ას-1087-1116-2011 13 ოქტომბერი, 2011 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

თეიმურაზ თოდრია (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ვასილ როინიშვილი, მაია სულხანიშვილი

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი – რ. კ-ე

მოწინააღმდეგე მხარე _ ლ. კ-ე

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 24 მაისის განჩინება

საკასაციო საჩივრის ავტორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე

დავის საგანი – ხელშეკრულების, როგორც თვალთმაქცური გარიგების, ბათილად ცნობა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

რ. კ-ემ სარჩელი აღძრა სასამართლოში მოპასუხე ლ. კ-ის წინააღმდეგ და მოითხოვა მასსა და მოპასუხეს შორის დადებული 2009 წლის 29 მაისის ჩუქების ხელშეკრულების ბათილად ცნობა შემდეგი საფუძვლებით:

სარჩელის თანახმად, რ. კ-ე 1950 წლიდან ფლობს საცხოვრებელ ბინას, მდებარე ქ. თბილისი, ჭ-ის ქუჩა ¹10/2. იგი არის 72 წლის, მარტოხელა პენსიონერი და არ ყოფილა დაოჯახებული. მას ჰყავს ორი წლით უფროსი და – მოპასუხე ლ. კ-ე. მოსარჩელის განმარტებით, იგი მთელი მისი ცხოვრების მანძილზე ზრუნავდა საკუთარ დაზე. მას განზრახული ჰქონდა, რომ გარდაცვალების შემდგომ საცხოვრებელი ბინა დაეტოვებინა მოპასუხისათვის, რადგან სხვა მემკვიდრე არ ჰყავდა. რამოდენიმე წლის წინ, ლ. კ-ემ უთხრა, რომ მოსარჩელეს დაეწერა ანდერძი, რითიც მთელ ქონებას დაუტოვებდა მას. ვინაიდან იყო მოხუცებული და საჭიროებდა მოვლას, შესაბამისად, იფიქრა რომ მისი დის სასარგებლო ანდერძის დატოვებით იგი უფრო მშვიდად იქნებოდა და არ ექნებოდა ეჭვი იმის თაობაზე, რომ მას შეეძლო ბინა დაეტოვებინა მეგობარი ქალისათვის. იმ პერიოდისათვის მოსარჩელეს ჰქონდა მატერიალური პრობლემები, კერძოდ, მეგობრის ვალები, ამიტომ მას და მის მეგობარ ქალბატონსაც მატერიალურად ძალიან უჭირდა. ასეთ შემთხვევაში, ლ. კ-ის შემოთავაზება, რომ ის და მისი ოჯახის წევრები იზრუნებდნენ მათ ჯანმრთელობაზე, მოსარჩელისათვის იყო მისაღები. 2009 წლის 29 მაისს ლ. კ-ის მოთხოვნით, მოსარჩელემ გადაწყვიტა შეედგინა ანდერძი. იგი გაჰყვა მას სანოტარო ბიუროში, რადგან დარწმუნებული იყო, რომ მოპასუხეს სურდა მხოლოდ ანდერძის შედგენა. თუმცა, მოგვიანებით მისთვის ცნობილი გახდა, რომ ბინის მესაკუთრეს წარმოადგენდა ლ. კ-ე. საჯარო რეესტრიდან მიღებული დოკუმენატციის მიხედვით, შეიტყო რომ ხელი მოაწერა არა ანდერძს, არამედ უძრავი ქონების ჩუქების ხელშეკრულებას. მას შემდეგ, რაც რ. კ-ემ მოითხოვა დისაგან ახსნა-განმარტება, პასუხად მიიღო შეურაცხყოფა. აქედან გამომდინარე, რ. კ-ე ითხოვს 2009 წლის 29 მაისის ჩუქების ხელშეკრულების ბათილად ცნობას, როგორც თვალთმაქცურ გარიგებას, რითიც დაიფარა სამისდღეშიო რჩენის ხელშეკრულება.

მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2011 წლის 22 თებერვლის გადაწყვეტილებით რ. კ-ის სარჩელი ლ. კ-ის მიმართ 2009 წლის 29 მაისის ჩუქების ხელშეკრულების ბათილად ცნობის თაობაზე არ დაკმაყოფილდა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს დასახელებული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა რ. კ-ემ, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 24 მაისის განჩინებით რ. კ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.

სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა პირველი ინასტანციის სასამართლოს მიერ საქმეზე დადგენილი შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

29.05.2009წ. რ. კ-ესა (მჩუქებელი) და ლ. კ-ეს (დასაჩუქრებული) შორის დაიდო უძრავი ნივთის ჩუქების ხელშეკრულება (დამოწმებული ნოტარიუს ნ. უ-ის მიერ, რეგისტრაციის ¹ ...), რომლითაც ქ. თბილისი, ჭ-ის ქუჩა ¹10/2 მდებარე საცხოვრებელი ბინა რ. კ-ემ აჩუქა ლ. კ-ეს (ტ.I, ს.ფ.12-17);

29.05.2009წ. ჩუქების ხელშეკრულების საფუძვლზე ქ. თბილისი, ჭ-ის ქუჩა ¹10/2 მდებარე საცხოვრებელი ბინა საკუთრების უფლებით აღრიცხულია ლ. კ-ის სახელზე (ტ.I, ს.ფ. 18,19);

ლ. კ-ე არის რ. კ-ის და.

სასამართლომ აღნიშნა, რომ საქმეში წარმოდგენილი იყო თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 25.01.2010წ. კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილება, რომლითაც რ. კ-ის სარჩელი მოპასუხე ლ. კ-ის მიმართ ჩუქების ხელშეკრულების გაუქმების თაობაზე არ დაკმაყოფილდა (ტ.I, ს.ფ. 48-55). აღნიშნული გადაწყვეტილებიდან ირკვეოდა, რომ რ. კ-ემ წარდგენილი სარჩელის საფუძვლად მიუთითა შემდეგი: “მოსარჩელის განმარტებით, ცხოვრობს ქ. თბილისში, ჭ-ის ქ. ¹10/2-ში, რომელიც საკუთრების უფლებით 1990 წლიდან ირიცხებოდა მის სახელზე. მოპასუხე ლ. კ-ე არის მოსარჩელის და, რომელთანაც კარგი ურთიერთობა ჰქონდა. აღნიშნულის გამო გადაწყვიტა დაეწერა ანდერძი და მთელი მისი ქონება ანდერძით დაეტოვებინა დისთვის, რადგანაც არ ჰყავს შვილი და შვილიშვილები. ამ სურვლის შესახებ იცოდა მოპასუხემ. მოსარჩელემ ასევე აღნიშნა, რომ 2009 წლის 28 მაისს დაურეკა დისშვილმა და უთხრა, რომ მეგობარ ნოტარიუსთან 29 მაისს წაიყვანდნენ და ანდერძით გადააფორმებდა ბინას ლ. კ-ეზე. მოსარჩელის განმარტებით მან ნოტარიუსს უთხრა, რომ სურდა ანდერძის გაფორმება. ხელმოწერის დროს სანოტარო დოკუმენტი არ წაუკითხავს, რადგანაც იცოდა, რომ ხელს აწერდა ანდერძს. სანოტარო აქტის ერთი ეგზემპლარი მას მისმა დისშვილმა არ გადასცა და შეპირდა, რომ შემდგომში გადასცემდა. მოსარჩელემ აღნიშნა, რომ 2009 წლის სექტემბრის თვეში შეიტყო, რომ ბინის მესაკუთრე იყო ლ. კ-ე” (ტ.I, ს.ფ. 48, 49). იგივეს უთითებს მოსარჩელე წინამდებარე სარჩელშიც (ტI, ს.ფ.2,3).

პალატის მითითებით, თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 25.01.2010წ. გადაწყვეტილებით დადგენილ იქნა, რომ: ლ. კ-ე არ უშლის ხელს მოსარჩელე რ. კ-ეს ისარგებლოს საცხოვრებელი ბინით და არც მის გამოსახლებას ითხოვს; მოპასუხეს არ გამოუჩენია მოსარჩელის მიმართ დიდი უმადურობა და არც მძიმე შეურაცხყოფა მიუყენებია; რ. კ-ის მიერ ლ. კ-ისათვის ქონების ჩუქებამ არ მოუსპო საარსებო წყარო მჩუქებელს (ტ.I, ს.ფ.52).

სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ თბილისის საქალაქო სასამართლომ მართებულად არ გაიზიარა მოსარჩელის მსჯელობა ჩუქების ხელშეკრულების თვალთმაქცურობისა და მისით სამისდღეშიო რჩენის ხელშეკრულების დაფარვის თაობაზე, ვინაიდან სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-4 და 102-ე მუხლების შესაბამიად, რაიმე მტკიცებულება, რაც დაადასტურებდა იმ გარემოებას, რომ რ. კ-ესა და ლ. კ-ეს შორის არსებობდა შეთანხმება სამიდღეშიო რჩენის შესახებ, მოსარჩელეს არ წარმოუდგენია.

სააპელაციო სასამართლომ სამოქალაქო კოდექსის 56-ე მუხლზე მითითებით, აღნიშნა, რომ სადავო გარიგება ვერ მიიჩნეოდა თვალთმაქცურად. აღნიშნულთან დაკავშირებით სასამართლომ მიუთითა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 327-ე მუხლზე, რომლის შესაბამისად, ხელშეკრულება დადებულად ითვლება, თუ მხარეები მის ყველა არსებით პირობაზე შეთანხმდნენ საამისოდ გათვალისწინებული ფორმით. მოცემულ შემთხვევაში, მოსარჩელემ განმარტა, რომ მისთვის უცნობი იყო ჩუქების ხელშეკრულების არსებობა, რადგან მიიჩნევდა რომ ხელს აწერდა ანდერძს და მხოლოდ მოგვიანებით, საჯარო რეესტრიდან მიღებული დოკუმენტებით გახდა მისთვის ცნობილი ის გარემოება, რომ სანოტარო ბიუროში ხელი მოაწერინეს არა ანდერძზე, არამედ უძრავი ქონების ჩუქების ხელშეკრულებაზე. ამდენად, ვინაიდან თავად მოსარჩელის ახსნა-განმარტებით დგინდებოდა, რომ მას არ გააჩნდა ჩუქების ხელშეკრულებით სამისდღეშიო რჩენის ხელშეკრულების დაფარვის განზრახვა, გარდა ამისა, ამგვარი მიზანი გარიგების დადებისას უნდა ჰქონოდა გარიგების მეორე მხარესაც, რაც საქმის გარემოებებით ვერ დადგინდა, შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ არ არსებობდა მოთხოვნილი საფუძვლით სადავო გარიგების ბათილად ცნობის წინამძღვრები.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს დასახელებული განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა რ. კ-ემ, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება იმ საფუძვლით, რომ სასამარტლომ არასწორად მიიჩნია დადგენილად., რომ მან ვერ შეძლო გარიგების დადების დროს დაედასტურებინა მისი მიზანი _ დაედო მოპასუხესთან სამიდღემშიო რჩენის ხელშეკრულება.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 18 ივლისის განჩინებით რ. კ-ის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მიხედვით დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ რ. კ-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას რ. კ-ის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

“სახელმწიფო ბაჟის შესახებ” საქართველოს კანონის 5.1 მუხლის “მ1” ქვეპუნქტისა და “სოციალური დახმარების შესახებ” საქართველოს მთავრობის 2006 წლის 28 ივლისის ¹145 დადგენილების მე-7 მუხლის შესაბამისად, კასატორი რ. კ-ე გათავისუფლებულია სახელმწიფო ბაჟის გადახდის ვალდებულებისაგან.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. რ. კ-ის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.