ას-933-1173-04 11 ნოემბერი, 2004 წ., ქ. თბილისი

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა პალატა

შემადგენლობა: მ. ახალაძე (თავმჯდომარე),

ქ. გაბელაია,

მ. ცისკაძე

დავის საგანი: ზიანის ანაზღაურება.

აღწერილობითი ნაწილი:

ა. გ.-მ სარჩელით მიმართა თბილისის კრწანისი-მთაწმინდის რაიონულ სასამართლოს მოპასუხე შ. დ.-ის მიმართ და აღნიშნა, რომ 1975 წელს შინაურული ხელშეკრულების საფუძველზე გ. შ.-ისაგან 10000 მანეთად შეიძინა სამი ოთახისაგან შემდგარი სახლი თავისი ეზოთი და სათავსებით მდებარე ქ. თბილისში, ... ხეივნის ქუჩაზე. 1992 წლიდან მოსარჩელე ავადმყოფობის გამო წავიდა სამკურნალოდ და სახლ-კარის მოსავლელად დატოვა თავისი ნათესავი ნ. შ.-ა. მოპასუხე შ. დ.-მ ზემოაღნიშნული სახლიდან გააგდო მოსარჩელის ნათესავი ლ. შ.-ა და თვითონ დაეუფლა ა. გ.-ს საკუთრებაში არსებულ სახლს, ეზოსა და ნარგავ-ხეხილს. მოპასუხემ ერთი წლის ვადით ასევე მოახერხა იჯარის ხელშეკრულების გაფორმება და მას შემდეგ სარგებლობს მისი ხეხილითა და ნაკვეთით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, მოსარჩელე ა. გ.-მ, სკ-ის 408-ე მუხლის საფუძველზე, მოპასუხე შ. დ.-ისაგან მოითხოვა 13070 მანეთის ზარალის ანაზღაურება.

თბილისის კრწანისი-მთაწმინდის რაიონული სასამართლოს 2004წ. 23 თებერვლის გადაწყვეტილებით ა. გ.-ს სარჩელი არ დაკმაყოფილდა ხანდაზმულობისა და უსაფუძვლობის გამო.

ა. გ.-მ რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო საჩივრით გაასაჩივრა.

თბილისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა სააპელაციო პალატის 2004წ. 28 ივნისის განჩინებით რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილება დატოვებულ იქნა უცვლელად.

სააპელაციო პალატამ განჩინების მიღებისას იხელმძღვანელა სკ-ის 102-ე, 183-ე მუხლებით და აღნიშნა, რომ მოსარჩელე ა. გ.-მ ვერ წარმოადგინა საცხოვრებელი სახლის ნასყიდობის ნოტარიულად დამოწმებული ხელშეკრულება და ვერც უძრავი ნივთების საკუთრების დამადასტურებელი წერილობითი მტკიცებულება. საქმეში ასევე არ მოიპოვება არც უძრავ-მოძრავი ნივთების არსებობის, არც მათი ღირებულების და არც მოპასუხე მხარის მიერ მათი განადგურების დამადასტურებელი მტკიცებულებები.

სააპელაციო პალატამ მიუთითა, რომ სარჩელი არა მარტო უსაფუძვლო არამედ ხანდაზმულიცაა.

სააპელაციო პალატის განჩინებაზე საკასაციო საჩივარი შეიტანა ა. გ.-მ და მოითხოვა სააპელაციო პალატის გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება.

სამოტივაციო ნაწილი:

პალატამ განიხილა საქმის მასალები საკასაციო საჩივარი შეამოწმა გასაჩივრებული განჩინების სამართლებრივი დასაბუთებულობდა, თვლის, რომ საკასაციო საჩივარი არ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:

სსკ-ის 410-ე მუხლის მიხედვით საკასაციო სასამართლო არ დააკმაყოფილებს საკასაციო საჩივარს, თუ: ა) კანონის მითითებულ დარღვევას არა აქვს ადგილი; ბ) საოლქო სასამართლოს კოლეგიის ან პალატის მიერ გამოტანილ გადაწყვეტილებას საფუძვლად არ უდევს კანონის დარღვევა.

განსახილველ შემთხვევაში მოსარჩელე ა. გ. ითხოვს შინაურული ხელწერილის საფუძველზე 1975 წელს შეძენილი და მოპასუხე შ. დ.-ის მიერ 1992 წელს დანგრეული სახლის და სხვადასხვა საგნების განადგურებით მიყენებული ზიანის, სულ _ 13070 მანეთის ანაზღაურებას. მოსარჩელე ა. გ.-მ ვერ წარმოადგინა საცხოვრებელი სახლის ნასყიდობის ნოტარიულად დამოწმებული ხელშეკრულება და ვერც უძრავი ნივთების საკუთრების დამადასტურებელი მტკიცებულება. მოსარჩელეს არ წარმოუდგენია, ასევე, არც უძრავ-მოძრავი ნივთების არსებობის, მათი ღირებულების და მოპასუხე მხარის მიერ მათი განადგურების დამადასტურებელი მტკიცებულება. მოსარჩელის განმარტებით, მოპასუხემ სადავო ნივთები 1992 წელს გაანადგურა, რაც მან იმავე წელს შეიტყო. სარჩელი კი ზიანის ანაზღაურების შესახებ სასამართლოში წარადგინა 2001 წელს, ე.ი 9 წლის შემდეგ.

საკასაციო პალატა თვლის, რომ სააპელაციო სასამართლომ სწორად მიუთითა განჩინების სამართლებრივ საფუძვლად სკ-ის 183-ე და სსკ-ის 102-ე მუხლებზე.

სკ-ის 183-ე მუხლის მიხედვით, უძრავი ნივთის შესაძენად აუცილებელია სანოტარო წესით დამოწმებული საბუთი და შემძენის რეგისტრაცია საჯარო რეესტრში. როგორც უკვე აღინიშნა, კასატორს არ წარმოუდგენია კანონით განსაზღვრული წესით გაფორმებული მტკიცებულება, რომლითაც თავისი მოთხოვნების დადასტურებას შეძლებდა. საკასაციო საჩივარში არ მიუთითებია, რა კანონი დაარღვია სააპელაციო სასამართლომ გასაჩივრებული განჩინების გამოტანისას.

პალატას მიაჩნია, რომ სარჩელი არა მარტო უსაფუძვლო, არამედ ხანდაზმულიცაა. ა. გ.-ს განმარტებით, მან უფლების დარღვევის შესახებ 1992 წელს შეიტყო სამოქალაქო სამართლის კოდექსის 75-ე მუხლის თანახმად, საერთო ვადა უფლების დაცვისა იმ პირის სარჩელით, რომლის უფლებაც დარღვეულია, განისაზღვრებოდა სამი წლით. ამავე კოდექსის მე-80 მუხლის შესაბამისად, სასარჩელო ხანდაზმულობის ვადა იწყება სარჩელის უფლების წარმოშობის დღიდან. სარჩელის უფლება წარმოიშობა იმ დღეს, როდესაც პირმა შეიტყო ან უნდა შეეტყო თავისი უფლების დარღვევის შესახებ. აღნიშნულიდან გამომდინარე, ა. გ.-ს მოთხოვნა ხანდაზმულია, ვინაიდან მას 1992 წელს შეიტყო, ან საქმის მასალების მიხედვით ამ პერიოდში უნდა შეეტყო თავისი უფლების დარღვევის შესახებ. სსკ-ის 407-ე მუხლის მეორე ნაწილის მიხედვით, საოლქო სასამართლოს სააპელაციო პალატის მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა, თუ არ არის წარმოდგენილი დამატებითი და დასაბუთებული საკასაციო პრეტენზია, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების მიმართ კასატორს ასეთი პრეტენზია არ წამოუყენებია.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, გასაჩივრებული განჩინება კანონიერია, ხოლო საკასაციო საჩივარი სამართლებრივად უსაფუძვლო.

სარეზოლუციო ნაწილი:

პალატამ იხელმძღვანელა სსკ-ის 410–ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

ა. გ.-ს საკასაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს.

თბილისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა სააპელაციო პალატის 2004წ. 28 ივნისის განჩინება დარჩეს უცვლელად.

განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.