საქმე # 330100119003275173
საქართველოს უზენაესი სასამართლო
განჩინება
საქართველოს სახელით
საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის
შემოწმების შესახებ
საქმე №386აპ-21 ქ. თბილისი
ბ. ი. 386აპ-21 1 ნოემბერი, 2021 წელი
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა
პალატამ შემდეგი შემადგენლობით:
ლალი ფაფიაშვილი (თავმჯდომარე),
მერაბ გაბინაშვილი, შალვა თადუმაძე
ზეპირი მოსმენის გარეშე შეამოწმა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2021 წლის 30 მარტის განაჩენზე მსჯავრდებულ ი. ბ–ს ინტერესების დამცველის, ადვოკატ მ. ჩ–სა და თბილისის ისანი-სამგორის რაიონული პროკურორის მოადგილის - ალექსანდრე ფოცხვერაშვილის საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის საკითხი და
გ ა მ ო ა რ კ ვ ი ა:
1. პირის ბრალდების შესახებ დადგენილებით: ი. ბ–ს, - დაბადებულს 19.. წელს, - ბრალად ედებოდა:
- საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის (შემდგომში - საქართველოს სსკ-ის) 111,19,109-ე მუხლის მე-2 ნაწილის „ვ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული დანაშაულის ჩადენა, რაც გულისხმობს - განზრახ მკვლელობის მცდელობას დამამძიმებელ გარემოებაში, ჩადენილი ოჯახის წევრის მიმართ;
- საქართველოს სსკ-ის 1261-ე მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებული დანაშაულის ჩადენა, რაც გულისხმობს - ოჯახის ერთი წევრის მიერ ოჯახის სხვა წევრის მიმართ ძალადობას, რამაც გამოიწვია ფიზიკური ტკივილი და რასაც არ მოჰყოლია საქართველოს სსკ-ის 117-ე, 118-ე ან 120-ე მუხლით გათვალისწინებული შედეგი.
2. ბრალდებულის მიერ ჩადენილი ქმედება გამოიხატა შემდეგში:
- 2019 წლის 13 სექტემბერს, ღამის საათებში, ქ. თ–ში, პ–ის ქუჩა N..-ში არსებულ საკუთარ საცხოვრებელ სახლში, ი. ბ–მა ბასრი საგნის გამოყენებით, მეუღლის მშობელს - რ. მ–ს ყელის არეში მიაყენა ჭრილობა, რის შემდგომაც რ. მ–ი გადაიყვანეს თ–ში, წ–ის ქუჩა N..-ში მდებარე შპს ,,............ ცენტრში“ და სამედიცინო ჩარევის შედეგად შეუნარჩუნდა სიცოცხლე.
- 2019 წლის 13 სექტემბერს, ღამის საათებში, ქ. თ–ში, პ–ის ქუჩა N..-ში არსებულ საკუთარ საცხოვრებელ სახლში, ი. ბ–მ ურთიერთშელაპარაკების ნიადაგზე, მეუღლეს - ლ. ბ–ს მიაყენა ფიზიკური შეურაცხყოფა, კერძოდ, მუშტი ჩაარტყა კისრის მიდამოში, რის შედეგადაც ამ უკანასკნელმა განიცადა ფიზიკური ტკივილი.
3. თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2020 წლის 19 ივნისის განაჩენით ი. ბ–ი საქართველოს სსკ-ის 1261-ე მუხლის პირველი ნაწილით წარდგენილ ბრალდებაში ცნობილ იქნა უდანაშაულოდ და გამართლდა;
ი. ბ–ს მიმართ საქართველოს სსკ-ის 111,19,109-ე მუხლის მე-2 ნაწილის ,,ვ“ ქვეპუნქტით წარდგენილი ბრალდება გადაკვალიფიცირდა და ი. ბ–ი ცნობილ იქნა დამნაშავედ საქართველოს სსკ-ის 111,120-ე მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებული დანაშაულის ჩადენისთვის და სასჯელის სახედ და ზომად განესაზღვრა თავისუფლების აღკვეთა 2 წლით;
ი. ბ–ს სასჯელის მოხდის ვადის ათვლა დაეწყო დაკავების დღიდან - 2019 წლის 1 ოქტომბრიდან.
4. სასამართლომ დაადგინა, რომ 2019 წლის 13 სექტემბერს, ღამის საათებში, ქ. თ–ში, პ–ის ქუჩა N..-ში არსებულ საკუთარ საცხოვრებელ სახლში, ი. ბ–მ ბასრი საგნის გამოყენებით, მეუღლის მშობელს - რ. მ–ს ყელის არეში მიაყენა ჭრილობა, რა დროსაც ი. ბ–მ რ. მ–ს განზრახ მიაყენა ჯანმრთელობის მსუბუქი დაზიანება.
ამავე გადაწყვეტლებით დადგინდა, რომ ბრალდების მხარის მიერ წარმოდგენილი მტკიცებულებებით უტყუარად ვერ დადასტურდა 2019 წლის 13 სექტემბერს, ღამის საათებში, ქ. თ–ში, პ–ის ქუჩა N..-ში ურთიერთშელაპარაკების ნიადაგზე ი. ბ–ს მიერ, მეუღლის - ლ. ბ–ს მიმართ ჩადენილი ფიზიკური ძალადობის ფაქტი.
5. აღნიშნული განაჩენი სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს დაცვისა და ბრალდების მხარეებმა. მსჯავრდებულ ი. ბ–ს ადვოკატმა მ. ჩ–მ ითხოვა თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2020 წლის 19 ივნისის განაჩენის გაუქმება და მსჯავრდებულის სრულად გამართლება, ხოლო თბილისის ისანი-სამგორის რაიონული პროკურატურის პროკურორმა ირაკლი ქარდავამ ითხოვა თბილისის საქალაქო სასამართლოს განაჩენში ცვლილების შეტანა და ი. ბ–ს საქართველოს სსკ-ის 1261-ე მუხლის პირველი ნაწილითა და საქართველოს სსკ-ის 111,19,109-ე მუხლის მე-2 ნაწილის ,,ვ“ ქვეპუნქტით დამნაშავედ ცნობა.
6. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2021 წლის 30 მარტის განაჩენით თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2020 წლის 19 ივნისის განაჩენი ი. ბ–ს მიმართ, დარჩა უცვლელად.
7. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს განაჩენი საკასაციო წესით გაასაჩივრეს დაცვისა და ბრალდების მხარეებმა. მსჯავრდებულ ი. ბ–ს ადვოკატი მ. ჩ–ე საკასაციო საჩივრით ითხოვს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2021 წლის 30 მარტის განაჩენის გაუქმებასა და მსჯავრდებულის სრულად გამართლებას, ხოლო თბილისის ისანი-სამგორის რაიონული პროკურორის მოადგილე ალექსანდრე ფოცხვერაშვილი საკასაციო საჩივრით ითხოვს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს განაჩენში ცვლილების შეტანასა და ი. ბ–ს საქართველოს სსკ-ის 1261 მუხლის პირველი ნაწილითა და საქართველოს სსკ-ის 111,19,109-ე მუხლის მე-2 ნაწილის ,,ვ“ ქვეპუნქტით დამნაშავედ ცნობას.
8. საკასაციო სასამართლომ შეისწავლა საჩივრები და მიაჩნია, რომ ისინი არ აკმაყოფილებს საქართველოს სსსკ-ის 303-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს, რის გამოც არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.
9. მხარეებს შორის დავის საგანს წარმოადგენს - მიაყენა თუ არა ი. ბ–მ მჭრელი თვისების საგნის გამოყენებით მეუღლის მშობელს - რ. მ–ს ყელის არეში ჭრილობა. დაცვის მხარის მტკიცებით, ი. ბ–ს დანაშაული საერთოდ არ ჩაუდენია, ხოლო ბრალდების მხარის მტკიცებით, ი. ბ–მ ჩაიდინა რ. მ–ის განზრახ მკვლელობის მცდელობა, ასევე, მეუღლის - ლ. ბ–ს მიმართ ძალადობა.
10. საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებით გონივრულ ეჭვს მიღმა მტკიცებითი სტანდარტით არ დასტურდება ი. ბ–ს მიერ მეუღლის - ლ. ბ–ს მიმართ ფიზიკური შეურაცხყოფა (მუშტის ჩარტყმა კისრის მიდამოში, რის შედეგადაც ამ უკანასკნელმა განიცადა ფიზიკური ტკივილი), ასევე, განზრახვა - სიცოცხლე მოესპო რ. მ–ისათვის მჭრელი თვისების მქონე საგნის გამოყენებით ყელის არეში ჭრილობის მიყენებისას.
11. სასამართლო ითვალისწინებს ზედა ინსტანციის სასამართლოების უფლებას, დაეთანხმონ ქვედა ინსტანციის სასამართლოს დასაბუთებას, საფუძვლების გამეორების გარეშე (იხ., Hirvisaari v. Finland, no. 49684/99, §30, ECtHR, 25/12/2001). საკასაციო სასამართლო ყურადღებას ამახვილებს იმაზე, რომ როგორც პროკურორმა, ასევე ადვოკატმა თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2020 წლის 19 ივნისის განაჩენში ცვლილების შეტანის მოთხოვნით თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სააპელაციო საჩივრით მიმართეს იმავე არგუმენტებზე დაყრდნობით, რომლებიც საკასაციო საჩივრებშია ჩამოყალიბებული. სააპელაციო სასამართლოს განაჩენში კი მითითებულია იმ ფაქტობრივ გარემოებებსა და მტკიცებულებებზე, რომლებმაც ი. ბ–ს საქართველოს სსკ-ის 1261-ე მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებული დანაშაულის ჩადენაში უდანაშაულოდ ცნობა და საქართველოს სსკ-ის 111,19,109-ე მუხლის მე-2 ნაწილის ,,ვ“ ქვეპუნქტის - საქართველოს სსკ-ის 111,120-ე მუხლის პირველი ნაწილზე გადაკვალიფიცირება განაპირობა. საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლომ შესაბამისი გადაწყვეტილების მიღებამდე სრულად და ობიექტურად შეაფასა საქმეში არსებული მტკიცებულებები და პროკურორის სააპელაციო საჩივარს გასცა ამომწურავი და დასაბუთებული პასუხი, რასაც საკასაციო სასამართლოც ეთანხმება. შესაბამისად, სასამართლოს მიზანშეწონილად არ მიაჩნია გასაჩივრებულ განაჩენში მითითებული იმ არგუმენტების გამეორება, რასაც საკასაციო სასამართლოც ეთანხმება.
12. სასამართლო ასევე ითვალისწინებს, რომ მტკიცებულებების შეგროვება წარმოადგენს გამოწვევას საქმეებზე, სადაც ძალადობა ხდება კერძო გარემოში, მოწმეების გარეშე და ზოგჯერ არ რჩება რაიმე ხელშესახები ნიშანი(Volodina v Russia, no.41261/170, §82, ECtHR, 9/07/2019). აღნიშნულის მიუხედავად, მოქმედი კანონმდებლობა ადგენს ერთნაირ მტკიცებით სტანდარტს გამამტყუნებელი განაჩენის დასადგენად დანაშაულის კატეგორიის მიუხედავად და არ ითვალისწინებს უფრო დაბალი მტკიცებითი სტანდარტის გამოყენებას ოჯახური დანაშაულის კატეგორიას მიკუთვნებულ საქმეებზე. შესაბამისად, ოჯახური დანაშაულის საქმეებზეც გამამტყუნებელი განაჩენის დასადგენად საქმეში არსებული მტკიცებულებები გონივრულ ეჭვს მიღმა სტანდარტით უნდა ადასტურებდეს პირის მიერ დანაშაულის ჩადენას, რაც საქართველოს სსსკ-ის მე-3 მუხლის მე-13 ნაწილის საფუძველზე გულისხმობს მტკიცებულებათა ისეთ ერთობლიობას, რომელიც ობიექტურ პირს დაარწმუნებს პირის ბრალეულობაში, ხოლო კონსტიტუციური დანაწესის თანახმად (31-ე მუხლის მე-7 პუნქტი), გამამტყუნებელი განაჩენი უნდა ემყარებოდეს მხოლოდ უტყუარ მტკიცებულებებს და ყოველგვარი ეჭვი, რომელიც კანონის შესაბამისად ვერ დადასტურდება, ბრალდებულის (მსჯავრდებულის) სასარგებლოდ უნდა გადაწყდეს. საქართველოს სსსკ-ის 269-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, არ შეიძლება გამამტყუნებელ განაჩენს საფუძვლად დაედოს ვარაუდი, ხოლო საქართველოს სსსკ-ის მე-13 მუხლის მე-2 ნაწილისა და 82-ე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, გამამტყუნებელი განაჩენი უნდა ეფუძნებოდეს მხოლოდ ერთმანეთთან შეთანხმებულ, აშკარა და დამაჯერებელ მტკიცებულებათა ერთობლიობას, რომელიც გონივრულ ეჭვს მიღმა ადასტურებს პირის ბრალეულობას.
13. საკასაციო სასამართლო ეთანხმება სააპელაციო სასამართლოს სამართლებრივ შეფასებას, რომ მოცემულ სისხლის სამართლის საქმეზე სასამართლოში გამოკვლეული მტკიცებულებებით გონივრულ ეჭვს მიღმა სტანდარტით ვერ დასტურდება ი. ბ–ს მიერ საქართველოს სსკ-ის 1261-ე მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებული დანაშაულის ჩადენა.
14. სასამართლოში საქმის განხილვისას დაზარალებულმა ლ. ბ–მ ისარგებლა საქართველოს სსსკ-ის 49-ე მუხლით მინიჭებული უფლებით და უარი განაცხადა ჩვენების მიცემაზე, ხოლო მამამისმა - რ. მ–მ, რომელიც დაზარალებულსა და მსჯავრდებულთან ერთად იყო ოთახში, განმარტა, რომ ი. ბ–ს ლ. ბ–სთვის უნდოდა ხელის დარტყმა, რ. მ–ი მათ გასაშველებლად შუაში ჩადგა, რა დროსაც მისი შვილი გაიქცა; ი. ბ–ს ლ. ბ–სთვის ხელი არ დაურტყამს (17:43:45).
15. ბრალდების მხარე საკასაციო საჩივარში განმარტავს, რომ სასამართლოში გამოკვლეულ მტკიცებულებათა ერთობლიობა ადასტურებს მეუღლეებს შორის მომხდარ კონფლიქტს და, შესაბამისად, ი. ბ–ი საქართველოს სსკ-ის 1261-ე მუხლის პირველი ნაწილით ცნობილ უნდა იქნეს დამნაშავედ.
16. გარდა იმისა, რომ არცერთი მტკიცებულებით არ დასტურდება ი. ბ–ს ფიზიკური ძალადობა ლ. ბ–ზე, სასამართლო ითვალისწინებს, რომ ქმედების საქართველოს სსკ-ის 1261-ე მუხლით კვალიფიკაცია ფიზიკური ძალადობის შემთხვევაში მოითხოვს - დაზარალებულის მიერ ტკივილის განცდას. სასამართლო ასევე ითვალისწინებს, რომ დაზარალებულისთვის ფიზიკური ტკივილის მიყენების ფაქტის დადგენისათვის გამოიყენება სუბიექტური და ობიექტური ტესტები (იხ. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინება საქმეზე №746აპ-19; 674აპ-20). მოცემულ შემთხვევაში: დაზარალებულმა ისარგებლა საქართველოს სსსკ-ის 49-ე მუხლით გათვალისწინებული უფლებით და უარი განაცხადა ჩვენების მიცემაზე, ხოლო საქმეში არ არის წარმოდგენილი არცერთი მტკიცებულება (მათ შორის მაგალითად, მოწმის ჩვენება ან/და სამედიცინო დოკუმენტაცია), რაც დაადასტურებდა დაზარალებულის მიერ ტკივილის ობიექტურად განცდას; მოცემულ საქმეზე ბრალდების მხარეს არ დაუნიშნავს დაზარალებულ ლ. ბ–ს სამედიცინო ექსპერტიზა შესაძლო მიყენებული დაზიანების დადგენის მიზნით.
17. სასამართლო ითვალისწინებს, რომ აღნიშნული კატეგორიის საქმეთა წარმოების სპეციფიკიდან გამომდინარე, ბრალდების მხარეს ეკისრება ვალდებულება, უფრო მეტი ძალისხმევით მოიპოვოს და შეკრიბოს მტკიცებულებები, რომლებიც ადასტურებენ წარდგენილ ბრალდებას რათა, ერთი მხრივ, წარდგენილი ბრალდების დასაბუთებულობა არ იყოს დამოკიდებული პროცესის მონაწილეების მიერ საქართველოს სსსკ-ის 49-ე მუხლით მათთვის მინიჭებული უფლებით სარგებლობაზე და, მეორე მხრივ, არ გამოიწვიოს დაზარალებულთა მეორეული ვიქტიმიზაცია და უნდობლობა არსებული სამართლებრივი მექანიზმების ეფექტიანობისადმი, არ იწვევდეს დაუსჯელობის განცდას (იხ., A. v. Croatia, no. 55164/08, § 67, ECtHR, 14/10/2010; Ž.B. v. Croatia, no. 47666/13, § 50, ECtHR, 11/07/2017; Volodina v. Russia, ECtHR, no. 41261/17, §78, ECtHR, 09/07/2019).
18. შესაბამისად, იმ პირობებში, როდესაც დაზარალებულმა ისარგებლა საპროცესო კანონმდებლობით მინიჭებული პრივილეგიით და უარი განაცხადა ახლო ნათესავის წინააღმდეგ ჩვენების მიცემაზე, ხოლო საქმეში წარმოდგენილი სხვა მტკიცებულებებით არ დასტურდება ი. ბ–ს მიერ მეუღლის - ლ. ბ–ს მიმართ ძალადობის ჩადენა, მითუფრო ძალადობის შედეგად ფიზიკური ტკივილის გამოწვევის ფაქტი (მათ შორის, მეუღლეებს შორის კონფლიქტის შემსწრე რ. მ–მ განმარტა, რომ ი. ბ–ს ლ. ბ–სთვის ხელი არ დაურტყამს (17:43:45)), სასამართლო ვერ გაიზიარებს ბრალდების მხარის მტკიცებას, რომ საქმეში წარმოდგენილ ერთმანეთთან შეთანხმებული მტკიცებულებათა ერთობლიობით გონივრულ ეჭვს მიღმა სტანდარტით დასტურდება ი. ბ–ს მიერ საქართველოს სსკ-ის 1261-ე მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებული დანაშაულის ჩადენა.
19. რაც შეეხება უშუალოდ რ. მ–ის მიმართ ჩადენილ დანაშაულს და მის კვალიფიკაციას, უპირველეს ყოვლისა, საკასაციო სასამართლო ითვალისწინებს თავად რ. მ–ის ჩვენებას, რომლის თანახმად, მან არ იცის 2019 წლის 13 სექტემბერს ვინ მიაყენა კისრის არეში ჭრილობა. სიძესთან ან შვილთან კონფლიქტი მას არ ჰქონია. ლ. ბ–სთვის ი. ბ–ს ხელი არ დაურტყამს (17:43:45). კამათისას ი. ბ–ს უნდოდა მეუღლისთვის - ლ. ბ–სთვის ხელის დარტყმა, მათ გასაშველებლად შუაში ჩადგა, რა დროსაც მისი შვილი გაიქცა და ოთახში მხოლოდ ის და ი. ბ–ი იყვნენ, ეს უკანასკნელიც გაიქცა (17:21:42; 17:37:18). ი. ბ–ს წასვლის შემდეგ რ. მ–მ შენიშნა, რომ სისხლი მოსდიოდა კისრიდან, მაგრამ რატომ მოდიოდა, არ იცის (როდის გაეჭრა არ დაუნახავს, დანა არ დაუნახავს), ხელი მოისვა კისერზე და მიხვდა, რომ გაჭრილი ჰქონდა. დაზარალებულის განმარტებით, თვითდაზიანება არ მიუყენებია და არც მის შვილს - ლ. ბ–ს დაურტყამს მისთვის მჭრელი თვისების მქონე საგანი (17:46:00; 17:20:55). ის ი. ბ–ზე ნაწყენი აღარ არის და მომხდარი აპატია (17:23:09).
20. დაცვის მხარის მტკიცებით იმ პირობებში, როდესაც დაზარალებულმა ლ. ბ–მ (მეუღლე), მოწმეებმა - გ. ბ–მ, რ. ბ–მ და ე. ბ–მ (შვილები) სასამართლოს არ მისცეს ჩვენება, ხოლო რ. მ–მ სასამართლო სხდომაზე, თავისი ავადმყოფობიდან გამომდინარე, ვერცერთი სიტყვა ვერ თქვა გასაგებად, მხოლოდ ხელების მოძრაობით მიანიშნებდა, რომ მისთვის ყველაფერი გაუგებარი იყო და ფაქტობრივად შეუძლებელი გახდა მისი ჟესტიკულაციიდან დასკვნების გამოტანა, საქმეში არ დარჩა გამამტყუნებელი განაჩენის დასადგენად საჭირო მტკიცებულებები.
21. საკასაციო სასამართლო იზიარებს გასაჩივრებული განაჩენის მოტივაციას, რომ ადვოკატის მიერ მითითებული გარემოებები წარმოადგენს მხოლოდ დაცვის მხარის შეფასებას და ვარაუდს, რომელიც ეწინააღმდეგება საქმეში არსებულ მტკიცებულებებს.
22. უპირველეს ყოვლისა, მნიშვნელოვანია ის გარემოება, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლოში საქმის არსებითი განხილვისას, დაზარალებულის ჯანმრთელობის მდგომარეობიდან გამომდინარე, რაც ხელს უშლიდა მის მიერ ვერბალური კომუნიკაციის გზით ინფორმაციის მიწოდებას, მხარეები შეთანხმდნენ დაზარალებულის დაკითხვის ფორმაზე, რაზედაც დაცვის მხარეს პრეტენზია არ განუცხადებია. აღნიშნულის შესაბამისად, დაზარალებული დაკითხვისას ძირითადად შემოიფარგლებოდა პასუხებით - ,,კი/არა’’. ამასთან, საქმისათვის მნიშვნელოვან საკითხებთან დაკავშირებით დაზარალებული გასაგებად გამოხატავდა თავის პასუხებს და პოზიციებს, საჭიროების შემთხვევაში, სასამართლოს მითითებით, იმეორებდა. შესაბამისად, უსაფუძვლობის გამო, სასამართლო ვერ გაიზიარებს დაცვის მხარის მტკიცებას, რომ მხარეების მიერ შეთანხმებული დაკითხვის ფორმის ფარგლებში, რ. მ–მ გაუგებარი ჩვენება მისცა სასამართლოს.
23. სასამართლო ითვალისწინებს: იმ ფაქტის დასადასტურებლად, რომ ი. ბ–მ მეუღლის მშობელს - (რ. მ–ს) ყელის არეში მიაყენა ჭრილობა გასაჩივრებული განაჩენი არ ემყარება მხოლოდ დაზარალებულ რ. მ–ის ჩვენებას. სასამართლო კვლავაც აღნიშნავს, რომ საქმეში არსებული მტკიცებულებები ფასდება როგორც ცალ-ცალკე (საქართველოს სსსკ-ის 82-ე მუხლის საფუძველზე მათი რელევანტურობის, დასაშვებობისა და უტუარობის თვალსაზრისით), ასევე საქმეში არსებულ სხვა მტკიცებულებებთან ერთობლიობაში. საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებებით (დაზარალებულ რ. მ–ის, ასევე მოწმეების - ლ. მ–ს, ზ. ღ–ს, ს. მ–ს ჩვენებებით, სამედიცინო ექსპერტიზის დასკვნით, ბიოლოგიური ექსპერტიზის დასკვნით) დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები ავსებენ და ადასტურებენ ერთმანეთს, ხოლო მათი ერთობლიობა გონივრულ ეჭვს მიღმა სტანდარტით ადგენს და ადასტურებს მსჯავრდებული პირის მიერ სააპელაციო ინსტანციის სასამართლოს განაჩენით დადგენილი კვალიფიკაციით დანაშაულებრივი ქმედების ჩადენას.
24. მოწმე ლ. მ–ს ჩვენების თანახმად, მართალია, მას დანის დარტყმის ფაქტი არ დაუნახავს, მაგრამ დაინახა ოთახიდან გამოსული ი. ბ–ი, რომელმაც დატოვა სახლი, მანვე დაინახა, რომ რ. მ–ს კისერზე ჰქონდა ჭრილობა; მოწმე ზ. ღ–მ დაადასტურა, რომ შემთხვევიდან მალევე დაზარალებულ რ. მ–ის სახლში ლ. ბ–ი ყვიროდა - ,,ვ–მ ეს რა გვიყო’’, ,,დაგვღუპა“; ასევე, მოწმე ს. მ–მ განმარტა, რომ ღამის საათებში გაიგო ლ. ბ–ს ყვირილი, გავიდა ეზოში და დაინახა, რომ რ. მ–ი კიბეზე იდგა, ის სისხლიანი იყო და ყელზე იკიდებდა ხელს, ლ. ბ–ი კი ყვიროდა -,,ეს რა ქნა, ვ–მ, როგორ დაარტყა’’.
25. სასამართლო-სამედიცინო ექსპერტიზის დასკვნის თანახმად, რ. მ–ს დაუდგინდა დიაგნოზი: ნაკვეთი ჭრილობა კისრის მარცხენა ნახევარში, გარეთა საუღლე ვენისა და მკერდ-ლავიწ-დვრილისებრი კუნთის დაზიანებით, რაც განვითარებულია რაიმე მჭრელი თვისებების მქონე საგნის მოქმედებების შედეგად და მიეკუთვნება მსუბუქ ხარისხს, ჯანმრთელობის ხანმოკლე მოშლით და ხანდაზმულობით არ ეწინააღმდეგება საქმის გარემოებებში მითითებულ თარიღს.
26. ზემოაღნიშნული მტკიცებულების ერთობლივი ანალიზით სასამართლო ვერ გაიზიარებს დაცვის მხარის მტკიცებას, რომ ი. ბ–ს რ. მ–ისათვის არ მიუყენებია ჭრილობა, რადგან აღნიშნული ვერსია არა მხოლოდ ეწინააღმდეგება დაზარალებულისა და მოწმეების - ლ. მ–ს, ს. მ–სა და ზ. ღ–ს ჩვენებებსა და სამედიცინო ექსპერტიზის დასკვნას, არამედ არ გამომდინარეობს 2019 წლის 13 სექტემბერს, ღამის საათებში, ქ. თ–ში, პ–ს ქუჩა N..-ში განვითარებული მოვლენებიდან. კერძოდ: შემთხვევის ადგილას - კონკრეტულ ოთახში იმყოფებოდნენ მხოლოდ ი. ბ–ი და რ. მ–ი; ამ უკანასკნელის განმარტებით, მას თვითდაზიანება არ მიუყენებია.
27. ამდენად, დაზარალებულ რ. მ–ის ჩვენების ის ნაწილი, რომლის თანახმად, მისთვის უცნობია, ვინ მიაყენა ჭრილობა, მაშინ, როცა ოთახში სიძესთან ერთად მარტო იმყოფებოდა, არ შეესაბამება სიმართლეს, გამომდინარეობს იმ გარემოებიდან, რომ მისივე განმარტებით, უშუალოდ დანა (მჭრელი თვისების მქონე საგანი) და მისი დარტყმა არ დაუნახავს, ამასთან, მიზნად ისახავს მსჯავრდებული ოჯახის წევრის პასუხისმგებლობის შემსუბუქებას, მითუფრო დაზარალებულის ჩვენების იმ ნაწილის გათვალისწინებით, რომ ის ი. ბ–ზე ნაწყენი აღარ არის და მომხდარი აპატია (17:23:09).
28. სასამართლო ითვალისწინებს, რომ „როდესაც საკასაციო სასამართლო უარს ამბობს საჩივრის დასაშვებობაზე, ვინაიდან საჩივარი არ აკმაყოფილებს კანონმდებლობით დადგენილ მოთხოვნებს და არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის სამართლებრივი საფუძვლები, მცირე დასაბუთებამაც შეიძლება დააკმაყოფილოს კონვენციის მე-6 მუხლის მოთხოვნები“ (Kadagishvili v Georgia, no. 12391/06, §175, ECtHR, 14/05/2020).
29. სასამართლო ასევე ვერ გაიზიარებს ბრალდების მხარის პოზიციას, რომ ი. ბ–ს მიერ ჩადენილი ქმედება უნდა დაკვალიფიცირდეს საქართველოს სსკ-ის 111,19,109-ე მუხლის მე-2 ნაწილის „ვ“ ქვეპუნქტით, ვინაიდან ი. ბ–ს მიერ მეუღლის მამის - რ. მ–ის მოკვლის განზრახვასთან მიმართებით საქმეში არ არის წარმოდგენილი არცერთი პირდაპირი მტკიცებულება. სასამართლო ითვალისწინებს, რომ მოწმეთა ჩვენებების, მათ შორის, დაზარალებულის ჩვენების თანახმად, ი. ბ–ს მიერ რ. მ–ისათვის განზრახ მსუბუქი დაზიანების მიყენებისას, ისინი (მსჯავრდებული და დაზარალებული) ოთახში მარტონი იყვნენ და ი. ბ–ს რ. მ–ის განზრახ მკვლელობის სურვილის შემთხვევაში ჰქონდა შესაძლებლობა, კიდევ მიეყენებინა დაზიანებები დაზარალებულისათვის, თუმცა მას ასეთი მცდელობაც კი არ ჰქონია.
30. პროკურორის ვერსიით, ქმედების ჩადენისას ი. ბ–ი უშვებდა რ. მ–ის გარდაცვალების შესაძლებლობას, ამასთან, საკასაციო საჩივარში პროკურორი მათ შორის, უთითებს საქართველოს უზენაესი სასამართლოს №527აპ-17 განაჩენზე, რომლის თანახმად: ,,ქმედების სუბიექტური შემადგენლობის -განზრახვის დასადასტურებლად აუცილებელია ერთდროულად არსებობდეს ცოდნის, ნებელობისა და მართლწინააღმდეგობის შეგნება. რიგ შემთხვევებში შესაძლებელია, მსჯავრდებული (ბრალდებული) არც აკონკრეტებდეს ან/და უარყოფდეს განზრახვის არსებობას, მაგრამ საქმეში არსებულ ფაქტობრივ გარემოებათა ანალიზით დადგინდეს პირის მიერ განზრახვის ნამდვილობა. ანუ ფაქტობრივ გარემოებათა განვითარების ლოგიკური ჯაჭვი ქმედების სუბიექტური შემადგენლობის შეფასების შესაძლებლობას იძლევა“.
სასამართლო ითვალისწინებს, რომ პროკურორის მიერ მითითებულ საქმეში, განსხვავებით განსახილველი საქმისაგან განსხვავებით, განზრახვის დასასაბუთებლად საუბარია მრავლობით, მათ შორის - სიცოცხლისთვის სახიფათო მძიმე ხარისხის დაზიანებაზე, კერძოდ: მითითებული განაჩენის მოტივაციის თანახმად - განზრახვას ადასტურებს დაზარალებულის სხეულზე მიყენებულ ჭრილობათა სიმრავლე და მდებარეობა, კერძოდ, სამედიცინო ექსპერტიზის დასკვნის თანახმად, დაზიანებები მოიცავს მუცლის (ორი ნაკვეთი ჭრილობა), გულმკერდის (სამი ნაკვეთი ჭრილობა) და კისრის არეს (ერთი ნაკვეთი ჭრილობა). დაზარალებულს აგრეთვე აღენიშნებოდა მრავლობითი ექსკორიაციები და ჭრილობები სხეულის სხვადასხვა მიდამოში. ამასთან, გადაწყვეტილების თანახმად, მუცლის არეში მიყენებული ჭრილობები მიეკუთვნებოდა - სიცოცხლისთვის სახიფათო მძიმე ხარისხს (იხ. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განაჩენი საქმეზე №527აპ-17).
31. შესაბამისად, იმ პირობებში, როდესაც ი. ბ–მ მჭრელი თვისების მქონე საგნის გამოყენებით რ. მ–ისათვის კისრის არეში ერთი დაზიანების მიყენების შემდეგ, მიუხედავად იმისა, რომ რაიმე ხელის შემშლელი გარე ფაქტორი არ ჰქონდა (მათ შორის, დაზარალებულს ჯანმრთელობის მდგომარეობის გათვალისწინებით, არ ჰქონდა წინააღმდეგობის გაწევის შესაძლებლობა), შეწყვიტა მართლსაწინააღმდეგო ქმედება და დატოვა შემთხვევის ადგილი, ხოლო საქმეში წარმოდგენილი სხვა მტკიცებულებებით არ დასტურდება ი. ბ–ს მიერ რ. მ–ის მკვლელობის განზრახვა. სასამართლო ვერ გაიზიარებს ბრალდების მხარის მტკიცებას, რომ საქმეში წარმოდგენილ, ერთმანეთთან შეთანხმებულ მტკიცებულებათა ერთობლიობით გონივრულ ეჭვს მიღმა სტანდარტით დასტურდება ი. ბ–ს მიერ საქართველოს სსკ-ის 111,19,109-ე მუხლის მე-2 ნაწილის „ვ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული დანაშაულის ჩადენა.
32. მოცემულ შემთხვევაში, საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებების ერთობლიობა სასამართლოს არ აძლევს ცალსახად და ერთმნიშვნელოვნად იმ დასკვნის გაკეთების საშუალებას, რომ ი. ბ–მ ლ. ბ–ს მიმართ ჩაიდინა საქართველოს სსკ-ის 1261-ე მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებული დანაშაული; ასევე, ი. ბ–მ რ. მ–ის მიმართ ჩაიდინა საქართველოს სსკ-ის 111,19,109-ე მუხლის მე-2 ნაწილის „ვ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული დანაშაული, თუმცა საქმეში წარმოდგენილ, ერთმანეთთან შეთანხმებულ მტკიცებულებათა ერთობლიობით გონივრულ ეჭვს მიღმა სტანდარტით დასტურდება, რომ ი. ბ–მ რ. მ–ის მიმართ ჩაიდინა დანაშაული, გათვალისწინებული საქართველოს სსკ-ის 111,120-ე მუხლის პირველი ნაწილით (2019 წლის 15 ოქტომბრამდე მოქმედი რედაქცია).
33. იმის გათვალისწინებით, რომ მომჩივნის რელევანტური არგუმენტები განხილულ იქნა ქვედა ორი ინსტანციის სასამართლოების მიერ, მომჩივნის საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობა ვერ იქნება მიჩნეული დაუსაბუთებლად და სასამართლოს ხელმისაწვდომობის უფლებაზე დაწესებულ არაპროპორციულ შეზღუდვად (Tortladze v. Georgia; no.42371/08, §77, ECtHR, 18/03/2021).
34. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, ვინაიდან მოცემულ შემთხვევაში არ იკვეთება საქართველოს სსსკ-ის 303-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არცერთი საფუძველი, საკასაციო საჩივრები დაუშვებლად უნდა იქნეს ცნობილი.
35. საკასაციო სასამართლომ საქართველოს სსსკ-ის 303-ე მუხლის მე-3, მე-32, მე-33, მე-4 ნაწილების საფუძველზე
დ ა ა დ გ ი ნ ა :
1. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2021 წლის 30 მარტის განაჩენზე მსჯავრდებულ ი. ბ–ს ინტერესების დამცველის, ადვოკატ მ. ჩ–სა და თბილისის ისანი-სამგორის რაიონული პროკურორის მოადგილის - ალექსანდრე ფოცხვერაშვილის საკასაციო საჩივრები არ იქნეს დაშვებული განსახილველად;
2. განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.
თავმჯდომარე ლ. ფაფიაშვილი
მოსამართლეები: მ. გაბინაშვილი
შ. თადუმაძე
