ას-576-544-2011 6 ოქტომბერი, 2011 წელი

ქ.თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

მაია სულხანიშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

ვასილ როინიშვილი, თეიმურაზ თოდრია

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი _ შპს “ვ-ო” (მოპასუხე)

მოწინააღმდეგე მხარე _ ა. უ-ი (მოსარჩელე)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 2 თებერვლის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა _ გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება

დავის საგანი _ ზიანის ანაზღაურება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

ა. უ-მა სარჩელი აღძრა სასამართლოში შპს “ვ-ოსა” და შპს “მ-ის” მიმართ მიბარებული ნივთის ღირებულების – 5600 აშშ დოლარის მოპასუხეებისათვის სოლიდარულად დაკისრების მოთხოვნით შემდეგი საფუძვლებით:

2007 წლის 19 აგვისტოს ქ.თბილისში, ... ქუჩაზე მდებარე ავტოსადგომ შპს “ვ-ოს” ტერიტორიიდან დაიკარგა მოსარჩელის კუთვნილი “მერსედეს ბანცის” მარკის ავტომანქანა. შპს “ვ-ოსა” და შპს “მ-ს” შორის არსებული ხელშეკრულების თანახმად, ავტოსადგომის ტერიტორიის დაცვას ახორციელებდა შპს “მ-ის” თანამშრომელი. შესაბამისად, მოპასუხეები ვალდებული არიან, სოლიდარულად აუნაზღაურონ მოსარჩელეს დაკარგული ნივთის ღირებულება.

მოპასუხეებმა სარჩელი არ ცნეს.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 15 სექტემბრის გადაწყვეტილებით ა. უ-ის სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, შპს “ვ-ოს” მოსარჩელის სასარგებლოდ დაეკისრა 4800 აშშ დოლარის გადახდა, ა. უ-ის სარჩელი შპს “ვ-ოს” მიმართ 800 აშშ დოლარის ანაზღაურების თაობაზე არ დაკმაყოფილდა, ამავე გადაწყვეტილებით არ დაკმაყოფილდა ა. უ-ის სარჩელი შპს “მ-ის” მიმართ, მოსარჩელე ა. უ-ს უარი ეთქვა ასევე მოპასუხე შპს “მ-ის” მიმართ ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნაზე.

საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება შპს “ვ-ომ” გაასაჩივრა სააპელაციო წესით.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 2 თებერვლის განჩინებით შპს “ვ-ოს” სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, მოცემულ საქმეზე საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება დარჩა უცვლელად შემდეგ გარემოებათა გამო:

სასამართლომ იხელმძღვანელა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 162-ე მუხლის მეორე ნაწილით და მიიჩნია, რომ მოსარჩელე მხარის მიერ საქმეზე წარდგენილ იქნა სსიპ “ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს” 2008 წლის 4 სექტემბრის ექსპერტის დასკვნა, რომლის თანახმად, სადავო ავტომობილის სავარაუდო საბაზრო ღირებულება განისაზღვრა 11500 ლარით, მოპასუხემ ასევე წარადგინა იმავე ექსპერტიზის ბიუროს 2008 წლის 26 ივნისის დასკვნა, რომლის თანახმად, საქმეში მითითებული მონაცემების მქონე ავტომობილის საბაზრო ღირებულებად მიეთითა 5000 ლარი.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 105-ე მუხლის მეორე ნაწილის შესაბამისად, სასამართლომ მიუთითა, რომ ექსპერტის დასკვნის შემოწმება და შეფასება მტკიცების პროცესის აუცილებელი პირობაა. ექსპერტის დასკვნის უარყოფა ან გამოყენება მტკიცებულებად არ შეიძლება, თუ იგი არ იქნება შემოწმებული და შეფასებული ხსენებული ნორმის შესაბამისად. ექსპერტის დასკვნა კრიტიკულად უნდა შეფასდეს, როგორც ცალკე აღებული, ასევე საქმეზე მოპოვებულ ყველა სხვა მტკიცებულებათა ერთობლიობაში. ამასთან, იგი უნდა შემოწმდეს და შეფასდეს არა მარტო მისი დასკვნითი ნაწილი, არამედ მთლიანად და გადაწყვეტილებაში დაწვრილებით ჩამოყალიბდეს ექსპერტიზის დასკვნის შედეგები.

მოცემულ შემთხვევაში მხარეთა შორის დავის საგანს წარმოადგენს ზიანის ანაზღაურება. პალატამ იხელმძღვანელა სამოქალაქო კოდექსის 409-ე მუხლით, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 173-ე მუხლის მეორე ნაწილით, და დაადგინა, რომ საქმეში წარმოდგენილი ექსპერტის დასკვნებით დაფიქსირდა ურთიერთსაწინააღმდეგო მონაცემები ზიანის ოდენობასთან დაკავშირებით, რის გამოც სასამართლომ მიზანშეწონილად მიიჩნია განმეორებითი ექსპერტიზის დანიშვნა, ვინაიდან ექსპერტს აუცილებლად უნდა განესაზღვრა ფულადი ანაზღაურების ოდენობა პირვანდელი მდგომარეობის აღდგენის შესაბამისად.

სააპელაციო პალატის მითითებით, ზიანის ოდენობის განსაზღვრისას სასამართლო დაეყრდნო რა ლ. სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს 2010 წლის 29 ივნისის ექსპერტის ¹4256/032 დასკვნას, დაადგინა საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოება _ განსაზღვრა ზიანის ოდენობა. შესაბამისად, სააპელაციო პალატამ განმარტა, რომ ექსპერტის დასაბუთებულ დასკვნაზე დაყრდნობით მიღებული გადაწყვეტილება ზიანის ანაზღაურების შესახებ კანონიერია და მისი გაუქმების საფუძველი არ არსებობს.

სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლომ სწორად გამოიყენა და განმარტა სამოქალაქო კოდექსის 316-ე, 317-ე, 763-ე, 394-ე, 408-ე მუხლები და მართებულად დაადგინა როგორც სახელშეკრულებო ურთიერთობის არსებობის ფაქტი, ასევე ზიანის ანაზღაურების ვალდებულება და ოდენობა.

სააპელაციო სასამართლოს განჩინება შპს “ვ-ომ” გაასაჩივრა საკასაციო წესით, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებზე უარის თქმა შემდეგი საფუძვლებით:

სააპელაციო სასამართლომ არასწორად გამოიყენა და განმარტა კანონი და მიიღო დაუსაბუთებელი გადაწყვეტილება. სასამართლომ დაარღვია სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 393-ე მუხლის მეორე ნაწილის “ა” და “გ” ქვეპუნქტები, ასევე 394-ე მუხლის “ე” პუნქტის მოთხოვნები, რაც გადაწყვეტილების გაუქმების აბსოლუტური საფუძველია.

სააპელაციო პალატამ არასწორად შეაფასა საქმის ფაქტობრივი გარემოებები და დაეყრდნო ექსპერტის ¹4256/032 დაუსაბუთებელ დასკვნას. საქმეში არ მოიპოვება მტკიცებულება, რომელიც სადავო ნივთის კასატორისათვის მისაბარებლად გადაცემას დაადასტურებდეს, ამდენად, მას ავტომანქანის დაკარგვაში ბრალი არ მიუძღვის. მოსარჩელემ ვერ წარადგინა ავტომანქანის შპს “ვ-ოს” ავტოსადგომზე გაჩერების დამადასტურებელი ჩეკი, ამდენად, იგი კუთვნილ მანქანას აყენებდა უნებართვოდ.

სააპელაციო პალატას სააპელაციო საჩივრის ფარგლებში გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ფაქტობრივი და სამართლებრივი დასაბუთება სათანადოდ არ შეუმოწმებია. სასამართლომ არასწორად გამოიყენა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 105-ე მუხლი, 173-ე მუხლის მეორე ნაწილი, ასევე სამოქალაქო კოდექსის 409-ე მუხლი, 316-ე და 317-ე მუხლების პირველი ნაწილები, 763-ე, 408-ე და 394-ე მუხლები.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ საკასაციო საჩივრის საფუძვლები შესწავლისა და გასაჩივრებული განჩინების იურიდიული დასაბუთების შემოწმების შედეგად მიიჩნია, რომ შპს “ვ-ოს” საკასაციო საჩივარი ნაწილობრივ უნდა დაკმაყოფილდეს, გასაჩივრებული განჩინება გაუქმდეს და საქმე დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს ხელახლა განსახილველად შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 377-ე მუხლის პირველი ნაწილის მიხედვით, სააპელაციო სასამართლო ამოწმებს გადაწყვეტილებას სააპელაციო საჩივრის ფარგლებში ფაქტობრივი და სამართლებრივი თვალსაზრისით. ამდენად, სააპელაციო სასამართლო ვალდებულია, ამომწურავად იმსჯელოს სააპელაციო საჩივრის საფუძვლებზე და თავისი გადაწყვეტილებითა თუ განჩინებით დასაბუთებული პასუხი გასცეს მათ.

აპელანტი შპს “ვ-ო” პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილების გაუქმებას მოითხოვდა იმ მოტივით, რომ სასამართლომ არასათანადოდ გამოიკვლია საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებანი _ მოწმეთა ჩვენებები, აღნიშნულის საფუძველზე არასწორად დაადგინა მხარეთა შორის მიბარების ხელშეკრულების არსებობის ფაქტი და არასწორად განსაზღვრა სადავო ნივთის ღირებულება. სააპელაციო სასამართლომ თავის განჩინებაში იმსჯელა მხოლოდ საქმეში წარმოდგენილი ექსპერტიზის დასკვნის შესაბამისად სადავო ავტომანქანის ღირებულების განსაზღვრის მართებულობაზე, ხოლო დანარჩენ ნაწილში შემოიფარგლა პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილების დასაბუთებაზე მითითებით, რითაც უგულებელყო მხარის საპროცესო უფლება, სასამართლოსაგან მიიღოს კომპეტენტური პასუხი თავის არგუმენტებზე. ამდენად, სააპელაციო პალატამ კანონის ზემოხსენებული დანაწესი დაარღვია, რაც გასაჩივრებული განჩინების გაუქმების საფუძველია.

სააპელაციო პალატას არ შეუფასებია შპს “ვ-ოს” არგუმენტი, რომ მოდავე მხარეთა შორის ავტომანქანის მიბარების ხელშეკრულება არ დადებულა, რადგან ა. უ-ს, მართალია, შეჰყავდა კუთვნილი ავტომანქანა მოპასუხის ავტოსადგომზე, მაგრამ აღნიშნულის საფასურს არ იხდიდა. თავის მხრივ, საქმის მასალებით ირკვევა, რომ შპს “ვ-ოს” ტერიტორიაზე განთავსებულია ისეთი ობიექტები, როგორიცაა მაღაზია, საბანკეტო დარბაზი. ამდენად, სასამართლოს არ გამოურკვევია, ვრცელდება თუ არა დაცვის ვალდებულება ავტოსადგომზე შესულ ყველა ავტომანქანაზე.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ არსებობს გასაჩივრებული განჩინების გაუქმების სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 412-ე მუხლის პირველი ნაწილის “ა” ქვეპუნქტით გათვალისწინებული წინაპირობა, კერძოდ, საჭიროა მტკიცებულებათა დამატებითი გამოკვლევა.

მოცემულ შემთხვევაში სასამართლო გადაწყვეტილების ფაქტობრივი დასაბუთება, რომელიც სააპელაციო პალატამ მთლიანად გაიზიარა, უმეტეს წილად ეფუძნება მოწმეთა ჩვენებებს, თუმცა არც ერთ ინსტანციაში განსახილველი საქმისათვის მნიშვნელოვანი გარემოებები სრულად და ყოველმხრივ არ გამოკვლეულა.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 105-ე მუხლის მეორე ნაწილის შესაბამისად, სასამართლო აფასებს მტკიცებულებებს თავისი შინაგანი რწმენით, რომელიც უნდა ემყარებოდეს მათ ყოველმხრივ, სრულ და ობიექტურ განხილვას, რის შედეგადაც მას გამოაქვს დასკვნა საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებების არსებობის ან არარსებობის შესახებ.

საქმეზე დაკითხულ მოწმეთა შორის 2007 წლის 19 აგვისტოს სადავო ავტომანქანის შპს “ვ-ოს” სადგომზე გაჩერებისა და შემდეგ ავტოსადგომის ტერიტორიიდან გაყვანის ფაქტს უშუალოდ შეესწრო მხოლოდ შპს “მ-ის” თანამშრომელი პაატა უ-ი. სასამართლოს საერთოდ არ შეუფასებია ის ფაქტი, რომ ამ უკანასკნელის მიერ გამოძიებისათვის მიცემული განმარტებები ურთიერთგამომრიცხავია. აღნიშნული მოწმე ადასტურებს სადავო ავტომანქანის შპს “ვ-ოს” ტერიტორიაზე შეყვანის ფაქტს და უთითებს, რომ იგი 19-20 აგვისტოს ღამის საათებში სადგომიდან არავის გაუყვანია. იგივე პიროვნება განმარტავს, რომ მის მიერ მორიგეობის სხვა თანამშრომლისათვის გადაბარებისას “მერსედეს ბენცი” სადგომზე იდგა და ვერც გავიდოდა, რადგან სხვა ავტომანქანა გზას უკეტავდა, ხოლო დამატებით ჩვენებაში პ. უ-ი აღნიშნავს, რომ 2007 წლის 19 აგვისტოს დაინახა, როგორ ტოვებდა სადავო სატრანსპორტო საშუალება ავტოსადგომს, თუმცა ვერ მოასწრო მძღოლის ვინაობის შეტყობა.

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, მოცემული საქმის ხელახლა განხილვისას სააპელაციო სასამართლომ სრულყოფილად უნდა გამოიკვლიოს და შეაფასოს მოცემული დავის სწორად გადაწყვეტისათვის მნიშვნელოვანი ფაქტობრივი გარემოებანი, რის შედეგადაც ამომწურავად გასცეს პასუხი შპს “ვ-ოს” სააპელაციო საჩივარს და დაადგინოს ა. უ-ის მიერ სადავო ავტომანქანის შპს “ვ-ოს” ავტოსადგომზე განთავსება წარმოშობდა თუ არა მათ შორის მიბარების ხელშეკრულებასა და ზიანის ანაზღაურების ვალდებულებას, ხოლო დადებით შემთხვევაში განსაზღვროს აღნიშნული ზიანის გონივრული ოდენობა.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო პალატამ იხელმძღვანელა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 412-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

შპს “ვ-ოს” საკასაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდეს.

გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 2 თებერვლის განჩინება და საქმე დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს ხელახლა განსახილველად.

საკასაციო პალატის განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.