ას-1160-1180-2011 10 ოქტომბერი, 2011 წელი

ქ.თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ბესარიონ ალავიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

ნუნუ კვანტალიანი, პაატა ქათამაძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორები _ 1. შპს «ს. რ-ა» (მოპასუხე)

2. ო. პ-ი, მ. ბ-ი, გ. ხ-ი (მოსარჩელე)

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 4 ივლისის გადაწყვეტილება

პირველი კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

მეორე კასატორის მოთხოვნა _ სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის ნაწილში გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება

დავის საგანი _ სარჩოს ოდენობის გადაანგარიშება, მიუღებელი სარჩოს ანაზღაურება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

ო. პ-მა, მ. ბ-მა და გ. ხ-მა სარჩელი აღძრეს სასამართლოში შპს «ს. რ-ის» მიმართ სარჩოს ოდენობის გადაანგარიშებისა და მიუღებელი სარჩოს დაკისრების მოთხოვნით, კერძოდ, ო. პ-მა მოითხოვა 2011 წლის მარტიდან ყოველთვიური სარჩოს _ 800 ლარისა და მიუღებელი სარჩოს სხვაობის _ 10089,60 ლარის, ასევე საადვოკოტო მომსახურების ხარჯის _ 150 ლარის, მ. ბ-მა _ 2011 წლის მარტიდან ყოველთვიური სარჩოს _ 800 ლარის, მიუღებელი სარჩოს სხვაობის _ 11057,76 ლარისა და საადვოკოტო მომსახურების _ 150 ლარის, ხოლო გ. ხ-მა _ 2011 წლის მარტიდან ყოველთვიური სარჩოს _ 800 ლარის, მიუღებელი სარჩოს სხვაობის _ 11511,36 ლარისა და საადვოკოტო მომსახურების ხარჯის _ 150 ლარის მოპასუხისათვის დაკისრება შემდეგ გარემოებათა გამო:

მოსარჩელეები მუშაობდნენ შპს «ს. რ-აში» ელექტრო-მატარებლის (სექციის) მემანქანეებად. მათ სხვადასხვა დროს, სამსახურებრივი მოვალეობის შესრულებისას მიიღეს საწარმოო ტრავმა და, შრომითი მოვალების შესრულების დროს მიღებული დასახიჩრების გამო, იღებდნენ სარჩოს ყოველთვიურად. საქართველოს მთავრობის ¹53 დადგენილებით ახლებურად მოწესრიგდა შრომითი მოვალეობის შესრულებისას დასაქმებული პირისათვის მიყენებული ზიანის ანაზღაურების წესი და, მიუხედავად ამისა, მოპასუხე მოსარჩელეებს არ უანგარიშებს სარჩოს მოქმედი მემანქანის ხელფასიდან, შედეგად კი მოსარჩელეები კარგავენ მათ კუთვნილ შემოსავალს.

მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო და მოითხოვა მის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა შემდეგი დასაბუთებით:

სასარჩელო მოთხოვნა ხანდაზმულია, რადგანაც სარჩოს გადაანგარიშებას მოსარჩელეები მოითხოვენ 2007 წლის მარტიდან, შესაბამისად, გასულია ამ მოთხოვნის ხანდაზმულობისათვის დადგენილი 3-წლიანი ვადა.

მ.ბ-ის ჯანმრთელობისათვის მიყენებული ზიანის ანაზღაურების ვალდებულება შპს «ს. რ-ას» დაეკისრა სასამართლო გადაწყვეტილებით, რისი საფუძველიც, თავის მხრივ, გახდა შპს «ს. რ-ის» მიერ სარჩელის ცნობა, რაც არასწორია, ვინაიდან მ.ბ-ის ჯანმრთელობისათვის მიყენებული ზიანი შპს «ს. რ-ის» ბრალით არ მომხდარა, არამედ ზიანი მას მიაყენა სხვა პირმა, რომელიც მოგვიანებით მიეცა პასუხისგებაში და აღნიშნული გამორიცხავდა შპს «ს. რ-ისათვის» ზიანის ანაზღაურების ვალდებულების დაკისრებას. მოცემულ შემთხვევაში, სარჩოს დაანგარიშებისა და მისი გაზრდილი ოდენობით გადახდის საკითხის გადაწყვეტისას უნდა შეფასდეს ასევე ის ფაქტობრივი გარემოებებიც, რომელიც მოსარჩელის სასარგებლოდ სარჩოს დაკისრების საფუძველი გახდა.

მოპასუხის განმარტებით, პირვანდელი მდგო.ეობის აღდგენის საკითხზე მსჯელობისას, სასამართლომ უნდა შეაფასოს ის გარემოებაც, რომ მოსარჩელეები იღებენ ინვალიდობის პენსიას, რომ არა მათთვის ტრავმის მიყენების ფაქტი, ისინი ამ თანხას ვერ მიიღებდნენ, ასევე საგულისხმოა, რომ მ.ბ-სა და გ.ხ-ს საპენსიო ასაკი ჯერ არ დადგომიათ.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2011 წლის 13 აპრილის გადაწყვეტილებით ო. პ-ის, მ. ბ-ისა და გ. ხ-ის სარჩელი მოპასუხე შპს «ს. რ-ის» მიმართ დაკმაყოფილდა, შპს «ს. რ-ას» მოსარჩელე ო. პ-ის სასარგებლოდ დაეკისრა გასული პერიოდის სარჩო, ერთჯერადი თანხის სახით 10089,60 ლარის, 2011 წლის მარტიდან ყოველთვიური სარჩოს სახით 800 ლარისა და ადვოკატის მომსახურეობისათვის გაწეული ხარჯის _ 150 ლარის გადახდა, შპს «ს. რ-ას» მოსარჩელე მ. ბ-ის სასარგებლოდ დაეკისრა გასული პერიოდის სარჩო, ერთჯერადი თანხის სახით 11057,76 ლარის, 2011 წლის მარტიდან ყოველთვიური სარჩოს _ 800 ლარისა და ადვოკატის მომსახურებისათვის გაწეული ხარჯის _ 150 ლარის გადახდა, შპს «ს. რ-ას» მოსარჩელე გ. ხ-ის სასარგებლოდ დაეკისრა გასული პერიოდის სარჩო, ერთჯერადი თანხის სახით 11511,36 ლარის, 2011 წლის მარტიდან ყოველთვიური სარჩოს _ 800 ლარისა და ადვოკატის მომსახურეობისათვის გაწეული ხარჯის _ 150 ლარის გადახდა.

საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა შპს «ს. რ-ამ».

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 4 ივლისის გადაწყვეტილებით შპს «ს. რ-ის» სააპელაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, მიუღებელი სარჩოს სახით ერთჯერადი თანხის დაკისრების ნაწილში თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2011 წლის 13 აპრილის გადაწყვეტილების შეცვლით მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება, რომლითაც შპს «ს. რ-ას» მიუღებელი სარჩოს სახით ერთჯერადად დაეკისრა ო. პ-ის სასარგებლოდ 8323.20 ლარის, მ. ბ-ის სასარგებლოდ _ 8969.32 ლარის, გ. ხ-ის სასარგებლოდ _ 9389.52 ლარის გადახდა. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2011 წლის 13 აპრილის გადაწყვეტილება 2011 წლის მარტიდან თითოეული მოსარჩელის სასარგებლოდ ყოველთვიური სარჩოს სახით 800 (რვა ასი) ლარისა და ადვოკატის მომსახურებისათვის გაწეული ხარჯის _ 150 (ას ორმოცდაათი) ლარის დაკისრების ნაწილში დარჩა უცვლელად, ამავე გადაწყვეტილებით განაწილდა მხარეთა შორის სასამართლო ხარჯები შემდეგი დასაბუთებით:

სააპელაციო პალატამ დადგენილად მიიჩნია, რომ მოსარჩელეები: ო. პ-ი, მ. ბ-ი და გ. ხ-ი მუშაობდნენ შპს «ს. რ-აში» მემანქანეებად და მათ სხვადასხავა დროს მიიღეს საწარმოო ტრავმა. ო. პ-ს, მ. ბ-სა და გ. ხ-ს შრომითი დასახიჩრების გამო პროფესიული შრომისუნარის ხარისხი დაკარგული აქვთ 80% უვადოდ. თბილისის ნაძალადევის რაიონის სასამართლოს 1991 წლის 5 აპრილის გადაწყვეტილებით ა/კავკასიის რ-ის ქ.თბილისის სალოკომოტივო დეპოს მ. ბ-ის სასარგებლოდ ყოველთვიურად დაეკისრა 184,75 მანეთის გადახდა ერთდროულად 1988 წლის 1 იანვრიდან 1991 წლის 25 მაისამდე 36 თვის 4851.00 მანეთი. გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილში მითითებულია, რომ მოსარჩელეს სამედიცინო კომისია უნდა გაევლო 1991 წლის 25 მაისს, რის შემდგომაც გადაწყდებოდა მომავალში სხვაობის გადახდის საკითხი. მოსარჩელეები 2007 წლის მარტიდან ყოველთვიურ სარჩოს იღებენ შემდეგი ოდენობით: ო. პ-ი – 319 ლარს, მ. ბ-ი – 298,83 ლარს, გ. ხ-ი _ 289,38 ლარს. 2007 წლის მარტიდან 2008 წლის იანვრამდე ელექტრო-მატარებლის (სექციის) მე-3 კლასის მემანქანის საშუალო ყოველთვიური ხელფასი (ღამის საათების ანაზღაურებისა და კლასის დამანატის გათვალისწინებით) შეადგენდა 561,75 ლარს. 2008 წლის იანვრიდან 2011 წლის 1 მარტამდე ელექტრო-მატარებლის (სექციის) მოქმედი მე-3 კლასის მემანქანის ყოველთვიური საშუალო ხელფასი (ღამის საათების ანაზღაურებისა და კლასის დამანატის გათვალისწინებით) შეადგენდა 687,75 ლარს. 2011 წლის 1 მარტიდან მემანქანის ხელფასი შეადგენს 1000 ლარს.

სასამართლომ მიუთითა საქართველოს პრეზიდენტის 2007 წლის 6 თებერვლის ¹93 ბრძანებულებაზე, რომლითაც ძალადაკარგულად გამოცხადდა საქართველოს პრეზიდენტის 1999 წლის 9 თებერვლის ¹48 ბრძანებულებით დამტკიცებული «შრომითი მოვალეობის შესრულებისას მუშაკის ჯანმრთელობისათვის ვნების მიყენების შედეგად ზიანის ანაზღაურების წესი» და საქართველოს მთავრობის 2007 წლის 24 მარტის ¹53 დადგენილებით განისაზღვრა შრომითი მოვალეობის შესრულებისას მუშაკის ჯანმრთელობისათვის მიყენებული ზიანის ანაზღაურების წესი. ამასთან, სასამართლომ დაადგინა, რომ არ არის გასული მოთხოვნის წარდგენის სამოქალაქო კოდექსით დადგენილი ხანდაზმულობის ვადა. აღნიშნულიდან გამომდინარე, 2007 წლის 24 მარტის ¹53 დადგენილებით შრომითი მოვალეობის შესრულებისას მიღებული ზიანის ანაზღაურებასთან დაკავშირებული საკითხის გადაწყვეტა განისაზღვრა შრომის კოდექსისა და სამოქალაქო კოდექსის საფუძველზე. სასამართლომ იხელმძღვანელა სამოქალაქო კოდექსის 992-ე, 408-ე მუხლებით და ჩათვალა, რომ მოსარჩელეები უფლებამოსილი არიან, სარჩოს სახით მიიღონ ზიანის ანაზღაურება იმ ოდენობით, რა ოდენობითაც მიიღებდნენ ხელფასს, ზიანის ანაზღაურების მავალდებულებელი გარემოება რომ არ დამდგარიყო.

სასამართლომ არ გაიზიარა შპს «ს. რ-ის» მოსაზრება, რომ დაუშვებელია სასამართლო გადაწყვეტილებით განსაზღვრული სარჩოს ოდენობის შეცვლა _ გადაანგარიშება, ვინაიდან კანონმდებლობა ასეთ შესაძლებლობას არ ითვალისწინებს. სასამართლომ განმარტა შემდეგი: რადგანაც სარჩოს მიღების უფლება წარმოადგენს პირის შესაძლებლობას, აუნაზღაურდეს ზიანი, რაც მიიღო საწარმოო ტრავმის სახით, გულისხმობს პირისათვის შემოსავლის მიღების უზრუნველყოფას საწარმოო ტრავმის არარსებობის პირობებში შესაძლო შრომის ანაზღაურების შესაბამისად. საქართველოს მთავრობის 2007 წლის 24 მარტის ¹53 დადგენილებით განსაზღვრული წესი სარჩოს ანაზღაურების სწორედ ამგვარ უფლებას ადგენს მისი მიღებისას ზიანის ანაზღაურების სამოქალაქო კოდექსით დადგენილ ნორმებზე მითითებით. ამასთან, გამომდინარე იქიდან, რომ სარჩოს სახით გადასახდელი ზიანის ანაზღაურების საფუძველია პირის მდგომარეობა, კერძოდ, ჩვეულებრივ შრომის ანაზღაურების მიღების შეუძლებლობა, მისი ანაზღაურების შეწყვეტის ან ნაწილობრივ შეწყვეტის საფუძველი შეიძლება გახდეს, მხოლოდ პირის შრომის უნარის აღდგენა. სასამართლოს განმარტებით, საპენსიო ასაკის მიღწევამ არ შეიძლება გავლენა მოახდინოს სარჩოს ანაზღაურების ვალდებულებაზე. სარჩოს ანაზღაურების მავალდებულებელი გარემოების დადგომა პირს ართმევს შესაძლებლობას, ჰქონდეს სამუშაო და იღებდეს შესაბამის ანაზღაურებას. ამდენად, ზიანი ექვემდებარება ანაზღაურებას. სასამართლომ «სახელმწიფო პენსიის შესახებ» საქართველოს კანონზე მითითებით დაუსაბუთებლად ჩათვალა აპელანტის განმარტება, რომ მოსარჩელეები იღებენ ინვლიდობისათვის განკუთვნილ პენსიას, რაც გათვალისწინებული უნდა იქნეს სარჩოს გადაანგარიშებისას. ასევე უსაფუძვლოდ იქნა მიჩნეული აპელანტის განმარტება ბრალთან დაკავშირებით, რადგანაც მოსარჩელეთა მოთხოვნას წარმოადგენს დაწესებული სარჩოს გადაანგარიშება და ბრალთან დაკავშირებით მსჯელობა მოკლებულია საფუძველს, ასევე უსაფუძვლოდ იქნა მიჩნეული აპელანტის მითითება თბილისის ნაძალადევის რაიონის სასამართლოს 1991 წლის 5 აპრილის გადაწყვეტილებაზე, ვინაიდან, მართალია, აღნიშნული გადაწყვეტილებით მოპასუხეს მ. ბ-ის სასარგებლოდ დაეკისრა სარჩო 1991 წლის 25 მაისამდე, მაგრამ ამავე გადაწყვეტილებიდან გამომდინარეობს, რომ მომავალში სარჩოს დაკისრების საკითხი გადაწყდებოდა სამედიცინო კომისიის დასკვნის საფუძველზე. დადგენილია, რომ მ. ბ-ს დაუდგინდა შრომის უნარის დაკარგვა უვადოდ, შესაბამისად, ზიანი ექვემდებარება ანაზღაურებას.

სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა აპელატის მოსაზრება სარჩელის ხანდაზმულობასთან დაკავშირებით, რადგანაც პერიოდულად შესასრულებელ ვალდებულებაზე არსებობს ვადის ათვლის თავისებურება, რაც დაკავშირებულია შესასრულებელი ვალდებულების პერიოდულობასთან _ თითოეული შესრულების დარღვევა ცალ-ცალკე წარმოშობს მოთხოვნის უფლებას და ასეთი მოთხოვნის ხანდაზმულობის ვადა, სამოქალაქო კოდექსის 129-ე მუხლის მეორე ნაწილის თანახმად, სამი წელია. მოსარჩელეთა მოთხოვნას წარმოადგენს სარჩოს გადაანგარიშება 2007 წლის მარტიდან, სარჩელი კი აღძრულია 2011 წლის 2 მარტს. სასამართლომ, სამოქალაქო კოდექსის 137-ე, 141-ე მუხლების შესაბამისად, ჩათვალა, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლომ მოცემული დავის გადაწყვეტისას არასწორად არ გამოიყენა სამოქალაქო კოდექსის ზემოაღნიშნული ნორმები, კერძოდ, მოსარჩელემ ვერ წარმოადგინა სარჩოს გადაანგარიშებასთან დაკავშირებით მოპასუხის მხრიდან ვალის არსებობის აღიარების დამადასტურებელი მტკიცებულებები, შესაბამისად, პალატამ ჩათვალა, რომ 2007 წლის მარტიდან 2008 წლის მარტამდე სარჩოს გადაანგარიშებასთან დაკავშირებით სარჩელი ხანდაზმულია და არ უნდა დაკმაყოფილდეს და მოსარჩელეებს უნდა აუნაზღაურდეთ მხოლოდ სარჩელის აღძვრამდე ბოლო სამი წლის მიუღებელი ზიანის ოდენობა.

სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა შპს «ს. რ-ამ», მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების სარჩელის დაკმაყოფილების ნაწილში გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით მოსარჩელეებისათვის მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა შემდეგი დასაბუთებით:

გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით სასამართლოს არ უმსჯელია იმ ფაქტზე, რომ მ. ბ-ს 1995 წლის 5 აპრილის გადაწყვეტილებით სარჩო დაენიშნა პენსიის ოდენობის გამოკლებით, მიუხედავად აღნიშნულისა, მოსარჩელის მოთხოვნა სასამართლომ სრულად დააკმაყოფილა, ასევე დაუსაბუთებელია სააპელაციო სასამართლო გადაწყვეტილების სხვა ნაწილებიც, კერძოდ, სასამართლომ უსაფუძვლოდ არ გაიზიარა შპს «ს. რ-ის» პოზიცია 1991 წლის 5 აპრილის გადაწყვეტილებასთან დაკავშირებით, რომლითაც დადგენილია, რომ მ.ბ-ისათვის ზიანის მიყენებაში შპს «ს. რ-ას» ბრალი არ მიუძღვის და აღნიშნული არ ქმნის სასამართლოს მიერ მითითებული სამოქალაქო კოდექსის 992-ე მუხლის შემადგენლობას, საგულისხმოა, რომ მითითებული გადაწყვეტილებით შპს «ს. რ-ას» სარჩოს გადახდის ვალდებულება განესაზღვრა 1991 წლის 25 მაისამდე, მოსარჩეელეების მიერ სამედიცინო კომისიაზე მათი ჯანმრთელობის მდგომარეობის გადამოწმებამდე, რის შემდეგაც უნდა გადაწყვეტილიყო მომავალში სარჩოს სხვაობის გადაანგარიშების საკითხი, სასამართლომ შეფასება არ მისცა იმ გარემოებას, რომ მ.ბ-მა სამედიცინო გადამოწმება გაიარა 1995 წლის 15 მაისს და მას სასამართლოსათვის არ მიუმართავს, რაც, კასატორის მოსაზრებით, მისი მოთხოვნის ხანდაზმულობაზე მიუთითებს. სააპელაციო პალატამ გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით არ გაიზიარა ის ფაქტი, რომ მოსარჩელეები იღებენ ინვალიდობის პენსიას, რაც პირვანდელი მდგომარეობის აღდგენის საკითხის გადაწყვეტისას სავალდებულა, ასევე არ იქნა შეფასებული ის გარემოება, რომ მ.ბ-სა და გ.ხ-ს საპენსიო ასაკი არ დადგომიათ. გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით სააპელაციო პალატამ დაარღვია სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 105-ე და 106-ე მუხლებით გათვალისწინებული მტკიცებულებათა გამოკვლევის წესი.

სააპელაციო სასამართლომ სარჩოს გადაანგარიშების საკითხი არასწორად დაამყარა სამოქალაქო კოდექსის 411-ე მუხლს, რადგანაც მიუღებელი შემოსავლის საკითხი რეგულირდებოდა საქართველოს პრეზიდენტის 1999 წლის ¹48 ბრძანებულებით. კასატორმა ასევე მიუთითა საქართველოს მთავრობის 2007 წლის 24 მარტის ¹53 დადგენილების პირველ პუნქტზე და განმარტა, რომ საქართველოს პრეზიდენტის 1999 წლის ¹48 ბრძანებულება პერიოდულად განიცდიდა ცვლილებას, 2003 წლიდან ¹48 ბრძანებულება სარჩოს გადაანგარიშებას აღარ ითვალისწინებდა, ხოლო, 2005 წლის 7 ნოემბრის ¹923 ბრძანებულების შესაბამისად, აღარ არსებობდა სარჩოს გადაანგარიშების მარეგულირებელი დანაწესი. მითითებული საკანონმდებლო აქტების პერიოდული ტრანსფორმაციიდან გამომდინარე, ნათელია, რომ სარჩოს გადაანგარიშება სამართლებრივად აღარ გაითვალისწინება და აღნიშნულს არც შრომის კოდექსი და არც სამოქალაქო კოდექსი აღარ არეგულირებს. ამდენად, კასატორი მიიჩნევს, რომ სამოქალაქო კოდექსის 408-ე მუხლის პირველი ნაწილის საფუძველზე ამ სხვაობის დაკისრება კანონსაწინააღმდეგოა, მითითებული პრობლემის რეგულირებისათვის კანონმდებელმა ამავე ნორმის მე-2 ნაწილით დაადგინა, რომ სარჩოს დაზარალებულს უნდა მიეცეს იმ ოდენობით, რასაც იღებდა ზიანის მიღების დროს.

კასატორმა მიუთითა საქართველოს მთავრობის 2007 წლის 24 მარტის ¹53 დადგენილებაზე, რომლითაც განისაზღვრა, რომ სარჩოს მიმცემი პირი ვალდებულია, აუნაზღაუროს პირს დაკისრებული სარჩო, რასაც შპს «ს. რ-ა» ასრულებს პირნათლად, ამასთან, განმარტა შემდეგი: პირვანდელი მდგომარეობის აღდგენისათვის სავალდებულოა უტყუარად დადგინდეს პირი მიიღებდა თუ არა იმ აქტივს, რასაც ის მოითხოვს პირვანდელი მდგომარეობის აღდგენისათვის, კასატორის განმარტებით, შპს «ს. რ-ის» შიდა აქტებით, მემანქანის პროფესიის სირთულიდან გამომდინარე, დადგენილია, რომ პირს მემანქანედ მუშაობა შეუძლია მხოლოდ 65 წლამდე, სასამართლოს კი სარჩოს ოდენობის დაანგარიშებისას არ გამოუკვლევია ის გარემოება მოსარჩელეები მითითებულ დრომდე იმუშავებდნენ თუ არა მემანქანედ და მიიღებდნენ თუ არა გაზრდილი ოდენობით ხელფასს. შპს «ს. რ-ის» განმარტებით, მითითებული გარემოების მტკიცების ტვირთი, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის შესაბამისად, ეკისრებოდათ მოსარჩელეებს, რაც მათ ვერ უზრუნველყვეს.

სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს ასევე მოსარჩელეებმა, მოითხოვეს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების მიღების ნაწილში მისი გაუქმება და მათი სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება შემდეგი დასაბუთებით:

სააპელაციო პალატის გადაწყვეტილება გასაჩივრებულ ნაწილში ეწინააღმდეგება საკასაციო სასამართლოს მანამდე არსებულ პრაქტიკას, კერძოდ, საკასაციო სასამართლოს განმარტებისა და რეკომენდაციის თანახმად, მოპასუხის მიერ თანხის ნაწილის გადახდის შემთხვევაში ხანდაზმულობა წყდება, ამასთან, სამოქალაქო კოდექსის 129-ე მუხლის გამოყენება დასაშვებია მაშინ, როდესაც საწარმო იხდის სარჩოს და შემდეგ შეწყვეტს ამ ვალდებულების შესრულებას, რასაც მოცემულ შემთხვევაში ადგილი არ ჰქონია.

გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით სასამართლომ არასწორად გამოიყენა სამოქალაქო კოდექსის 137-ე მუხლი, ასევე არასწორად განმარტა ამავე კოდექსის 141-ე მუხლის დებულება.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 16 სექტემბრის განჩინებებით შპს «ს. რ-ის», ასევე ო. პ-ის, მ. ბ-ისა და გ. ხ-ის საკასაციო საჩივრები მიღებულ იქნა წარმოებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 396-ე მუხლით და ამავე კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 46-ე მუხლის პირველი ნაწილის «ბ» ქვეპუნქტის საფუძველზე ო. პ-ი, მ. ბ-ი და გ. ხ-ი გათავისუფლდნენ სახელმწიფო ბაჟის გადახდისაგან.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა შპს «ს. რ-ის», ასევე ო. პ-ის, მ. ბ-ისა და გ. ხ-ის საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის საკითხი და თვლის, რომ ისინი დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით (აღნიშნულ საკითხზე არსებობს სასამართლო პრაქტიკა იხ. სუსგ ¹ას-451-422-2010).

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას შპს «ს. რ-ის», ასევე ო. პ-ის, მ. ბ-ისა და გ. ხ-ის საკასაციო საჩივრები, რის გამოც მათ უარი უნდა ეთქვათ განხილვაზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მესამე ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. ამდენად, საკასაციო პალატა თვლის, რომ კასატორ შპს «ს. რ-ას» უნდა დაუბრუნდეს სახელმწიფო ბაჟის სახით მის მიერ გადახდილი 2229.87 ლარის 70% _ 1560.846 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

შპს «ს. რ-ის» საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო. კასატორ შპს «ს. რ-ას» (ს/¹...) დაუბრუნდეს შემდეგ ანგარიშზე: თბილისის არასაგადასახადო შემოსულობების ¹200122900, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი _ ¹220101222, საბიუჯეტო შემოსულობების სახაზინო კოდი _ ¹300773150, დანიშნულება _ «სახელმწიფო ბაჟი საქართველოს უზენაეს სასამართლოში განსახილველ საქმეებზე» მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟიდან _ 1560.846 ლარი. ო. პ-ის, მ. ბ-ისა და გ. ხ-ის საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.