ას-1404-1419-2011 24 ოქტომბერი, 2011 წელი

თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

პაატა ქათამაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

ვასილ როინიშვილი, ბესარიონ ალავიძე

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი განხილვის გარეშე

საკასაციო საჩივრის ავტორი _ მ. ლ-ე

მოწინააღმდეგე მხარე _ სპს «ე. კ-ა», ი. თ-ა, ნ. ჩ-ე

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება _ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 28 ივნისის გადაწყვეტილება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება

დავის საგანი _ ზიანის ანაზღაურება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2010 წლის 16 თებერვალს თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიას სარჩელით მიმართა მ. ლ-ემ მოპასუხეების: შპს «ე.კ-ის», ი. თ-ას და ნ. ჩ-ის მიმართ. საბოლოოდ, მოსარჩელემ მოითხოვა მისი ჯანმრთელობისათვის მიყენებული ზიანის ასანაზღაურებლად მოპასუხისათვის 13290 ლარის დაკისრება (ტომი I, ს.ფ. 1-11, 112).

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2011 წლის 22 თებერვლის გადაწყვეტილებით მ. ლ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა (ტომი I, ს.ფ. 280-287).

პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება მ. ლ-ემ სააპელაციო წესით გაასაჩივრა (ტომი I, ს.ფ. 302-317).

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 28 ივნისის გადაწყვეტილებით მ. ლ-ის სააპელაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, საქალაქო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების შეცვლით მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება, მ. ლ-ის სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, მოპასუხეს მოსარჩელის სასარგებლოდ დაეკისრა 475 ლარის გადახდა.

სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა საქმეზე პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები. ეს გარემოებები შემდეგში მდგომარეობს:

მ. ლ-ე შპს «ე. კ-აში” მოთავსდა 2009 წლის 30 ივლისს კ-ური დიაგნოზით: საშვილოსნოს მრავალკვანძოვანი მიომა მენომეტრორაგია. მკურნალი ექიმები იყვნენ ი. თ-ა და ნ. ჩ-ე. პაციენტს 30 ივლისს ჩაუტარდა ოპერაცია ლაპარატომია, ტოტალური ჰისტერექტომია და ორმხრივი ადნექსექტომია. ავადმყოფი სტაციონარიდან გაეწერა 2 აგვისტოს;

კლინიკური მედიცინის სამეცნიერო-კვლევით ინსტიტუტს მ. ლ-ემ მიმართა 11 აგვისტოს, ჩივილებით ძლიერ ტკივილებზე პოსტოპერაციული ჭრილობის არეში; 6 აგვისტოდან მას აღენიშნებოდა ლიმფის გადმოდენა ჭრილობიდან, ტკივილები ჭრილობის მიმდებარე არეში, იტარებდა ანტიბიოტიკოთერაპიას როცეფინით; კლინიკაში პაციენტს ჩაუტარდა მცირე მენჯის ორგანოების უს-გამოკვლევა, კომპიუტერული ტომოგრაფია და დადგინდა დიაგნოზი: პოსტოპერაციული ჭრილობის ინფლიტრატი; გადაწყდა ჭრილობის რევიზიისა და სანაციის ჩატარება; 11 აგვისტოს ჩაუტარდა ოპერაცია: პოსტოპერაციული ჭრილობის რევიზია, სანაცია და დრენირება; 12 აგვისტოს გაეწერა კლინიკიდან; ავადმყოფი გაეწერა ბინაზე სათანადო რეკომენდაციებით და ჭრილობის დამუშავებაზე დაბარებულ იქნა 13 აგვისტოს;

2009 წლის 12 აგვისტოს მ. ლ-ის მიერ გამოძახებულ იქნა ქ.თბილისის სასწრაფო სამედიცინო დახმარების ცენტრის ბრიგადა; მას დაესვა დიაგნოზი: «ქირურგიული და თერაპიული ჩარევის სხვა გართულებები, რომლებიც არ არის შეტანილი სხვა რუბრიკებში”; პაციენტმა უარი განაცხადა ჰოსპიტალიზაციაზე;

მ. ლ-ემ 2009 წლის 17 აგვისტოს მიმართა სამედიცინო ცენტრ «ი-ას” და ამ დროიდან 28 სექტემბრის ჩათვლით მკურნალობდა სამედიცინო ცენტრ «ი-აში” დიაგნოზით: საშვილოსნოს ექსტირპაციის შემდგომი პერიოდი, ოპერაციის შემდგომი ჭრილობის კანქვეშა ჩირქოვანი ინფილტრატი; მოიხსნა ყველა ნაკერი, ჭრილობა; ჩატარდა ჭრილობის დამუშავება წყალბადის ზეჟანგით და პოვიდონით, ამომშრალდა, დაედო ლოკომეკოლიანი ტამპონი, ასეპტიური ნახვევი; მიეცა დანიშნულება. ჭრილობის შემდგომი სანაცია და შეხვევები ტარდებოდა 2-3 დღეში ერთხელ; მკურნალობის დამთავრების შემდეგ ავადმყოფი გაეწერა დამაკმაყოფილებელ მდგომარეობაში;

შპს «ე. კ-აში” მ. ლ-ისათვის გაწეული სამედიცინო დახმარების ხარისხის თაობაზე საკითხის შესწავლის შედეგად, პროფესიული განვითარების საბჭოს გადაწყვეტილებით ექიმებს, ი. თ-ასა და ნ. ჩ-ეს მიეცათ «წერილობითი გაფრთხილება”;

საქმის მასალებით დადგენილია, რომ სამედიცინო ცენტრ «ი-აში” მ. ლ-ის მკურნალობის გაგრძელების აუცილებლობა განაპირობა შპს «ე. კ-აში” და კლინიკური მედიცინის სამეცნიერო-კვლევით ინსტიტუტში ჩატარებული ოპერაციების შემდეგ განვითარებულმა ინფილტრაციულმა და ჩირქოვანმა გართულებამ;

პოსტოპერაციული ჭრილობის ინფილტრატი და ჩირქოვანი გართულება არ არის გამოწვეული შპს «ე. კ-ის” ექიმების ბრალეული ქმედების შედეგად;

ექსპერტიზის დასკვნის შესაბამისად, პაციენტს დიაგნოზი დაესვა სწორად. ოპერაციები ჩატარდა ხარვეზების გარეშე, თუმცა პოსტოპერაციულ პერიოდში პაციენტი საჭიროებდა უფრო აქტიურ და ხანგრძლივ საექიმო მეთვალყურეობას;

ექსპერტიზის დასკვნის მიხედვით, სასურველი იყო სტაციონარული მკურნალობის გაგრძელება ან ბინაზე შესაბამისი ამბულატორიული მეთვალყურეობა ჭრილობის შეხორცების მიმდინარეობაზე, ასევე მისი ჯანმრთელობის მდგომარეობის კონტროლი. ექსპერტიზის დასკვნიდან ცალსახად დგინდება, რომ სტაციონარული მკურნალობის გაგრძელების მიზანშეწონილობა დამოკიდებულია ექიმის გადაწყვეტილებაზე;

პოსტოპერაციულ პერიოდში, 2 აგვისტოდან _ მეორე ოპერაციის ჩატარებამდე 11 აგვისტომდე, ექიმთან ტელეფონის მეშვეობით კონტაქტისა და სატელეფონო კონსულტაციების ფაქტი დადასტურებულია თავად მოსარჩელის მიერ;

დასკვნის თანახმად, განმეორებითი ოპერაციის ჩატარება საჭირო გახდა პოსტოპერაციული ჭრილობის ინფილტრატის გამო; 11 აგვისტოს პაციენტს შპს «ე. კ-ის” მკურნალმა ექიმმა ჩაუტარა პოსტოპერაციული ჭრილობის რევიზია, სანაცია და დრენირება, მედიცინის სამეცნიერო-კვლევით ინსტიტუტში.

ზემოაღნიშნული გარემოებების გათვალისწინებით სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ შპს «ე. კ-ის” ექიმების ი. თ-ასა და ნ. ჩ-ის უმოქმედობა, კერძოდ, სამედიცინო მომსახურების გაწევაზე უარის ფაქტი არ დგინდებოდა. საქმის მასალების შესაბამისად, სტატისტიკური მონაცემების მიხედვით, პოსტოპერაციულ პერიოდში დაჩირქების ალბათობა 2%-დან-10%-მდეა.

სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით, მკურნალი ექიმების ბრალეული მართლსაწინააღმდეგო ქმედების დასადასტურებლად ვერ იქნებოდა გაზიარებული მოსარჩელის არგუმენტი იმის თაობაზე, რომ მათ მიეცათ წერილობითი გაფრთხილება. «საექიმო საქმიანობის შესახებ” საქართველოს კანონის 73-ე მუხლის მიხედვით, დამოუკიდებელი საექიმო საქმიანობის სუბიექტის პროფესიული პასუხისმგებლობა არის პაციენტის გამოკვლევასთან, მოვლასთან და მკურნალობასთან დაკავშირებული სამედიცინო სტანდარტებისა და ეთიკური ნორმების დარღვევისთვის გათვალისწინებული პასუხისმგებლობა საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით. Aამავე კანონის 75-ე მუხლის შესაბამისად, წერილობითი გაფრთხილება მიეცემა დამოუკიდებელი საქმიანობის სუბიექტს, რომელიც განზრახ ან დაუდევრობით არ ასრულებს საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით განსაზღვრულ პროფესიულ მოვალეობებს. განსახილველ შემთხვევაში, როგორც უკვე აღინიშნა ექიმებს წერილობითი გაფრთხილება მიეცათ სამედიცინო დოკუმენტაციის წარმოებისას დაშვებული დარღვევების გამო.

სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა აპელანტის მტკიცება იმის თაობაზე, რომ ოპერაციის შემდგომი გართულება გამოწვეული იყო შპს «ე. კ-ის” ექიმების ი. თ-ასა და ნ. ჩ-ის ბრალეული ქმედებით, რამდენადაც აღნიშნულის დამადასტურებელი სათანადო მტკიცებულებები საქმის მასალებში არ იყო წარდგენილი.

სააპელაციო სასამართლომ დამატებით დადგენილად მიიჩნია შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები, კერძოდ:

საქმის მასალებში წარდგენილი გადახდის ქვითრების შესაბამისად სამედიცინო ცენტრ ,,ი-აში” მკურნალობისათვის მ. ლ-ის მიერ გაწეულმა ხარჯმა შეადგინა 475 ლარი.

შპს «ე. კ-ის” მიერ პაციენტ მ. ლ-ის პოსტოპერაციული მდგომარეობის მონიტორინგი და მკურნალობა კლინიკის მიერ დაგეგმილი და შესაბამისად უზრუნველყოფილი არ ყოფილა.

დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებებიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლომ ჩათვალა, რომ სააპელაციო საჩივარი ექვემდებარებოდა ნაწილობრივ დაკმაყოფილებას, რაც შემდეგი არგუმენტებით დაასაბუთა:

სამოქალაქო კოდექსის 316-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, ვალდებულების ძალით კრედიტორი უფლებამოსილია მოსთხოვოს მოვალეს რაიმე მოქმედების შესრულება. შესრულება შეიძლება გამოიხატოს მოქმედებისაგან თავის შეკავებაშიც.

სამოქალაქო კოდექსის 317-ე მუხლის პირველი ნაწილის მიხედვით, ვალდებულების წარმოშობისათვის აუცილებელია მონაწილეთა შორის ხელშეკრულება, გარდა იმ შემთხვევებისა, როცა ვალდებულება წარმოიშობა ზიანის მიყენების (დელიქტის), უსაფუძვლო გამდიდრების ან კანონით გათვალისწინებუილ სხვა საფუძვლებიდან.

შპს ,,ე. კ-ასა” და მ. ლ-ეს შორის 2009 წლის 30 ივლისს გაფორმებული ,,სამედიცინო მომსახურების შესახებ” ხელშეკრულების 1-ლი მუხლის შესაბამისად, მკურნალი (შპს ,,ე. კ-ა”) იღებს ვალდებულებას ჩაუტაროს სათანადო მკურნალობა პაციენტს (მ. ლ-ე) დადგენილი წესის მიხედვით. მკურნალობა მოიცავს ქირურგიულ მკურნალობას. ამავე ხელშეკრულების 2.4, 2.4.1 პუნქტების შესაბამისად, ,,მკურნალი” ვალდებულია შექმნას ყოველგვარი პირობები ,,პაციენტის” სრულყოფილი მკურნალობისათვის.

სამოქალაქო კოდექსის 394-ე მუხლის პირველი ნაწილის პირველი წინადადების თანახმად, მოვალის მიერ ვალდებულების დარღვევისას კრედიტორს შეუძლია მოითხოვოს ამით გამოწვეული ზიანის ანაზღაურება.

სამოქალაქო კოდექსის 408-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის მიხედვით, იმ პირმა, რომელიც ვალდებულია აანაზღაუროს ზიანი, უნდა აღადგინოს ის მდგომარეობა, რომელიც იარსებებდა, რომ არ დამდგარიყო ანაზღაურების მავალდებულებელი გარემოება.

მოცემულ შემთხვევაში დადგინდა, რომ შპს ,,ე. კ-აში” ჩატარებული ოპერაციის შემდგომ მ. ლ-ის კლინიკიდან გამოწერა მოხდა ოპერაციიდან მესამე დღეს 2 აგვისტოს, ისე, რომ მისი შემდგომი პოსტოპერაციული მდგომარეობის მკურნალობა კლინიკის მიერ დაგეგმილი და შესაბამისად უზრუნველყოფილი არ ყოფილა.

სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა მოწინააღმდეგე მხარის წარმომადგენლების მოსაზრებები იმის თაობაზე, რომ პოსტოპერაციული მკურნალობის უზრუნველყოფა მკურნალი ექიმების ვალდებულებას შეადგენდა, ვინაიდან აპელანტსა და კლინიკას შორის გაფორმებული სამედიცინო მომსახურების ხელშეკრულების შესაბამისად, პაციენტის სრულყოფილი მკურნალობისათვის ყოველგვარი პირობების შექმნა სწორედ კლინიკის და არა მკურნალი ექიმების ვალდებულებას წარმოადგენდა, რაც განსახილველ შემთხვევაში დაირღვა კლინიკის მხრიდან. კერძოდ, პოსტოპერაციული გართულებების მკურნალობა მ. ლ-ეს ჩაუტარდა სხვა სამედიცინო დაწესებულებაში მკურნალი ექიმების მიერ, (რაც შპს ,,ე. კ-ის» მიერ არ იყო დაგეგმილი და პაციენტისათვის წინასწარ ცნობილი), ხოლო 2009 წლის 17 აგვისტოდან 28 სექტემბრის ჩათვლით, აუცილებლობიდან გამომდინარე, მ. ლ-ე მკურნალობდა შპს სამედიცინო ცენტრ «ი-აში”, რაშიც გასწია ხარჯი 475 ლარის ოდენობით. ეს გამოწვეული იყო შპს ,,ე. კ-ის” მხრიდან ხელშეკრულებით გათავლისწინებული ვალდებულების არაჯეროვანი შესრულებით, კერძოდ, შპს ,,ე. კ-აში” მკურნალობის გაგრძელების ობიექტური შეუძლებლობით.

სააპელაციო სასამართლომ დამატებით აღნიშნა, რომ ვერ გაიზიარებდა კლინიკის წარმომადგენლის მოსაზრებას იმის თაობაზე, რომ ჭრილობის გართულებების მკურნალობის ხარჯის გაწევა პაციენტს შპს ,,ე. კ-აშიც” მოუწევდა, და აღნიშნა, რომ მითითებული მოსაზრება არ გამომდინარეობდა საქმის მასალებიდან. გარდა ამისა, მოწინააღმდეგე მხარეს არ წარუდგენია იმ კონკრეტული ხარჯის დამადასტურებელი მტკიცებულებები, რისი გაწევაც მოუწევდა მ. ლ-ეს პოსტოპერაციული მკურნალობა შპს ,,ე. კ-აში” რომ ჩაეტარებინა. აქედან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ აპელანტის მიერ შპს სამედიცინო ცენტრ «ი-აში“ გაწეული ხარჯის ანაზღაურება უნდა დაკისრებოდა შპს ,,ე. კ-ას” სახელშეკრულებო ვალდებულების დარღვევის გამო გამოწვეული ზიანის ასანაზღაურებლად.

რაც შეეხებოდა სააპელაციო საჩივრის სხვა მოთხოვნებს, სააპელაციო სასამართლომ ამ ნაწილში სრულად გაიზიარა ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოს დასკვნები და შეფასებები და მიიჩნია, რომ არ არსებობდა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმების ფაქტობრივ-სამართლებრივი საფუძველი. კერძოდ, სამოქალაქო კოდექსის 1007-ე მუხლის მიხედვით, სამედიცინო დაწესებულებაში მკურნალობისას (ქირურგიული ოპერაციის ან არასწორი დიაგნოზით დამდგარი შედეგი და სხვა) პირის ჯანმრთელობისათვის მიყენებული ზიანი ანაზღაურდება საერთო საფუძვლებით. ზიანის მიმყენებელი თავისუფლდება პასუხისმგებლობისაგან, თუ ზიანის დადგომაში მას ბრალი არ მიუძღვის. სამედიცინო დაწესებულებას ეკისრება პასუხისმგებლობა პირის ჯანმრთელობისათვის მიყენებული ზიანისათვის იმ შემთხვევაში, როდესაც არსებობს არასახელშეკრულებო (დელიქტური) ვალდებულების წარმოშობის ოთხი ზოგადი პირობა: ზიანი, ქმედების (უმოქმედობის) არამართლზომიერება, ბრალი და მიზეზობრივი კავშირი. სამოქალაქო კოდექსის 412-ე მუხლის შესაბამისად, ანაზღაურებას ექვემდებარება ის ზიანი, რომელიც მოვალისათვის წინასწარ იყო სავარაუდო და წარმოადგენს ზიანის გამომწვევი მოქმედების უშუალო შედეგს. მითითებული მუხლის თანახმად, მოვალეს არ შეიძლება დაეკისროს იმის ანაზღაურება, რისი გათვალისწინებაც მას წინასწარ არ შეეძლო. ამასთან, დამდგარი ზიანი უნდა წარმოადგენდეს ზიანის გამომწვევი მოქმედების უშუალო შედეგს. იმ შემთხვევაშიც, თუ ზიანი წინასწარ იყო სავარაუდო, თუ იგი მოვალის უშუალო მოქმედებით არ არის გამოწვეული, მისი პასუხისმგებლობა გამორიცხულია. მოცემულ შემთხვევაში საქმეზე დადგინდა, რომ ოპერაციის შემდგომი გართულება არ იყო გამოწვეული შპს «ე. კ-ის” ექიმების, ი. თ-ასა და ნ. ჩ-ის ბრალეული ქმედების შედეგად. ბრალეული მოქმედების არარსებობის პირობებში, მიზეზობრივ კავშირზე მსჯელობა უსაფუძვლო იყო.

დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ არ არსებობდა მოსარჩელის მიერ მითითებული ზიანის ანაზღაურების მოპასუხეებისათვის დაკისრების კანონით გათვალისწინებული საფუძვლები.

სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა სამოქალაქო კოდექსის 998-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, რომლის მიხედვით, თუ ზიანის დადგომაში მონაწილეობს რამდენიმე პირი, ისინი პასუხს აგებენ, როგორც სოლიდარული მოვალეები. სააპელაციო სასამართლოს შეფასებით, განსახილველ შემთხვევაში, ზიანის ანაზღაურების დაკისრების კანონით გათვალისწინებული პირობების არსებობის შემთხვევაშიც, მოპასუხეებისათვის სოლიდარული ვალდებულების დაკისრების საფუძველი არ არსებობდა.

სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ მოსარჩელის მიერ საქმის მასალებში წარდგენილი არ იყო მტკიცებულებები მის მიერ წამლების შეძენის, ავადმყოფობის პერიოდში კვების, მგზავრობის, ოჯახიდან სხვადასხვა ნივთებისა და ოქროს სამკაულის გაყიდვის, აგარაკის გაყიდვის, მცირე ბიზნესის შეჩერების გამო მისთვის ზიანის მიყენების ფაქტობრივი გარემოებების დასადასტურებლად. გარდა ამისა, აღნიშნული გარემოებები გასაჩივრებული გადაწყვეტილების მიხედვით დადგენილად არ იყო მიჩნეული. შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლომ ჩათვალა, რომ სააპელაციო საჩივარი წამლების შეძენის, ავადმყოფობის პერიოდში კვებაზე გაწეული ხარჯის, მგზავრობით, ოჯახიდან სხვადასხვა ნივთებისა და ოქროს სამკაულის გაყიდვით, აგარაკის გაყიდვით, მცირე ბიზნესის შეჩერებით მიყენებული ზიანის სახით 9240 ლარის მოპასუხეებისათვის დაკისრების თაობაზე დაუსაბუთებელი იყო, იგი არ გამომდინარეობდა საქმის მასალებით დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებებიდან და არ უნდა დაკმაყოფილებულიყო.

სააპელაციო სასამართლოს შეფასებით, უსაფუძვლო იყო აპელანტის მოთხოვნა ოპერაციისათვის გადახდილი თანხის 1935 ლარის დაბრუნების თაობაზე. საქმეზე დადგინდა, რომ ოპერაცია მ. ლ-ეს ჩაუტარდა შპს ,,ე. კ-აში” და ოპერაციის ჩატარებისას მოპასუხის მიერ ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულების არაჯეროვანი შესრულების თაობაზე ფაქტობრივი გარემოებები საქმის მასალებით არ დადგენილა. შესაბამისად, არ არსებობდა ოპერაციაზე გაწეული ხარჯის მოსარჩელისათვის უკან დაბრუნების ფაქტობრივ-სამართლებრივი საფუძველი (ტომი II, ს.ფ. 126-137).

სააპელაციო სასამართლოს 2011 წლის 28 ივნისის გადაწყვეტილებაზე მ. ლ-ემ შეიტანა საკასაციო საჩივარი. კასატორი მოითხოვს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმებას და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის სრულად დაკმაყოფილებას, შემდეგი საფუძვლებით:

დაუსაბუთებელია გასაჩივრებული გადაწყვეტილება ექიმების, ი. თ-ასა და ნ. ჩ-ის პასუხისმგებლობის განხილვის ნაწილში. სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით, «ე. კ-ის» ექიმების ბრალეული ქმედებით არ ყოფილა გამოწვეული ოპერაციის შემდგომი გართულებები. მართალია, 2009 წლის 30 ივლისის ხელშეკრულება «სამედიცინო მომსახურეობის შესახებ» დადებული იყო შპს «ე. კ-ასა» და მ. ლ-ეს შორის, მაგრამ ეს არ ნიშნავს იმას, რომ მკურნალი ექიმები არ არიან ვალდებულნი უმკურნალონ პაციენტს ხელშეკრულებით განსაზღვრული პირობებით. სწორედ მკურნალმა ექიმებმა უნდა უზრუნველყონ პაციენტის სტანდარტით გათვალისწინებული მკურნალობა. იმ შემთხვევაში, როდესაც ხდება ხელშეკრულების პირობების დარღვევა (მოსარჩელის შემთხვევაში არასათანადო მკურნალობის ჩატარება), სოლიდარულად არიან პასუხისმგებლები როგორც კლინიკა, ასევე მკურნალი ექიმები. ბუნებრივია, რომ კლინიკა განყენებულად (ექიმების გარეშე), დამოუკიდებლად ვერ შეასრულებს ხელშეკრულების პირობებს. მკურნალმა ექიმებმა იციან, რომ ოპერაციული მკურნალობა მოიცავს პაციენტის პოსტოპერაციულ მკურნალობასაც, რაშიც შედის ნაოპერაციებზე ნაკერის ამოღება. ჩნდება კითხვა, თუ როგორ უნდა განეხორციელებინა იგი ი. თ-ასა და ნ. ჩ-ეს მ. ლ-ესთან მიმართებით, მაშინ როდესაც საქმის განხილვისას დადასტურდა, რომ ორივე მათგანი 2 აგვისტოს (მოსარჩელის კლინიკიდან გამოწერის დღეს) იმყოფებოდნენ შვებულებაში, ხოლო კლინიკაში მიმდინარეობდა რემონტი. აღნიშნული წარმოადგენს არამარტო კლინიკის, არამედ მკურნალი ექიმების ბრალეულ ქმედებას, რაც გამოიხატება დაუდევრობასა თუ გულგრილობაში. ექიმების მხრიდან მართლსაწინააღმდეგო ქმედების დასადასტურებლად საკმარისი არგუმენტია, რომ «საექიმო საქმიანობის შესახებ» კანონის შესაბამისად მათ მიეცათ წერილობითი გაფრთხილება. ამავე კანონის 75-ე მუხლის თანახმად, წერილობითი გაფრთხილება მიეცემა დამოუკიდებელი საექიმო საქმიანობის სუბიექტს, რომელიც განზრახ ან დაუდევრობით არ ასრულებს საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით განსაზღვრულ პროფესიულ მოვალეობას. პიროვნების მიერ განზრახ ან დაუდევრობით განხორციელებული ქმედება იძლევა მართლსაწინააღმდეგო, ბრალეული ქმედების შემადგენლობას;

დაუსაბუთებელია გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გამომტანი სასამართლოს დასკვნა ოპერაციისათვის გადახდილი თანხის (1935 ლარი) დაბრუნებაზე უარის თქმის შესახებ იმ საფუძვლით, რომ ოპერაცია მ. ლ-ეს ჩაუტარდა შპს «ე. კ-აში» და ოპერაციის ჩატარებისას მოპასუხეების მიერ ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულების არაჯეროვანი შესრულების თაობაზე ფაქტობრივი გარემოებები საქმის მასალებით დადგენილი არ არის. 2009 წლის 30 ივლისს შპს «ე. კ-ასა» და მ. ლ-ეს შორის დაიდო ხელშეკრულება «სამედიცინო მომსახურეობის შესახებ», რომლის თანახმად, კლინიკა იღებდა ვალდებულებას სათანადო ოპერაციულ მკურნალობაზე. ოპერაციული მკურნალობა მოიცავდა ოპერაციის ჩატარებას და პოსტოპერაციულ მკურნალობას. გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით დადგენილია, რომ კლინიკამ პოსტოპერაციული მკურნალობა ჩაატარა არასათანადოდ ანუ არ შეასრულა 2009 წლის 30 ივლისის ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ვალდებულებები. ვალდებულების არაჯეროვანმა შესრულებამ მძიმე მდგომარეობაში ჩააგდო მ. ლ-ე. ვალდებულების შეუსრულებლობის ან არაჯეროვანი შესრულებისათვის სამოქალაქო-სამართლებრივი პასუხისმგებლობის ფორმაა ზიანის ანაზღაურება;. სააპელაციო სასამართლომ დაადგინა, რომ შპს «ე.კლინიკამ» არ შეასრულა 2009 წლის 30 ივლისის ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ვალდებულება. ასეთ შემთხვევაში, სამართლიანი და კანონიერია მოსარჩელის მოთხოვნა, აღიდგინოს ოპერაციამდე არსებული ქონებრივი მდგომარეობა და მოპასუხეებს სოლიდარულად დაეკისროთ არამარტო ოპერაციისათვის გადახდილი 1935 ლარი, არამედ სხვა ხარჯები, რომლებიც მოსარჩელემ გაიღო და რომელმაც შეადგინა 9240 ლარი;

სააპელაციო სასამართლომ გამოიყენა სამოქალაქო კოდექსის 408-ე მუხლი, თუმცა იგი არასწორად მიუსადაგა რეალურად არსებულ სიტუაციას და თავისი გადაწყვეტილებით არ აღადგინა ის ქონებრივი მდგომარეობა, რომელიც იარსებებდა, რომ არ დამდგარიყო ზიანის ანაზღაურების მავალდებულებელი გარემოება (ტომი II, ს.ფ. 139-151).

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 29 სექტემბრის განჩინებით მ. ლ-ის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ მ. ლ-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას მ. ლ-ის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. მ. ლ-ის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.