ას-1033-1064-2011 6 ოქტომბერი, 2011 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

თეიმურაზ თოდრია (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ვასილ როინიშვილი, მაია სულხანიშვილი

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი – ლ. ლ-ე

მოწინააღმდეგე მხარე _ ლ. ჩ-ი

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 4 მაისის გადაწყვეტილება

საკასაციო საჩივრის ავტორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

დავის საგანი – სესხისა და პირგასამტეხლოს გადახდის დაკისრება, იპოთეკით დატვირთული ქონების რეალიზაცია

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

ლ. ჩ-მა სარჩელი აღძრა სასამართლოში ლ. ლ-ის წინააღმდეგ და მოითხოვა მოპასუხისათვის სესხის თანხის 44 000 აშშ დოლარისა და 2008 წლის 08 ნოემბრიდან 2010 წლის 18 ოქტომბრამდე დარიცხული პირგასამტეხლოს (ყოველ ვადაგადაცილებულ დღეზე 0,3%) 93 984 აშშ დოლარის, სულ 137 984 აშშ დოლარის გადახდის დაკისრება და აღნიშნული თანხის გადახდევინების მიზნით ლ. ლ-ის საკუთრებაში არსებული იპოთეკით დატვირთული უძრავი ქონების (მდებარე: ქ. თბილისი, კ-ას ქუჩა ¹3) აუქციონზე რეალიზაცია. სასამართლოს 2010 წლის 09 ნოემბრის საოქმო განჩინებით ლ. ჩ-ის სარჩელი საარბიტრაჟო შეთანხმების ბათილად ცნობის ნაწილში განუხილველად იქნა დატოვებული სარჩელის ამ ნაწილში მოსარჩელის წარმომადგენლის იოსებ ბარათაშვილის მიერ გამოხმობის გამო.

მოპასუხე ლ. ლ-ემ სარჩელი არ ცნო და აღნიშნა, რომ მართალია მასსა და მოსარჩელეს შორის გაფორმდა ხელშეკრულება, მაგრამ ამ უკანასკნელს მისთვის თანხა არ უსესხებია.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 29 ნოემბრის გადაწყვეტილებით ლ. ჩ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

საქალაქო სასამართლოს დასახელებული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ლ. ჩ-მა, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 4 მაისის გადაწყვეტილებით ლ. ჩ-ის სააპელაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 29 ნოემბრის გადაწყვეტილების შეცვლით მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება, ლ. ჩ-ის სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, ლ. ლ-ეს ლ. ჩ-ის სასრგებლოდ დაეკისრა 32 500 (ოცდათორმეტიათას ხუთასი) აშშ დოლარის გადახდა, დაკისრებული თანხის გადახდა დადგინდა ლ. ლ-ის საკუთრებაში არსებული იპოთეკით დატვირთული უძრავი ქონების _ მდებარე ქ. თბილისი, ქუჩა კ-ა (ყოფ. კახოვსკი), ¹3, საკადასტრო კოდი ¹... _ აუქციონზე რეალიზაციის გზით, ლ. ლ-ეს სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ დაეკისრა სარჩელზე და სააპელაციო საჩივარზე გადასახდელი სახელმწიფო ბაჟების, ჯამში 3731 (სამიათას შვიდასოცდათერთმეტი) ლარის, გადახდა.

სააპელაციო სასამართლო საქმეზე დადგენილად მიიჩნია შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

2008 წლის 07 აგვისტოს ლ. ლ-ესა და ლ. ჩ-ს შორის სანოტარო წესის დაცვით გაფორმდა სესხისა და იპოთეკის ხელშეკრულება, რომლის მიხედვით, სესხის თანხამ შეადგინა 44 000 აშშ დოლარი, ხელშეკრულების მოქმედების ვადა _ 3 თვე, სესხი გაიცა სარგებლის გარეშე, ხოლო თანხის დაუბრუნებლობის შემთხვევაში პირგასამტეხლოს ოდენობად განისაზღვრა 0.3% ყოველ ვადაგადაცილებულ დღეზე. მიღებული სესხის უზრუნველსაყოფად, იპოთეკით დაიტვირთა ლ. ლ-ის კუთვნილი უძრავი ქონება მდებარე თბილისი, კ-ას (ყოფილი კ-ის) ¹3, მე-9 სართული, ბინა ¹33 (ტ.I, 14-17).

საჯარო რეესტრიდან 08.06.2010წ. მომზადებული ამონაწერით პალატამ დადასტურებულად მიიჩნია, რომ თბილისში, კ-ას ქუჩა (ყოფილი კ-ის) ¹3-ში მდებარე ბინა ¹33-ზე რეგისტრირებულია ლ. ჩ-ის იპოთეკის უფლება. ამონაწერის თანახმად, 07.08.2008წ. სესხისა და იპოთეკის ხელშეკრულება მოსარჩელე ლ. ჩ-მა საჯარო რეესტრში სარეგისტრაციოდ წარადგინა 2008 წლის 08 აგვისტოს 10 საათსა და 53 წუთზე. საჯარო რეესტრში ლ. ლ-ის კუთვნილ უძრავ ქონებაზე თბილისში, კ-ას ქუჩა (ყოფილი კ-ის) ¹3-ში მდებარე ბინა ¹33-ზე ლ. ჩ-ის იპოთეკის უფლება დარეგისტრირდა 2008 წლის 13 აგვისტოს (ტ.I, ს.ფ 19-20), იპოთეკის რეგისტრაცია კი, დღემდე გაუქმებული არ არის.

სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ ლ. ჩ-ს მითითებული ხელშეკრულების დადებისას გააჩნდა საკმარისი სახსრები (ნაღდი ფულის სახით) ნაკისრი ვალდებულების შესასრულებლად. კერძოდ, საქმეში წარმოდგენილი სს ბანკი “...”-ს 2008 წლის 13 ივნისის სალაროს გასავლის ¹3 და 2008 წლის 21 ივლისის სალაროს გასავლის ¹9 ორდერებიის მიხედვით, ლ. ჩ-ს ბანკიდან პირადი საჭიროებისათვის გამოტანილი აქვს პირველ შემთხვევაში 6 100 აშშ დოლარი, ხოლო მეორე შემთხვევაში _ 4 490 აშშ დოლარი. საქმეში ასევე მოიპოვება სს ბანკი “...”-ს 2008 წლის 31 ივლისის ჩეკი, რომლის მიხედვით, ლ. ჩ-მა, როგორც კრედიტორმა, აუქციონის შედეგად მიიღო 54 524.67 ლარი.

სადავო სესხისა და იპოთეკის ხელშეკრულება გაფორმებული იქნა ჯ. ბ-ის საშუამავლო ფირმის მეშვეობით. ჯ. ბ-ს მოწმის სახით დაკითხვისას ნაჩვენები აქვს, რომ მსესხებელ ლ. ლ-ისაგან მიღებული აქვს საშუამავლო მომსახურების თანხა.

სააპელაციო პალატამ აღნიშნა, რომ მხარეთა შორის სადავო იყო 07.08.2008წ. გაფორმებული სესხისა და იპოთეკის ხელშეკრულებით განსაზღვრული სესხის _ 44 000 აშშ დოლარის ლ. ლ-ისათვის გადაცემის ფაქტი, ვინაიდან ლ. ლ-ე უარყოფდა თანხის გადაცემის ფაქტს.

პალატამ მიუთითა, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლოს განმარტებით, სესხის ხელშეკრულების დასადებად საკმარისი არ იყო მხოლოდ მხარეთა შეთანხმება (ხელშეკრულების გაფორმება), აუცილებელია ასევე მხარემ დაადასტუროს კონკრეტული ოდენობის თანხის გადაცემა მსესხებლისათვის, რასაც მოცემულ შემთხვევაში ადგილი არა აქვს. თავად მხარეთა შორის დადებული ხელშეკრულების არსებით პირობას წარმოადგენდა, რომ სესხის გადაცემის დროს უნდა მომხდარიყო მხარეთა შორის მიღება-ჩაბარების აქტის გაფორმება, რაც არ მომხდარა. ამდენად, მხოლოდ მხარის _ ლ. ჩ-ის განმარტება იმის შესახებ, რომ 44 000 აშშ დოლარი გადასცა ლ. ლ-ეს, საკმარისი არ იყო აღნიშნულის დასადასტურებლად. ასევე საკმარისი არ იყო ამ ფაქტის მტკიცებისათვის მოწმის ჩვენება, ვინაიდან სამოქალაქო კოდექსის 624-ე მუხლის შინაარსიდან გამომდინარე, სესხის ხელშეკრულების ნამდვილობა არ შეიძლება დადგინდეს მხოლოდ მოწმეთა ჩვენებით. პირველი ინსტანციის სასამართლოს მითითებული შეფასება სააპელაციო პალატამ არ გაიზიარა და ყურადღება გაამახვილა სამოქალაქო კოდექსის 624-ე მუხლის არასწორად გამოყენების ფაქტზე, რადგან მოცემულ შემთხვევაში, აღნიშნა, რომ საქმე ეხებოდა მხარეთა შორის სანოტარო წესით გაფორმებულ წერილობით სესხის ხელშეკრულებასთან, მაშინ როდესაც სამოქალაქო კოდექსის მითითებული მუხლით დადგენილი ქცევის წესი ეხება სესხის ზეპირ ხელშეკრულებას. ამასთან, პალატის განმარტებით, უდავო იყო, რომ მოცემულ შემთხვევაში მოწმეთა ჩვენებებით, საქმეში არსებულ სხვა მტკიცებულებებთან ერთად, უნდა დადასტურებულიყო არა სესხის ხელშეკრულების ნამდვილობა, არამედ ამ ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ვალდებულების (სესხის თანხის გადაცემა) შესრულება გამსესხებლის (ლ. ჩ-ი) მხრიდან.

სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, სესხის გაცემა-დაბრუნების წესს ადგენს თავად სადავო ხელშეკრულების მეორე პუნქტი, ამასთან, ხელშეკრულების 2.1 ქვეპუნქტის შესაბამისად, “სესხი გაცემულია და დაბრუნდება ნაღდი სახით”, 2.2 ქვეპუნქტის მიხედვით, “სესხის გადაცემა-დაბრუნება ხდება წერილობითი აქტით, რომელსაც ხელს აწერს ორივე მხარე”, ხოლო 2.3 ქვეპუნქტის თანახმად კი, “იპოთეკარი სესხს გადასცემს მესაკუთრეს წინამდებარე ხელშეკრულების ძალაში შესვლის დღიდან”. უდავოა, რომ ამ საკითხთან დაკავშირებით ხელშეკრულება შეიცავს წინააღმდეგობრივ და ურთიერთგამომრიცხავ დებულებებს, რის გამოც, პალატის მოსაზრებით, პირველი ინსტანციის სასამართლოს, დასკვნა იმის შესახებ, რომ მოსარჩელეს მოპასუხისათვის არ გადაუცია სესხის თანხა 44 ათასი აშშ დოლარი, არ უნდა დაემყარებინა ხელშეკრულების 2.2 პუნქტის სიტყვასიტყითი აზრისათვის.

სააპელაციო პალატამ მიუთითა სამოქალაქო კოდექსის 52-ე, 623-ე, 624-ე მუხლებზე და აღნიშნა, რომ კანონმდებელი სესხის ხელშეკრულების წერილობით ფორმას გარკვეულ უპირატესობას ანიჭებს, რადგან ხელშეკრულების სადავოდ გახდომისას მხარეთა ინტერესების დაცვა უფრო მეტადაა გარანტირებული, მოდავე მხარე _ გამსესხებელი _ თავისი მოთხოვნის დასადასტურებლად მიუთითებს წერილობითი ფორმით დადებულ სესხის ხელშეკრულებაზე, მოწინააღმდეგე მხარემ კი უნდა დაადასტუროს ამ საბუთის უსწორობა. მოცემულ შემთხვევაში, პალატამ არ გაიზიარა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების მოსაზრება იმის შესახებ, თითქოს სადავო ხელშეკრულებაში არ იყოს მითითებული თანხის გადაცემის შესახებ, ხელშეკრულების 2.1 ქვეპუნქტის შესაბამისად, “სესხი გაცემულია და დაბრუნდება ნაღდი სახით” ე.ი. თანხის გადაცემა რეალურად მომხდარია. იგივე დასკვნა გამომდინარეობს მხარეთა შემდგომი მოქმედებებიდან (კონკლუდენტური მოქმედებები), მოსარჩელის ახსნა-განმარტებიდან, მოწმეების ჯ. ბ-ის, ი. ჩ-ისა და ი. ქ-ის ჩვენებებიდა, რაც არ ეწინააღმდეგება სამოქალაქო კოდექსის 624-ე მუხლის მოთხოვნას.

პალატის მოსაზრებით, მნიშვნელოვანია ის ფაქტიც, რომ კონკრეტულ შემთხვევაში მხარეთა შორის დადებულია არა სესხის შეპირების (სკ-ის 628-ე მუხლი), არამედ სესხისა და იპოთეკის ხელშეკრულება (ერთ ხელშეკრულებად). ორივე ხელშეკრულების ერთ სანოტარო აქტად გაფორმებაც იმ გარემოებაზე მუთითებს, რომ სესხი ნამდვილია და მისი დაბრუნების უზრუნველსაყოფად იპოთეკით დაიტვირთა მოვალის (ლ. ლ-ე) უძრავი ქონება.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, პალატამ მიიჩნია, რომ მოცემულ შემთხვევაში სადავო ხელშეკრულებით გამოვლენილი იყო სესხის გადაცემის ნება, სესხის თანხა გაცემულია და მისი დაბრუნების უზრუნველსაყოფად იპოთეკით დატვირთულია მოპასუხის _ ლ. ლ-ის მნიშვნელოვანი საბაზრო ღირებულების მქონე უძრავი ქონება (ხელშეკრულების 4.4 პუნქტის მიხედვით, ქონება შეფასებულია 120 ათას აშშ დოლარად).

პალატის მითითებით, ის გარემოება რომ მხარეთა შორის წარმოშობილი იყო სწორედ სესხისა და იპოთეკის ხელშეკრულებიდან წარმოშობილი უფლება-მოვალეობები, დასტურდებაოდა იმითაც, რომ მხარეებმა 2008 წლის 07 აგვისტოს გაფორმებული საარბიტრაჟო შეთანხმებით სადავო ხელშეკრულებიდან გამომდინარე დავების განხილვის წესიც შეათანხმეს ერთმანეთში.

სააპელაციო სასამართლომ ყურადღება გაამახვილა იმ ფაქტზეც, რომ მართალია, სამოქალაქო კოდექსის 286-ე მუხლის მე-2 ნაწილით იპოთეკა შეიძლება გამოყენებული იქნეს სამომავლო მოთხოვნასთან დაკავშირებით, მაგრამ ასეთ შემთხვევაში ხელშეკრულებაში მითითებული უნდა იყოს, რომ იგი იდება ამ მიზნით. მოცემულ შემთხვევაში ხელშეკრულება არც სესხის და არც იპოთეკის ნაწილში არ მიანიშნებდა სამომავლო მოთხოვნასთან დაკავშირებით სესხის უზრუნველყოფას.

პალატამ აღნიშნა, რომ მოთხოვნის უზრუნველყოფის ერთ-ერთი საშუალების, ლეგალური განსაზღვრება მოცემულია სამოქალაქო კოდექსის 286-ე მუხლის პირველ ნაწილში, რომლის თანახმად, უძრავი ნივთი შეიძლება ისე იქნეს გამოყენებული (დატვირთული) მოთხოვნის დასაკმაყოფილებლად, რომ უზრუნველყოფილ კრედიტორს მიეცეს უფლება, სხვა კრედიტორებთან შედარებით პირველ რიგში მიიღოს თავისი მოთხოვნის დაკმაყოფილება ამ ნივთის რეალიზაციით ან მისი საკუთრებაში გადაცემით. იპოთეკა აქცესორული უფლებაა, რომელიც სხვა უფლებაზეა დამოკიდებული.

სააპელაციო სასამართლომ ასევე მიუთითა 153-ე მუხლზე და აღნიშნა, რომ განსახილველ შემთხვევაში ამ ნორმით გათვალისწინებული “სხვა უფლება” იმ მთავარ უფლებას წარმოადგენდა, რომელიც გამომდინარეობდა სესხის ხელშეკრულებიდან და ეს იყო იპოთეკარ ლ. ჩ-ის უფლება _ მოვალე ლ. ლ-ისაგან მოითხოვა ფულადი ვალდებულების შესრულება.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სადავო შემთხვევაში რადგან არსებობდა იპოთეკის უფლება (აქცესორული უფლება), სასამართლოს განმარტებით, არსებობდა პრეზუმფცია, რომ სახეზეა ის მთავარი უფლებაც (მოპასუხისათვის ფულადი ვალდებულების შესრულების მოთხოვნის უფლება), რომლის უზრუნველსაყოფადაც იყო გამოყენებული იპოთეკა. საწინააღმდეგოს მტკიცების ტვირთი ასეთ შემთხვევაში აკისრია მოპასუხეს, რომელსაც, მოცემულ შემთხვევაში ამ ტვირთის რეალიზება საპროცესო კოდექსით დადგენილი წესით არ მოუხდენია. შესაბამისად, პალატამ ჩათვალა, რომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილების მითითება მოსარჩელის ახსნა-განმარტებასა და ზოგიერთი მოწმის ჩვენებებში ფულადი თანხის გადაცემის საკითხთან დაკავშირებულ შეუსაბამობებზე, არ წარმოადგენდა მოცემული დავის გადაწყვეტისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებას და მასზე დაყრდნობით ვერ გაკეთდებოდა დასკვნა იმის შესახებ, რომ მოსარჩელეს არ გადაუცია ხელშეკრულებით გათვალისწინებული თანხა მოპასუხისათვის.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, საქმეში არსებული მტკიცებულებების შინაგანი რწმენით შეფასების საფუძველზე, სააპელაციო პალატამ დადგენილად მიიჩნია, რომ მხარეთა შორის გაფორმებული სესხისა და იპოთეკის ხელშეკრულება ნამდვილი იყო, მოპასუხე მხარეს მიღებული ჰქონდა ხელშეკრულებით განსაზღვრული სასესხო თანხა 44 ათასი აშშ დოლარის ოდენობით, საიდანაც მას მოსარჩელისათვის დაბრუნებული აქვს 21 500 აშშ დოლარი.

პალატის დასკვნა მოპასუხის მხრიდან ფულადი ვალდებულების ნაწილობრივ შესრულების შესახებ დაეფუძნა სააპელაციო სასამართლოს სხდომაზე აპელანტის (მოსარჩელის) მიერ მიცემულ ახსნა-განმარტებას. ამასთან, პალატამ არ გაიზიარა ლ. ჩ-ის მითითება იმის შესახებ, რომ ეს შესრულება უნდა ჩათვლილიყო პირგასამტეხლოში. აღნიშნულის საწინააღმდეგოდ პალატამ მიიჩნია, რომ ლ. ჩ-ის მიერ ლ. ლ-ისაგან მიღებული 21 500 აშშ დოლარი უნდა გამოაკლებოდა ძირითად თანხას 44 000 აშშ დოლარს. პალატის ეს მოსაზრება დაეფუძნა შემდეგ მოსაზრებებს, კერძოდ:

სააპელაციო პალატამ მიუთითა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 417-ე, 418.1-ე, 420-ე მუხლებზე და შეუძლებლად მიაჩნია იმის დადგენა კონკრეტულად როდის მოხდა ფულადი ვალდებულებების ნაწილობრივ შესრულება ლ. ლ-ის მიერ (აპელანტის განმარტებით, 21 500 აშშ დოლარი არ წარმოადგენს ერთჯერადად გადახდილ თანხას) და რას შეადგენდა თითოეულ შემთხვევაში ვადაგადაცილების პერიოდი. აღნიშნული საკითხის გადაწყვეტისას, პალატამ მიიჩნია, რომ მნიშვნელოვანი იყო სამოქალაქო კოდექსის 377-ე მუხლის დანაწესი, რომელიც ორზე მეტი შესასრულებელი ვალდებულების არსებობისას, არჩევის უფლებას ანიჭებს მოვალეს. მოცემულ შემთხვევაში სწორედ მოვალე ლ. ლ-ის ინტერესებშია, რომ მის მიერ ლ. ჩ-ისათვის დაბრუნებული 21 500 აშშ დოლარი ჩაითვალოს ძირითადი ვალდებულების შესრულებაში. რისი გათვალისწინებითაც, ძირი თანხიდან გადასახდელი რჩება 22 500 აშშ დოლარი. აღნიშნულისა და იმის გათვალისწინებით, რომ ვალდებულების დარღვევისათვის მოსარჩელე მხარის მიერ, “მოჭრილი” თანხის სახით, მოთხოვნილი იყო შეუსაბამოდ მაღალი პირგასამტეხლო (თავიდან 93 984 აშშ დოლარი, რომელიც შეამცირეს 72 484 აშშ დოლარამდე), იგი, სამოქალაქო კოდექსის 420-ე მუხლის საფუძველზე, სააპელაციო პალატამ ჩათვალა, რომ უნდა შემცირებულიყო 10 ათას აშშ დოლარამდე. შესაბამისად, მოპასუხეს მოსარჩელის სასარგებლოდ საბოლოოდ უნდა დაეკისრებოდა 32 500 აშშ დოლარი (22 500+10 000), რომლის გადახდა დადგინდა იპოთეკის საგნის რეალიზაციით.

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ ლ. ჩ-ის სააპელაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილებას ექვემდებარებოდა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს დასახელებული გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ლ. ლ-ემ, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა შემდეგი საფუძვლებით:

კასატორის განმარტებით, სასამართლომ გამოიყენა კანონი, რომელიც არ უნდა გამოეყენებინა, კერძოდ საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 316-317-ე მუხლები, 361-ე მუხლის მე-2 ნაწილი, 301-ე მუხლის პირველი ნაწილი. კასატორის აზრით, სასამართლომ მართალია გამოიყენა კანონები, რომლებიც უნდა გამოეყენებინა, მაგრამ არასწორად განმარტა ისინი, კერძოდ, სამოქალაქო კოდექსის 52-ე, 153.1-ე, 286-ე, 316-317-ე, 361.2-ე, 623-624-ე მუხლები, 628-ე მუხლი.

კასატორის აზრით, სასამართლომ ასევე არასწორად დაადგინა საქმის ფაქტობრივი გარემოებები, კერძოდ, არასწორად მიიჩნია, რომ ლ. ჩ-ს “მითითებული ხელშეკრულების დადებისას გააჩნდა საკმარისი სახსრები”; ასევე ის ფაქტი, რომ სადავო სესხისა და იპოთეკის ხელშეკრულება გაფორმდა ჯ. ბ-ის საშუამავლო ფირმის მეშვეობით; არასწორია დადგენილი ფაქტი მასზე, რომ თანხის გადაცემა რეალურად მოხდა. კასატორის განმარტებით, სასამართლომ არასწორად მიიჩნია, რომ “კონკრეტულ შემთხვევაში მხარეთა შორის დადებულია არა სესხის შეპირების (სკ-ის 628-ე მუხლი), არამედ სესხისა და იპოთეკის ხელშეკრულება”.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 25 ივლისის განჩინებით ლ. ლ-ის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მიხედვით დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ლ. ლ-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას ლ. ლ-ის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. მოცემულ შემთხვევაში, ვინაიდან საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნა მიჩნეული, კასატორს უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (2701.08 ლარი) 70% _ 1890.76 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. ლ. ლ-ის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. კასატორს დაუბრუნდეს მის მიერ მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (2701.08 ლარი) 70% _ 1890.76 ლარი.

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.