¹ას-1129-1156-2011 10 ოქტომბერი, 2011 წელი

თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

პაატა ქათამაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

ვასილ როინიშვილი, ბესარიონ ალავიძე

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი განხილვის გარეშე

საკასაციო საჩივრის ავტორი _ შპს “... უნივერსიტეტი”

მოწინააღმდეგე მხარე _ ჯ. ჯ-ა

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება _ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 18 მაისის გადაწყვეტილება

კასატორის მოთხოვნა _ გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღება

დავის საგანი _ სახელფასო დავალიანების ანაზღაურება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2010 წლის 12 ივლისს თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიას სარჩელით მიმართა ჯ. ჯ-ამ მოპასუხე შპს “... უნივერსიტეტის” მიმართ. მოსარჩელემ მოითხოვა მოპასუხეს მისთვის აენაზღაურებინა: ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ხელფასი 200 ლარი; მარტის თვიდან 31 ივლისამდე პერიოდის გასამრჯელო _ 6000 ლარი; დაყოვნების ყოველი დღისათვის დაყოვნებული თანხის 0.07%; 79 წაკითხული სალექციო საათისათვის 1975 ლარი და ყოველი თვის ხელფასის დაგვიანებისათვის ყოველ ვადაგადაცილებულ დღეზე დაყოვნებული თანხის 0.07% გადაწყვეტილების აღსრულებამდე (ტომი I, ს.ფ. 2-12).

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 19 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით ჯ. ჯ-ას სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, მოპასუხეს დაევალა მოსარჩელის სასარგებლოდ საშემოსავლო გადასახადის ჩათვლით 1975 ლარისა და 2010 წლის 14 ივნისიდან გადაწყვეტილების აღსრულებამდე დაყოვნების ყოველი დღისათვის აღნიშნული თანხის 0.07%-ის _ 1.38 ლარის გადახდა, ჯ. ჯ-ას უარი ეთქვა ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ხელფასის, 6000 ლარის და დაყოვნების ყოველი დღისათვის დაყოვნებული თანხის 0.07%-ის გადახდევინების შესახებ სარჩელის დაკმაყოფილებაზე (ტომი I, ს.ფ. 74-77).

პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ორივე მხარემ (ტომი I, ს.ფ. 85-94, ტომი II, ს.ფ. 46-56).

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 18 მაისის გადაწყვეტილებით შპს “... უნივერსიტეტისა” და ჯ. ჯ-ას სააპელაციო საჩივრები ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, საქალაქო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება შეიცვალა და მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება, ჯ. ჯ-ას სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, შპს “... უნივერსიტეტს” მოსარჩელის სასარგებლოდ დაეკისრა 7144.96 ლარის, აგრეთვე, 2010 წლის 5 ივლისიდან ყოველ ვადაგადაცილებულ დღეზე 5000 ლარის 0.07%-ის გადახდა.

სააპელაციო სასამართლომ საქმეზე დადგენილად მიიჩნია შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

2010 წლის 1 თებერვალს შპს “... უნივერსიტეტსა” და ჯ. ჯ-ას შორის გაფორმდა ხელშეკრულება, რომლის შესაბამისად, ჯ. ჯ-ას უნდა გაეწია შპს “... უნივერსიტეტის” ბიზნესისა და გამოყენებით მეცნიერებათა ფაკულტეტზე სწავლების რეორგანიზაციის საექსპერტო მომსახურება. ხელშეკრულების მესამე პუნქტით განისაზღვრა დასაქმებულის უფლება-მოვალეობები. კერძოდ: დასაქმებული ვალდებულია: ა. შეასრულოს ხელშეკრულებით გათვალისწინებული სამუშაო; ბ. ამ თავის პირველი პუნქტის “ა” და “ბ” ქვეპუნქტებით გათვალისწინებული მოვალეობების შესაბამისად, შეასრულოს დამსაქმებლის კონკრეტული დავალებები; გ. დაკისრებული მოვალეობები შეასრულოს კეთილსინდისიერად და შესაბამის პროფესიულ დონეზე; დ. განუხრელად დაიცვას ამ ხელშეკრულებით დადგენილი მოთხოვნები; ე. გაუფრთხილდეს დამსაქმებლის ქონებას; ვ. დაიცვას დამსაქმებლის პატივი, ღირსება და საქმიანი რეპუტაცია, არ გაავრცელოს დაწესებულების პატივის, ღირსების და საქმიანი რეპუტაციის შემლახავი ცნობები. დასაქმებულს უფლება აქვს დამსაქმებელს მოსთხოვოს: ა. შრომის უსაფრთხო და ჯანსაღი პირობების შესრულება; ბ. ხელშეკრულებით ნაკისრი მოვალეობის შესრულება; გ. გაწეული შრომის დროული ანაზღაურება. ხელშეკრულების მეოთხე პუქტით განისაზღვრა დამსაქმებლის უფლება-მოვალეობები, კერძოდ დამსაქმებელს უფლება აქვს დასაქმებულს მოსთხოვოს ამ ხელშეკრულების მესამე თავის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული ვალდებულებების შესრულება. დამსაქმებელი ვალდებულია: ა. დასაქმებულს მიაწოდოს სამუშაოს შესრულებისათვის საჭირო ინფორმაცია და დოკუმენტები; ბ. დასაქმებულს შეუქმნას შრომის ჯანსაღი და უსაფრთხო პირობები; გ. დასაქმებულს დროულად აუნაზღაუროს შრომა;

ამავე ხელშეკრულების 5.1 და 5.2 პუნქტებით განისაზღვრა შრომის ანაზღაურება. კერძოდ, დასაქმებულის შრომის ანაზღაურება ერთი თვის განმავლობაში ამ ხელშეკრულების მესამე თავის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული ვალდებულების შესრულების დროს შეადგენდა 1200 ლარს. დასაქმებულის შრომის ანაზღაურება უნდა განხორციელებულიყო ხელშეკრულებით გათვალისწინებული სამუშაოს შესრულების შემდეგ, მომდევნო თვის 5 რიცხვში;

ხელშეკრულების მე-8 თავით ხელშეკრულების მოქმედების ვადად განისაზღვრა 2010 წლის 1 თებერვლიდან 2010 წლის 31 ივლისამდე პერიოდი;

2010 წლის 1 თებერვლიდან 12 ივნისის ჩათვლით პერიოდში ჯ. ჯ-ა შპს “... უნივერსიტეტში” მიწვეული იყო პროფესორის თანამდებობაზე და ამ პერიოდში ბიზნესისა და გამოყენებით მეცნიერებათა ფაკულტეტზე ჩაატარა სალექციო კურსის 81 საათი. ერთი საათის ღირებულება შეადგენდა 25 ლარს;

ჯ. ჯ-ას შპს “... უნივერსიტეტში” მუშაობის პერიოდში მიღებული აქვს 1000 ლარი თებერვლის თვის ხელფასის სახით, რომელიც მის საბარათე ანგარიშზე ჩაირიცხა 2010 წლის 12 აპრილს. ასევე, ჯ. ჯ-ას განმარტებით დადგენილია, რომ მას მიღებული აქვს სალექციო კურსის ანაზღაურების სახით 2 საათისათვის 50 ლარი.

სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა აპელანტ შპს “... უნივერსიტეტის” წარმომადგენლის მოსაზრება ჯ. ჯ-ასათვის სულ 1800 ლარის ანაზღაურების შესახებ, ვინაიდან აღნიშნულის დამადასტურებელი მტკიცებულება საქმეში არ იყო წარდგენილი. პირველი ინსტანციის სასამართლოში საქმის განხილვისას მოპასუხემ წარადგინა საგადასახადო დავალება 01/07/2010 შპს “... უნივერსიტეტის” მიერ ჯ. ჯ-ასათვის ხელფასის სახით ჩატარებული საათობრივი დატვირთვისათვის 600 ლარის ანგარიშზე ჩარიცხვის შესახებ. საგადასახადო დავალება 02/07/2010-ით დგინდება, რომ აღნიშნული თანხა დაიბრუნა გადამხდელმა, შპს “...მა უნივერსიტეტმა”, მითითებით, რომ დაეზუსტებინა მიმღების ანგარიში.

სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, შპს “... უნივერსიტეტის” 2010 წლის 29 ივნისის ¹10/50 ბრძანებით ცალმხრივად იქნა შეწყვეტილი ჯ. ჯ-ასთან დადებული ხელშეკრულება ხელშეკრულების მე-3 თავის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული პირობების დარღვევის გამო. ამავე ბრძანებით ჯ. ჯ-ას 2010 წლის 12 ივნისიდან შეუჩერდა სახელფასო სარგოს დარიცხვა და ხელფასის გაცემა საექსპერტო მომსახურების დამადასტურებელი დოკუმენტაციისა და დასკვნითი ანგარიშის წარდგენამდე. დასახელებული ბრძანების მე-3 პუნქტით განისაზღვრა ჯ. ჯ-ასათვის 2010 წლის 1 თებერვლიდან 2010 წლის 12 ივნისის ჩათვლით მხოლოდ საათობრივი დატვირთვის ფარგლებში ჩატარებული სალექციო საათების ანაზღაურება, მოწვეული პროფესორისათვის გათვალისწინებული სახელფასო ნიხრის შესაბამისად _ საათში 25 ლარის ოდენობით.

სააპელაციო სასამართლომ ჩათვალა, რომ სასამართლომ არასწორად მიიჩნია მხარეთა შორის 2010 წლის 1 თებერვალს დადებული გარიგება ნარდობის ხელშეკრულებად. სასამართლომ მიიჩნია, რომ მხარეთა შორის ხელშეკრულების საფუძველზე შრომითი სამართლებრივი ურთიერთობა ჩამოყალიბდა.

სამოქალაქო კოდექსის 629-ე მუხლის პირველი ნაწილის მიხედვით, ნარდობის ხელშეკრულებით მენარდე კისრულობს, შეასრულოს ხელშეკრულებით გათვალისწინებული სამუშაო, ხოლო შემკვეთი ვალდებულია, გადაუხადოს მენარდეს შეთანხმებული საზღაური. სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით, ნარდობის ხელშეკრულების საგანს წარმოადგენს მენარდის შრომის შედეგი. მენარდე ქონებრივად და ორგანიზაციულად დამოუკიდებელია შემკვეთისაგან და მას არ ექვემდებარება. შრომის ხელშეკრუკრულება სხვა ვალდებულებით სამართლებრივი ხელშეკრულებისაგან “ქვემდებარეობის” პრინციპის მოქმედებით განსხვავდება. შრომის ხელშეკრულების ფარგლებში დაქირავებული ვალდებულია სამუშაო შეასრულოს დამქირავებლის მითითების შესაბამისად, რის სანაცვლოდ დამქირავებელი ვალდებულია, მას გადაუხადოს შესაბამისი ანაზღაურება. დასაქმებული ვალდებულია სამუშაო შეასრულოს პირადად, დაქვემდებარებულ მდგომარეობაში. დასაქმებული შებოჭილია დამსაქმებლის მითითებებით. ის სამუშაოს ასრულებს შრომის შინაგანაწესის მიხედვით. შრომის კოდექსის მე-2 მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, შრომითი ურთიერთობა არის შრომის ორგანიზაციული მოწესრიგების პირობებში დასაქმებულის მიერ დამსაქმებლისათვის სამუშაოს შესრულება ანაზღაურების სანაცვლოდ. მე-3 მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, დასაქმებული არის ფიზიკური პირი, რომელიც შრომითი ხელშეკრულების საფუძველზე, დამსაქმებლისათვის ასრულებს გარკვეულ სამუშაოს. შესაბამისად, დასაქმებული არის პირი, რომელიც ვალდებულია იმყოფებოდეს სხვის სამსახურში, ხოლო ასეთი ვალდებულება გულისხმობს, უპირველეს ყოვლისა, დასაქმებულის დაქვემდებარებას დამსაქმებელზე. ქვემდებარეობის პრინციპი შრომითი ხელშეკრულების ძირითადი მახასიათებელი ნიშანია.

სააპელაციო სასამართლოს შეფასებით, განსახილველ შემთხვევაში, საქმეში წარდგენილი 2010 წლის 1 თებერვლის ხელშეკრულებიდან გამომდინარეობდა, რომ დასაქმებული ხელშეკრულებით გათვალისწინებული სამუშაოს შესრულებისას ექვემდებარებოდა ადმინისტრაციას ხელშეკრულებით გათვალისწინებულ ფარგლებში. აღნიშნული დასკვნა გამომდინარეობდა ხელშეკრულების პირველი და მე-3 პუნქტებიდან, რომლის შესაბამისად, ხელშეკრულება გაფორმდა საქართველოს შრომის კოდექსის მე-6 მუხლის პირველი ნაწილის, შპს “... უნივერსიტეეტის” წესდებისა და შინაგანაწესის საფუზველზე. მე-3 პუნქტის შესაბამისად, დასაქმებული ვალდებულია შეასრულოს დამსაქმებლის კონკრეტული დავალებები, ამავდროულად, იგი ვალდებულია დაკისრებული მოვალეობები შეასრულოს კეთილსინდისიერად პროფესიულ დონეზე.

სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა მოპასუხის განმარტება ჯ. ჯ-ას მიერ ხელშეკრულებით ნაკისრი მოვალეობების შეუსრულებლობასთან დაკავშირებით, შემდეგი გარემოებების გამო:

სააპელაციო სასამართლომ ყურადღება მიაქცია იმ გარემოებაზე, რომ ჯ. ჯ-ა შრომის სახელშეკრულებო ურთიერთობაში იმყოფებოდა 2010 წლის 1 თებერვლიდან 2010 წლის 29 ივნისამდე. ამ პერიოდის განმავლობაში ადმინისტრაციის მხრიდან რაიმე სახის გაფრთხილება ვალდებულებათა დარღვევის შესახებ საქმეში არ იყო წარდგენილი. აღნიშნული გარემოებისა და სააპელაციო სასამართლოში წარმოდგენილი მტკიცებულების (ეკონომიკისა და ბიზნეს ფაკულტეტზე არსებული სპეციალური (ეკონომიკური) ლიტერატურა, მომზადებული ჯ. ჯ-ს მიერ) საფუძველზე, სასამართლომ მიიჩნია, რომ ჯ. ჯ-ა ასრულებდა ხელშეკრულებით ნაკისრ ვალდებულებებს.

სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა შრომის კოდექსის 31-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, რომლის შესაბამისად, შრომის ანაზღაურების ფორმა და ოდენობა განისაზღვრება შრომითი ხელშეკრულებით. 2010 წლის 1 თებერვლის ხელშეკრულების მე-5 თავის შინაარსიდან გამომდინარეობდა, რომ შრომის ანაზღაურება განისაზღვრა 1200 ლარით ერთი თვის განმავლობაში, რომელიც ჯ. ჯ-ას უნდა მიეღო ყოველი მომდევნო თვის 5 რიცხვში.

საქმეზე დგინდებოდა, რომ ჯ. ჯ-ამ 2010 წლის 1 თებერვლის ხელშეკრულებიდან მიიღო შრომის ანაზღაურება მხოლოდ 1000 ლარის ოდენობით. ამდენად, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ 2010 წლის 29 ივნისამდე პერიოდის დავალიანება შეადგენდა 5000 ლარს. შესაბამისად, მოთხოვნა 5000 ლარის ოდენობით სახელფასო დავალიანების ანაზღაურების შესახებ კანონიერი იყო და დაკმაყოფილებას ექვემდებარებოდა.

სააპელაციო სასამართლომ ასევე მიუთითა შრომის კოდექსის 31-ე მუხლის მე-3 ნაწილზე, რომლის თანახმად, დასაქმებული ვალდებულია ნებისმიერი ანაზღაურების თუ ანგარიშსწორების დაყოვნების ყოველი დღისათვის გადაუხადოს დასაქმებულს დაყოვნებული თანხის 0.07 პროცენტი.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლომ ჩათვალა, რომ მოპასუხეს უნდა დაკისრებოდა შრომის ანაზღაურების დაყოვნებისათვის 2010 წლის 5 ივლისის მდგომარეობით 169.96 ლარი, ხოლო 2010 წლის 5 ივლისიდან 5000 ლარის 0.07% ყოველ ვადაგადაცილებულ დღეზე ვალდებულების შესრულებამდე.

საქმეზე დადგინდა, რომ 2010 წლის 29 ივნისიდან ჯ. ჯ-ასთან შეწყდა შრომითი ხელშეკრულება, რაც მოსარჩელეს სადავოდ არ გაუხდია. შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით, 2010 წლის 29 ივნისიდან 2010 წლის 31 ივლისამდე პერიოდის სახელფასო ანაზღაურების შესახებ მოთხოვნა უსაფუძვლო იყო.

სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ ბიზნესისა და გამოყენებით მეცნიერებათა ფაკულტეტზე სალექციო კურსის ჩატარების შესახებ მხარეთა შეთანხმება უნდა შეფასებულიყო ნარდობის ხელშეკრულებად (სამოქალაქო კოდექსის 629-ე მუხლის პირველი ნაწილი), ვინაიდან საქმის მასალებით არ დადასტურდა შრომითი ხელშეკრულების არსებობა. დადგინდა, რომ აღნიშნული ხელშეკრულებიდან გამომდინარე, მოსარჩელეს მიღებული ჰქონდა ანაზღაურება 50 ლარის ოდენობით, 2 საათის სალექციო კურსისათვის, ხოლო დავალიანება დარჩენილი 79 საათისათვის შეადგენდა 1975 ლარს.

სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ მოსარჩელის მოთხოვნა დაყოვნების ყოველი დღისათვის 0.07%-ის დაკისრების ნაწილში უსაფუძვლო იყო და ამ ნაწილში გასაჩივრებული გადაწყვეტილება უნდა შეცვლილიყო, რადგან პირველი ინსტანციის სასამართლომ გამოიყენა კანონი, რომელიც არ უნდა გამოეყენებინა, კერძოდ შრომის კოდექსის 31-ე მუხლის მე-3 ნაწილი. სამოქალაქო კოდექსის 417-ე მუხლის შესაბამასად, პირგასამტეხლო არის მხარეთა შეთანხმებით განსაზღვრული ფულადი თანხა, რომელიც მოვალემ უნდა გადაიხადოს ვალდებულების შეუსრულებლობის ან არაჯეროვანი შესრულებისათვის. სადავოს არ წარმოადგენდა, რომ მხარეთა შეთანხება ვალდებულების შეუსრულებლობისათვის პასუხისმგებლობის შესახებ მხარეთა შორის არ დადებულა. შესაბამისად, მოთხოვნა ამ ნაწილში არ ექვემდებერება დაკმაყოფილებას (ტომი II, ს.ფ. 138-149).

სააპელაციო სასამართლოს 2011 წლის 18 მაისის გადაწყვეტილება იმ ნაწილებში, რომლებითაც მოპასუხეს დაეკისრა 5000 ლარი და 169.96 ლარი, სალექციო კურსისათვის 775 ლარი, აგრეთვე, დაყოვნებული დღეებისათვის 5000 ლარის 0.07%, საკასაციო წესით გაასაჩივრა შპს “... უნივერსიტეტმა”, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღება.

საკასაციო საჩივარი დაფუნებულია შემდეგ მოტივებზე:

სააპელაციო სასამართლომ არასწორად შეაფასა საქმეში არსებული მასალები და დაადგინა, რომ მხარეებს შორის არსებობდა შრომით-სამართლებრივი ურთიერთობა. სააპელაციო სასამართლოში საქმის განხილვისას დაირღვა პროცესუალური ნორმები. კერძოდ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 380-ე მუხლის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოში საქმის განხილვისას შეიძლება მოყვანილ იქნეს ახალი ფაქტები და წარდგენილ იქნეს ახალი მტკიცებულებები. სააპელაციო სასამართლო არ მიიღებს ახალ ფაქტებსა და მტკიცებულებებს, რომლებიც მხარეს შეეძლო წარედგინა პირველი ინსტანციის სასამართლოში საქმის განხილვისას, მაგრამ არასაპატიო მიზეზით არ წარადგინა. 382-ე მუხლის თანახმად, სააპელაციო სასამართლო მიიღებს ახლად წარმოდგენილ მტკიცებულებებს, თუ მათ მნიშვნელობა აქვთ საქმისათვის. აღნიშნული დანაწესიდან გამომდინარე, ახალი მტკიცებულებების წარდგენა სააპელაციო სასამართლოში დაუშვებელია, გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც არსებობს საპატიო მიზეზი. საქმის პირველი ინსტანციის სასამართლოში განხილვის სტადიაზე, მთავარ სხდომაზე მოსარჩელის წარმომადგენელმა დააყენა შუამდგომლობა მტკიცებულებების საქმეზე დართვის შესახებ, რაც ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა იმ მოტივით, რომ მოპასუხე შპს „... უნივერსიტეტი“ დაეთანხმა მტკიცებულებების ნაწილობრივ დართვას საქმეზე. რაც შეეხებოდა საგაზეთო პუბლიკაციასა და ინტერნეტ საიტიდან ამონაბეჭდს, დასახელებული დოკუმენტების საქმეზე დართვის თაობაზე შუამდგომლობა საქალაქო სასამართლოს მიერ არ დაკმაყოფილდა. სააპელაციო სასამართლომ ადგილზე თათბირით ნაწილობრივ დააკმაყოფილა შუამდგომლობა, საქმეს დაერთო მტკიცებულებები, როლებიც არასაპატიო მიზეზით არ იქნა წარმოდეგენილი პირველი ინსტანციის სასამართლოში, კერძოდ, ინტერნეტიდან ამონარიდი, ეკონომიკისა და ბიზნესის ფაკულტეტზე არსებული სპეციალური ლიტერატურა, დისკეტა და სხვა მტკიცებულებები. აღნიშნულით, სასამართლომ დაარღვია სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 380-ე, 382-ე მუხლები და ყოველგვარი სამართლებრივი საფუძვლების გარეშე საქმეს დაურთო დაუშვებელი მტკიცებულებები. ამასთან, სააპელაციო სასამართლომ ერთ-ერთ არგუმენტად და საფუძვლად იმისათვის, რომ მხარეთა შორის ურთიერთობა შრომით-სამართლებრივ ურთიერთობად შეეფასებინა, მიუთითა იმ მტკიცებულებებზე, რომლებიც 380-ე, 382-ე მუხლების დარღვევით იქნა მიღებული სასამართლოს მიერ. შესაბამისად, დაირღვა საპროცესო ნორმა, რაც გადაწყვეტილების გაუქმების საფუძველია, რადგან ამ დარღვევის შედეგად საქმეზე არასწორი გადაწყვეტილება იქნა მიღებული. ამდენად, კასატორი სადავოს ხდის სააპელაციო სასამართლოს განჩინებას მტკიცებულებათა საქმეზე დართვის შესახებ, როგორც კანონის დარღვევით მიღებულ განჩინებას;

სააპელაციო სასამართლო გადაწყვეტილების 4.5 პუნქტში განმარტავს ნარდობის და შრომითი ურთიერთობებისათვის დამახასიათებელ ელემენტებს, თუმცა ყურადღება არ არის გამახვილებული ხელშეკრულების საგანზე, რომლის მიხედვითაც ჯ. ჯ-ას უნდა გაეწია უნივერსიტეტის ბიზნესისა და გამოყენებით მეცნიერებათა ფაკულტეტზე სწავლების რეორგანიზაციის საექსპერტო მომსახურება. ნათელია, რომ უნივერსიტეტის ინტერესს წარმოადგენდა ჯ-ას მიერ ისეთი სამუშაოების ჩატარება, იმგვარი შრომის გაწევა, რაც გულისხმობდა ფაკულტეტზე არსებული სიძნელეების დაძლევას. ჯ-ას სამუშაო არ იყო ჩვეულებრივი, იმ რიგითი თანამშრომლების სამუშაოსთან გათანაბრებული, რომლებიც უნივერსიტეტის შტატიან თანამშრომლებად ითვლებიან და ასრულებენ მათთვის დაკისრებულ საქმიანობას. მასთან ხელშეკრულების გაფორმების მიზეზი სწორედ რომ ფაკულტეტისათვის საექსპერტო მომსახურების გაწევის აუცილებლობა იყო. შესაბამისად, უნივერსიტეტი დაინტერესებული იყო მიეღო შედეგი აღნიშნული ხელშეკრულებიდან გამომდინარე, რაც მოსარჩელეს არ შეუსრულებია. მიუხედავად ამისა, სააპელაციო სასამართლომ მხოლოდ ხელშეკრულების საფუძველზე დაასკვნა, რომ მხარეებს შორის არსებობდა შრომით-სამართლებრივი ურთიერთობა. სასამართლომ მტკიცების ტვირთი გადაანაწილა არათანაბრად, ჯამლატ ჯ-ას თავად უნდა ემტკიცებინა მომსახურების გაწევის არსებობა მოპასუხისადმი (ტომი 2, ს.ფ. 154-161).

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 4 აგვისტოს განჩინებით შპს “... უნივერსიტეტის” საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ შპს “... უნივერსიტეტის” საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას შპს “... უნივერსიტეტის” საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401.4 მუხლის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. მოცემულ შემთხვევაში, ვინაიდან საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნა მიჩნეული, კასატორს უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (360.25 ლარი) 70% _ 252.175 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. შპს “... უნივერსიტეტის” საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. კასატორ შპს “... უნივერსიტეტს” დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (360.25 ლარი) 70% _ 252.175 ლარი;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.