საქმე # 330100119002798624
საქართველოს უზენაესი სასამართლო
განჩინება
საქართველოს სახელით
საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის
შემოწმების შესახებ
საქმე №548აპ-21 ქ. თბილისი
ვ. ნ.548აპ-21 10 ნოემბერი, 2021 წელი
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა პალატამ შემდეგი შემადგენლობით:
ლალი ფაფიაშვილი (თავმჯდომარე),
მერაბ გაბინაშვილი, შალვა თადუმაძე
ზეპირი მოსმენის გარეშე შეამოწმა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2021 წლის 1 აპრილის განაჩენზე ფინანსთა სამინისტროში გამოძიების საპროცესო ხელმძღვანელობის დეპარტამენტის უფროსი პროკურორის - დავით კაპანაძის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და
გ ა მ ო ა რ კ ვ ი ა:
1. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2021 წლის 1 აპრილის განაჩენი საკასაციო წესით გაასაჩივრა პროკურორმა დავით კაპანაძემ, რომელიც საკასაციო საჩივრით ითხოვს განაჩენში ცვლილების შეტანასა და მსჯავრდებულ ნ. ვ–სათვის უფრო მკაცრი სასჯელის შეფარდებას.
2. თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2020 წლის 7 დეკემბრის განაჩენით ნ. ვ., - დაბადებული 19.. წელს, - ცნობილ იქნა დამნაშავედ საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის (შემდგომში სსკ-ის) 218-ე მუხლის 1-ლი ნაწილით და მიესაჯა 3 წლით თავისუფლების აღკვეთა, რაც სსკ-ის 63-64-ე მუხლების საფუძველზე ჩაეთვალა პირობითად, 3 წლის გამოსაცდელი ვადით.
საქართველოს სსკ-ის 42-ე მუხლის მე-5 ნაწილის საფუძველზე, ნ. ვ–ს დამატებითი სასჯელის სახით დაეკისრა ჯარიმა - 8000 ლარი სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ.
3. სასამართლომ დაადგინა, რომ შპს „.........“ (ს/ნ ........) რეგისტრირებულია 2006 წლის 10 ნოემბერს. მისი იურიდიული მისამართია ქ.თ–ი, .......ს გამზირი №.., მე-.. სართული, ხოლო საქმიანობის სფეროს წარმოადგენს ხორცპროდუქტების შეძენა და რეალიზაცია. შპს „........“ დღგ-ს გადამხდელად რეგისტრირებულია 2008 წლის 25 თებერვალს. შპს „.......ას“ დამფუძნებლები, 50-50% წილობრივი მონაწილეობით, 2010 წლამდე იყვნენ ზ. ბ–ი და ნ. ვ., ხოლო 2010 წლის 29 დეკემბრიდან საწარმოს ერთპიროვნული მფლობელი და დირექტორია (სრულ პერიოდზე) ნ. ვ.. ნ. ვ–ს, როგორც შპს „.........ს“ დირექტორს, ევალებოდა გადაეხადა საერთო სახელმწიფოებრივი და ადგილობრივი გადასახადები. მიუხედავად აღნიშნულისა, მან განზრახ აარიდა თავი დიდი ოდენობით გადასახადის გადახდას, რაც გამოიხატა შემდეგში:
2013 წლის 21 ოქტომბრიდან 2014 წლის 3 ივნისამდე პერიოდში, სსიპ შემოსავლების სამსახურის მიერ განხორციელდა შპს „.........ს“ (ს/ნ ..........) გასვლითი სრული საგადასახადო შემოწმება, რომელიც მოიცავდა 2007 წლის 1 იანვრიდან - 2013 წლის 1 აგვისტომდე არსებულ საანგარიშო პერიოდს. საგადასახადო შემოწმების შედეგად, 2013 წლის 22 ნოემბერს, გამოიცა შპს „.........ს“ (ს/ნ ........) საგადასახადო შემოწმების შუალედური აქტი, რომლის მიხედვითაც, საზოგადოებას ბიუჯეტში გადასახდელად დამატებით დაერიცხა სულ 15936.81 ლარი, მათ შორის ძირითადი გადასახადი - 8661 ლარი და ჯარიმა - 2165 ლარი, ხოლო 2014 წლის 6 ივნისს გამოიცა საგადასახადო შემოწმების ძირითადი აქტი, რომლის მიხედვითაც საზოგადოებას ბიუჯეტში გადასახდელად დამატებით დაერიცხა სულ - 237 886.13 ლარი, მათ შორის ძირითადი გადასახადის სახით - 110696 ლარი და ჯარიმა - 51010 ლარი.
აღნიშნული დარიცხვა განპირობებული იყო შემდეგი გარემოებებით: დამატებითი გადასახადების დარიცხვა განხორციელდა ბიუჯეტის მიმართ მოგების გადასახადის, დღგ-სა და ქონების გადასახადის ნაწილში, კერძოდ, გადამხდელს 2011 წლის საანგარიშო პერიოდში შეძენილი სასაქონლო მატერიალური მარაგების ღირებულება დეკლარირებული აქვს 1 229 549 ლარის ოდენობით, შემოწმებით შემოსავლების სამსახურის ერთიან საინფორმაციო სისტემაში გადამხდელზე არსებულ ინფორმაციაზე დაყრდნობით საწარმოს 2011 წლის საანგარიშო პერიოდში შეძენილი სასაქონლო-მატერიალური მარაგების ღირებულებამ შეადგინა 1 495 203 ლარი (დეკლარირებულზე 265 654 ლარით მეტი). შემოწმებით შეძენილ სასაქონლო მატერიალურ მარაგებში გამოვლენილი სხვაობები გათვალისწინებულ იქნა გამოქვითვების განსაზღვრისას, ხოლო შესაბამის პერიოდში გადამხდელის მიერ დეკლარირებული ფასნამატი ჩართულ იქნა ერთობლივ შემოსავალში.
ასევე გადამხდელს 2012 წელს ეკონომიური საქმიანობიდან მიღებული შემოსავალი დეკლარირებული აქვს 69 360 ლარი, გადამხდელს ამავე პერიოდში დღგ-ით დასაბეგრი ბრუნვები დეკლარირებული აქვს 692 360 ლარი. შემოწმებით 2012 წლის ეკონომიკური საქმიანობიდან მიღებული შემოსავლების დასადგენად გათვალისწინებული იქნა გადამხდელის მიერ 2012 წლის საანგარიშო პერიოდში დეკლარირებული დღგ-ით დასაბეგრი ბრუნვები, რის შედეგადაც გამოვლინდა სხვაობა - 623 000 ლარის ოდენობით. აღნიშნულის გათვალისწინებით საწარმოს შეუმცირდა 2012 წელს დეკლარირებული ზარალი - 584 549 ლარის ოდენობით, ასევე დაერიცხა ძირითადი გადასახადი - 5768 ლარი და ჯარიმა. 2007-2012 წლების საანგარიშო პერიოდში მოგების გადასახადში ძირითადმა დარიცხვამ შეადგინა 61946 ლარი, ხოლო ჯარიმამ -28808 ლარი.
შესამოწმებელ 2009-2010 წლებში გადამხდელის მიერ დეკლარირებული ერთობლივი შემოსავალი აღემატება დღგ-ით დასაბეგრ ბრუნვებს, კერძოდ, 2009 წელს - 6 424 ლარით და 2010 წელს - 13 454 ლარით. შემოწმებისას გამოვლენილი სხვაობები შესაბამისი პერიოდების მიხედვით ჩართულ იქნა დღგ-ით დასაბეგრ ბრუნვებში, რის შედეგადაც გადამხდელს დაერიცხა ძირითადი გადასახადი. სულ 2008-2013 წლების საანგარიშო პერიოდში, დღგ-ით დასაბეგრ ბრუნვებში საწარმოს დაერიცხა ძირითადი გადასახადი -56438 ლარი და ჯარიმა -23676 ლარი.
საგადასახადო შემოწმების შუალედური აქტის საფუძველზე 2013 წლის 27 ნოემბერს შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტმა გამოსცა №..... ბრძანება, რომლის მიხედვითაც შპს „..........ს“ ბიუჯეტში გადასახდელად ძირითადი გადასახადის სახით დაეკისრა 8661 ლარის გადახდა, ხოლო საგადასახადო შემოწმების ძირითადი აქტის საფუძველზე 2014 წლის 6 ივნისს, შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის მიერ გამოცემული №....... ბრძანების თანახმად, შპს „........ს“ ბიუჯეტში გადასახდელად ძირითადი გადასახადის სახით დაეკისრა 110696 ლარის გადახდა.
2013 წლის 27 ნოემბერს შემოსავლების სამსახურმა გამოსცა №....... საგადასახადო მოთხოვნა, რომლის საფუძველზეც, შპს „.........ს“ ბიუჯეტში გადასახდელად დაერიცხა სულ 15936.81 ლარი, მათ შორის ძირითადი გადასახადი - 8661 ლარი, ჯარიმა - 2 165 ლარი, საურავი - 5 110.81 ლარი. აღნიშნული საგადასახადო მოთხოვნა შემოსავლების სამსახურის ოფიციალურ ვებ-გვერდზე გამოქვეყნდა 2013 წლის 30 დეკემბერს. 2014 წლის 6 ივნისს შემოსავლების სამსახურის მიერ გამოცემულ იქნა №6-391 საგადასახადო მოთხოვნა, რომლის საფუძველზეც, შპს „..........ს“ ბიუჯეტში გადასახდელად დაერიცხა სულ - 237 886.13 ლარი, მათ შორის ძირითადი გადასახადი - 110 696 ლარი, ჯარიმა - 51 010 ლარი, საურავი - 76 180.13 ლარი. აღნიშნული საგადასახადო მოთხოვნა შემოსავლების სამსახურის ოფიციალურ ვებ-გვერდზე გამოქვეყნდა 2014 წლის 31 აგვისტოს. ორივე საგადასახადო მოთხოვნა ნ. ვ–ს გაეცნო გამომძიებლის მიერ 2017 წლის 21 ივლისს და 2018 წლის 18 ოქტომბერს. ზემოხსენებული საგადასახადო მოთხოვნები ნ. ვ–ს არ გაუსაჩივრებია.
ნ. ვ–მ კანონით გათვალისწინებულ 45 სამუშაო დღის ვადაში არ გადაიხადა გადასახდელად დაკისრებული ძირითადი გადასახადი, ასევე, არ მომხდარა მისი გადავადება, კორექტირება ან გადახდის ვალდებულების შეჩერება და განზრახ თავი აარიდა დიდი ოდენობით გადასახადის გადახდას.
4. განაჩენი სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ბრალდების მხარემ, რომელიც სააპელაციო საჩივრით ითხოვდა განაჩენში სასჯელის ნაწილში ცვლილების შეტანასა და მსჯავრდებულ ნ. ვ–ს მიმართ უფრო მკაცრი სასჯელის განსაზღვრას.
5. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2021 წლის 1 აპრილის განაჩენით თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2020 წლის 7 დეკემბრის განაჩენი დარჩა უცვლელად.
6. სასამართლომ შეისწავლა საკასაციო საჩივარი და მიიჩნევს, რომ იგი არ აკმაყოფილებს საქართველოს სსსკ-ის 303-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს, რის გამოც არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.
7. სასამართლო აღნიშნავს, რომ სასჯელი სამართლიანობის აღდგენის, ახალი დანაშაულის თავიდან აცილებისა და დამნაშავის რესოციალიზაციის მიზნებს ემსახურება. ამიტომ „სასჯელი, ერთი მხრივ, უნდა იყოს ქმედებით გამოწვევად საფრთხეებთან გონივრულ პროპორციაში, ხოლო, მეორე მხრივ ....ყოველ კონკრეტულ შემთხვევაში სასჯელის დაკისრება მოხდეს დანაშაულის ინდივიდუალური გარემოებების გათვალისწინებით“ (საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს 2015 წლის 24 ოქტომბრის №1/4/592 გადაწყვეტილება საქმეზე „საქართველოს მოქალაქე ბექა წიქარიშვილი საქართველოს პარლამენტის წინააღმდეგ“, II-38). შესაბამისად, სასჯელის მიზნის რეალიზაციას სასჯელის სიმკაცრე კი არა, მისი გარდაუვალობა განაპირობებს.
8. საქართველოს სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის 259-ე მუხლის მეოთხე ნაწილის თანახმად, სასამართლოს განაჩენი სამართლიანია, თუ დანიშნული სასჯელი შეესაბამება მსჯავრდებულის პიროვნებასა და მის მიერ ჩადენილი დანაშაულის სიმძიმეს. სასჯელის სამართლიანობა კი უნდა შეფასდეს ყოველ კონკრეტულ შემთხვევაში სასჯელის ინდივიდუალიზაციის პრინციპის გათვალისწინებით, იყოს მსჯავრდებულის პიროვნებისა და ჩადენილი დანაშაულის თანაზომიერი.
9. სააპელაციო სასამართლომ საქმეში არსებული ფაქტობრივი გარემოებები და წარმოდგენილი მტკიცებულებები სრულყოფილად, ობიექტურად და სამართლებრივად სწორად შეაფასა და მსჯავრდებულ ნ. ვ–ს განუსაზღვრა სასჯელის ისეთი სახე და ზომა, რომელიც საქართველოს სსკ-ის 218-ე მუხლის 1-ლი ნაწილით გათვალისწინებული სანქციის ფარგლებშია, არ ეწინააღმდეგება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს პრაქტიკას და შეესაბამება საქართველოს სსკ-ის 53-ე მუხლის მე-3 ნაწილითა და 39-ე მუხლის 1-ლი ნაწილით დადგენილ სასჯელის დანიშვნის ზოგადსავალდებულო მოთხოვნებსა და სასჯელის მიზნებს (სამართლიანობის აღდგენა, ახალი დანაშაულის თავიდან აცილება და დამნაშავის რესოციალიზაცია). მსჯავრდებულმა ნ. ვ–მ ჩაიდინა ნაკლებად მძიმე კატეგორიის დანაშაული, აცნობიერებს მის მიერ ჩადენილი ქმედების დანაშაულებრივ ხასიათს, რასაც აღიარებს და გულწრფელად ინანიებს, უდავოდ გახადა ბრალდების მხარის მიერ წარმოდგენილი მტკიცებულებები, ხელი შეუწყო სწრაფი მართლმსაჯულების განხორციელებას, დღეის მდგომარეობით მან ნაწილობრივ აანაზღაურა სახელმწიფოსათვის მიყენებული ზიანი, რასაც ადასტურებს საქმეში წარმოდგენილი საბანკო გადახდის დამადასტურებელი ქვითრები (ტ.1.ს.ფ.326-328), ასევე გამოთქვამს მზადყოფნას აანაზღაუროს სახელმწიფოსათვის მიყენებული ზიანი.
10. ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, ვინაიდან მოცემულ შემთხვევაში არ იკვეთება საქართველოს სსსკ-ის 303-ე მუხლის მე-3 და მე-31 ნაწილებით გათვალისწინებული არცერთი მოთხოვნა, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად უნდა იქნეს ცნობილი.
11. საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სსსკ-ის 303-ე მუხლის მე-3, მე-32, მე-33, მე-4 ნაწილების საფუძველზე და
დ ა ა დ გ ი ნ ა :
1. ფინანსთა სამინისტროში გამოძიების საპროცესო ხელმძღვანელობის დეპარტამენტის უფროსი პროკურორის - დავით კაპანაძის საკასაციო საჩივარი არ იქნეს დაშვებული განსახილველად.
2. განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.
თავმჯდომარე ლ. ფაფიაშვილი
მოსამართლეები: მ. გაბინაშვილი
შ. თადუმაძე
