ას-1137-1163-2011 13 ოქტომბერი, 2011 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

თეიმურაზ თოდრია (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ვასილ როინიშვილი, მაია სულხანიშვილი

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი – მ., ვ. ნ-ეები

მოწინააღმდეგე მხარე _ რ. ტ-ი, ვანის მუნიციპალიტეტის გამგეობა

გასაჩივრებული განჩინება – ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 23 მაისის განჩინება

საკასაციო საჩივრის ავტორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და საქმის ხელახლა განსახილველად დაბრუნება

დავის საგანი – ხელშეშლის აღკვეთა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

რ. ტ-მა სარჩელი აღძრა სასამართლოში მ. და ვ. ნ-ეების მიმართ და მოითხოვა მოპასუხეების მხრიდან სამეწარმეო საქმიანობის განხორციელების უკანონო ხელშეშლის აღკვეთა, მოპასუხეებთან 2009 წლის 6 აპრილს გაფორმებული ქირავნობის ხელშეკრულების, როგორც მოტყუებით დადებული გარიგების, ბათილად ცნობა, მ. და ვ. ნ-ეებისათვის მოტყუებით დადებული გარიგების შედეგად აღებული 3400 ლარისა და ასევე, ზიანის ანაზღაურების სახით აცდენილი სარგებლის დაკისრება.

ვანის რაიონული სასამართლოს 2011 წლის 10 მარტის გადაწყვეტილებით რ. ტ-ის სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, შპს “ჯ. კ-ი 2008”-ის დირექტორ რ. ტ-ს ნება დაერთო ვანის მუნიციპალიტეტის ფერეთას თემში მოპასუხეების საკარმიდამო მიწის ნაკვეთებს შორის გამავალი გზით სარგებლობისა და მოპასუხეებს: მ. და ვ. ნ-ეებს აეკრძალათ მოსარჩელის ხელშეშლა აღნიშნული გზით სარგებლობისას, მოსარჩელე რ. ტ-ს უარი ეთქვა მოპასუხეებისაგან 3400 ლარის მოთხოვნაზე და აცდენილი სარგებლის სახით ზიანის ანაზღაურებაზე, უსაფუძვლობის გამო.

რაიონული სასამართლოს დასახელებული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს მ. და ვ. ნ-ეებმა, მოითხოვეს მისი გაუქმება სარჩელის დაკმაყოფილების ნაწილში და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 23 მაისის განჩინებით მ. და ვ. ნ-ეების სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.

სააპელაციო სასამართლომ დადგენილი მიიჩნია, რომ შპს “ჯ. კ-ი 2008” ვანის რაიონის სოფ. ფერეთში მოიპოვებს თაბაშირს;

წიაღის მოპოვების ადგილს აპელანტის მოწინააღმდეგე მხარე უკავშირდება საერთო სარგებლობის საუბნო გზით, რომელიც გადის აპელანტთა კუთვნილ მიწის ნაკვეთებს შორის.

აპელანტები ხელს უშლიან მოწინააღმეგე მხარეს გზით სარგებლობაში.

სააპელაციო პალატამ არ გაიზიარა აპელანტთა პოზიცია იმის თაობაზე, რომ სადავო გზა არის მათი საკუთრება ვინაიდან აღნიშნა, რომ ვანის მუნიციპალიტეტის გამგეობის 2010 წლის 3 ივნისის ცნობით, ადგილზე დათვალიერების ოქმითა და სპეციალისტის, თეიმურაზ სახანეიშვილის განმარტების თანახმად, სადავო მიწის ნაკვეთი წარმოადგენს საუბნო გზას და არ შედის აპელანტთა კუთვნილ მიწის ნაკვეთებში. აღნიშნული დადასტურებულად მიიჩნია ასევე მოწმეთა ჩვენებებით და თავად აპელანტთა მიერ წარმოდგენილი “ახსნა-განმარტებითი ბარათით”, სადაც ვ. ნ-ემ აღნიშნა, რომ “ტერიტორიაზე გადიოდა სამანქანო გზა”.

ამდენად, სააპელაციო პალატამ საქმის მასალებით დადგენილად მიიჩნია რ. ტ-ის მოთხოვნის საფუძვლიანობა. ამასთან, აღნიშნა, რომ თავად აპელანტს თავისი პოზიციის დასადასტურებლად მტკიცებულებები არ წარმოუდგენია.

საქმეში წარმოდგენილი საჯარო რეესტრის ამონაწერებით, შპს “ი-ს” მიერ შესრულებული ნახაზებითა და სპეციალისტის განმარტებით (ს.ფ. 65-67) პალატამ დაადგინა, რომ ვ. ნ-ის საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთის დაზუსტებული ფართი შეადგენდა 1300 კვ.მ. თუმცა, იგი, ფაქტობრივად, ფლობდა 1600 კვ.მ. ფართს, ხოლო მ. ნ-ის საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთის დაზუსტებული ფართი იყო 992 კვ.მ. თუმცა, იგი, ფაქტობრივად ფლობდა 1000 კვ.მ. ფართს. ადგილზე დათვალიერების დროს, სპეციალისტის მიერ ჩატარებული აზომვით დადგინდა, რომ, გზის გარეშე, ვ. ნ-ის კუთვნილი მიწის ნაკვეთის ფართი იყო 1300 კვ.მ. ხოლო გზის ჩათვლით – 1600 კვ.მ, შესაბამისად, სასამართლომ ჩათვალა, რომ გზის გარეშე, ვ. ნ-ეს რჩებოდა ზუსტად იმ ოდენობის მიწის ნაკვეთი, რაც მას ეკუთვნოდა საჯარო რეესტრის მონაცემებით და რაც ასახული იყო შპს “ი-ს” მიერ შედგენილ ნახაზში. აქედან გამომდინარე, პალატამ დადასტურებულად მიიჩნია, რომ სადავო გზა არ შედიოდა ვ. ნ-ის კუთვნილი მიწის ნაკვეთის შემადგენლობაში, რაც ცხადყოფდა, რომ მიწის ნაკვეთი, რომელზეც გადიოდა სადავო გზა, არ იყო კერძო პირთა საკუთრება და ადგილობრივი თვითმმართველობის შესახებ საქართველოს ორგანული კანონის 47-ე მუხლის “ა” ქვეპუნქტის თანახმად, იგი ეკუთვნოდა თვითმმართველობას. ამდენად, სააპელაციო სასამართლომ განმარტა, რომ სადაო ნაკვეთი საჯარო ნივთია, რომელიც გადის აპელანტთა კუთვნილ მიწის ნაკვეთებს შორის და უკავშირდება მოწინააღმდეგე მხარის კუთვნილ ნაკვეთს, ანუ წარმოადგენს საჯარო გზას.

სააპელაციო პალატის აზრით, საჯარო კომუნიკაციით სარგებლობის უფლება აქვს ყველას კანონმდებლობით დადგენილი შეზღუდვების გათვალისწინებით. სადავო გზით სარგებლობაზე რაიმე სახის შეზღუდვა დაწესებული არ არის. ამიტომ, აპელანტები არ არიან უფლებამოსილნი ხელი შეუშალონ მოწინააღმდეგეს მასში, რომ იგი დაუკავშირდეს კუთვნილ ნაკვეთს ამ გზის მეშვეობით.

სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა სამოქალაქო კოდექსის 172.2-ე მუხლზე და ვინაიდან აპელანტები უფლებას არ აძლევენ მოწინააღმდეგე მხარეს გადაადგილდეს სადავო გზაზე და ამით ხელს უშლიან სამეწარმეო საქმიანობაში, მოთხოვნა, ხელშეშლის აღკვეთის თაობაზე, მართებულად ჩათვალა.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილებას არ ექვემდებარებოდა.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს დასახელებული განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს მ. და ვ. ნ-ეებმა, მოითხოვეს მისი გაუქმება და საქმის ხელახლა განსახილველად დაბრუნება იმავე სასამართლოსათვის შემდეგი საფუძვლებით:

კასატორთა განმარტებით, სააპელაციო სასამართლომ არასწორი შეფასება მისცა მოწმეთა ჩვენებებს, ასევე ვ. ნ-ის ახსნა-განმარტებით ბარათს, რაც ცხადყოფს, რომ მან დაარღვია სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 105-ე მუხლის მოთხოვნები საქმის მასალების არამართებულად გამოკვლევის გამო.

კასატორთა მოსაზრებით, სასამართლომ ასევე არასწორი შეფასება მისცა შპს “ი-ს” მიერ შედგენილ ნახაზს და უსაფუძვლოდ არ დააკმაყოფილა მათი შუამდგომლობა საქმის წარმოების შეჩერების თაობაზე, ვინაიდან აღნიშნულ საკითხთან დაკავშირებით, ადმინისტრაციული წესით სარჩელი იყო შეტანილი.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 25 ივლისის განჩინებით მ. ნ-ის, ხოლო 2011 წლის 5 აგვისტოს განჩინებით ვ. ნ-ის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მიხედვით დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ვ. და მ. ნ-ეების საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორები მიუთითებენ რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას ვ. და მ. ნ-ეების საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. მოცემულ შემთხვევაში, ვინაიდან საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნა მიჩნეული, კასატორ ვ. ნ-ეს უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (300 ლარი) 70% _ 210 ლარი.

“სახელმწიფო ბაჟის შესახებ” საქართველოს კანონის მე-5 მუხლის პირველი პუნქტის “მ” ქვეპუნქტის საფუძველზე, კასატორი მ. ნ-ე გათავისუფლებული სახელმწიფო ბაჟის გადახდის ვალდებულებისაგან.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. ვ. და მ. ნ-ეების საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. კასატორ ვ. ნ-ეს დაუბრუნდეს მის მიერ მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (300 ლარი) 70% _ 210 ლარი.

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.