ას-1248-1268-2011 12 ოქტომბერი, 2011 წელი

თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

პაატა ქათამაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

ვასილ როინიშვილი, ბესარიონ ალავიძე

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი განხილვის გარეშე

კასატორები _ ვ. ს-ი, ე. კ-ე

მოწინააღმდეგე მხარე _ გ. ხ-ი

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება _ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 9 ივნისის გადაწყვეტილება

კასატორების მოთხოვნა _ გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება

დავის საგანი _ დანაშაულით მიყენებული მატერიალური ზიანის ანაზღაურება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2009 წლის 28 დეკემბერს თბილისის საქალაქო სასამართლოს სარჩელით მიმართეს ვ. ს-მა და ე. კ-ემ მოპასუხე გ. ხ-ის მიმართ. მოსარჩელეებმა მოითხოვეს მოპასუხეს დაკისრებოდა მათ მიერ მიუღებელი თანხა 242683 ლარი და მიუღებელი შემოსავალი (მისაღებ თანხას დამატებული წლიური საბანკო განაკვეთი, ნაზარდი ჯამით 24%-ის ოდენობით), მთლიანობაში 1325830 ლარი.

მოგვიანებით, იმავე სასამართლოში შეგებებული სარჩელით წარადგინა გ. ხ-მა, რომელმაც მოითხოვა მოწინააღმდეგე მხარისაგან მიყენებული ზიანის ანაზღაურება.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 26 ივლისის გადაწყვეტილებით ვ. ს-ისა და ე. კ-ის სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა: გ. ხ-ს ვ. ს-ის სასარგებლოდ დაეკისრა ზიანის ანაზღაურება დივიდენდის მითვისებული თანხის ანაზღაურების სახით _ 69914.22 ლარის ოდენობით, ხოლო ე. კ-ის სასარგებლოდ _ 53 436,72 ლარის ოდენობით; ვ. ს-ს უარი ეთქვა სარჩელის დაკმაყოფილებაზე გ. ხ-ის მიერ მითვისებული დივიდენდის თანხის წლიური 24%-ის _ 242740.14 ლარის მიუღებელი შემოსავლის სახით ანაზღაურების შესახებ მოთხოვნის ნაწილში, ხოლო ე. კ-ეს უარი ეთქვა სარჩელის დაკმაყოფილებაზე გ. ხ-ის მიერ მითვისებული დივიდენდის თანხის წლიური 24%-ის _ 212751.49 ლარის მიუღებელი შემოსავლის სახით ანაზღაურების შესახებ მოთხოვნის ნაწილში; გ. ხ-ს ვ. ს-ის სასარგებლოდ დაეკისრა ზიანის ანაზღაურება 2004-2006 წლებში გაუცემელი დივიდენდის სახით მიუღებელი შემოსავლისათვის _ 248915 ლარის ოდენობით, ხოლო ე. კ-ის სასარგებლოდ დაეკისრა ზიანის ანაზღაურება 2004-2006 წლებში გაუცემელი დივიდენდის სახით მიუღებელი შემოსავლისათვის _ 106676 ლარის ოდენობით; ვ. ს-ს უარი ეთქვა სარჩელის დაკმაყოფილებაზე 2004-2006 წლებში გაუცემელი დივიდენდის თანხის წლიური 24%-ის ოდენობით 2004 წლიდან 2010 წლის ივნისის თვის მდგომარეობით მიუღებელი შემოსავლის სახით ანაზღაურების შესახებ მოთხოვნის ნაწილში; ე. კ-ეს უარი ეთქვა სარჩელის დაკმაყოფილებაზე 2004-2006 წლებში გაუცემელი დივიდენდების თანხის წლიური 24%-ის ოდენობით 2004 წლიდან 2010 წლის ივნისის თვის მდგომარეობით მიუღებელი შემოსავლის სახით ანაზღაურების შესახებ მოთხოვნის ნაწილში; ვ. ს-ს უარი ეთქვა სარჩელის დაკმაყოფილებაზე გადაწყვეტილების აღსრულებამდე 922537.14 ლარის წლიური 24%-ის ანაზღაურების შესახებ მოთხოვნის ნაწილში, ხოლო ე. კ-ეს უარი ეთქვა სარჩელის დაკმაყოფილებაზე გადაწყვეტილების აღსრულებამდე 504091.72 ლარის წლიური 24%-ის ანაზღაურების შესახებ მოთხოვნის ნაწილში; გ. ხ-ის შეგებებული სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2010 წლის 26 ივლისის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს მხარეებმა, ერთის მხრივ, ვ. ს-მა და ე. კ-ემ, ხოლო მეორეს მხრივ, გ. ხ-მა

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 9 ივნისის გადაწყეტილებით ვ. ს-ის და ე. კ-ის სააპელაციო საჩივრები ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, ასევე ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა გ. ხ-ის სააპელაციო საჩივარი, გაუქმდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 26 ივლისის გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილის მე-2, მე-3, მე-6, მე-7 პუნქტები და ამ ნაწილში მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება, კერძოდ, ვ. ს-ის და ე. კ-ის სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა: გ. ხ-ს ვ. ს-ის სასარგებლოდ დაეკისრა ზიანის ანაზღაურება დივიდენდის მითვისებული თანხის ანაზღაურების სახით – 21586.41 ლარის ოდენობით; გ. ხ-ს ე. კ-ის სასარგებლოდ დაეკისროს ზიანის ანაზღაურება დივიდენდის მითვისებული თანხის ანაზღაურების სახით – 9251.32 ლარის ოდენობით; თბილისის საქალაქო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება დანარჩენ ნაწილში დარჩა უცვლელად.

გ. ხ-ის სააპელაციო საჩივართან დაკავშირებით სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა შემდეგზე:

სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის მიერ გადაწყვეტილების გამოტანის დროისათვის 2010 წლის 26 ივლისისათვის მოქმედი საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 106-ე მუხლის «გ” ქვეპუნქტის თანახმად, დამტკიცებას არ საჭიროებდა ფაქტები იმის შესახებ, ჰქონდა თუ არა მოქმედებას ადგილი და ჩაიდინა თუ არა მოქმედება ამ პირმა, რაც დადგენილია სისხლის სამართლის საქმეზე გამოტანილი, კანონიერ ძალაში შესული სასამართლოს განაჩენით, როცა საქმეს იხილავს სასამართლო იმ პირის მოქმედების სამოქალაქო სამართლებრივი შედეგების შესახებ, ვის მიმართაც გამოტანილია განაჩენი. მხარეები თავისუფლდებიან მტკიცებულებათა წარმოდგენისაგან ასეთი ფაქტების დასადასტურებლად. ამდენად, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსი უშვებდა, რომ ზოგიერთი ფაქტი, რომელიც უკვე დადგენილი იყო კანონიერ ძალაში შესული განაჩენით, სასამართლოს თავის მიერ განსახილველ საქმეზე მიეღო როგორც უტყუარი და უდავო, როგორც წინასწარ დადგენილი სავალდებულო ძალის ანუ პრეიუდიციული ძალის მქონე და აღარ შეემოწმებინა იგი. ამ შემთხვევაში მოქმედებდა კანონიერ ძალაში შესული განაჩენის კანონიერების, ჭეშმარიტებისა და უტყუარობის პრეზუმცია, რომელიც გამორიცხავდა განაჩენით დადგენილი ფაქტების საეჭვოობას. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის ზემოთმითითებული 106-ე მუხლის «გ” ქვეპუნქტის მოთხოვნებიდან გამომდინარე, დადგენილია, რა კანონიერ ძალაში შესული განაჩენის პრეიუდიციულობის ობიექტური ფარგლები, აღნიშნული ნიშნავს, რომ სამოქალაქო წარმოებაში პრეიუდიციული ძალა ჰქონდა კანონიერ ძალაში შესული განაჩენთ დადგენილ არა ყველა, არამედ მხოლოდ შემდეგ ფაქტებს: ა. ჰქონდა თუ არა მოქმედებას (უმოქმედობას) ადგილი; ბ. ჩაიდინა თუ არა ეს მოქმედება კონკრეტულმა პირმა. კანონიერ ძალაში შესული განაჩენით დადგენილი ყველა სხვა ფაქტი, მათ შორის ფაქტი იმის თაობაზე, თუ რა ოდენობის ზიანი გამოიწვია მოქმედებამ, პრეიუდიციული ძალის მქონე არ არის და მისი შემოწმების მოვალეობისაგან სასამართლო არ თავისუფლდება. გამონაკლისია შემთხვევა, როდესაც ოდენობა კონკრეტული დანაშაულის შემადგენლობის მაკვალიფიცირებელი ნიშანია და ქმედების საკითხი ოდენობის დადგენის გარეშე ვერ გადაწყდება.

სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, მოცემულ შემთხვევაში განაჩენით დადგინდა, რომ შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოება «ს. პ-სის” დირექტორი გ.ხ-ი გენერალურ დირექტორ ვ. კ-ესთან სიტყვიერი შეთანხმებით წარმართავდა საზოგადოების ფაქტიურ საქმიანობას. სალაროდან შემოსული თანხები გროვდებოდა მასთან, თვითონ აძლევდა განკარგულებას ბუღალტერს დამფუძნებლებზე დივიდენდის სახით გასაცემი თანხების რაოდენობის შესახებ. ისარგებლა რა, სამსახურებრივი მდგომარებით, მან განიზრახა საზოგადოებაში მობილიზებული თანხების მითვისება. ზემოაღნიშნული ქმედებით გ.ხ-მა, სამსახურებრივი მდგომარეობის გამოყენებით, არაერთგზის, მიითვისა მის გამგებლობაში მყოფი სხვისი მოძრავი ნივთი 123350.90 ლარის ოდენობით, რამაც მნიშვნელოვანი ზიანი გამოიწვია.

სააპელაციო სასამართლოს მითიტებით, მართალია, განაჩენით დადგენილ იქნა გ.ხ-ის მიერ სამსახურებრივი მდგომარეობის გამოყენებით მის გამგებლობაში მყოფი სხვისი მოძრავი ნივთის მითვისების ფატი, თუმცა გამოძიებით არ დადგენილა ფაქტი, რომ მოპასუხის მიერ მითვისებული თანხა, შეადგენდა «მეწარმეთა შესახებ” საქართველოს კანონით დადგენილი წესით ვ. ს-ისა და ე. კ-ისათვის დივიდენდის სახით გასაცემ თანხას. მართალია, გ. ხ-ი მითვისებულ თანხებზე სალაროს გასავლის ორდერებში მიუთითებდა, რომ აღნიშნული თანხები წარმოადგენდა ვ. ს-ისა და ე. კ-ისათვის გასაცემ დივიდენდს, მაგრამ სასამართლოს მოსაზრებით, აღნიშნული სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 106-ე მუხლით გათვალისწინებულ პრეიუდიციული მნიშვნელობის ფაქტად არ უნდა განხილულიყო.

«მეწარმეთა შესახებ” საქართველოს კანონის მე-8 მუხლის თანახმად, შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოებასა და სააქციო საზოგადოებაში პარტნიორთა კრების გადაწყვეტილებით შეიძლება დადგინდეს წლიური და შუალედური მოგების დივიდენდების სახით განაწილება. ამავე კანონის 47-ე მუხლის თანახმად, საწარმოს პარტნიორები მმართველობით უფლებამოსილებას ახორციელებენ პარტნიორთა საერთო კრების მეშვეობით, თუ წესდებით სხვა რამ არ არის დადგენილი. ამდენად, სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ სამეწარმეო საქმიანობის მიზნებიდან გამომდინარე «მეწარმეთა შესახებ” საქართველოს კანონი ერთმნიშვნელოვნად ადგენს წლიური და შუალედური მოგების დივიდენდების სახით განაწილების წესს პარტნიორთა კრების გადაწყვეტილებით. გასათვალისწინებელია ის გარემოება, რომ დივიდენდების მოთხოვნის უფლება მხოლოდ იმ შემთხვევაში აქვს პარტნიორს, თუ სადავო პერიოდისათვის მოგების განაწილება საზოგადოებაში დივიდენდების გაცემის გზით განხორციელდა. აქედან გამომდინარე, დივიდენდების გაცემა საწარმოს საქმიანობის ჩვეულებრივი პროცესი კი არ არის, არამედ განსაკუთრებული შემთხვევაა, რომელიც შესაბამისი პროცედურის დაცვით ხორციელდება. დივიდენდის გაცემის საფუძველი შეიძლება იყოს საწარმოში მოგების არსებობა და პარტნიორთა კრების გადაწყვეტილება პარტნიორებზე დივიდენდების გაცემის შესახებ.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის პირველი ნაწილის მიხედვით, თითოეულმა მხარემ უნდა დაამტკიცოს გარემოებანი, რომლებზედაც იგი ამყარებს თავის მოთხოვნებსა და შესაგებელს. სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, ვ. ს-ს და ე. კ-ეს იმის დამასატურებელი რაიმე მტკიცებულება, რომ სადაო პერიოდში შპს «ს. პ-სში» განხორციელდა დივიდენდების გაცემა, სასამართლოსათვის არ წარუდგენიათ, აღნიშნულის თაობაზე ფაქტები არ დადგენილა არც სისხლის სამართლის საქმეზე მიღებული განაჩენით. მოსარჩელეები ცდილობდნენ დაემტკიცებინათ, რომ თბილისის საქალაქო სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა კოლეგიის 2009 წლის 30 ნოემბრის კანონიერ ძალაში შესული განაჩენით დადგენილი ზიანის ოდენობა 123350.94 ლარი წარმოადგენდა სწორედ მათზე გასანაწილებელ დივიდენდების ოდენობას, თუმცა იმის დამადასტურებელი მტკიცებულება, რომ საზოგადოებაში 2001-2004 წლებში და 2004-2006 წლებში ჩატარდა პარტნიორთა კრებები, რომლებზეც მიღებულ იქნა გადაწყვეტილება დივიდენდების განაწილების თაობაზე, რომ საზოგადოებაში არსებობდა მოგება და საზოგადოების პარტნიორთა კრების გადაწყვეტილების თანახმად, მოხდა მოგების განაწილება სწორედ დივიდენდების სახით და რომ ვ. ს-ზე და ე. კ-ეზე გასაცემი დივიდენდების ჯამი თანხაში გამოსახული, განაჩენში მითითებულ პერიოდზე შეადგენდა 123350.94 ლარს, მათ ვერ წარადგინეს. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2009 წლის 30 ნოემბრის განაჩენით დადგინდა, რომ შპს «ს. პ-სის” დირექტორი გ.ხ-ი გენერალურ დირექტორ ვ.კ-ესთან სიტყვიერი შეთანხმებით წარმართავდა საზოგადოების ფაქტიურ საქმიანობას. სალაროდან შემოსული თანხები გროვდებოდა მასთან, თვითონ აძლევდა განკარგულებას ბუღალტერს დამფუძნებლებზე დივიდენდების სახით გასაცემი თანხების რაოდენობის შესახებ.

სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ გ.ხ-მა ისარგებლა რა, სამსახურებრივი მდგომარეობით განიზრახა საზოგადოებაში მობილიზებული თანხების და არა ვ. ს-ის და ე. კაბახიძის კუთვნილი დივიდენდების სახით პარტნიორთა კრების გადაწყვეტილებით განაწილებული თანხების მითვისება. საგულისხმოა ის გარემოებაც, რომ გ.ხ-ი თვითონ აძლევდა განკარგულებას ბუღალტერს დამფუძნებლებზე დივიდენდების სახით გასაცემი თანხების რაოდენობის შესახებ, რაც იმას ნიშნავს, რომ მის მიერ მითვისებული თანხის ოდენობა დამოკიდებული იყო არა პარტნიორთა კრების გადაწყვეტილებაზე დივიდენდების განაწილების თაობაზე და მოსარჩელეების, როგორც პარტნიორების წილზე (17,5% და 7,5%) საზოგადოებაში, არამედ საზოდაგოებაში მობილიზებული თანხების ოდენობაზე, რაც გ.ხ-ის პირადი შეხედულების თანახმად, შეიძლება ყოფილიყო უფრო მეტი ან უფრო ნაკლები.

ამდენად, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ სისხლის სამართლის საქმეზე მიღებულ განაჩენს, დივიდენდების განაწილების ფაქტთან დაკავშიებით არ შეიძლებოდა მინიჭებოდა პრეიუდიციული მნიშვნელობა. ვ. ს-ს და ე. კ-ეს კი იმის დამადასტურებლი მტკიცებულებები, რომ განაჩენში მითითებულ პერიოდში შპს «ს. პ-სში” დივიდენდების გაცემა მოხდა პარტნიორთა კრების გადაწყვეტილების საფუძველზე, სასამართლოსათვის არ წარუდგენიათ. შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლომ პირველი ინსტანციის სასამართლოს მსჯელობა იმის თაობაზე, რომ თბილისის საქალაქო სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა კოლეგიის 2009 წლის 30 ნოემბრის განაჩენით დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებას გ. ხ-ის მიერ ვ. ს-ის და ე. კ-ის კუთვნილი დივიდენდების 123350.94 ლარის მითვისების ნაწილში უნდა მინიჭებოდა პრეიუდიციული მნიშვნელობა, არ გაიზიარა.

სააპელაციო სასამართლომ საგულისხმოდ მიიჩნია ის გარემოება, რომ თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიაში საქმის განხილვისას გ.ხ-ის წარმომადგენლებმა სარჩელი ცნეს ნაწილობრივ, კერძოდ, 123350.94 ლარის 25%-ის ნაწილში. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-3 მუხლით განსაზღვრული დისპოზიციურობის პრინციპიდან გამომდინარე, მოპასუხეს შეუძლია ცნოს სარჩელი. ამავე კოდექსის 131-ე მუხლის თანახმად, ერთი მხარის მიერ ისეთი გარემოების არსებობის ან არარსებობის დადასტურება (აღიარებს) რომელზეც მეორე მხარე ამყარებს თავის მოთხოვნებსა თუ შესაგებელს, სასამართლომ შეიძლება საკმარის მტკიცებულებად ჩათვალოს და საფუძვლად დაუდოს სასამართლო გადაწყვეტილებას.

ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით სააპელაციო სასამართლომ ჩათვალა, რომ, მართალია, განაჩენით დადგენილ 123350.94 ლარზე მოსარჩელეების საკუთრების უფლება არ დასტურდება, მაგრამ იმ გარემოების გათვალისწინებით, რომ მოპასუხის გ.ხ-ის წარმომადგენლებმა სარჩელი ცნეს 123350,94 ლარიდან 25%-ის ნაწილში, მოსარჩელეების მოთხოვნა უნდა დაკმაყოფილებულიყო სწორედ აღნიშნულ ნაწილში და გ. ხ-ს ვ. ს-ის სასარგებლოდ უნდა დაეკისრებოდა ზიანის ანაზღაურება დივიდენდის მითვისებული თანხის ანაზღაურების სახით – 21586.41 ლარის ოდენობით (123 350,94-ის 17,5%), ხოლო ე. კ-ის სასარგებლოდ უნდა დაკისრებოდა ზიანის ანაზღაურება დივიდენდის მითვისებული თანხის ანაზღაურების სახით – 9251.32 ლარის ოდენობით (123 350,94-ის 7.5%).

სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა თბილისის საქალაქო სასამართლოს მსჯელობას იმის თაობაზე, რომ თბილისის საქალაქო სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა კოლეგიის 2009 წლის 30 ნოემბრის განაჩენის, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 106-ე და 266-ე მუხლების საფუძველზე 2004-2006 წლებში გაუცემელი დივიდენდის სახით მიუღებელი შემოსავლისათვის გ.ხ-ს უნდა დაკისრებოდა ვ.ს-ის სასარგებლოდ 248915 ლარის, ხოლო ე.კ-ის სასარგებლოდ 106676 ლარის ანაზღაურება. სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ გ. ხ-ი, 2002 წლის 31 დეკემბერს ¹02/23 ბრძანებით დაინიშნა რა, შპს «ს. პ-სის» დირექტორად და არ ჰქონდა წარმომადგენლობითი უფლებამოსილება, მიუხედავად აღნიშნულისა, თვითნებურად წარმართავდა საზოგადოების ფინანსურ საქმიანობას და ხელმძღვანელობდა მას. ამასთან, ჰქონდა რა საბანკო ფაქსიმილიები, განიზრახა გადასახადების გადახდისათვის თავის არიდება, რისთვისაც საზოგადოების ბუღალტერს, გარდა ბუღალტერიაში ოფიციალურად დაფიქსირებული შემოსავალ-გასავლებისა, თვითონ კარნახობდა დეკლარაციებში და ბალანსებში მისათითებელ თანხებს, იგი თვითონ არეგულირებდა საზოგადოებაში სალაროებიდან შემოსული ნაღდი ფულის შემოსავალში აღების, ხარჯვის და საქვეანგარიშოდ გაცემის საკითხებს, რის გამოც საზოგადოებაში დარღვეული იყო საქართველოს ეროვნული ბანკის პრეზიდენტის 1999 წლის 31 დეკემბრის ¹38 ბრძანებით დამტკიცებული დებულება «სალაროს მეურნეობის შესახებ». საზოგადოებას საფინანსო-სამეურნეო საქმიანობის შემოწმების აქტებით 2004 წლის პერიოდში შემოსავალი განესაზღვრა 1010 336 ლარით, საიდანაც ბიუჯეტში გადასახდელად დამატებით დაერიცხა:

_ მოგების გადასახადში ძირითადი (კუთვნილი) 202067 ლარი და ჯარიმა ფინანსური სანქციის სახით 151 550 ლარი, სულ 353 576 ლარი;

_ საშემოსავლო გადასახადში ძირითადი (კუთვნილი) 20713 ლარი და ჯარიმა ფინანსური სანქციის სახით 5178 ლარი, სულ 25 892 ლარი;

_ სოციალურ გადასახადში ძირითადი (კუთვნილი) 52466 ლარი და ჯარიმა ფინანსური სანქციის სახით 19 165 ლარი, სულ 71631 ლარი;

2005 წლის პერიოდში, შპს «ს. პ-სს» შემოსავალი განესაზღვრა 1054323 ლარი (50277+712970+291076), საიდანაც ბიუჯეტში დამატებით გადასახდელად უნდა დაკისრებოდა:

_ მოგების გადასახადში _ ძირითადი (კუთვნილი) 210 865 ლარი (50277+712970+291076)X20% და ჯარიმა ფინანსური სანქციის სახით 158 148 ლარი, სულ 369 013 ლარი;

_ საშემოსავლო გადასახადში _ ძირითადი (კუთვნილი) 249 ლარი და ჯარიმა ფინანსური სანქციის სახით 63 ლარი, სულ 312 ლარი;

_ სოციალურ გადასახადში _ ძირითადი (კუთვნილი) 2496 ლარი და ჯარიმა ფინანსური სანქციის სახით 624 ლარი, სულ 3120 ლარი.

2006 წლის პერიოდში, შპს «ს. პ-სს» შემოსავალი განესაზღვრა 1218804 ლარი (50 277+320 943+847 584), საიდანაც ბიუჯეტში დამატებით გადასახდელად უნდა დაეკისროს:

_ მოგების გადასახადში _ ძირითადი (კუთვნილი) 243761 ლარი (50 277+320 943+847 584)X20% და ჯარიმა ფინანსური სანქციის სახით 182820 ლარი, სულ 426582 ლარი;

შემოსავლებისა და ხარჯების, აგრეთვე გადასახადით დასაბეგრი სხვა ობიექტების აღრიცხვის წესის დარღვევისათვის და საგადასახადო ბაზის შემცირებისათვის შპს «ს. პ-სს» უნდა დაეკისრებოდა ჯარიმა გადაუხდელი ძირითადი გადასახადის (732 617 ლარი) 10%-ის ოდენობით 73262 ლარი. მთლიანად საზოგადოებას ბიუჯეტის სასარგებლოდ დამატებით გადასახდელად დაეკისრა 1323429 ლარი, მათ შორის ძირითადი 732617 ლარი, ჯარიმა 590 812 ლარი.

_ მოგების გადასახადში _ ძირითადი (კუთვნილი) 656 693 ლარი და ჯარიმა 492 520 ლარი, სულ 1149213 ლარი.

_ საშემოსავლო გადასახადში ძირითადი (კუთვნილი) 20 962 ლარი და ჯარიმა 19 789 ლარი, სულ 74751 ლარი, 10%-იანი ჯარიმა 73 262 ლარი.

შესამოწმებელ პერიოდში საზოგადოების ბალანსზე ირიცხება გაუშიფრავი დებიტორული დავალიანება, რომელიც გამოწვეულია მომხმარებლიდან ამოღებული მომსახურეობის ღირებულების ბუღალტრულად შემოსავალში გაუტარებლობით, რამაც 2006 წლის ბოლოსათვის შეადგინა 1779649 ლარი, საიდანაც იშიფრება 130788 ლარის მომსახურეობა, რის გამოც საზოგადოებას საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 104-ე მუხლის შესაბამისად დამატებით გადასახდელად დაეკისრა საშემოსავლო გადასახადში კუთვნილი 197867 ლარი და ჯარიმა 148400 ლარი. სოციალურ გადასახადში კუთვნილი 329 778 ლარი და ჯარიმა 247 344 ლარი. სულ მთლიანად, შემოწმების აქტებიდან გამომდინარე, საზოგადოებას გადასახდელად გაანგარიშებული თანხების ზევით დაეკისრა 2 299 573 ლარი, მათ შორის ძირითადი 1 260 262 ლარი;

საზოგადოების საჩივრის საფუძველზე, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 2008 წლის 4 თებერვლის გადაწყვეტილების საფუძველზე, შპს «ს. პ-სს» დარიცხული თანხებიდან, უზუსტობის გამო, შეუმცირდა 343105 ლარით, მათ შორის, ძირითადი 190994 ლარით და საბოლოოდ გადასახდელად დარჩა 1956468 ლარი, მათ შორის ძირითადი გადასახადი 1069268 ლარი. გ.ხ-მა საგადასახადო მოთხოვნის ჩაბარებიდან კანონით დადგენილ ვადაში არ დაფარა ძირითადი გადასახადები. აღნიშნული ქმედებებით, გ. ხ-მა ჩაიდინა საქართველოს სსკ-ის 218-ე მუხლის II ნაწილის «ა» და «ბ» ქვეპუნქტებით გათვალისწინებული დანაშაული.

სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ ვ. ს-ს და ე. კ-ეს დივიდენდის მოთხოვნის უფლება მხოლოდ იმ შემთხვევაში ექნებოდათ, თუ დამტკიცდებოდა, რომ შპს «ს. პ-სის” პარტნიორთა კრების გადაწყვეტილებით მოხდა დივიდენდების განაწილება და მათ, როგორც პარტნიორებს, მათი წილის პროპორციული თანხა არ გაუნაწილეს. მოთხოვნის უფლება ასევე ექნებოდათ იმ შემთხვევაში, თუ ისინი მოითხოვდნენ პარტნიორთა კრების მოწვევას და საწარმოს პარტნიორთა კრება მიიღებდა გადაწყვეტილებას დივიდენდების განაწილების თაობაზე. პარტნიორთა კრების გადაწყვეტილებაზე დივიდენდების განაწილების თაობაზე მტკიცებულებები მოსარჩელეთა მიერ წარმოდგენილი არ ყოფილა, აღნიშნული დოკუმენტების საზოგადოებიდან გამოთხოვის თაობაზე შუამდგომლობა ასევე არ დაუყენებიათ მოსარჩელეებს სასამართლოს წინაშე.

სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 2010 წლის 15 დეკემბრის ¹4075 კანონით 309¹⁷-ე მუხლში განხორციელებული ცვლილებებისა და დამატებების თანახმად, ზიანის ანაზღაურების შესახებ სარჩელს უნდა დაერთოს კანონიერ ძალაში შესული სასამართლოს განაჩენი, რომელიც დაადასტურებს ზიანის მიყენების ფაქტს. ამდენად, როგორც პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილების გამოტანის დროისათვის, ასევე სააპელაციო ინსტანციის სასამართლოში დანაშაულით გამოწვეული ზიანის ანაზღაურების საკითხის განხილვისათვის კანონიერ ძალაში შესულ სასამართლოს განაჩენი ზიანის მიმყენებლის სამოქალაქო პასუხისმგებლობის დადგენისათვის წარმოადგენდა და წარმოადგენს ობიექტური ჭეშმარიტებისათვის დასადგენ მტკიცებულებას. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 1-ლი მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, სამოქალაქო საქმეების წარმოება ხორცილედება საპროცესო კანონმდებლობით, რომელიც მოქმედებს საქმის განხილვის, ცალკეული საპროცესო მოქმედების შესრულების ან სასამართლო გადაწყვეტილების აღსრულების დროს.

მოცემულ შემთხვევაში სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ უნდა ეხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 309¹⁷-ე მუხლით და კანონიერ ძალაში შესულ სასამართლოს განაჩენი ამავე კოდექსის 105-ე მუხლის თანახმად, უნდა შეეფასებინა საქმეში არსებულ სხვა მტკიცებულებებთან ერთობლიობაში.

სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა აპელანტ გ.ხ-ის მოსაზრება თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმების თაობაზე გ. ხ-ის შეგებებული სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის ნაწილში და მიუთითა, რომ სარჩელით გ.ხ-ი ითხოვდა შპს «ს. პ-სის» საქმიანობის გაჩერებით მიყენებული ზიანის ანაზღაურებას. სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით, საქალაქო სასამართლომ მართებულად მიიჩნია, რომ რადგან აღნიშნულის დამადასტურებელი მტკიცებულებები გ.ხ-ს არ წარუდგენია, მისი მოთხოვნა არ უნდა დაკმაყოფილებულიყო. გ. ხ-ი ასევე, ითხოვდა საწარმოში ინვესტიციის სახით შეტანილი 1140000 ლარის ანაზღაურებას, სასამართლომ ასევე მართებულად მიიჩნია, რომ რადგან აღნიშნულის დამადასტურებელი მტკიცებულება საქმეში წარმოდგენილი არ ყოფილა მოთხოვნა, ამ ნაწილში ასევე არ ექვემდებარებოდა დაკმაყოფილებას. გარდა ამისა, სასამართლომ სწორად იქონია მსჯელობა გ.ხ-ის შეგებებული სარჩელის მოთხოვნაზე _ შპს «ს. პ-სის» მიერ შპს «კ- ჯგუფისათვის» ჩაურიცხავი დავალიანების თანხის 827442,59 ლარის და ამ თანხაზე მიუღებელი შემოსავლის სახით თვეში 3%-ის დარიცხვით 2009 წლის 31 დეკემბრიდან 124116.38 ლარის ანაზღაურებაზე უარის თქმის თაობაზე. საქალაქო სასამართლომ მიიჩნია, რომ შეგებებული სარჩელი აღძრული იყო გ. ხ-ის, როგორც ფიზიკური პირის და არა როგორც შპს «კ- ჯგუფის» დამფუძნებელი პარტნიორის მიერ მოპასუხე ვ.ს-ის და ე.კ-ის, როგორც ფიზიკური პირების და არა როგორც შპს «ს. პ-სის» პარტნიორების მიმართ. სასამართლომ ასევე დადგენილად მიაჩნია, რომ სს «თიბისი ბანკისათვის» გადახდილი და გადასახდელად დარჩენილი თანხის ანაზღაურებას გ.ხ-ი, როგორც შპს «ს. პ-სის» თავდები, ითხოვდა ფიზიკური პირების ვ.ს-ის და ე.კ-ისაგან და არა შპს «ს. პ-სისაგან», რომლის მიერ აღებული ვალდებულების შესრულებაზეც იკისრა თავდებობა გ.ხ-მა. აღნიშნულის გათვალისწინებით სააპელაციო სასამართლომ ჩათვალა, რომ სასამართლომ მართებულად უთხრა უარი გ.ხ-ს სარჩელის დაკმაყოფილებაზე.

ვ. ს-ის და ე. კ-ის სააპელაციო საჩივართან დაკავშირებით სააპელაციო სასამართლომ გადაწყვეტილება შემდეგნაირად დაასაბუთა:

სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა ვ. ს-ის და ე. კ-ის სააპელაციო საჩივარში მითითებული მოსაზრება მათი მოთხოვნის დაკმაყოფილების თაობაზე მიუღებელი შემოსავლის ნაწილში და განმარტა, რომ მოცემული გადაწყვეტილებით სასამართლომ მიიჩნია, რომ მოსარჩელეების მოთხოვნა ზიანის ანაზღაურების სახით დივიდენდების მითვისებული თანხის ანაზღაურების ნაწილში დაკმაყოფილდა მხოლოდ ნაწილობრივ, იმ ნაწილში რომელშიც მოპასუხეებმა ცნეს სარჩელი, თუმცა არ უცვნიათ სარჩელი ამ ნაწილში მითვისებული დივიდენდის თანხის წლიური 24%-ის მიუღებელი შემოსავლის სახით ანაზღაურების ნაწილში, რის გამოც აპელანტები მოთხოვნა დივიდენდის თანხის წლიური 24%-ის მიუღებელი შემოსავლის სახით ანაზღაურების ნაწილში არ უნდა დაკმაყოფილებულიყო. ასევე არ უნდა დაკმაყოფილებულიყო აპელანტების მოთხოვნა 2004-2006 წლებში გაუცემელი დივიდენდის თანხის წლიური 24%-ის ოდენობით 2004 წლიდან 2010 წლის ივნისის თვის მდგომარეობით მიუღებელი შემოსავლის სახით ანაზღაურების შესახებ მოთხოვნის ნაწილში, იმ გარემოების გათვალიწინებით, რომ მოცემული გადაწყვეტილებით ასევე გაუქმდა პირველი ინსტანციის გადაწყვეტილება იმ ნაწილში, რომლითაც დაკმაყოფილდა ვ. ს-ის და ე. კ-ის მოთხოვნა ზიანის ანაზღაურების 2004-2006 წლებში გაუცემელი დივიდენდის სახით მიუღებელი შემოსავლის ანაზღაურების ნაწილში, შესაბამისად საფუძველს მოკლებული იყო აპელანტის მოთხოვნა 2004-2006 წლებში გაუცემელი დივიდენდის თანხის წლიური 24%-ის ოდენობით 2004 წლიდან 2010 წლის ივნისის თვის მდგომარეობით მიუღებელი შემოსავლის სახით ანაზღაურების თაობაზე.

საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 411-412-ე მუხლების თანახმად, ზიანი უნდა ანაზღაურდეს არა მხოლოდ ფაქტობრივად დამდგარი ქონებრივი დანაკლისისთვის, არამედ მიუღებელი შემოსავლისთვისაც. მიუღებლად ითვლება შემოსავალი, რომელიც არ მიუღია პირს და რომელსაც იგი მიიღებდა, ვალდებულება ჯეროვნად რომ შესრულებულიყო. ანაზღაურებას ექვემდებარება მხოლოდ ის ზიანი, რომელიც მოვალისათვის წინასწარ იყო სავარაუდო და წარმოადგენს ზიანის გამომწვევი მოქმედების უშუალო შედეგს. მოცემულ შემთხვევაში სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ საქმეში არსებული მტკიცებულებები არ იძლეოდა ფაქტობრივად დამდგარი ზიანის ანაზღაურების საფუძვლებს, შესაბამისად არ არსებობდა ზიანის – მიუღებელი შემოსავლის სახით ანაზღაურების ფაქტობრივ-სამართლებრივი საფუძვლებიც.

სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით, საქართველოს საპროცესო კოდექსი აგებულია შეჯიბრებითობის პრინციპზე, რომელიც მხარეებს უფლებებთან ერთად აკისრებს თავისივე ინტერესებისათვის აუცილებელ საპროცესო მოვალეობებს, რომელთა შეუსრულებლობა იწვევს ამავე მხარისათვის არახელსაყრელ შედეგს. კანონის ეს დანაწესი განმტკიცებულია საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-4 მუხლით, რომლითაც მოდავე მხარეებს თანაბარი შესაძლებლობა აქვთ განსაზღვრონ ფაქტები თავიანთი მოთხოვნებისა თუ შესაგებლის დასასაბუთებლად და თვითონვე მიიღონ გადაწყვეტილება, თუ რომელი მტკიცებულებით უნდა იქნეს დადასტურებული ეს ფაქტები. ამავე კოდექსის 102-ე მუხლის თანახმად, თითოეულმა მხარემ უნდა დაამტკიცოს გარემოებანი, რომლებზედაც იგი ამყარებს თავის მოთხოვნებსა თუ შესაგებელს, ე.ი. მხარეს ეკისრება როგორც ფაქტების მითითების, ასევე მათი დამტკიცების ტვირთი, რაც სათანადო მტკიცებულებების წარდგენით უნდა განახორციელოს. სააპელაციო სასამართლოს შეფასებით, საქმეზე დადგენილი ფაქტობივი გარემოებების გათვალისწინებით აშკარა იყო, რომ მოცემულ დავაში, მოსარჩელეებმა ვერ შეძლეს მათი წილი მტკიცების ტვირთის სათანადოდ რეალიზება.

სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს ვ. ს-მა და ე. კ-ემ, რომლებმაც მოითხოვეს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება.

კასატორები აღნიშნავენ, რომ სასამართლომ არასწორად განმარტა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 106-ე მუხლი, როდესაც აღნიშნა, რომ ამ ნორმის მიხედვით დადგენილად ითვლება მხოლოდ შემდეგი ფაქტები: ა. ჰქონდა თუ არა მოქმედებას ადგილი და ბ. ჩაიდინა თუ არა ეს მოქმედება კონკრეტულმა პირმა, ხოლო განაჩენით დადგენილი ყველა სხვა ფაქტი, მათ შორის ფაქტი იმის თაობაზე, თუ რა ოდენობის ზიანი გამოიწვია მოქმედებამ პრეუდიციული ძალის მქონე არ არის და მისი შემოწმების მოვალეობისაგან სასამართლო არ თავისუფლდება. მოცემული ნორმის ამგვარი განმარტებით და მოცემულ დავასთან მისადაგებით სასამართლომ მოახდინა კანონიერ ძალაში შესული განაჩენის რევიზია და თავისი ინტერპრეტაციით შეცვალა განაჩენით დადგენილი კონკრეტული ფაქტობრივი გარემოებები, კერძოდ, ის გარემოება რომ გ.ხ-მა არა საზოგადოების ან სხვა პირთა არამედ კონკრეტულად ვ.ს-ის და ე.კ-ის სახელზე გასაცემი დივიდენდები მიითვისა.

კასატორთა განმარტებით, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 309-ე მუხლი განსაზღვრავს ზიანის ანაზღაურების შესახებ სარჩელის წარდგენის წესს და მიღებულია 2010 წელს, ანუ კასატორის მიერ სარჩელის წარდგენის და გადაწყვეტილების გამოტანის დროისათვის მოცემული ნორმა არ არსებობდა.

კასატორები მიიჩნევენ, რომ სასამართლომ არასწორად გამოიყენა «მეწარმეთა შესახებ» საქართველოს კანონის მე-8, 46-ე და 47-ე მუხლები, ვინაიდან აღნიშნული ნორმები არეგულირებენ საზოგადოების მართვის წესს და განსაზღვრავენ პარტნიორთა უფლება-მოვალეობებს. მოცემულ შემთხვევაში განაჩენით დადგენილია, რომ გ.ხ-მა განზრახ დაარღვია რა «მეწარმეთა შესახებ» კანონის მოთხოვნა და დანაშაულებრივი გზით მიითვისა ვ.ს-ის და ე.კ-ის თანხები, შესაბამისად ხაზგასმა იმ ფაქტზე თუ რა წესით იმართება საზოგადოება და რა წესით გაიცემა მასში დივიდენდი აბსოლიტურად უსაფუძვლოა.

კასატორები განმარტავენ, რომ სასამართლომ არასწორად გამოიყენა «მეწარმეთა შესახებ» საქართველოს კანონის მე-15 მუხლი, როდესაც მიუთითა ვ.ს-ის და ე.კ-ის მოთხოვნის ხანდაზმულობაზე, ვინაიდან ეს ნორმა განსაზღვრავს ამ კანონის მიხედვით პრეტენზიების ხანდაზმულობის ზოგად ვადასდა არ არის კავშირში პირის მიერ სისხლის სამართლის დანაშაულის ჩადენის შემთხვევაში წარმოშობილი ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნასთან.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 20 სექტემბრის განჩინებით ვ. ს-ისა და ე. კ-ის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ვ. ს-ისა და ე. კ-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას ვ. ს-ისა და ე. კ-ის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. ვ. ს-ისა და ე. კ-ის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად.

2. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.