ას-1218-1238-2011 17 ოქტომბერი, 2011 წელი

თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

პაატა ქათამაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

ვასილ როინიშვილი, ბესარიონ ალავიძე

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი განხილვის გარეშე

საკასაციო საჩივრის ავტორი _ ა. ჯ-ე

მოწინააღმდეგე მხარე _ ლ. კ-ი

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება _ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 6 ივლისის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა _ გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და საქმის ხელახლა განსახილველად დაბრუნება

დავის საგანი _ საზიარო კედელზე განთავსებული საშხაპისა და მილგაყვანილობის დემონტაჟი, ზიანის ანაზღაურება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2010 წლის 15 ივლისს თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიას სარჩელით მიმართა ლ. კ-მა მოპასუხე ა. ჯ-ის მიმართ. მოსარჩელემ საბოლოოდ მოითხოვა, რომ მოპასუხეს მოეხდინა ქ.თბილისში, ჩ-ას ქ.¹20-ში მისი და ა. ჯ-ის საცხოვრებელ ბინებს შორის არსებულ საზიარო კედელზე განთავსებული საშხაპისა და მილგაყვანილობის დემონტაჟი (ტომი 1, ს.ფ. 1-10, 141-144).

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 17 დეკემბრის გადაწყვეტილებით ლ. კ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა, მოპასუხეს დაევალა ლ. კ-ისა და ა. ჯ-ის საცხოვრებელ ბინებს შორის არსებულ საზიარო კედელზე განთავსებული საშხაპისა და მილგაყვანილობის დემონტაჟი (ტომი 1, ს.ფ. 149-151).

პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ა. ჯ-ემ, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა (ტომი 1, ს.ფ. 160-170).

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 6 ივლისის განჩინებით ა. ჯ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 17 დეკემბრის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლომ საქმეზე დადგენილად მიიჩნია შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

საჯარო რეესტრის ამონაწერის მიხედვით, ქ.თბილისში, ჩ-ას ქ.¹20-ში მდებარე 33.90კვ.მ ფართი რეგისტრირებულია ლ. კ-ის საკუთრებად;

მოსარჩელე ლ. კ-ი და მოპასუხე ა. ჯ-ე ცხოვრობენ ქ.თბილისში, ჩ-ას ქ.¹20-ში მდებარე მრავალბინიანი საცხოვრებელი სახლის პირველ სართულზე და მხარეთა საცხოვრებელ ბინებს აქვთ საზიარო კედელი, რომელზეც ა. ჯ-ის საცხოვრებელი ბინის მხრიდან მიდგმულია მრგვალი ფორმის საშხაპე და გაყვანილია წყლის მილები. საზიარო კედელი გაბზარულია, სველდება, დაწეულია დაბლა და შენობის სიმტკიცესა და მდგრადობას უქმნის საშიშროებას. ლ. კ-ის საცხოვრებელი ბინის საძინებელ ოთახში არის სინესტე. აღნიშნული გარემოება არც მოპახეს გაუხდია სადავოდ;

თბილისის ჩუღურეთის რაიონის სასამართლოს 1997 წლის 21 იანვრის გადაწყვეტილებით დაკმაყოფილდა ლ. კ-ის სარჩელი მოპასუხე ა. ჯ-ის მიმართ. ა. ჯ-ეს დაევალა თბილისში, ჩ-ას ქ.¹20-ში მდებარე საცხოვრებელი ბინის სამზარეულოში მოწყობილი მილგაყვანილობა გადაეტანა მოჭიქული ფილების გარეთ და შეეკეთებინა საშხაპის ტრაპი ტექნიკური ნორმების დაცვით თავისი ხარჯებით;

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 23 სექტემბრის განჩინებით დაკმაყოფილდა მოპასუხე ა. ჯ-ის შუამდგომლობა საინჟინრო-ტექნიკური ექსპერტიზის დანიშვნის შესახებ და ექსპერტიზის ჩატარება დაევალა სსიპ ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნულ ბიუროს. ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროდან საქმე ექსპერტიზის შეუსრულებლად დაუბრუნდა სასამართლოს, ვინაიდან მოპასუხე ა. ჯ-ემ არ მისცა ექსპერტს საშუალება შეესწავლა საცხოვრებელი ბინა.

ზემომითითებული გარემოებების გათვალისწინებით, სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით, საქალაქო სასამართლომ სწორად გამოიყენა და განმარტა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 169-ე მუხლის მე-4 ნაწილი, რომლის თანახმად, თუ მხარე არასაპატიო მიზეზით არ ასრულებს ექსპერტის მითითებებს ან სხვაგვარად ხელს უშლის ექსპერტიზის ჩატარებას, მოწინააღმდეგე მხარის პოზიცია ჩაითვლება დადასტურებულად.

დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებებისა და დასახელებული საპროცესო ნორმის საფუძველზე სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით სწორად ჩაითვალა დადასტურებულად ის ფაქტობრივი გარემოებები, რასაც ეფუძნებოდა მოსარჩელის პოზიცია, კერძოდ, ის, რომ საზიარო კედელს მოსარჩელის მხრიდან და მის საძინებელ ოთახს სწორედ მოპასუხის საცხოვრებელ ბინაში განთავსებული საშხაპისა და დაზიანებული მილების ზემოქმედებით ადგებოდა ზიანი. ამასთან, მოსარჩელის მიერ წარდგენილი, შპს სამეცნიერო-პრაქტიკული ცენტრი “ე-ას” დასკვნის თანახმად, ლ. კ-ის საძინებელ ოთახში არსებული დეფექტების: ბზარების გაჩენის, კედლის ჯდენის, სისველის და სინესტის სუნის მიზეზს წარმოადგენდა მეზობელ ა. ჯ-ის ბინაში არსებული საშხაპე, რომელიც მოქმედების პროცესში წყალჟონადი ტიხარ-კედლის (ე.წ. “დრანკი” კედლის) სისტემატურად დასველებასა და შესაბამისად, მეზობლის საძინებელ ოთახში სინესტეს იწვევდა. აგრთვე სიძველეს ქმნიდა სარდაფის საყრდენი თაღოვანი კედლის არეშიც, რაც შენობის სიმტკიცესა და მდგრადობას უქმნიდა საშიშროებას. საჭირო იყო ა. ჯ-ის ბინაში არსებული საშხაპის გაუქმება და მისი განთავსების ადგილიდან გადატანა არსებული სანტექნიკური კვანძის შიგთავსში, სადაც ის სტანდარტულად დამონტაჟდებოდა. ა. ჯ-ის ბინაში არსებული საშხაპის და მისი სანტექნიკური კვანძის შიგთავსში გადატანისა და აღნიშნული მილსადენების გამოცვლის შემდეგ, კაპიტალურად შესაკეთებელი და აღსადგენი იქნებოდა ლ. კ-ის დაზიანებული საზიარო კედელი, მისი ფუძის დაბეტონება-არმირებითა და შელესვით.

სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა ინდივიდუალური აუდიტორის, გ. გ-ის 2010 წლის 20 სექტემბრის დასკვნაზე, რომლის თანახმად, ქ.თბილისში, ჩ-ას ქ.¹20-ში, პირველ სართულზე განთავსებულ ლ. კ-ის საცხოვრებელ ბინაში შპს სამეცნიერო-პრაქტიკული ცენტრი “ე-ის” მიერ დადგენილი სამშენებლო-სარემონტო სამუშაოების ღირებულება შეადგენდა 2794.39 ლარს.

სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით, არსებულ ვითარებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსით განტკიცებული შეჯიბრებითობის პრინციპების თანახმად, მოპასუხე ა. ჯ-ეს სარწმუნოდ უნდა დაედასტურებინა, რომ ლ. კ-ის საძინებელ ოთახში არსებული დეფექტების (ბზარების გაჩენა, კედლის ჯდენა, სიძველე და სინესტის სუნი) მიზეზს არ წარმოადგენდა მის ბინაში არსებული საშხაპე. ასევე, მოპასუხეს უნდა დაედასტურებინა ლ. კ-ის საზიარო კედლისა და ოთახის დაზიანების გამომწვევი სხვა გარემოებების არსებობა.

მოპასუხემ ვერ შეძლო ამ გარემოებების დამადასტურებელი მტკიცებულებების წარდგენა, რის გამოც სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა სააპელაციო საჩივრის მითითება იმასთან დაკავშირებით, რომ საზიარო კედლის სისველისა და ლ. კ-ის ოთახის სინესტის გამომწვევი გარემოებაა შენობის სიძველე, სახლის ავარიული მდგომარეობა, შენობის საძირკველში გამდინარე წყლები, სიძველისაგან წყლის სადრენაჟო სისტემის მოშლა.

სააპელაციო სასამართლომ უსაფუძვლოდ მიიჩნია აპელანტის მითითება იმ გარემოებაზეც, რომ მას არ მიეცა შესაძლებლობა წარედგინა შესაგებლის დამადასტურებელი სათანადო მტკიცებულებები, რადგან საქმის მასალებით არ დგინდებოდა იმგვარი გარემოების არსებობა, რომ საქალაქო სასამართლომ უარი უთხრა მოპასუხეს საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოების დამადასტურებელი რაიმე მტკიცებულების წარდგენაზე. სააპელაციო სასამართლომ ასევე არ გაიზიარა აპელანტის მითითება იმის შესახებ, რომ თითქოს ექსპერტიზის წინაშე არ იქნა დასმული საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებათა გამოსაკვლევად საჭირო შეკითხვები. სქმის მასალებით ირკვეოდა, რომ სწორედ ა. ჯ-ის წარმომადგენლის შუამდგომლობის საფუძველზე დაინიშნა საინჟინრო-ტექნიკური ექსპერტიზა. ამასთან, მოპასუხის შუამდგომლობის შინაარსისა და ექსპერტიზის დანიშვნის შესახებ საოქმო განჩინების სარეზოლუციო ნაწილის ურთიერთშედარებით ცალსახად დასტურდებოდა, რომ საქალაქო სასამართლომ გაითვალისწინა მოპასუხის მოსაზრება ექსპერტიზის წინაშე დასმულ საკითხთა წრის განსაზღვრისას. აქედან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლომ უსაფუძვლოდ ჩათვალა იმ გარემოებაზე აპელირება, რომ მოპასუხეს წაერთვა სარჩელისაგან დაცვის პროცესუალური საშუალებების გამოყენების უფლება.

ზემომითითებული გარემოებების გათვალისწინებით სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ მოცემულ შემთხვევაში ზიანი მიყენებული იყო მოპასუხის მართლსაწინააღმდეგო ქმედებით, ზიანის მიმყენებელს აღნიშნულში მიუძღვოდა ბრალი, მართლსაწინააღმდეგო ქმედებასა და ზიანს შორის არსებობდა მიზეზობრივი კავშირი.

სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით, მოპასუხის მართლსაწინააღმდეგო ქმედების დასადასტურებლად საქალაქო სასამართლომ სწორად გამოიყენა სამოქალაქო კოდექსის 219-ე მუხლის პირველი ნაწილის “ა” ქვეპუნქტი (2007 წლის 1 აგვისტომდე მოქმედი რედაქციით) და “ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ” საქართველოს კანონის 21-ე მუხლის 1-ლი პუნქტის “ა” ქვეპუნქტი. ზიანის მიმყენებლისათვის ფულადი ანაზღაურების დაკისრების შესახებ საკითხის განხილვისას, გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით ასევე სწორად იქნა გამოყენებული და განმარტებული სამოქალაქო კოდექსის 409-ე მუხლი.

რაც შეეხებოდა საზიარო კედელზე განთავსებული საშხაპისა და მილგაყვანილობის დემონტაჟს, სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ დასახელებული მოთხოვნის დაკმაყოფილების სამართლებრივ საფუძვლად ასევე სწორად იქნა გამოყენებული “ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ” საქართველოს კანონის 21-ე მუხლის 1-ლი პუნქტის “ა” ქვეპუნქტი, რომლის მიხედვით, ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრი ვალდებულია ისეთ მდგომარეობაში შეინარჩუნოს და იმგვარად გამოიყენოს ინდივიდუალური საკუთრება და ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა საერთო საკუთრება, რომ ამით სხვა მესაკუთრეს არ მიადგეს ზიანი (ტომი 2, ს.ფ. 43-54).

სააპელაციო სასამართლოს 2011 წლის 6 ივლისის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ა. ჯ-ემ, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და საქმის ხელახალი განხილვისათვის დაბრუნება, შემდეგი საფუძვლებით:

კასატორის განმარტებით, სასამართლოს ყურადღება არ მიუქცევია, შესაბამისად არ გამოუკვლევია და არც უმსჯელია იმაზე, რომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილების კანონიერ ძალაში შესვლით (წყლის მილის დემონტაჟით) როგორც ჯ-ეები, ისე სხვა მეზობლები რჩებიან წყლის გარეშე.

პირველი ინსტანციის სასამართლოში 2010 წლის 15 დეკემბერს, გამოცხადდა გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილი, ხოლო იმავე მოსამართლემ იმავე საქმეზე 2010 წლის 17 დეკემბრით დათარიღებული გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილი და დასაბუთებული გადაწყვეტილება ჩააბარა მხარეებს, რითაც დაარღვია სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 249-ე მუხლის მოთხოვნები.

სასამართლოს დაეყრდნო შპს სამეცნიერო-პრაქტიკული ცენტრი “ე-ის“ გამოკვლევას, რომელსაც გარდა იმისა, რომ არაკეთილსინდისიერად აქვს ჩატარებული კვლევა, დარღვეული აქვს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 175-ე მუხლის მოთხოვნა. აქედან გამომდინარე, ამ დოკუმენტს არ უნდა ჰქონდეს მტკიცებულებითი მნიშვნელობა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 103-ე მუხლის მე-3 პუნქტიდან გამომდინარე. შპს სამეცნიერო-პრაქტიკული ცენტრის “ე-ის” დასკვნა მკვეთრად განსხვავდება ლევან სამხარაულის სახელობის ექსპერტიზის ბიუროს დასკვნისაგან. ამიტომ, სამართლიანობის დასადგენად აუცილებელია საქმეზე განმეორებითი ექსპერტიზის ჩატარება (ტომი 2, ს.ფ. 56-59).

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 3 ოქტომბრის განჩინებით ა. ჯ-ის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ა. ჯ-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას ა. ჯ-ის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401.4 მუხლის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. მოცემულ შემთხვევაში, ვინაიდან საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნა მიჩნეული, კასატორს უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (600 ლარი) 70% _ 420 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. ა. ჯ-ის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. კასატორ ა. ჯ-ეს დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (600 ლარი) 70% _ 420 ლარი;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.