ვერ დაფარავდა ქონების ცვეთას თუნდაც მინიმალური ოდენობით, რომ არაფერი ვთქვათ რაიმე სახის სარგებლის მიღებაზე. ამ პირთა ურთიერთდამოკიდებულებამ გავლენა მოახდინა გარიგების შედეგებზე, რასაც ადასტურებს ხელშეკრულებაში ჩამოთვლილი ქონების შეუსაბამოდ დაბალი ღირებულება. კასატორის მითითებით, გადაცემული ქონების ღირებულება ბევრად აღემატება გაყიდვის ფასს, თუნდაც იმიტომ, რომ თავის დროზე კომბინატ “ჩ.” არ მოუხდენია თავისი ქონების საქართველოს რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის 1992წ. 14 სექტემბრის ¹916 დადგენილებით გათვალისწინებული გადაფასება.

მოწინააღმდეგე მხარეთა _ “ს. კ. ს. ე. კ.” და შპს “მ. ფ.” წარომადგენლებმა საკასაციო საჩივარი არ ცნეს, უსაფუძვლობისა და დაუსაბუთებლობის მოტივით მოითხოვეს მის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა და საოლქო სასამართლოს გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვება.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კეტეგორიის საქმეთა პალატის 2003წ. 10 ივლისის განჩინებით კონტროლის პალატის საკასაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა _ გაუქმდა თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა კოლეგიის 2002წ. 16 ოქტომბრის გადაწყვეტილება და საქმე არსებითად ხელახლა განსახილვლად დაუბრუნდა იმავე სასამართლოს.

თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმნისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთ კოლეგიის 2004წ. 11 მარტის განჩინებით საქართველოს კომპოზიტორთა საერთო ეროვნული შემოქმედებითი კავშირისა და შპს “მ. ფ.” სარჩელი კონტროლის პალატის 2000წ. 11 აგვისტოს 6/2 დადგენილების და შემოწმების აქტების ძალადაკარგულად ცნობის შესახებ დარჩა განუხილველი. სასამართლო კოლეგიამ მიუთითა, რომ მხარეთა შუამდგომლობით არაერთხელ გადაიდო საქმის ზეპირი განხილვა კანონის ფარგლებში მორიგების მიღწევის მიზნით. მიუხედავად ამისა, მორიგება მიღწეულ ვერ იქნა. 2004წ. 27 ივნისს სასამართლო სხდომაზე არ გმოცხადდა არც ერთი მხარე, 2004წ. 11 მარტის სხდომაზე არ გამოცხადდა კომპოზიტორთა საერთო ეროვნული შემოქმედებითი კავშირის წარმომადგენელი, შპს “მ. ფ.” წარმომადგენელმა უარი განაცხადა საქმის განხილვაში მონაწილეობის მიღებაზე, ხოლო კონტროლის პალატის წარმომადგენელმა თანხმობა განაცხადა საქმის განუხილველად დატოვებაზე. აღნიშნულის გამო, სასამართლო კოლეგიამ მიიჩნია, რომ სარჩელი განუხილველად უნდა დატოვებულიყო სსკ-ის 2875-ე მუხლის “გ” ქვეპუნქტის საფუძველზე.

2004წ. 22 აპრილს თბილისის საოლქო სასამართლოს სასარჩელო განცხადებით მიმართეს კომპოზიტორთა საერთო-ეროვნულმა კავშირმა და შპს “მ. ფ.” კომპოზიტორთა საერთო ეროვნული კავშირისა და შპს “მ. ფ.” 1996-1999 წლების საქმიანობის თემატური შემოწმების შედეგების შესახებ საქართველოს კონტროლის პალატის პრეზიდიუმის 2000წ. 11 აგვისტოს 6/2 დადგენილებისა და შემოწმების აქტების ბათილად ცნობის მოთხოვნით განუხილველად დატოვებულ საქმეში წარდგენილ სარჩელში მითითებული საფუძვლებით და განუხილველად დატოვებული საქმის მასალების დართვა მოცემულ საქმესთან.

სასამართლო კოლეგიის 2004წ. 11 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით მოსარჩელეებს _ საქართველოს კომპოზიტორთა საერთ-ეროვნულ კავშირსა და შპს “მ. ფ.” უარი ეთქვათ სარჩელის დაკმაყოფილებაზე მისი დაუშვებლობის მოტივით.

სასამართლო კოლეგიამ მიუთითა, რომ გასაჩივრებული აქტები წარმოადგენენ არანორმატიულ აქტებს. საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 22-ე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად სარჩელი სასამართლოს უნდა უნდა წარედგინოს შესაბამისად ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ან ადმინისტრაციულ საჩივართან დაკავშირებით გადაწყვეტილების გაცნობიდან ექვსი თვის ვადაში. მოცემულ შემთხვევაში კი სარჩელი აღძრული იყო სადავო აქტების გამოცემიდან 4 წლის შემდეგ. ამდენად, სარჩელი დაუშვებელი იყო, რაც მის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის საფუძველს წარმოადგენდა.

სასამართლო კოლეგიის გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს საქართველოს კომპოზიტორთა საერთო ეროვნულმა შემოქმედებითმა კავშირმა და შპს “მ. ფ.”, რომლებიც ითხოვენ მის გაუქმებას და საქმის ხელახლა განსახილველად იმავე სასამართლოში დაბრუნებას. კასატორები მიუთითებენ, რომ მათი სარჩელის განუხილველად დატოვების შემდეგ, 2004წ. 22 აპრილს მათ შეიტანეს ახალი სარჩელი ადმინისტრაციული აქტების ბათილად გამოცხადების მოთხოვნით, რითაც დაცული იქნა სკ-ის 140-ე მუხლის მე-2 ნაწილის მოთხოვნები და ხანდაზმულობის ვადა შეწყვეტილად უნდა ჩათვლილიყო პირველი სარჩელის შეტანის დროიდან, რადგან ორივე შემთხვევაში სარჩელის საგანი ერთი და იგივე იყო - ადმინისტრაციული აქტების გაუქმების შეწყვეტა.

სამოტივაციო ნაწილი:

საკასაციო პალატა გაეცნო საქმის მასალებს, მოისმინა მხარეთა ხსნა-განმარტებები, შეამოწმა საკასციო საჩივრის საფუძვლიანობა, გასაჩივრებული გადაწყვეტილების კანონიერება-დასაბუთებულობა და მიიჩნევს რომ კასატორების, საქართველოს კომპოზიტორთა საერთო-ეროვნული შემოქმედებითი კავშირისა და შპს “მ. ფ.” საკსაციო საჩივარი უნდა დაკმაყოფილდეს, გაუქმდეს თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა კოლეგიის 2004წ. 4 ოქტომბრის გადაწყვეტილება და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს შემდეგ გარემოებათა გამო:

საკასაციო პალატა თვლის, რომ სასამართლო კოლეგიამ გამოიყენა კანონი, რომელიც არ უნდა გამოეყენებინა და არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა.

საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ შემოწმების სადავო აქტით შპს “მ. ფ.” დარიცხული გადასახადები მიეკუთვნება საქართველოს საგადასახადო კოდექსით გათვალისწინებულ გადასახადებს, კერძოდ, სადავო აქტით დარიცხულია დღგ-ს და მოგების გადასახადი შესაბამისი ჯარიმების გათვალისწინებით. საქართველოს საგადასახადო კოდექსის მე-4 მუხლის მე-7 პუნქტის თანახმად, აკრძალულია არასაგადასახადო კანონმდებლობით ისეთი საკითხების დარეგულირება, რომლებიც დაკავშირებულია გადასახადებით დაბეგვრასთან, ხოლო დღგ-სა და მოგების გადასახადებით დაბეგვრის საკითხები არ მიეკუთვნება ამ მუხლით დადგენილ გამონაკლისს შემთხვევებს, რომელთა მიმართაც შესაძლებელია არასაგადასახადო კანონმდებლობის დებულებების გამოყენება.

აღნიშნული ნორმების საფუძველზე საკასაციო პალატა თვლის, რომ სადავო აქტების მიმართ ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 22.3 მუხლით დადგენილი გასაჩივრების ექვსთვიანი ვადის გამოყენება არასწორია და მოცემული დავის გადაწყვეტისას უნდა გამოყენებულ იქნეს საქართველოს საგადასახადო კოდექსის დებულებები.

საგადასახადო კოდექსის 237-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, გადასახადის გადამხდელი უფლებამოსილია საგადასახადო პერიოდის დამთავრებიდან 6 წლის განმავლობაში მოითხოვოს ზედმეტად გადახდილი გადასახადის დაბრუნება ან ჩათვლა, ამავე კოდექსის 256-ე მუხლის მე-9 ნაწილის თანახმად კი ამ კოდექსის 237-ე მუხლის პირველი ნაწილიდან გამომდინარე, გადამხდელს უფლება აქვს, გაასაჩივროს დარიცხული გადასახადის თანხა ან საგადასახადო ორგანოს გადაწყვეტილება გადასახადის დარიცხვის ან სხვა გადაწყვეტილების შესახებ შეტყობინების მიღებიდან 6 წლის განმავლობაში.

შესაბამისად, საკასაციო პალატა თვლის, რომ სასამართლო კოლეგიის დასკვნა დაუშვებლობის მოტივით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის თაობაზე არ გამომდინარეობს კანონის მოთხოვნებიდან, ამდენად, უნდა გაუქმდეს თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა კოლეგიის 2004წ. 4 ოქტომბრის გადაწყვეტილება და საქმე არსებითად ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს.

სარეზოლუციო ნაწილი:

საკასაციო პალატამ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილით, სსკ-ის 399-ე, 404-ე, 412-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. კასატორების _ საქართველოს კომპოზიტორთა კავშირისა და შპს “მ. ფ.” საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდეს;

2. გაუქმდეს თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა კოლეგიის 2004წ. 4 ოქტომბრის გადაწყვეტილება და საქმე არსებითად ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს;

3. სახელმწიფო ბაჟის მხარეთათვის დაკისრების საკითხი გადაწყდეს საქმეზე საბოლოო გადაწყვეტილების მიღებისას;

4. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.