ას-1019-1050-2011 17 ოქტომბერი, 2011 წელი
ქ.თბილისი
სამოქალაქო საქმეთა პალატა
შემადგენლობა:
ბესარიონ ალავიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)
ვასილ როინიშვილი, პაატა ქათამაძე
საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე
კასატორი: სს “... ბანკი “ (მოპასუხე)
მოწინააღმდეგე მხარე: შპს “კ. ო-ი” (მოსარჩელე)
გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 14 აპრილის გადაწყვეტილება
კასატორის მოთხოვნა – სარჩელის დაკმაყოფილების ნაწილში გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა
დავის საგანი _ სატელეფონო მომსახურების ღირებულების ანაზღაურება, პირგასამტეხლოს დაკისრება
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:
შპს “კ. ო-მა” სარჩელი აღძრა სასამართლოში სს “... ბანკის” მიმართ გაწეული სატელეფონო მომსახურების ღირებულების – 273 828 ლარისა და ვალდებულების შესრულების ვადის გადაცილებიდან სასამართლო გადაწყვეტილების აღსრულებამდე, ყოველ ვადაგადაცილებულ დღეზე პირგასამტეხლოს _ 273 828 ლარის 0,5 პროცენტის დაკისრების მოთხოვნით შემდეგ გარემოებებზე მითითებით:
2004 წლის 1 მარტს სს “... ბანკსა” (უფლებამონაცვლე - სს “... ბანკი “) და სს “ტ-ს” (უფლებამონაცვლე - შპს “კ. ო-ი”) შორის დაიდო მომსახურების ხელშეკრულება, რომლის საფუძველზეც სს “ტ-ს” სს “...ბანკისათვის” უნდა გამოეყო ფიქსირებული სატელეფონო ნომრები და უზრუნველეყო აბონენტის შესაბამისი სატელეფონო მომსახურება. წინამდებარე ხელშეკრულება ძალაშია ვინაიდან ამავე ხელშეკრულებით გათვალისწინებული მისი მოქმედების ერთწლიანი ვადის ამოწურვამდე მხარეებს ხელშეკრულების შეწყვეტის თაობაზე ერთმანეთისათვის არ უცნობებიათ.
სს “ტ-ის” გენერალური დირექტორის 2007 წლის 26 ივლისის ¹93/07 ბრძანების თანახმად, 2007 წლის 15 აგვისტოდან ამ კომპანიის აბონენტებისათვის სატელეფონო ქსელით განხორციელებული საერთაშორისო ზარებისათვის დამტკიცდა ახალი ტარიფები და აღნიშნულის თაობაზე, სხვა აბონენტებთან ერთად, ეცნობა მოპასუხესაც.
2008 წლის 1 აგვისტოდან სს “ტ-ის” უფლებამონაცვლე შპს “კ. ო-ია”, შესაბამისად, სს “...ბანკის” უფლებამონაცვლე სს “... ბანკ ს”, როგორც სატელეფონო, ისე ინტერნეტ-მომსახურებას ამ დროიდან მოყოლებული უწევს მოსარჩელე.
2009 წლის აგვისტო-სექტემბერში შპს “კ. ო-მა” სს “... ბანკ ს” გაუწია სატელეფონო მომსახურება და ასანაზღაურებელმა თანხამ აგვისტოს მდგომარეობით შეადგინა 100 548.17 ლარი, ხოლო სექტემბერში _ 173 279.48 ლარი, სულ 273 828.00 ლარი დღგ-ს ჩათვლით, ხოლო 2009 წლის 31 ოქტომბრის მდგომარეობით პირგასამტეხლომ და საურავმა შეადგინა 15 585.00 ლარი.
მომსახურების ასანაზღაურებელი თანხის 75% სს “... ბანკი ს” კუთვნილი ნომრიდან _ 505500 განხორციელებულია კუბის მიმართულებით, რის გამოც მხარეთა შორის გამართულ შეხვედრაზე სს “... ბანკისა” და “დელტა სისტემის” (მოპასუხის საკომუნიკაციო ინფრასტუქტურის მონტაჟის განმახორციელებელი კომპანია) წარმომადგენლები გაეცნენ შპს “კ. ო-ში” დაცულ ტექნიკურ ინფორმაციას სადავო პერიოდში სს “... ბანკი დან” შესული და შპს “კ. ო-ის” მიერ კუბის მიმართულებით გატარებული საერთაშორისო სატელეფონო საუბრების დეტალურ ამონაწერს, სატელეფონო მიერთების სქემას, თუმცა მხარეებს ტექნიკურ ინფორმაციაზე შენიშვნები არ გაუკეთებიათ.
2009 წლის 21 სექტემბერსა და 15 ოქტომბერს მოსარჩელემ მოპასუხეს გადასცა საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურები და მოპასუხის მიერ განხორციელებული საერთაშორისო ზარების დეტალური ამონაწერის ელექტრონული ვერსია. მოპასუხე 2009 წლის 23 სექტემბრის წერილობითი პასუხით არ აღიარებს მოსარჩელის მიერ განხორციელებულ მომსახურებას და უარს აცხადებს ვალდებულების შესრულებაზე.
მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო უსაფუძვლობის გამო და მოითხოვა მის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 25 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით შპს “კ. ო-ის” სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ, მოპასუხე სს “... ბანკ ს” შპს “კ. ო-ის” სასარგებლოდ დაეკისრა გაწეული მომსახურების ღირებულების _ 273 828 (ორას სამოცდაცამეტი ათას რვაას ოცდარვა) ლარის და პირგასამტეხლოს _ 54 765.6 (ორმოცდათოთხმეტი ათას შვიდას სამოცდახუთი ლარი და სამოცი თეთრი) ლარის ანაზღაურება, ამავე გადაწყვეტილებით შპს ,,კ. ო-ის” სარჩელი, მოპასუხისათვის პირგასამტეხლოს თანხის ვალდებულების შესრულებამდე ყოველდღიურად მზარდი ოდენობით დაკისრების ნაწილში, არ დაკმაყოფილდა.
საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება სარჩელის დაკმაყოფილების ნაწილში სააპელაციო წესით გაასაჩივრა სს “... ბანკმა”.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 14 აპრილის გადაწყვეტილებით სს ,,... ბანკი ს” სააპელაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 25 ოქტომბრის გადაწყვეტილების შეცვლით მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება, რომლითაც შპს ,,კ. ო-ის” სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, სს ,,... ბანკ ს” შპს ,,კ. ო-ის” სასარგებლოდ დაეკისრა გაწეული სატელეფონო მომსახურების ღირებულების _ 136 914 (ას ოცდათექვსმეტი ათას ცხრაას თოთხმეტი) ლარისა და პირგასამტეხლოს _ 27 382.8 (ოცდაშვიდი ათას სამას ოთხმოცდაორი ლარი და ოთხმოცი თეთრი) ლარის გადახდა შემდეგი დასაბუთებით:
სააპელაციო პალატამ დადგენილად მიიჩნია, რომ სს “...ბანკის” სამართალმემკვიდრეა სს ,,... ბანკი “, ხოლო სს “ტ-ის” _ შპს ,,კ. ო-ი”.
2004 წლის 1 მარტს სს “...ბანკსა” და სს “ტ-ს” შორის გაფორმდა მომსახურების ხელშეკრულება, რომლის საფუძველზეც სს “ტ-ი” ვალდებული იყო სს “... ბანკისთვის” გამოეყო შემდეგი ფიქსირებული ტელეფონის ნომრები: 505500 _ 505599 (505555 გარდა); 505700 _ 505799 (რეზერვირებულია 505600 _ 505699; 505800 _ 505899 და 505900 _ 505999) და მოეხდინა აბონენტის შესაბამისი სატელეფონო მომსახურებით უზრუნველყოფა – აღნიშნული ტელეფონის ნომრიდან წამოწყებული სატელეფონო გამოძახების (ზარის) დასრულება (დაკავშირება) ადრესატთან (ადრესატ ტელეფონის ნომერთან), რის სანაცვლოდაც სს “ტ-ი” მიიღებდა მომსახურების ანაზღაურებას ამავე ხელშეკრულების მე-3 მუხლით დადგენილი წესითა და პირობებით. ხელშეკრულება მხარეთა შორის გაფორმდა ერთი წლის ვადით იმ დათქმით, რომ “თუ ერთი მხარე, ამ ხელშეკრულების მოქმედების ვადის გასვლამდე 1 (ერთი) თვით ადრე მაინც წერილობით არ შეატყობინებდა მეორე მხარეს, რომ არ სურდა ამ ხელშეკრულების მოქმედების გაგრძელება, ეს ხელშეკრულება ჩაითვლებოდა გაგრძელებულად იმავე ვადით (პირობებით)”, მხარეებს არ გამოუხატავთ ხელშეკრულების შეწყვეტის ნება და იგი დღემდე ძალაშია.
2004 წლის 1 მარტის ხელშეკრულების თანახმად, მოსარჩელეს უფლება ჰქონდა, ცალმხრივად გაეზარდა მომსახურების ღირებულება. ანაზღაურების თანხის ასეთი გაზრდა ძალაში შედიოდა 1 (ერთი) თვის გასვლის შემდეგ, როდესაც აბონენტი კომპანიისაგან მიიღებდა შესაბამის წერილობით შეტყობინებას ანაზღაურების თანხის გაზრდის შესახებ.
სს ,,... ბანკი ს” მიერ განხორციელებული საერთაშორისო ზარებისათვის, შპს ,,კ. ო-ის” მიერ ტარიფები გაანგარიშებულ იქნა სს “ტ-ის” 2007 წლის 26 ივლისის ¹93/07 ბრძანების მიხედვით, რის საფუძველზეც, 2007 წლის 15 აგვისტოდან, სს “ტ-ის” აბონენტებისათვის სატელეფონო ქსელით განხორციელებული საერთაშორისო ზარებისათვის დამტკიცდა ახალი ტარიფები, კერძოდ, კუბის მიმართულებით მომსახურების ტარიფმა შეადგინა წუთში 2.80 ლარი (2004 წლის 1 მარტის ხელშეკრულებით შეადგენდა წუთში 1.40 ლარს).
2008 წლის 30 ივლისის სს “ტ-ის” დირექტორ ანდრია აბაშიძისა და შპს “კ. ო-ის” დირექტორ მ. ს-ის ერთობლივი წერილით დასტურდება, რომ “ელექტრონული კომუნიკაციების შესახებ” საქართველოს კანონის შესაბამისად, სს “ტ-ის” მფლობელობაში არსებული რადიოსიხშირული სპექტრით და ნუმერაციის რესურსით სარგებლობის უფლებები და ვალდებულებები, აგრეთვე, საკომუნიკაციო მომსახურების გაწევისათვის საჭირო ყველა აქტივი მთლიანად (სრულად) გადაეცა შპს “კ. ო-ს” ლიცენზიათა პირდაპირი გადაპირებისა და აქტივების ნასყიდობის შესახებ შესაბამისი ხელშეკრულების საფუძველზე. 2008 წლის 1 აგვისტოდან სს “... ბანკ ს” სატელეკომუნიკაციო (სატელეგრაფო, სატელეფონო, ინტერნეტ და სხვა) მომსახურებას გაუწევდა შპს “კ. ო-ი”. ამავე წერილით სს “... ბანკ ს” ეცნობა, რომ მომსახურე ოპერატორის შეცვლით, აბონენტისათვის არანაირი ცვლილება არ ხდებოდა, რასაც შეიძლებოდა რაიმე გავლენა მოეხდინა მომსახურების ხარისხზე ან პირობებზე, აგრეთვე, თხოვნით მიემართა სს “... ბანკ ს”, რომ 2008 წლის 1 აგვისტოდან მიღებული სატელეკომუნიკაციო მომსახურების საფასურის გადახდა ეწარმოებინათ შპს “კ. ო-თან”. მხარეები შეთანხმებულები იყვნენ ინტერნეტ პროტოკოლის ტელეფონებით მომსახურებაზე.
2009 წლის 29 აგვისტოდან 2009 წლის 2 სექტემბრამდე შპს “კ. ო-ის” მეშვეობით, კუბის მიმართულებით განხორციელდა ზარები, რომელთა წუთობრივმა რაოდენობამ მთლიანობაში შეადგინა 97795.71 წუთი. კუბის მიმართულებით განხორციელებულ ზარებზე მოპასუხის ნუმერაციის რესურსის _ კონკრეტული სატელეფონო ნომრის იდენტიფიცირება მოსარჩელის მხრიდან არ მომხდარა. შპს “კ. ო-ს” სს “... ბანკ სთვის” წერილობით არ შეუტყობინებია კუბის მიმართულებით ზარებზე ტარიფის გაზრდის შესახებ.
საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს საექსპერტო-კრიმინალისტიკური მთავარი სამმართველოს 2010 წლის 31 აგვისტოს ¹24/ფ ექსპერტიზის დასკვნის საფუძველზე, პალატამ ჩათთვალა, რომ შპს “კ. ო-მა” სს “... ბანკ ს” გაუწია სადავო სატელეფონო მომსახურება. სს “... ბანკ ს” სატელეფონო კავშირების განსახორციელებლად მინიჭებული ჰქონდა 212.58.126.70 IP მისამართი. გამოყენებული იყო 2811.5300.5350 სერიის ჩისცო სვიჩები, რომლებიც უზრუნველყოფდნენ ხმოვანი სიგნალების გადაცემას. სს “... ბანკი ს” ტექნიკური საშუალებებიდან შპს “კ. ო-ში” შემოსული სიგნალები გაივლიდა კომუტატორს, რომელიც ორი ორმეგაბაიტიანი საკომუტაციო სისტემის (E1) გამოყენებით უკავშირდებოდა შპს “კ. ო-ის” სადგურთშორისო შემაერთებელ სისტემას, საიდანაც ხდებოდა საერთო სარგებლობის ქსელში დაკავშირება. აღნიშნული ორი ორმეგაბიტიანი საკომუტაციო სისტემას (E1) შეეძლო ერთდროულად 60 სალაპარაკო სიგნალის გატარება. შპს “კ. ო-ის” ბილინგის სისტემაში კუბის მიმართულებით აღრიცხული ზარები წარმოადგენდა სს “... ბანკი ს” კუთვნილი 212.58.126.70 IP მისამართით შპს “კ. ო-ში” დამისამართებულ ზარებს. სს “... ბანკი ში” ბილინგის ინფორმაცია ვერ იქნა მოძიებული არარსებობის გამო. ექსპერტიზის დასკვნის მიხედვით, სადავო პერიოდში შპს “კ. ო-ის” და სს “... ბანკი ს” ტექნიკურ საშუალებებს შესაძლებლობა ჰქონდა, გაეტარებინა და დაემუშავებინა ზარები კუბის მიმართულებით. სასამართლომ არ გაიზიარა აპელანტის მოსაზრება, რომ, ვინაიდან, კუბის მიმართულებით სადავო ზარების განხორციელებისას არ მომხდარა მოპასუხის კუთვნილი კონკრეტული ნუმერაციის რესურსის (სატელეფონო ნომრის) იდენტიფიცირება, შესაბამისად, მოსარჩელის მიერ მოპასუხისათვის სატელეფონო მომსახურების გაწევას ადგილი არ ჰქონია.
სასამართლომ საქმის მასალებით დადგენილად მიიჩნია, რომ მოდავე მხარეთა შორის არსებული ხელშეკრულება მოიცავდა ინტერნეტ ტელეფონიას და არა ანალოგიურ (კაბელურ) სატელეფონო მომსახურებას. ინტერნეტ ტელეფონიის დროს სატელეფონო კავშირი მხარეებს შორის ხორციელდება ციფრული არხით, ინტერნეტ პროტოკოლის გამოყენებით, რა დროსაც აბონენტის გეოგრაფიული ლოკაციის განსაზღვრა, მისი იდენტიფიცირება ხდება IP მისამართით, რაც არის უნიკალური იდენტიფიკატორი და იგი არ შეიძლება მინიჭებული ჰქონდეს ერთზე მეტ სისტემას. ავტორიზებულ პირსა (პროვაიდერს) და აბონენტს შორის ინტერნეტ პროტოკოლით კავშირისას, ნუმერაციის რესურსის დაფიქსირებას გადამწყვეტი მნიშვნელობა არ ენიჭება, რადგან ინტერნეტ ტექნოლოგიების გამოყენებისას კავშირი ხორციელდება IP კავშირის მეშვეობით, რა დროსაც აბონენტის იდენტიფიცირება ხდება პროვაიდერის მიერ მინიჭებული IP მისამართის საშუალებით. ნუმერაციის რესურსის დანიშნულება კი მდგომარეობს იმაში, რომ მესამე პირებმა შეძლონ აბონენტთან დაკავშირება.
ამდენად, სასამართლომ ჩათვალა, რომ მოსარჩელემ მოპასუხეს გაუწია სატელეფონო მომსახურება. სასამართლო სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-4 და 102-ე მუხლების საფუძველზე, არ დაეთანხმა სს “... ბანკი ს” მოსაზრებას, რომ კონკრეტულ შემთხვევაში ადგილი ჰქონდა მესამე პირის მხრიდან მოპასუხის გაყალბებული IP მისამართის გამოყენებით, სს “... ბანკ ს” სისტემის გვერდის ავლით არასანქცირებულ (ხაკერულ) წვდომას შპს “კ. ო-ის” სისტემასთან.N
პალატამ ასევე არ გაიზიარა სს “... ბანკ ს” მოსაზრება არასანქცირებული (ხაკერული) წვდომისაგან დამცავი მექანიზმების არსებობის თაობაზე, რადგანაც ექსპერტიზის დასკვნის თანახმად, იმ საკითხის გამორკვევა, მოხდა თუ არა ზარები არასანქცირებულად (ხაკერულად) შპს “კ. ო-ში”, სს “... ბანკი ს” კუთვნილი IP მისამართით, გასული პერიოდის გათვალისწინებით ვერ მოხერხდა. გარდა ამისა, იმ დროს, როდესაც აპელანტის კუთვნილი IP მისამართიდან კ. ო-ის მეშვეობით კუბის მიმართულებით განხორციელდა ზარები, იმავე პერიოდში, როგორც ამას აპელანტი უთითებს, ზარები ხორციელდებოდა მოპასუხის მხრიდან სხვა მიმართულებითაც, ვინაიდან ამ პერიოდში აპელანტი მის კუთვნილ IP მისამართიდან ზარების გაშვებას და მიღებას ვერ შეძლებდა იმის გათვალისწინებით, რომ ერთი IP მისამართით არ შეიძლება ერთდროულად სარგებლობდეს რამდენიმე სისტემა. ამდენად, პალატამ ჩათვალა, რომ საქმის მასალებით არ დასტურდებოდა მესამე პირის მიერ არასანქცირებული შეღწევის (ხაკერობის) ფაქტი. ამასთან, სასამართლომ ჩათვალა, რომ მოსარჩელემ არასწორად გამოიყენა მოპასუხის მიმართ კუბის მიმართულებით განხორციელებულ ზარებზე გაზრდილი ტარიფი, რადგანაც 2004 წლის 1 მარტის ხელშეკრულების თანახმად, მოსარჩელეს უფლება ჰქონდა, ცალმხრივად გაეზარდა მოპასუხისათვის მომსახურების ღირებულება. ანაზღაურების თანხის ასეთი გაზრდა ძალაში შედიოდა 1 (ერთი) თვის გასვლის შემდეგ, რაც აბონენტი კომპანიისაგან მიიღებდა შესაბამის წერილობით შეტყობინებას ანაზღაურების თანხის გაზრდის შესახებ, მოსარჩელის წარმომადგენელმა კი აღიარა, რომ შპს “კ. ო-ს” მოპასუხისათვის აღნიშნულის შესახებ წერილობით არ უცნობებია, რაც სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 131-ე მუხლის საფუძველზე, ამ ფაქტის დადგენილად მიჩნევისათვის საკმარისად მიიჩნია, შესაბამისად, სს “ტ-ის” 2007 წლის 26 ივლისის ¹93/07 ბრძანების საფუძველზე, 2007 წლის 15 აგვისტოდან სს “ტ-ის” აბონენტებისათვის სატელეფონო ქსელით განხორციელებული საერთაშორისო ზარებისათვის დამტკიცებული ახალი, გაზრდილი ტარიფების მოპასუხის მიმართ გავრცელება უსაუძვლოდ ჩათვალა, რადგან მოსარჩელეს მოპასუხისათვის წერილობით არ შეუტყობინებია მომსახურების ღირებულების გაზრდის შესახებ.
სააპელაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა სამოქალაქო კოდექსის 316-ე მუხლის პირველი ნაწილით, 317-ე მუხლის პირველი ნაწილით 629-ე მუხლის პირველი ნაწილით და განმარტა, რომ მოსარჩელემ მოპასუხეს გაუწია სატელეფონო მომსახურება, შესაბამისად, მოპასუხე ვალდებულია, აანაზღაუროს მისი საფასური. დადგენილია, რომ მოპასუხის მიმართ, კუბის მიმართულებით ზარებზე ტარიფი არ გაზრდილა და დღგ-ის ჩათვლით შეადგენს წუთში 1.40 ლარს, შესაბამისად, სს “... ბანკ ს” შპს “კ. ო-ის” მიმართ გადასახდელად უნდა დაეკისროს სატელეფონო მომსახურების ღირებულების _ 136914 (ას ოცდათექვსმეტი ათას ცხრაას თოთხმეტი) ლარის ანაზღაურება.
სააპელაციო სასამართლომ სამოქალაქო კოდექსის 417-ე, მე-400 მუხლების, საქართველოს კომუნიკაციების ეროვნული კომისიის 2006 წლის 17 მარტის ¹3 დადგენილების 24-ე მუხლის პირველი პუნქტის, ამავე მუხლის მე-2 პუნქტის ასევე მხარეთა შორის წერილობით დადებული ხელშეკრულების თანახმად (რომელიც ითვალისწინებდა პირგასამტეხლოზე შეთანხმებას მომსახურების თანხის გადახდის ვადის დარღვევისათვის, რაც შეადგენდა დროულად გადაუხდელი ასანაზღაურებელი თანხის 0,5%-ს ყოველ ვადაგადაცილებულ დღეზე), ვინაიდან ანგარიშსწორება უნდა მომხდარიყო ყოველი საანგარიშო თვის მომდევნო თვის 20 რიცხვამდე კომპანიის მიერ აბონენტისთვის მიწოდებულ ანგარიშში, ჩათვალა, რომ მოსარჩელის მიერ მოთხოვნილი პირგასამტეხლოს თანხა, ვალდებულების შესრულების ვადის გადაცილების გათვალისწინებით, სასამართლო გადაწყვეტილების გამოტანის დროისთვისაც მნიშვნელოვნად აღემატებოდა საქართველოს კომუნიკაციების ეროვნული კომისიის 2006 წლის 17 მარტის ¹3 დადგენილების 24-ე მუხლის მე-2 პუნქტით გათვალისწინებულ ოდენობას, რის გამოც მოპასუხეს პირგასამტეხლო უნდა დაკისრებოდა არა ვადის გადაცილებიდან სასამართლო გადაწყვეტილების გამოტანამდე და ასევე მის აღსრულებამდე პერიოდზე, არამედ ხსენებული დადგენილების 24-ე მუხლის მე-2 პუნქტით დადგენილ ფარგლებში (გადასახდელი თანხის 20%), რაც შეადგენს 27 382.8 (ოცდაშვიდი ათას სამას ოთხმოცდაორი ლარი და ოთხმოცი თეთრი) ლარს.
სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა სს “... ბანკმა მ”, მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების იმ ნაწილში გაუქმება, რომლითაც შპს “კ. ო-ის” სარჩელი დაკმაყოფილდა და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა შემდეგი დასაბუთებით:
სარჩელის დაკმაყოფილების ნაწილში სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება არასწორია, რადგანაც სასამართლომ არასწორად დაადგინა სადავო სატელეფონო მომსახურების გაწევის ფაქტი და სს “... ბანკ ს” მიერ კუბის მიმართულებით ზარის განხორციელება. სასამართლომ მითითებული ფაქტობრივი გარემოების დადასტურებულად მიჩნევით გამოიყენა კანონი, რომელიც არ უნდა გამოეყენებინა _ სამოქალაქო კოდექსის 316-ე და 629-ე მუხლების მოთხოვნები.
სააპელაციო პალატამ გადაწყვეტილების მიღებისას არასწორად იხელმძღვანელა ექსპერტიზის 2010 წლის 31 აგვისტოს დასკვნით და, ტექნიკური დეტალების სპეციალური ცოდნის არქონის გამო, არასწორად განმარტა, რომ IP მისამართი გამოიყენება გეოიგრაფიული მდებარეობის დასადგენად, თავის მხრივ, IP მისამართი თეორიულად უნიკალური იდენტიფიკატორია და ის არ უნდა ჰქონდეს ერთზე მეტ სისტემას, თუმცა პრაქტიკაში ადგილი აქვს არასანქცირებული ჩართვისას “ხაკერის” მიერ IP მისამართის გაყალბებას.
არასწორია სააპელაციო პალატის მოსაზრება, რომ მხარეები სადავოდ არ ხდიან სატელეფონო მომსახურების ხელშეკრულებით ინტერნეტ ტელეფონიის თაობაზე მომსახურების (და არა ანალოგიური (კაბელური) მომსახურების) გაწევის ფაქტს, ვინაიდან, IP ტელეფონია თავისთავად არ გამორიცხავს პროვაიდერის მიერ მომსახურების მიმღების ტელეფონის ნომრის იდენტიფიცირებას, ამასთან, სასამართლომ არასწორად განმარტა მხარეთა შორის 2004 წლის 1 მარტს დადებული ხელშეკრულების 1.1. პუნქტი.
სასამართლომ არ შეაფასა კასატორის მიერ წარდგენილი მტკიცებულებები, კერძოდ, 2009 წლის 2 სექტემბერს შპს “კ. ო-ის” მიერ ბანკისათვის მიწოდებული ამონაწერები, რომლითაც დასტურდება ზარის წამომწყების ტელეფონის ნომერი, გარდა კუბის მიმართულებით განხორციელებული ზარებისა.
საქმეში წარმოდგენილი ექსპერტიზის დასკვნის მე-4 პუნქტი, რომელზე დაყრდნობითაც მიიღო გადაწყვეტილება სასამართლომ, არ პასუხობს ექსპერტიზის დანიშვნის შესახებ განჩინებაში დასმულ შეკითხვას, ექსპერტი შემოიფარგლება ზოგადი განმარტებით, ამასთან, მიუხედავად ზემოაღნიშნულისა, არ ირკვევა, რომ მხარეთა შორის მოსახურება უნდა განხორციელებულიყო მხოლოდ IP მისამართით იდენტიფიცირებისათვის. კასატორი ასევე არ დაეთანხმა სასამართლოს მოსაზრებას, რომ ბილინგის სისტემის ტარიფიცირებისათვის არ არის საჭირო პროვაიდერის მიერ კონკრეტული სატელეფონო მომსახურების იდენტიფიცირება, რადგანაც აღნიშნულის დადგენა მომხმარებლის უფლებიდან გამომდინარეობს _ იცოდეს მის მიერ განხორციელებული ზარების ოდენობა და ასევე ინფორმაცია ამ ზარების თაობაზე, ამასთან, პალატამ შპს “კ. Oო-ის” აღიარების საფუძველზე უდავოდ დადგენილად ჩათვალა, რომ კუბის მიმართულებით განხორციელებული სადავო ზარების ნუმერაციის რესურსის მიხედვით იდენტიფიცირება არ მომხდარა, ამასთან შეფასება არ მიუცია იმ ფაქტისთვის, რატომ არ განხორციელდა აღნიშნულის იდენტიფიცირება, მაშინ, როდესაც სხვა მიმართულებით განხორციელებული ზარები იდენტიფიცირებულია.
სასამართლომ არასწორად გაანაწილა მხარეთა შორის მტკიცების ტვირთი, როდესაც განმარტა, რომ მოპასუხემ რაიმე მტკიცებულების წარდგენით ვერ დაადასტურა მის მიერ სადავო მომსახურებით გამოუყენებლობის ფაქტი, ვინაიდან, ბანკს საბილინგო ინფორმაციის წარმოების ვალდებულება არ ეკისრება. ამ კუთხით სასამართლომ ყურადღება არ გაამახვილა შემდეგ გარემოებებზე: ა) სადავო მოსახურების გაწევამდე სს “... ბანკ ს” შეძენილი ჰქონდა დაცვის სისტემა; ბ) ექსპერტიზის დასკვნაში საუბარი არაა პროვაიდერის დაცვითი სისტემის არსებობსაზე, მაშინ, როდესაც “ელექტრონული კომუნიკაციის შესახებ” საქართველოს კანონის მე-2 მუხლის “ე”, “კ” და “ი” ქვეპუნქტების საფუძველზე, აღნიშნული მოსარჩელის ვალდებულებას წარმოადგენდა, გ) სადავო ზარები კუბის მიმართულებით განხორციელებულია 2 არასამუშაო და 2 არასრულ სამუშაო დღეს; დ) შპს “კ. ო-მა” დაარღვია 2004 წლის 1 მარტის ხელშეკრულების 1.1. მუხლის მოთხოვნები; ე) ექსპერტის დასკვნითი ნაწილის მე-5 პუნქტში საუბარია არასანქცირებული წვდომის შესაძლებლობაზე IP პროტოკოლის გამოყენებით კავშირის დროს.
კასატორმა მიუთითა იმ გარემოებაზეც, რომ სააპელაციო პალატას შეფასება არ მიუცია ზარების ხანგრძლივობის საკითხისათვის, რაც დაადასტურებდა მათ არასანქცირებული წვდომით განხორციელების შესაძლებლობას. სასამართლომ დაარღვია სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 105-ე და 172-ე მუხლების მოთხოვნები და არასწორად დაამყარა გადაწყვეტილება ექსპერტიზის დასკვნაზე, რომელიც, პრაქტიკულად, სასამართლოს კითხვებს არ პასუხობს. სასამართლოს მიერ სპეციალური ცოდნის არქონის გამო, პალატამ გააკეთა მცდარი დასკვნა, რომ სს “... ბანკი ს” კუთვნილი IP მისამართის არასანქცირებული გამოყენების შემთხვევაში, ბანკი ვეღარ შეძლებდა სხვა მიმართულებით ზარების განხორციელებას. აღნიშნული დასკვნა არასწორია, რადგანაც ტექნიკურად დასაშვებია, რომ ერთი და იგივე IP მისამართი ჰქონდეს რამდენიმე სისტემას, ამასთან, შესაძლებელია მოხდეს ასევე IP მისამართის გაყალბებაც.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 10 ოქტომბრის განჩინებით სს “... ბანკი ს” საკასაციო საჩივარი ცნობილ იქნა დასაშვებად და საქმის განხილვა დაინიშნა ზეპირი მოსმენის გარეშე.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლო საქმის მასალების, საკასაციო საჩივრის საფუძვლებისა და გასაჩივრებული გადაწყვეტილების იურიდიული დასაბუთების შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ სს “... ბანკი ს” საკასაციო საჩივარი საფუძვლიანია და უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემობათა გამო:
საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება).
საკასაციო სასამართლო ყურადღებას გაამახვილებს საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე იმ გარემობებზე, რომლებიც საფუძვლად დაედო სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილებას, კერძოდ:
2004 წლის 1 მარტს სს “... ბანკსა” და სს “ტ-ს” შორის გაფორმდა მომსახურების ხელშეკრულება, რომლის საფუძველზეც სს “ტ-ი” ვალდებული იყო სს “... ბანკისთვის” გამოეყო შემდეგი ფიქსირებული ტელეფონის ნომრები: 505500 _ 505599 (505555 გარდა); 505700 _ 505799 (რეზერვირებულია 505600 _ 505699; 505800 _ 505899 და 505900 _ 505999) და მოეხდინა აბონენტის შესაბამისი სატელეფონო მომსახურებით უზრუნველყოფა – აღნიშნული ტელეფონის ნომრიდან წამოწყებული სატელეფონო გამოძახების (ზარის) დასრულება (დაკავშირება) ადრესატთან (ადრესატ ტელეფონის ნომერთან), რის სანაცვლოდაც სს “ტ-ი” მიიღებდა მომსახურების ანაზღაურებას ამავე ხელშეკრულების მე-3 მუხლით დადგენილი წესითა და პირობებით. მხარეები ასევე შეთანხმებულები იყვნენ ინტერნეტ პროტოკოლის ტელეფონებით მომსახურებაზე. დადგენილია, რომ სს “... ბანკის” სამართალმემკვიდრეა სს ,,... ბანკი “, ხოლო სს “ტ-ის” _ შპს ,,კ. ო-ი”.
2009 წლის 29 აგვისტოდან 2009 წლის 2 სექტემბრამდე შპს “კ. ო-ის” მეშვეობით, კუბის მიმართულებით განხორციელდა ზარები, რომელთა წუთობრივმა რაოდენობამ მთლიანობაში შეადგინა 97795.71 წუთი. კუბის მიმართულებით განხორციელებულ ზარებზე მოპასუხის ნუმერაციის რესურსის _ კონკრეტული სატელეფონო ნომრის იდენტიფიცირება მოსარჩელის მხრიდან არ მომხდარა. მოცემულ დასკვნას სასამართლომ საფუძვლად დაუდო საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს საექსპერტო-კრიმინალისტიკური მთავარი სამმართველოს 2010 წლის 31 აგვისტოს ¹24/ფ ექსპერტის დასკვნა.
შპს “კ. ო-ის” ბილინგის სისტემაში კუბის მიმართულებით აღრიცხული ზარები წარმოადგენდა სს “... ბანკი ს” კუთვნილი 212.58.126.70 IP მისამართით შპს “კ. ო-ში” დამისამართებულ ზარებს. სასამართლომ არ გაიზიარა აპელანტის მოსაზრება, რომ, ვინაიდან, კუბის მიმართულებით სადავო ზარების განხორციელებისას არ მომხდარა მოპასუხის კუთვნილი კონკრეტული ნუმერაციის რესურსის (სატელეფონო ნომრის) იდენტიფიცირება, შესაბამისად, მოსარჩელის მიერ მოპასუხისათვის სატელეფონო მომსახურების გაწევას ადგილი არ ჰქონია.
პალატამ ჩათვალა, რომ საქმის მასალებით არ დასტურდებოდა მესამე პირის მიერ არასანქცირებული შეღწევის (ხაკერობის) ფაქტი.
საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ სამოქალაქო სამართალწარმოება აგებულია შეჯიბრებითობის პრინციპზე, რაც ამ სახის წარმოების ამოსავალი პრინციპია და დავის გადაწყვეტის ბედიც ამ პროცესში მონაწილე მხარეთა პოზიციითაა განსაზღვრული, კერძოდ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 4.1 მუხლის მიხედვით, მხარეები სარგებლობენ თანაბარი უფლებებითა და შესაძლებლობებით, დაასაბუთონ თავიანთი მოთხოვნები, უარყონ ან გააქარწყლონ მეორე მხარის მიერ წამოყენებული მოთხოვნები, მოსაზრებები თუ მტკიცებულებები. მხარეები თვითონვე განსაზღვრავენ, თუ რომელი ფაქტები უნდა დაედოს საფუძვლად მათ მოთხოვნებს ან რომელი მტკიცებულებებით უნდა იქნეს დადასტურებული ეს ფაქტები. ამავე კოდექსით განსაზღვრულია მტკიცების ტვირთის სტანდარტი, რაც ასახულია კოდექსის 102-ე მუხლში, რომლის პირველი და მესამე ნაწილების თანახმად, თითოეულმა მხარემ უნდა დაამტკიცოს გარემოებანი, რომლებზედაც იგი ამყარებს თავის მოთხოვნებსა და შესაგებელს, ხოლო საქმის გარემოებები, რომლებიც კანონის თანახმად უნდა დადასტურდეს გარკვეული სახის მტკიცებულებებით, არ შეიძლება დადასტურდეს სხვა სახის მტკიცებულებებით.
როგორც სარჩელის შინაარსიდან ირკვევა, მოსარჩელე სასარჩელო მოთხოვნის დასასაბუთებლად მიუთითებდა შემდეგ ფაქტებზე: სს “ტ-ი” თანახმად 2004 წლის 1 მარტის ხელშეკრულებისა, ვალდებული იყო გამოეყო სს “... ბანკისათვის” ფიქსირებული ნომრები და უზრუნველეყო აბონენტის შესაბამისი სატელეფონო მომსახურება; 2008 წლის 1 აგვისტოდან შპს “კ. ო-ი” უწევს სს “... ბანკი ს” როგორც სატელეფონო, ასევე ინტერნეტ მომსახურებას; 2009 წლის აგვისტო-სექტემბრის თვეში შპს “კ. ო-მა” სს “... ბანკი ს” გაუწია 273 828.00 ლარის ღირებულების სატელეფონიო მომსახურება, საიდანაც მომსახურების 75%-ი განხორციელებულია კუბის მიმართულებით მოპასუხის სატელეფონო ნომრიდან _ 505500. ზემოაღნული სამართლებრივი მოსაზრებებიდან და მითითებული გარემოებებიდან გამომდინარე, მოსარჩელის მტკიცების ტვირთს წარმოადგენდა დაედასტურებინა, რომ მართლაც გაუწია სადავო პერიოდში მოპასუხეს შესაბამისი მომსახურება, რომლის 75% განხორციელდა კუბაში.
კასატორის განმარტებით, სასამართლომ არასწორად დაადგინა სადავო სატელეფონო მომსახურების ფაქტი, რომელსაც საფუძვლად დაუდო ექსპერტიზის 2010 წლის 31 აგვისტოს დასკვნის არასწორი შეფასება. საქმეში წარმოდგენილი ექსპერტიზის დასკვნის მე-4 პუნქტი, რომელზე დაყრდნობითაც მიიღო გადაწყვეტილება სასამართლომ, არ პასუხობს ექსპერტიზის დანიშვნის შესახებ განჩინებაში დასმულ შეკითხვას. პალატამ შპს “კ. ონლლაინის” აღიარების საფუძველზე უდავოდ დადგენილად ჩათვალა, რომ კუბის მიმართულებით განხორციელებული სადავო ზარების ნუმერაციის რესურსის მიხედვით იდენტიფიცირება არ მომხდარა, ამასთან შეფასება არ მიუცია იმ ფაქტისთვის, რატომ არ განხორციელდა აღნიშნულის იდენტიფიცირება, მაშინ, როდესაც სხვა მიმართულებით განხორციელებული ზარები იდენტიფიცირებულია.
საკასაციო პალატა ყურადღებას მიაქცევს როგორც პირველი ინსტანციის სასამართლოს, ასევე სააპელაციო სასამართლოს იმ შეფასებებს, სადაც ცალსახადაა აღნიშნული, რომ კუბის მიმართულებით განხორციელებულ ზარებზე, მოპასუხის ნუმერაციის რესურსის კონკრეტული სატელეფონო ნომრის იდენტიფიცირება ვერ მოხერხდა (იხ. პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილების 3.1.5. პუნქტი; სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების 4.8 პუნქტი). საგულისხმოა, რომ თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2010 წლის 27 აპრილის განჩინებით ექსპერტისათვის დასმულ კითხვებთაგან ერთ-ერთი კითხვა შეეხებოდა იმ საკითხის გამორკვევას, ზარების კუბის მიმართულებით განხორციელების შემთხვევაში, კონკრეტულად რომელი სატელეფონო ნომრიდან და რა ხანგრძლივობის ზარები იქნა განხორციელებული. როგორც სააპელაციო სასამართლომ ექსპერტის დასკვნის შეფასების საფუძველზე დაადგინა, შპს “კ. ო-ის” ბილინგის სისტემაში კუბის მიმართულებით აღრიცხული ზარები წარმოადგენდა სს “... ბანკი ს” კუთვნილი 212.58.126.70 IP მისამართით შპს “კ. ო-ში” დამისამართებულ ზარებს. ამდენად ის გარემოება, რაზეც მოსარჩელე აფუძნებდა თავის სასარჩელო მოთხოვნას, ექსპერტის მიერ ცალსახად არ იქნა დადგენილი. სააპელაციო სასამართლომ მიუხედავად სადავო ზარების კონკრეტული ნუმერაციის რესურსის (სატელეფონო ნომრის) იდენტიფიცირების შეუძლებლობისა, არ გამორიცხა სადავო მომსახურების გაწევის ფაქტი.
საკასაციო პალატა მიუთითებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 105-ე მუხლზე და განმარტავს, რომ ამავე მუხლის პირველი და მეორე ნაწილების თანახმად, სასამართლოსათვის არავითარ მტკიცებულებას არა აქვს წინასწარ დადგენილი ძალა. სასამართლო აფასებს მტკიცებულებებს თავისი შინაგანი რწმენით, რომელიც უნდა ემყარებოდეს მათ ყოველმხრივ, სრულ და ობიექტურ განხილვას, რის შედეგადაც მას გამოაქვს დასკვნა საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებების არსებობის ან არარსებობის შესახებ. ამავე კოდექსის 172-ე მუხლის მიხედვით, კი, ექსპერტის დასკვნა სასამართლოსათვის სავალდებულო არ არის და მისი შეფასება ხდება 105-ე მუხლით დადგენილი წესით, მაგრამ სასამართლოს უარი დასკვნის მიღებაზე დასაბუთებულ უნდა იქნეს საქმეზე გამოტანილ გადაწყვეტილებაში ან განჩინებაში. ამდენად სასამართლოს მოსაზრებანი, რომლებითაც იგი იზიარებს ან უარყოფს ამა თუ იმ მტკიცებულებას, უნდა აისახოს დასაბუთებულ გადაწყვეტილებაში. მართალია მოცემულ შემთხვევაში, სასამართლომ ექსპერტის დასკვნას მიანიჭა უპირატესი მნიშვნელობა, ვინაიდან დავის არსიდან გამომდინარე სადავო საკითხების გადაწყვეტა მოითხოვდა სპეციალურ ცოდნას, თუმცა, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ ექსპერტის დასკვნა არ იქნა შეფასებული ყოველმხრივ და სრულად, საქმეში წარმოდგენილ სხვა მტკიცებულებებთან ერთობლიობაში, მაგალითად: მხედველობაში არ იქნა მიღებული ის ფაქტი, რომ სადავო პერიოდი მოიცავდა 2 არასამუშაო დღეს; ასევე ზარების წუთობრივმა რაოდენობამ შეადგინა 97795,71 წუთი. პალატა ყურადღებას გაამახვილებს ექსპერტის დაკვნის იმ ნაწილზე, სადაც იგი განმარტავს, რომ 2004 წლის 1 მარტის ხელშეკრულებაში არ არის გათვალისწინებული ტექნიკური უზრუნველყოფის დეტალები, რომლის საფუძველზეც მოხდებოდა კავშირის ტექნიკური უზრუნველყოფა, ამასთან, ექპერტი დასკვნით ნაწილში არც იმის შესაძლებლობას გამორიცხავს, რომ შპს “კ. ო-ში” სს “... ბანკი ს” კუთვნილი IP მისამართით არასანქცირებულად მოხვდა ზარები.
ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატა კასატორის პრეტენზიას იმის შესახებ, რომ სააპელაციო სასამართლოს მიერ დარღვეულ იქნა საპროცესო ნორმები, რის შედეგადაც სასამართლომ არასწორად დაადგინა შპს “კ. ონლლაინის” მიერ სს “... ბანკი სათვის” სადავო სატელეფონო მომსახურების ფაქტი, დასაბუთებულია და გაზიარებულ უნდა იქნეს.
საკასაციო პალატა მიუთითებს სამოქალაქო კოდექსის 316-ე მუხლზე, რომლის პირველი ნაწილის თანახმად, ვალდებულების ძალით კრედიტორი უფლებამოსილია მოსთხოვოს მოვალეს რაიმე მოქმედების შესრულება. შესრულება შეიძლება გამოიხატოს მოქმედებისაგან თავის შეკავებაშიც. საქმის მასალებით დადგენილია, რომ მხარეთა შორის არსებობს ვალდებულებით-სამართლებრივი ურთიერთობა, კერძოდ, დადებულია ნარდობის ხელშეკრულება. ამავე კოდექსის 629-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, ნარდობის ხელშეკრულებით მენარდე კისრულობს შეასრულოს ხელშეკრულებით გათვალისწინებული სამუშაო, ხოლო შემკვეთი ვალდებულია გადაუხადოს მენარდეს შეთანხმებული საზღაური. შესაბამისად, თუ სახეზე არ არის სამუშაოს შესრულების ფაქტი, არ წარმოიშობა შეთანხმებული საზღაურის გადახდის ვალდებულება. მოცემულ შემთხვევაში, შპს “კ. ონლლაინი” ედავებოდა მოპასუხე სს “... ბანკი ს” ხელშეკრულების საფუძველზე განხორციელებული მომსახურების თანხის გადაუხდელობას, რის გამოც სასამართლოში მოითხოვა მოპაუხის მიერ ვალდებულების შეუსრულებლობის გამო მისთვის შესაბამისი ანაზღაურების დაკისრება.
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 411-ე მუხლის თანახმად, საკასაციო სასამართლო თვითონ მიიღებს გადაწყვეტილებას საქმეზე, თუ არ არსებობს ამ კოდექსის 412-ე მუხლით გათვალისწინებული გადაწყვეტილების გაუქმებისა და საქმის სააპელაციო სასამართლოში ხელახლა განსახილველად დაბრუნების საფუძვლები. ვინაიდან საკასაციო განაცხადი ეხება სასამართლოს მიერ ახალი გადაწყვეტილების მიღებას, ამასთან, კასატორის მხრიდან სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებზე წარმოდგენილ იქნა დასაბუთებული საკასაციო პრეტენზია, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე დადგენილი სხვა გარემოებები არ ქმნიან მატერიალურ-სამრთლებრივი მოთხოვნის დაკმაყოფილებისათვის აუცილებელ შემადგენლობას, რის გამოც მოსარჩელეს უარი უნდა ეთქვას მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე.
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 53-ე მუხლის პირველი ნაწილის პირველი წინადადების თანახმად, იმ მხარის მიერ გაღებული ხარჯების გადახდა, რომლის სასარგებლოდაც იქნა გამოტანილი გადაწყვეტილება, ეკისრება მეორე მხარეს, თუნდაც ეს მხარე განთავისუფლებული იყოს სახელმწიფოს ბიუჯეტში სასამართლო ხარჯების გადახდისაგან. ამავე მუხლის მე-2 და მე-3 ნაწილების თანახმად კი, ამ მუხლში აღნიშნული წესები შეეხება აგრეთვე სასამართლო ხარჯების განაწილებას, რომლებიც გასწიეს მხარეებმა საქმის სააპელაციო და საკასაციო ინსტანციებში წარმოებისას. თუ სააპელაციო ან საკასაციო სასამართლო შეცვლის გადაწყვეტილებას ან გამოიტანს ახალ გადაწყვეტილებას, იგი შესაბამისად შეცვლის სასამართლო ხარჯების განაწილებასაც.
მოცემული საქმის მასალებით დასტურდება, რომ მოპასუხე სს “... ბანკი მ” საქმის სააპელაციო წესით განხილვისას სახელმწიფო ბაჟის სახით გადაიხადა 7 000 ლარი, ხოლო საკასაციო საჩივარზე 8 000 ლარი. იმის გათვალისწინებით, რომ საკასაციო პალატამ შეცვალა გადაწყვეტილება და შპს “კ. ო-ს” უარი ეთქვა სარჩელის დაკმაყოფილებაზე, სასამართლო თვლის, რომ ამ უკანასკნელს სს “... ბანკი ს” სასარგებლოდ უნდა დაეკისროს კასატორის მიერ გაწეული სასამართლო ხარჯები 15 000 (7000+8000) ლარის ოდენობით.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო პალატამ იხელმძღვანელა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 53-ე, 411-ე მუხლით და
გ ა დ ა წ ყ ვ ი ტ ა:
1. სს “... ბანკი ს” საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდეს.
2. გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2011 წლის 14 აპრილის გადაწყვეტილება და მიღებულ იქნას ახალი გადაწყვეტილება.
3. შპს “კ. ო-ის” სარჩელი არ დაკმაყოფიდეს.
4. შპს “კ. ო-ს” (ს/¹...) სს “... ბანკი ს” (ს/¹202906427) სასარგებლოდ დაეკისროს ამ უკანასკნელის მიერ გაწეული სასამართლო ხარჯები 15 000 ლარის ოდენობით.
5. საკასაციო პალატის განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.